phần mở đầu, kết luận, danh mục…kết cấu đề tài gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về vốn đầu tƣ XDCB và quản lý vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN. Chƣơng 2: Thực trạng công tác đầu tƣ và quản lý vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN của thị xã Gia Nghĩa giai đoạn 2010-2014. Chƣơng 3: Những giải pháp hoàn thiện công tác quản lý vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN của thị xã Gia Nghĩa. Tổng quan tài liệu Trong những năm qua, đã có một số nghiên cứu khoa học liên quan đến công tác quản lý vốn đầu tƣ XDCB từ nguồn vốn NSNN đƣợc công bố.
Tuy nhiên, phần lớn các nghiên cứu này chủ yếu chỉ tập trung nghiên cứu phƣơng pháp quản lý vốn đầu tƣ và đề ra giải pháp hoàn hiện công tác quản lý vốn đầu tƣ theo các quy định cũ, chƣa đánh giá cụ thể các thay đổi trong công tác quản lý vốn đầu tƣ theo Luật Đầu tƣ công, Luật Xây dựng (sửa đổi), Luật Đấu thầu (sửa đổi). Một số công trình khoa học đƣợc tiếp cận, tham khảo cho việc nghiên cứu của đề tài này nhƣ sau: - Luận văn “Hoàn thiện công tác quản lý vốn đầu tƣ XDCB từ Ngân sách Nhà nƣớc của huyện Bình Sơn, Quảng Ngãi” của tác giả Đỗ Thiết Luan van 4 Khiêm thực hiện năm 2011 tại Đại học Đà Nẵng. Luận văn đã xây dựng đƣợc một hệ thống cơ sở lý luận làm tiền đề phân tích, đánh giá thực trạng công tác quản lý vốn đầu tƣ XDCB từ Ngân sách Nhà nƣớc của huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, tuy nhiên đề tài không xây dựng các nhóm chỉ tiêu để làm cơ sở đánh giá thực trạng đầu tƣ. - Luận văn “Phân tích thực trạng và đề xuất một số giải pháp hoàn thiện quản lý các dự án đầu tƣ phát triển sử dụng vốn ngân sách trên địa bàn tỉnh Ninh Bình” của tác giả Bùi Đức Chung, thực hiện năm 2008 tại trƣờng Đại học Bách khoa Hà Nội.
Luận văn đã tập trung đánh giá thực trạng đầu tƣ phát triển và hiệu quả sử dụng vốn đầu tƣ phát triển từ NSNN ở tỉnh Ninh Bình giai đoạn 2003-2006. Tuy nhiên chi tập trung vào công tác quản lý từng dự án đầu tƣ cụ thể mà không chú trọng nghiên cứu công tác quản lý tổng thể về vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN. - Luận văn „Tăng cƣờng kiểm soát thanh toán vốn đầu tƣ XDCB qua KBNN trên địa bàn tỉnh Đăk Lăk” của tác giả Phạm Bình, thực hiện năm 2012 tại Đại học Đà Nẵng. Tác giả là cán bộ trực tiếp làm công tác kiểm soát, thanh toán vốn đầu tƣ của KBNN Đăk Lăk nên đã có những đánh giá, phân tích sâu sát thực trạng công tác quản lý vốn đầu tƣ qua KBNN Đăk Lăk.
Tuy nhiên, đề tài chỉ tập trung vào đánh giá quy trình kiểm soát, thanh toán vốn đầu tƣ còn các hoạt động khác nhƣ lập kế hoạch phân bổ vốn, phân bổ vốn, quyết toán vốn, thanh tra, kiểm soát vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN chƣa đƣợc chú trọng đầu tƣ nghiên cứu. - Luận văn “Hoàn thiện công tác quản lý vốn đầu tƣ XDCB từ nguồn vốn ngân sách tỉnh Đăk Lăk” của tác giả Bùi Văn Yên, thực hiện năm 2014 tại Đại học Đà Nẵng. Đề tài đã tập trung đánh giá 3 khâu trong nội dung quản lý vốn đầu tƣ là: lập kế hoạch phân bổ vốn, thanh toán vốn và quyết toán vốn Luan van 5 nhƣng không chú trọng đến thanh tra, kiểm tra công tác quản lý, sử dụng vốn đầu tƣ. Luận văn đƣợc thực hiện trên cơ sở kế thừa những kết quả của các nghiên cứu trƣớc đó, đồng thời đánh giá khách quan thực trạng quản lý vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN cho các dự án do UBND thị xã Gia Nghĩa làm chủ đầu tƣ giai đoạn 2010-2014, chỉ ra những kết quả đạt đƣợc, những tồn tại hạn chế và nguyên nhân của những tồn tại hạn chế.
Từ đó đề tài đã đề xuất phƣơng hƣớng, giải pháp và những kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả quản lý đầu tƣ XDCB từ vốn NSNN của thị xã Gia Nghĩa. Các giải pháp đƣợc đề xuất sẽ góp phần phát huy tính chủ động, sáng tạo của các cấp chính quyền địa phƣơng, tạo lập môi trƣờng tài chính lành mạnh nhằm giải phóng và phát triển các nguồn lực, phân bổ ngân sách một cách hợp lý, đảm bảo công bằng sử dụng có hiệu quả nguồn NSNN phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của thị xã Gia Nghĩa. Điểm mới của luận văn so với các công trình nghiên cứu trƣớc đây đó là công trình đƣợc nghiên cứu một cách toàn diện, trên cơ sở khoa học về thực trạng quản lý đầu tƣ XDCB từ vốn NSNN trên địa bàn thị xã Gia Nghĩa. Đồng thời đề ra đƣợc phƣơng hƣớng, mục tiêu, đặc biệt là hệ thống các giải pháp vừa có tính cấp bách trƣớc mắt, vừa có tính chiến lƣợc lâu dài nhằm nâng cao hiệu quả quản lý đầu tƣ XDCB từ vốn NSNN trên địa bàn với mục tiêu nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nƣớc phục vụ tốt hơn nhu cầu và lợi ích của nhân dân, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở địa phƣơng.
Luan van 6 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VỐN ĐẦU TƢ XDCB VÀ QUẢN LÝ VỐN ĐẦU TƢ XDCB TỪ NSNN 1. VỐN ĐẦU TƢ XDCB TỪ NSNN 1. Khái niệm Vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN là việc sử dụng một phần vốn tiền tệ đã tập trung vào NSNN để đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng, kinh tế - xã hội, phát triển sản xuất nhằm đạt mục tiêu ổn định và tăng trƣởng kinh tế. Vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển nền kinh tế, là một trong những yếu tố cần thiết để xây dựng cơ sở vật chất cho nền kinh tế.Vốn đầu tƣ XDCB bao gồm: - Vốn cho xây lắp: Là chi phí để xây dựng mới, mở rộng và khôi phục các loại nhà cửa, vật kiến trúc (có thể sử dụng lâu dài hoặc tạm thời) đƣợc ghi trong dự toán xây dựng và chi phí cho việc lắp đặt máy móc vào nền, bệ cố định (gắn liền với công dụng của tài sản cố định mới tái tạo); - Vốn cho đầu tƣ thiết bị: là phần vốn để mua sắm, vận chuyển và bốc dỡ các máy móc thiết bị, các công cụ sản xuất của công trình từ nơi mua đến công trình; - Vốn cho chi phí XDCB khác: Là những phần vốn chi cho các công việc có liên quan đến xây dựng công trình nhƣ chi phí thăm dò khảo sát, thiết kế công trình, chi phí thuê mua hoặc thiết kế, bồi thƣờng GPMB, di chuyển vật kiến trúc, chi phí chuẩn bị khu đất để xây dựng, chi phí cho các công trình tạm phục vụ cho thi công (lán trại, kho tàng, điện và nƣớc), chi phí đào tạo cán bộ công nhân vận hành sản xuất sau này, chi phí lƣơng chuyên gia (nếu có), chi phí chạy thử máy, thử nghiệm và khánh thành… Do đó, vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN là khoản vốn ngân sách, đƣợc Nhà nƣớc dành phần lớn cho việc đầu tƣ xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng Luan van 7 kinh tế - xã hội không có khả năng thu hồi vốn, cũng nhƣ các khoản chi đầu tƣ khác theo quy định của Luật NSNN.
Phân loại nguồn vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN a. Theo cấp ngân sách Theo Luật ngân sách, vốn đầu tƣ XDCB đƣợc phân theo cấp ngân sách, gồm vốn ngân sách Trung ƣơng và vốn ngân sách địa phƣơng - Vốn đầu tƣ XDCB từ ngân sách Trung ƣơng do các Bộ, Cơ quan ngang bộ, cơ quan trực thuộc Chính phủ, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nƣớc quản lý. - Vốn đầu tƣ XDCB từ ngân sách địa phƣơng do các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ƣơng và các quận, huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh và các phƣờng, xã, thị trấn quản lý. Theo tính chất nguồn vốn - Vốn đầu tƣ XDCB tập trung: Là vốn đầu tƣ cho các dự án bằng nguồn vốn đầu tƣ phát triển thuộc NSNN do ngân sách các cấp quản lý.
- Vốn sự nghiệp có tính chất đầu tƣ: Là vốn NSNN thuộc nhiệm vụ chi thƣờng xuyên, các hoạt động sự nghiệp mang tính chất đầu tƣ XDCB nhƣ: duy tu, bảo dƣỡng, sửa chữa các công trình giao thông, nông nghiệp, thủy lợi, ngƣ nghiệp, lâm nghiệp và các Chƣơng trình quốc gia, dự án Nhà nƣớc. Đặc điểm của vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN Là một loại vốn đầu tƣ nên nó có các điểm giống với nguồn vốn đầu tƣ thông thƣờng, ngoài ra vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN còn có những đặc điểm khác nhƣ sau: - Vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ NSNN về cơ bản không vì mục tiêu lợi nhuận, đƣợc sử dụng vì mục đích chung của mọi ngƣời, lợi ích lâu dài cho một ngành, địa phƣơng và cả nền kinh tế. Luan van 8 - Vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản tập trung chủ yếu để phát triển kết cấu hạ tầng kỹ thuật, hoặc định hƣớng đầu tƣ vào những ngành, lĩnh vực chiến lƣợc. - Chủ thể sở hữu của vốn xây dựng cơ bản từ NSNN là Nhà nƣớc, do đó vốn đầu tƣ đƣợc Nhà nƣớc quản lý, điều hành sử dụng theo các quy định của Luật NSNN và các quy định của pháp luật khác.
- Vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản từ NSNN đƣợc gắn bó chặt chẽ với NSNN và đƣợc cấp thẩm quyền quyết định đầu tƣ vào các lĩnh vực xây dựng cơ bản phục vụ cho việc phát triển kinh tế xã hội; vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản đƣợc đầu tƣ từ ban đầu cho đến khi hoàn thành bàn giao để đƣa vào sử dụng. Vai trò của vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN Vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN có vai trò hết sức quan trọng, nó vừa là nguồn động lực để phát triển kinh tế - xã hội, lại vừa là công cụ để điều tiết, điều chỉnh nền kinh tế và định hƣớng trong xã hội cụ thể nhƣ sau: - Vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN tạo ra năng lực sản xuất mới, phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, tăng tích lũy cho nền kinh tế, nhờ đó tạo điều kiện cũng nhƣ môi trƣờng thuận lợi hơn cho các hoạt động kinh tế - xã hội khác. Bởi vì phần lớn vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN tập trung cho phát triển kết cấu hạ tầng trọng điểm nhƣ: Giao thông, điện, nƣớc, thủy lợi, trƣờng học.