Tổng quan nghiên cứu

Quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả học tập giữ vai trò cốt lõi trong việc bảo đảm chất lượng đào tạo sĩ quan thực hành tại các cơ sở giáo dục Công an nhân dân. Tại Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I, quy mô đào tạo bình quân đạt 500 học viên mỗi năm, với tỷ lệ tốt nghiệp đạt loại khá và giỏi duy trì ở mức khoảng 65%. Tuy nhiên, trước yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW, phương thức đánh giá truyền thống bộc lộ nhiều hạn chế về tính đồng bộ và độ bao phủ năng lực thực tiễn.

Nghiên cứu này tập trung giải quyết vấn đề tối ưu hóa quy trình quản lý thi, kiểm tra, đánh giá nhằm đáp ứng chuẩn đầu ra của học viên đào tạo hệ trung cấp chuyên ngành Trinh sát an ninh. Mục tiêu trọng tâm là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát toàn diện thực trạng giai đoạn 2013 - 2018 và đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp quản lý mang tính đột phá.

Phạm vi nghiên cứu được triển khai trực tiếp tại Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I với dữ liệu điều tra thực nghiệm thực hiện vào đầu năm 2019. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi trực tiếp góp phần chuẩn hóa 100% các tiêu chí trong bộ chuẩn đầu ra 4 thành tố, tạo nền tảng vững chắc để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực an ninh trinh sát trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý thuyết đo lường và đánh giá giáo dục hiện đại của Mechrers, Lehmann và Dương Thiệu Tống, kết hợp chặt chẽ với lý thuyết quản lý tổ chức của Đặng Quốc Bảo và Harold Koontz. Đề tài vận dụng mô hình đánh giá năng lực tích hợp theo tiếp cận chuẩn đầu ra CDIO, xem xét hoạt động quản lý theo chu trình khép kín gồm 4 chức năng: lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo và kiểm tra giám sát.

Khung lý luận làm sáng tỏ 4 khái niệm khoa học then chốt:

  1. Chuẩn đầu ra (Learning Outcomes): Lời cam kết của nhà trường về hệ thống kiến thức, kỹ năng, thái độ và thể chất mà học viên phải đạt được sau khóa học.
  2. Kiểm tra và đánh giá: Quá trình thu thập dữ liệu định lượng, định tính để phán đoán mức độ đạt mục tiêu đào tạo.
  3. Quản lý kiểm tra đánh giá: Tác động có định hướng của chủ thể quản lý đến toàn bộ các khâu khảo thí.
  4. Đánh giá theo chuẩn đầu ra ngành Trinh sát an ninh: Hoạt động đo lường năng lực hành động thực tế, kỹ chiến thuật nghiệp vụ chuyên ngành và bản lĩnh chính trị của người chiến sĩ công an.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp đa dạng các nguồn dữ liệu thứ cấp từ văn bản chỉ đạo của Bộ Công an, Bộ Giáo dục và Đào tạo giai đoạn 2013 - 2018 cùng dữ liệu sơ cấp thu thập trong đợt khảo sát chuyên sâu từ tháng 1 đến tháng 2 năm 2019.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 110 khách thể, được phân bổ cụ thể:

  • 30 cán bộ quản lý (gồm 20 nam và 10 nữ)
  • 30 giảng viên (gồm 15 nam và 15 nữ)
  • 50 học viên trung cấp chuyên ngành Trinh sát an ninh (gồm 45 nam và 5 nữ)

Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên có chủ đích được áp dụng nhằm bảo đảm tính đại diện cao cho các khoa chuyên môn và phòng ban chức năng. Dữ liệu định lượng được xử lý qua thang đo khoảng cách 4 mức độ (từ 1 điểm đến 4 điểm) để xác định điểm trung bình và độ lệch chuẩn. Đồng thời, nghiên cứu sử dụng phương pháp tọa đàm, phỏng vấn sâu chuyên gia với xác suất kiểm chứng từ 5% đến 9% so với tổng mẫu phiếu điều tra, giúp đối chiếu đa chiều và nâng cao độ tin cậy của các kết luận khoa học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã ghi nhận những kết quả nổi bật cùng các điểm nghẽn thực tiễn trong công tác quản lý khảo thí tại nhà trường:

  1. Đội ngũ cán bộ và giảng viên có trình độ chuyên môn cao: Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I sở hữu 238 cán bộ, giáo viên với 85% đạt trình độ từ đại học trở lên, bao gồm 10 tiến sĩ, 95 thạc sĩ, 115 cử nhân, 1 Phó giáo sư, 13 giảng viên chính và 15 Nhà giáo Ưu tú. Đây là nguồn lực nòng cốt để đổi mới phương pháp giảng dạy và đánh giá.
  2. Mức độ nhận thức cao về chuẩn đầu ra: Hơn 90% cán bộ quản lý và giảng viên đánh giá đúng tầm quan trọng của Quyết định số 683/QĐ-T33 năm 2016 về ban hành chuẩn đầu ra ngành Trinh sát an ninh.
  3. Quy trình tổ chức thi chặt chẽ: Tỷ lệ tuân thủ quy trình chấm thi 2 vòng độc lập đạt xấp xỉ 95%, công tác giám sát 4 giai đoạn (trước, trong, sau thi và thu nộp bài) được duy trì nền nếp.
  4. Hạn chế về ngân hàng đề thi và chuẩn kỹ năng: Ngân hàng câu hỏi tình huống thực tế mới chỉ đáp ứng khoảng 60% yêu cầu; các tiêu chí kỹ năng mềm như ngoại ngữ bậc 2 theo Khung 6 bậc và kỹ năng tin học theo Thông tư số 03/2014/TT-BTTTT còn khoảng 20% học viên đạt mức trung bình.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên bắt nguồn từ việc phân bổ nguồn lực cơ sở vật chất, phòng thực hành mô phỏng nghiệp vụ trinh sát còn hạn chế. Bên cạnh đó, tính chất đặc thù của công tác bảo vệ bí mật nhà nước gây khó khăn nhất định trong việc đa dạng hóa các tình huống trinh sát thực chiến vào đề thi.

Khi so sánh với các công trình nghiên cứu quản lý giáo dục của tác giả Vũ Thị Hòa và Nguyễn Đức Anh, kết quả tại Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I cho thấy sự tương đồng về thách thức trong việc chuẩn hóa ngân hàng đề thi theo năng lực. Dữ liệu khảo sát được tổng hợp chi tiết qua hệ thống bảng thống kê cơ cấu mẫu 110 khách thể và biểu đồ so sánh điểm trung bình nhận thức, minh chứng rõ nét khoảng cách giữa nhận thức lý thuyết và năng lực ứng dụng thực hành của học viên. Việc đổi mới khâu ra đề và chấm thi vấn đáp có ghi âm trực tiếp là bước tiến quan trọng giúp nâng cao tính minh bạch, khách quan trong toàn trường.

Đề xuất và khuyến nghị

Hệ thống 4 giải pháp quản lý đồng bộ được đề xuất nhằm tạo bước chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng đào tạo:

  1. Nâng cao nhận thức và năng lực kiểm tra đánh giá cho cán bộ, giảng viên: Ban Giám hiệu chủ trì tổ chức 100% các khóa tập huấn chuyên sâu về kỹ thuật biên soạn đề thi theo chuẩn đầu ra trong giai đoạn 2020 - 2022.
  2. Chuẩn hóa quy trình 6 bước trong quản lý khảo thí: Phòng Khảo thí và Đảm bảo chất lượng đào tạo phối hợp với Phòng Quản lý đào tạo thực hiện tối ưu hóa quy trình từ khâu lập kế hoạch, duyệt đề đến chấm thi, phấn đấu rút ngắn thời gian xử lý và công bố điểm thi xuống dưới 7 ngày làm việc.
  3. Đổi mới nội dung, phương pháp và nâng cấp ngân hàng câu hỏi: Các Khoa nghiệp vụ và Bộ môn chuyên ngành tiến hành rà soát, bổ sung 100% câu hỏi tình huống trinh sát an ninh phản gián, an ninh nội bộ vào ngân hàng đề thi trước năm 2023.
  4. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và chuyển đổi số công tác khảo thí: Trang bị hệ thống máy ghi âm kỹ thuật số đồng bộ cho 100% phòng thi vấn đáp, ứng dụng phần mềm chấm thi tự động và quản lý ngân hàng đề thông minh, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ học viên tốt nghiệp loại khá, giỏi đạt trên 75% vào năm 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

  1. Cán bộ quản lý tại các cơ sở đào tạo Công an nhân dân: Sử dụng khung quản lý 4 chức năng và quy trình khảo thí 6 bước để chuẩn hóa công tác quản trị đào tạo tại 19 đơn vị chi bộ, khoa, phòng trực thuộc.
  2. Giảng viên các môn nghiệp vụ an ninh: Vận dụng kỹ thuật xây dựng ma trận đề thi tình huống, phương pháp chấm thi thực hành điều tra cơ bản, xác minh tin báo và hồ sơ nghiệp vụ.
  3. Chuyên viên Phòng Khảo thí và Đảm bảo chất lượng đào tạo: Tham khảo quy chuẩn tổ chức giám sát thi 4 giai đoạn và giải pháp quản lý ngân hàng đề thi bảo mật, khách quan.
  4. Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Khai thác bộ công cụ 110 phiếu điều tra mẫu, phương pháp xử lý số liệu định lượng và hệ thống tài liệu lý luận để phục vụ các công trình nghiên cứu chuyên sâu.

Câu hỏi thường gặp

Chuẩn đầu ra ngành Trinh sát an ninh gồm những cấu phần cốt lõi nào?

Theo Quyết định số 683/QĐ-T33, chuẩn đầu ra bao gồm 4 khối thành tố: kiến thức chuyên môn nghiệp vụ trinh sát, kỹ năng tác chiến thực hành (bơi 50m, võ thuật CAND, lập hồ sơ), phẩm chất đạo đức chính trị tuyệt đối trung thành và tiêu chuẩn thể lực đáp ứng yêu cầu công tác an ninh.

Quy mô khảo sát thực nghiệm của luận văn được thực hiện như thế nào?

Khảo sát thực hiện trên 110 khách thể tại Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I, bao gồm 30 cán bộ quản lý, 30 giảng viên và 50 học viên chuyên ngành Trinh sát an ninh, bảo đảm tính đại diện khoa học với độ tin cậy kiểm chứng đạt từ 5% đến 9%.

Quy trình tổ chức chấm thi viết được kiểm soát bằng biện pháp nào để bảo đảm khách quan?

Nhà trường áp dụng quy trình kiểm bài, rọc phách bảo mật nghiêm ngặt. Bài thi viết được chấm độc lập qua 2 vòng bởi 2 giảng viên khác nhau, điểm chính thức là trung bình cộng của 2 cán bộ chấm thi theo đúng biên bản quy định.

Điểm nghẽn lớn nhất trong hoạt động đánh giá theo chuẩn đầu ra hiện nay là gì?

Hạn chế lớn nhất nằm ở việc ngân hàng câu hỏi thi tình huống thực hành mới đạt khoảng 60% dung lượng kỳ vọng, cùng với sự phân hóa khoảng 20% học viên ở các chuẩn kỹ năng bổ trợ như ngoại ngữ A2 và tin học văn phòng.

Hệ thống giải pháp của luận văn hướng đến mục tiêu chất lượng nào đến năm 2025?

Giải pháp hướng tới chuẩn hóa 100% ngân hàng đề thi tích hợp tình huống, số hóa toàn diện quy trình khảo thí và nâng tỷ lệ học viên tốt nghiệp đạt phân loại rèn luyện, học tập khá, giỏi từ mức 65% hiện nay lên trên 75% vào năm 2025.

Kết luận

  • Luận văn đã hoàn thành việc hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá theo chuẩn đầu ra trong khối trường Công an nhân dân.
  • Phân tích sâu sắc thực trạng khảo thí tại Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I trên quy mô 931 học viên và đội ngũ 238 cán bộ, giáo viên.
  • Nhận diện chính xác các khoảng trống về ngân hàng câu hỏi thực hành và công tác ứng dụng công nghệ trong giám sát thi.
  • Đề xuất hệ thống 4 giải pháp đồng bộ gắn với lộ trình triển khai rõ ràng từ năm 2020 đến năm 2025, định hướng tầm nhìn đến năm 2030.
  • Khẳng định mô hình quản lý khảo thí theo chuẩn đầu ra là chìa khóa then chốt giúp nâng cao chất lượng đào tạo sĩ quan thực hành, đáp ứng hoàn hảo yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia trong tình hình mới.