Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÂN SỰ TẠI CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC CHUYÊN NGHIỆP 1. Cơ sở lý luận về quản lý nhân sự tại các cơ sở giáo dục chuyên nghiệp 1. Lý luận quản lý nhân sự 1. Nhân sự Theo NXB Lao động- XH, tác giả Nguyễn Hữu Thân (2007) với giáo trình QTNS.
"Trên thực tế thuật ngữ, nhân sự thường được định nghĩa là đầu vào như: Công cụ, cơ sở vật chất, tiền bạc hoặc con người cần thiết cho một tổ chức để sản xuất ra của cải hoặc dịch vụ. Nhân sự có thuộc tính về con người được gọi là nguồn nhân lực. Như vậy, Nhân sự chính là lao động mà một tổ chức sử dụng đầu vào để sản xuất ra của cải vật chất hoạc để cung cấp các dịch vụ. Nhân lực bao gồm tất cả các tiềm năng của con người trong một tổ chức hay xã hội (kể cả những thành viên trong ban lãnh đạo doanh nghiệp) tức là tất cả các thành viên trong doanh nghiệp sử dụng kiến thức, khả năng, hành vi ứng xử và giá trị đạo đức để thành lập, duy trì và phát triển doanh nghiệp." Theo NXB Tổng hợp, , tác giả Trần Kim Dung (2001), giáo trình QTNNL: "Nhân sự là việc bố trí, sắp xếp, quản lý con người trong một cơ quan, tổ chức.
Nhân sự là khái niệm tổng hợp bao gồm các yếu tố số lượng, chất lượng và cơ " cấu phát triển người lao động nói chung cả ở hiện tại cũng như trong tương lai tiềm năng của mỗi tổ chức, mỗi địa phương, mỗi quốc gia, mỗi khu vực và thế giới." Theo NXB Lao động- XH, tác giả Nguyễn Tiệp (2006) giáo trình NNL: "Nhân sự là lao động của mỗi lao động gồm thể lực và trí lực. Nhân sự của tổ chức, còn gần nghĩa với sức mạnh của CBCCVC và LĐHĐ. Sức mạnh đó được hợp thành từ sức mạnh của các loại lao động và khả năng lao động làm việc của từng người. Khả năng lao động làm việc của một con người là khả năng đảm nhiệm, thực hiện, hoàn thành công việc bao gồm các nhóm yếu tố: Sức khỏe, trình độ, tâm lý, mức độ cố gắng." Theo NXB Giáo dục Việt Nam, tác giả Nguyễn Ngọc Quân (2009), Quản lý NNL trong tổ chức: 5 "Nhân sự là toàn bộ số lượng và chất lượng những người có quan hệ lao động với tổ chức, trực tiếp tham gia vào các hoạt động cơ bản cũng như các hoạt động quản lý điều hành của tổ chức.
Nhân sự phải gắn với tố chức, với việc sắp xếp con người vào những vị trí nhất định trong bộ máy tổ chức để bảo đảm khả năng quản lý, điều hành được đơn vị cả hiện tại lẫn tương lai. Nhân sự là yếu tố cấu thành nên tổ chức, quyết định đến sự tồn tại và phát triển của tổ chức, nhân sự của một tổ chức bao gồm cả những người lao động làm việc cho tổ chức đó nó được hình thành trên cơ sở các cá nhân có vai trò nhiệm vụ khác nhau được liên kết với nhau theo những mục tiêu nhất định." Theo tác giả, nhân sự là NNL của một đơn vị, một cơ quan hình thành trên cơ sở các cá nhân có vai trò khác nhau được liên kết với nhau theo mục tiêu nhất định.2"Quản lý nhân sự" Theo NXB Lao động- XH, tác giả Nguyễn Hữu Thân (2007) với giáo trình QTNS. "Quản lý nhân sự hay quản lý nguồn nhân lực là công tác quản lý các lực lượng lao động của một tổ chức, công ty, xã hội, nguồn nhân lực. Chịu trách nhiệm thu hút, tuyển dụng, đào tạo, đánh giá, và tưởng thưởng người lao động, đồng thời giám sát lãnh đạo và văn hóa của tổ chức, và bảo đảm phù hợp với luật lao động và việc làm." Theo NXB Lao động- XH, tác giả Nguyễn Tiệp (2006) trong cuốn giáo trình NNL: "Quản lý nhân sự bao gồm toàn bộ những biện pháp và thủ tục áp dụng cho nhân viên của một tổ chức và giải quyết tất cả các trường hợp xảy ra có liên quan đến một loại công việc nào đó.
Quản lý nhân sự là nghệ thuật lựa chọn những nhân viên mới và sử dụng những nhân viên cũ sao cho năng suất và chất lượng công việc của mỗi người đều đạt tới mức tối đa có thể được. Công tác quản lý nhân sự giúp tìm kiếm, phát triển và duy trì đội ngũ nhân viên và quản lý chất lượng - những người tham gia tích cực vào sự thành công của 6 công ty. Các tổ chức trông mong vào các nhà chuyên môn về quản trị nhân sự giúp họ đạt được hiệu quả và năng suất cao hơn với một hạn chế về lực lượng lao động. Một trong những yêu cầu chính của quản trị nhân sự là tìm ra đúng người, đúng số lượng và đúng thời điểm trên các điều kiện thỏa mãn cả tổ chức và nhân viên mới.
Khi lựa chọn được những người có kỹ năng thích hợp làm việc ở đúng vị trí thì cả nhân viên lẫn tổ chức đều có lợi. Quản lý nhân sự được hiểu là những tác động hợp quy luật của chủ thể quản lý nhân sự đến các khách thể quản lý nhân sự nhằm đạt được các mục tiêu quản lý nhân sự đã đề ra". Theo NXB Giáo dục Việt Nam, tác giả Nguyễn Ngọc Quân (2009), Quản lý NNL trong tổ chức: "Quản lý nhân sự bao gồm: Hoạch định nguồn nhân lực, phân tích và thiết kế công việc, tuyển dụng, đào tạo và phát triển, đánh giá thành tích và thù lao, đảm bảo sức khỏe, an toàn lao động .Các yếu tố ảnh hưởng đến Quản lý nhân lực bao gồm: Môi trường bên ngoài (Kinh tế, chính sách, thị trường lao động, cạnh tranh, nhân khẩu học.); Môi trường của tổ chức, doanh nghiệp (Mục tiêu và các giá trị, văn hóa tổ chức, chiến lược, công nghệ, cấu trúc quy mô của doanh nghiệp); và người lao động (động lực làm việc, khả năng, mong muốn cũng như thái độ, tính cách của người lao động. Quản lý nhân sự là lĩnh vực theo dõi, hướng dẫn điều chỉnh, kiểm tra sự trao đổi chất (năng lượng, thần kinh, bắp thịt,.) giữa con người và các yếu tố vật chất của tự nhiên (công cụ, đối tượng lao động, năng lượng,.) trong quá trình tạo của cải vật chất, tinh thần để thỏa mãn nhu cầu của con người nhằm duy trì, bảo vệ, sử dụng và phát triển tiềm năng vô hạn của con người.
Không một hoạt động nào của tổ chức mang lại hiệu quả nếu thiếu quản lý nhân sự. Hay nói cách khác, mục tiêu của bất kỳ tổ chức nào cũng là nhằm sử dụng một cách có hiệu quả nhân sự của tổ chức để đạt mục tiêu đặt ra. Quản lý NS trong CSGDCN Điều 4, Thông tư 46/TT- 2016-BLĐTBXH ngày 28/12/2016: "Trường cao đẳng là cơ sở giáo dục chuyên nghiệp, có quyền tự chủ, tự chịu 7 trách nhiệm theo quy định của pháp luật. Trường có tư cách pháp nân, có con dấu và tài khoản riêng." Điều 34, Thông tư 46/TT- 2016-BLĐTBXH ngày 28/12/2016: "Nhà giáo trong trường cao đẳng được gọi là giảng viên.
Trường cao đẳng tuyển dụng, thực hiện chế độ làm việc, đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cuyên môn nghiệp vụ và các chế độ, chính sách khác đối với giảng viên theo quy định của Bộ Lao động – Thương bình và xã hội quy định" Theo cuốn "Quản trị nhân sự và các kỹ năng nghiệp vụ về tổ chức hành chính", NXB Lao động của tác giả Nguyễn Vũ Việt Trinh (2015): "Ở góc độ tổ chức quá trình lao động: Quản lý nhân sự là lĩnh vực theo dõi, hướng dẫn, điều chỉnh, kiểm tra sự trao đổi chất giữa con người với các yếu tố vật chất của tự nhiên (công cụ lao động, đối tượng lao động, năng lượng.) trong quá trình tạo ra của cải vật chất và tinh thần để thoả mãn nhu cầu của con người và xã hội nhằm duy trì, bảo vệ và phát triển tiềm năng của con người. Với tư cách là một trong các chức năng cơ bản của quá trình quản lý: Quản lý nhân sự bao gồm các việc từ hoạch định, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm soát các hoạt động liên quan đến việc thu hút, sử dụng và phát triển người lao động trong các tổ chức. Quản lý nhân sự là hoạt động của chủ thể quản lý (là cơ sở giáo dục) gồm tuyển chọn; sử dụng, phát triển, động viên và tạo những điều kiện thuận lợi cho các cá nhân và nhóm hoat động có hiệu quả nhằm đạt được những mục tiêu của tổ chức cao nhất và sự bất mãn ít nhất ở khách thể quản lý. Để quản lý giáo dục nói chung và quản lý nhân sự nói riêng cần phải xác định được đặc điểm lao động sư phạm của nguồn nhân lực trong ngành, trong mỗi cơ sở giáo dục - đào tạo.
Các loại lao động khác, như quản lý, nghiên cứu, nhân viên kỹ thuật nghiệp vụ làm việc trong ngành giáo dục cũng có những yêu cầu đặc thù, phù hợp với tính chất, môi trường sư phạm; tuy nhiên đặc điểm lao động sư phạm của nhà giáo (giáo viên và giảng viên) mới là vấn đề đặc trưng nhất của quản lý nhân sự cần đi sâu phân tích để có biện pháp quản lý phù hợp. 8 Như vậy, quản lý ĐNGV tại cơ sở giáo dục được quan niệm trên góc độ nghĩa hẹp của quản lý ĐNGV các đơn vị đào tạo làm những việc cụ thể như: tuyển người, bình xét, giao công việc, giải quyết tiền lương, bồi dưỡng, đánh giá chất lượng ĐNGV nhằm chấp hành tốt mục tiêu, kế hoạch của các đơn vị đào tạo". Tác giả quan niệm: QLNS trong CSGD là hoạt động quản lý con người từ khâu tuyển chọn, sử dụng, phát triển và tạo động lực, hồ sơ cán bộ cho từng cá nhân nhằm đạt mục tiêu của CSGD với sự bất mãn ít nhất của mỗi cá nhân.
