Luận Văn Thạc Sĩ: Quản Lý Kế Hoạch Dạy Học Tại Trường THCS & THPT Newton Hà Nội

Luận văn thạc sĩ giáo dục nghiên cứu quản lý kế hoạch dạy học tại trường trung học cơ sở trung học phổ thông newton thành phố hà nội, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Hoàng Thị Mận
• Người hướng dẫn: Nguyễn Hữu Châu
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội - Trường Đại học Giáo dục
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý kế hoạch dạy học tại Trường Trung học cơ sở - Trung học phổ thông Newton, thành phố Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ KẾ HOẠCH DẠY HỌC Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Tình hình nghiên cứu tại nước ngoài
• 1.3. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.4. Xác định các nội dung nghiên cứu của đề tài luận văn
• 1.5. Một số khái niệm cơ bản
• 1.5.1. Quản lý và quản lý giáo dục
• 1.5.2. Kế hoạch và kế hoạch hoá trong quản lý giáo dục
• 1.5.3. Dạy học và quản lý hoạt động dạy học
• 1.5.4. Kế hoạch dạy học và quản lý kế hoạch dạy học
• 1.6. Chương trình giáo dục và kế hoạch dạy học tại các trường phổ thông
• 1.6.1. Chương trình giáo dục và chương trình giáo dục tại trường phổ thông
• 1.6.2. Kế hoạch dạy học tại các trường phổ thông
• 1.6.3. Quản lý kế hoạch dạy học
• 1.6.3.1. Chuẩn bị xây dựng kế hoạch dạy học
• 1.6.3.2. Tổ chức xây dựng kế hoạch dạy học
• 1.6.3.3. Chỉ đạo triển khai thực hiện kế hoạch dạy học
• 1.6.3.4. Kiểm tra, đánh giá kế hoạch dạy học
• 1.6.3.5. Điều chỉnh kế hoạch dạy học
• 1.7. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý các kế hoạch dạy học tại các trường phổ thông
• 1.7.1. Chương trình giáo dục quốc gia
• 1.7.2. Chương trình giáo dục đặc thù của nhà trường
• 1.7.3. Nhu cầu học tập của học sinh
• 1.7.4. Nhu cầu đổi mới dạy học và năng lực của cán bộ quản lý và giáo viên
• 1.7.5. Các điều kiện về dạy và học của nhà trường
• 1.8. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ KẾ HOẠCH DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ - TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NEWTON
• 2.1. Khái quát về Trường THCS- THPT Newton (Hà Nội)
• 2.1.1. Sơ lược về lịch sử hình thành và phát triển
• 2.1.2. Tầm nhìn, sứ mệnh và giá trị cốt lõi của nhà trường
• 2.1.3. Nét đặc thù về chương trình giáo dục của trường THCS – THPT Newton
• 2.1.4. Những thuận lợi và khó khăn của nhà trường
• 2.2. Tổ chức khảo sát thực trạng
• 2.2.1. Mục đích khảo sát. Nội dung khảo sát
• 2.2.2. Đối tượng và phạm vi khảo sát. Phương pháp khảo sát
• 2.2.3. Xử lý số liệu
• 2.3. Thực trạng kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 2.3.1. Thực trạng nhận thức cán bộ, giáo viên, nhân viên trường THCS – THPT Newton về tầm quan trọng của kế hoạch dạy học
• 2.3.2. Thực trạng về kế hoạch dạy học tổng thể của trường THCS – THPT Newton
• 2.3.3. Thực trạng về kế hoạch dạy học bộ môn của trường THCS – THPT Newton
• 2.3.4. Thực trạng về kế hoạch dạy học theo từng bài học của trường THCS – THPT Newton
• 2.3.5. Đánh giá kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 2.4. Thực trạng quản lý kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 2.4.1. Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên trường THCS – THPT Newton về ý nghĩa, tầm quan trọng của kế hoạch dạy học và những định hướng trước khi xây dựng kế hoạch dạy học
• 2.4.2. Thực trạng về hoạt động tổ chức xây dựng kế hoạch dạy học của Trường THCS – THPT Newton
• 2.4.3. Thực trạng chỉ đạo triển khai thực hiện kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 2.4.4. Thực trạng kiểm tra, đánh giá, điều chỉnh kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 2.4.5. Thực trạng yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý kế hoạch dạy – học tại trường THCS – THPT Newton
• 2.5. Đánh giá chung về thực trạng quản lý kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 2.6. Những thành tựu đã đạt được trong công tác quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS – THPT Newton. Những tồn tại trong công tác quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS – THPT Newton
• 2.7. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ KẾ HOẠCH DẠY HỌC TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ – TRUNG HỌC PHỔ THÔNG NEWTON
• 3.1. Một số nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển
• 3.1.2. Nguyên tắc bảo đảm tính thực tiễn
• 3.1.3. Nguyên tắc bảo đảm tính khả thi
• 3.1.4. Nguyên tắc bảo đảm tính hiệu quả
• 3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học
• 3.2. Biện pháp quản lý kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên về ý nghĩa, tầm quan trọng của kế hoạch dạy học và định hướng xây dựng, thực hiện kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 3.2.2. Biện pháp 2: Bồi dưỡng năng lực xác định mục tiêu dạy học cho cán bộ quản lý và đội ngũ giáo viên Trường THCS – THPT Newton
• 3.2.3. Biện pháp 3: Tổ chức hướng dẫn đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên Trường THCS – THPT Newton xây dựng kế hoạch dạy học
• 3.2.4. Biện pháp 4: Tổ chức tốt các điều kiện cho việc triển khai thực hiện các kế hoạch dạy học tại trường THCS – THPT Newton
• 3.2.5. Biện pháp 5: Thực hiện kiểm tra, đánh giá thường xuyên và có hiệu quả các kế hoạch dạy học tại Trường THCS – THPT Newton
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp
• 3.4.1. Mục tiêu khảo nghiệm, đối tượng khảo nghiệm
• 3.4.2. Phương hướng khảo nghiệm, tiêu chí, cách cho điểm
• 3.4.3. Kết quả khảo nghiệm
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu và cơ sở lý luận

Luận văn thạc sĩ tập trung vào việc quản lý kế hoạch dạy học tại Trường THCS & THPT Newton Hà Nội. Nghiên cứu này nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất các biện pháp quản lý hiệu quả, phù hợp với đặc thù của trường. Quản lý kế hoạch dạy học là yếu tố then chốt trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, đặc biệt trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay. Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu lý thuyết và thực tiễn để phân tích, đánh giá và đề xuất giải pháp.

1.1. Cơ sở lý luận về quản lý kế hoạch dạy học

Quản lý kế hoạch dạy học là quá trình xây dựng, triển khai và đánh giá các kế hoạch giảng dạy nhằm đạt được mục tiêu giáo dục. Nghiên cứu này dựa trên các lý thuyết về quản lý giáo dục và phát triển chương trình học. Chương trình giáo dục và phương pháp giảng dạy là hai yếu tố chính ảnh hưởng đến hiệu quả của kế hoạch dạy học. Luận văn cũng phân tích các yếu tố như nhu cầu học tập của học sinh và năng lực của giáo viên.

1.2. Tổng quan nghiên cứu

Nghiên cứu này kế thừa các công trình trước đây về quản lý giáo dục và kế hoạch dạy học. Các nghiên cứu trong và ngoài nước đều nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng kế hoạch dạy học linh hoạt, phù hợp với đặc điểm của từng trường. Trường THCS & THPT Newton được chọn làm đối tượng nghiên cứu do sự đa dạng trong chương trình học và mô hình giáo dục liên cấp.

II. Thực trạng quản lý kế hoạch dạy học tại Trường THCS THPT Newton

Luận văn đã tiến hành khảo sát thực trạng quản lý kế hoạch dạy học tại Trường THCS & THPT Newton. Kết quả cho thấy, nhà trường đã có nhiều nỗ lực trong việc xây dựng và triển khai kế hoạch dạy học, nhưng vẫn còn một số hạn chế. Chương trình học và phương pháp giảng dạy cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu đổi mới giáo dục.

2.1. Thực trạng kế hoạch dạy học

Kế hoạch dạy học tại Trường Newton được xây dựng dựa trên khung chương trình quốc gia, kết hợp với các chương trình quốc tế. Tuy nhiên, việc triển khai còn gặp khó khăn do thiếu kinh nghiệm của giáo viên và hạn chế về thời gian. Đánh giá học sinh và quản lý giáo dục cần được thực hiện một cách hệ thống hơn.

2.2. Những thách thức và cơ hội

Trường Newton có nhiều thuận lợi như cơ sở vật chất hiện đại và đội ngũ giáo viên trẻ, năng động. Tuy nhiên, việc triển khai các hoạt động ngoại khóa và chương trình trải nghiệm sáng tạo còn hạn chế. Quản lý kế hoạch dạy học cần được cải thiện để tận dụng tối đa các nguồn lực hiện có.

III. Biện pháp quản lý kế hoạch dạy học

Luận văn đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý kế hoạch dạy học tại Trường THCS & THPT Newton. Các biện pháp này tập trung vào việc nâng cao năng lực của giáo viên, cải thiện chương trình học và tăng cường công tác đánh giá.

3.1. Nâng cao năng lực giáo viên

Đào tạo và bồi dưỡng năng lực cho giáo viên là yếu tố quan trọng trong việc thực hiện kế hoạch dạy học. Phương pháp giảng dạy cần được cập nhật và áp dụng linh hoạt để phù hợp với nhu cầu của học sinh.

3.2. Cải thiện chương trình học

Chương trình học cần được thiết kế linh hoạt, kết hợp giữa chương trình quốc gia và quốc tế. Chương trình giáo dục cần chú trọng đến việc phát triển năng lực và phẩm chất của học sinh.

3.3. Tăng cường công tác đánh giá

Việc đánh giá học sinh cần được thực hiện một cách hệ thống và khoa học. Các tiêu chí đánh giá cần được xây dựng dựa trên mục tiêu giáo dục và nhu cầu của học sinh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin, ngành giáo dục Việt Nam đang đứng trước yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện nhằm nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Theo nghị quyết số 88/2014/QH13 của Quốc hội, đổi mới chương trình giáo dục phổ thông nhằm phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực người học là mục tiêu trọng tâm. Trường Trung học cơ sở - Trung học phổ thông Newton (Hà Nội) là một trường phổ thông ngoài công lập có yếu tố quốc tế, triển khai nhiều chương trình giảng dạy đa dạng nhằm đáp ứng nhu cầu học tập và hội nhập quốc tế của học sinh. Tuy nhiên, việc xây dựng và quản lý kế hoạch dạy học tại trường còn gặp nhiều thách thức như hạn chế về thời gian dành cho hoạt động ngoại khóa, đội ngũ giáo viên trẻ còn thiếu kinh nghiệm, và sự phân tán địa lý của học sinh.

Mục tiêu nghiên cứu là khảo sát thực trạng quản lý kế hoạch dạy học tại Trường THCS - THPT Newton từ năm học 2015-2016 đến năm 2019, đồng thời đề xuất các biện pháp quản lý phù hợp nhằm nâng cao chất lượng dạy học, phát triển năng lực và phẩm chất học sinh. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần hoàn thiện công tác quản lý giáo dục tại các trường phổ thông có điều kiện tương đồng, đồng thời hỗ trợ nhà trường phát huy hiệu quả chương trình giáo dục đặc thù và đổi mới phương pháp dạy học.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết quản lý giáo dục và phát triển chương trình dạy học, trong đó:

• Lý thuyết phát triển chương trình nhà trường (school-based curriculum development) nhấn mạnh vai trò của nhà trường trong việc lập kế hoạch, thiết kế, thực thi và đánh giá chương trình học tập phù hợp với đặc thù và nhu cầu học sinh.
• Mô hình quản lý kế hoạch dạy học bao gồm các giai đoạn: chuẩn bị xây dựng kế hoạch, tổ chức xây dựng, triển khai thực hiện và kiểm tra, đánh giá, điều chỉnh kế hoạch.
• Các khái niệm chính gồm: quản lý giáo dục, kế hoạch dạy học tổng thể, kế hoạch dạy học bộ môn, kế hoạch bài học, và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý kế hoạch dạy học như chương trình giáo dục quốc gia, chương trình đặc thù của nhà trường, nhu cầu học tập của học sinh, năng lực cán bộ quản lý và giáo viên, điều kiện dạy và học.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập từ khảo sát thực trạng tại Trường THCS - THPT Newton, các văn bản pháp luật, tài liệu chuyên ngành, báo cáo ngành giáo dục, và các nghiên cứu trước đây.
• Phương pháp phân tích: Phân tích định tính qua phỏng vấn sâu, quan sát trực tiếp và gián tiếp; phân tích định lượng qua bảng hỏi khảo sát cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và phụ huynh với cỡ mẫu khoảng 150 người tham gia.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ năm học 2015-2016 đến tháng 11 năm 2019, với các bước chuẩn bị, thu thập dữ liệu, phân tích và đề xuất giải pháp được thực hiện liên tục trong khoảng thời gian này.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức về tầm quan trọng của kế hoạch dạy học: Khoảng 85% cán bộ quản lý và giáo viên tại trường nhận thức rõ vai trò quan trọng của kế hoạch dạy học trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 15% chưa thực sự hiểu sâu sắc hoặc chưa áp dụng hiệu quả kế hoạch vào thực tiễn giảng dạy.

2. Thực trạng xây dựng kế hoạch dạy học tổng thể và bộ môn: Kế hoạch dạy học tổng thể của trường được xây dựng đầy đủ, chi tiết với các mục tiêu rõ ràng, tuy nhiên chỉ có khoảng 70% giáo viên thực hiện nghiêm túc kế hoạch bộ môn và kế hoạch bài học theo đúng quy định.

3. Hoạt động chỉ đạo và triển khai kế hoạch: Ban giám hiệu và tổ trưởng chuyên môn thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn, kiểm tra, đánh giá kế hoạch dạy học. Tỷ lệ giáo viên tham gia đầy đủ các hoạt động này đạt khoảng 80%, nhưng việc áp dụng các phương pháp dạy học đổi mới còn hạn chế.

4. Yếu tố ảnh hưởng đến quản lý kế hoạch dạy học: Các yếu tố như chương trình giáo dục quốc gia, chương trình đặc thù của trường, nhu cầu học tập của học sinh, năng lực cán bộ quản lý và giáo viên, cùng điều kiện cơ sở vật chất đều có ảnh hưởng đáng kể. Trong đó, năng lực chuyên môn của giáo viên và sự phối hợp giữa nhà trường và phụ huynh là hai yếu tố quyết định hiệu quả quản lý kế hoạch dạy học.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc quản lý kế hoạch dạy học tại Trường THCS - THPT Newton đã đạt được nhiều thành tựu, đặc biệt trong việc xây dựng kế hoạch tổng thể và nâng cao nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên. Tuy nhiên, việc triển khai kế hoạch bộ môn và bài học còn chưa đồng đều, phản ánh sự khác biệt về năng lực và kinh nghiệm của giáo viên. So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả này phù hợp với xu hướng chung của các trường phổ thông ngoài công lập có yếu tố quốc tế, nơi mà sự đa dạng về chương trình và đội ngũ giáo viên trẻ tạo ra thách thức trong quản lý.

Việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực và đổi mới còn hạn chế có thể do quỹ thời gian dành cho hoạt động ngoại khóa bị giới hạn, cũng như sự phân tán địa lý của học sinh gây khó khăn trong tổ chức các hoạt động ngoài giờ. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ thực hiện kế hoạch dạy học theo từng cấp độ (tổng thể, bộ môn, bài học) và bảng đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến quản lý kế hoạch dạy học.

Những phát hiện này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho giáo viên, tăng cường phối hợp giữa nhà trường và phụ huynh, đồng thời cần có các giải pháp quản lý linh hoạt, phù hợp với đặc thù của trường để nâng cao hiệu quả quản lý kế hoạch dạy học.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao nhận thức và năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên
   Tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên sâu về quản lý kế hoạch dạy học và đổi mới phương pháp giảng dạy, tập trung vào kỹ năng xây dựng và triển khai kế hoạch bộ môn và bài học. Thời gian thực hiện: trong vòng 6 tháng đầu năm học. Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu phối hợp với các trung tâm đào tạo giáo viên.

2. Tăng cường tổ chức sinh hoạt chuyên môn và kiểm tra, đánh giá thường xuyên
   Thiết lập lịch sinh hoạt chuyên môn định kỳ hàng tháng, kết hợp kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch dạy học của giáo viên nhằm phát hiện và hỗ trợ kịp thời những khó khăn. Thời gian thực hiện: liên tục trong năm học. Chủ thể thực hiện: Tổ trưởng chuyên môn và Ban giám hiệu.

3. Phát triển chương trình giáo dục đặc thù phù hợp với nhu cầu học sinh
   Xây dựng và điều chỉnh kế hoạch dạy học linh hoạt, tích hợp các hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm sáng tạo nhằm phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất học sinh. Thời gian thực hiện: từ năm học tiếp theo. Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu, tổ chuyên môn và giáo viên.

4. Tăng cường phối hợp giữa nhà trường và phụ huynh học sinh
   Thiết lập kênh liên lạc hiệu quả, tổ chức các buổi họp phụ huynh định kỳ để trao đổi thông tin về kế hoạch dạy học và hỗ trợ học sinh học tập. Thời gian thực hiện: hàng quý. Chủ thể thực hiện: Giáo viên chủ nhiệm và Ban đại diện cha mẹ học sinh.

5. Cải thiện điều kiện cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học
   Đầu tư bổ sung thiết bị hiện đại, tạo môi trường học tập năng động, hỗ trợ việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực. Thời gian thực hiện: kế hoạch đầu tư trong 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: Hội đồng quản trị và Ban giám hiệu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban giám hiệu các trường phổ thông ngoài công lập và công lập
   Giúp hiểu rõ về quản lý kế hoạch dạy học, từ đó xây dựng và triển khai các kế hoạch phù hợp với đặc thù trường mình, nâng cao chất lượng giáo dục.

2. Cán bộ quản lý giáo dục cấp sở và phòng giáo dục
   Là tài liệu tham khảo để xây dựng chính sách, hướng dẫn và hỗ trợ các trường trong công tác quản lý kế hoạch dạy học, đặc biệt trong bối cảnh đổi mới chương trình giáo dục phổ thông.

3. Giáo viên và tổ trưởng chuyên môn
   Hỗ trợ nâng cao nhận thức và kỹ năng xây dựng kế hoạch dạy học bộ môn và bài học, áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, đổi mới sáng tạo trong giảng dạy.

4. Nghiên cứu sinh, học viên cao học chuyên ngành quản lý giáo dục
   Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý kế hoạch dạy học, làm nền tảng cho các nghiên cứu tiếp theo về đổi mới quản lý giáo dục trong trường phổ thông.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý kế hoạch dạy học là gì và tại sao nó quan trọng?
   Quản lý kế hoạch dạy học là quá trình tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra việc xây dựng, triển khai và điều chỉnh các kế hoạch dạy học nhằm đạt mục tiêu giáo dục. Nó giúp đảm bảo tính thống nhất, hiệu quả và chất lượng trong hoạt động dạy học của nhà trường.

2. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý kế hoạch dạy học?
   Các yếu tố chính gồm chương trình giáo dục quốc gia, chương trình đặc thù của nhà trường, nhu cầu học tập của học sinh, năng lực cán bộ quản lý và giáo viên, cùng điều kiện cơ sở vật chất và sự phối hợp của phụ huynh.

3. Làm thế nào để nâng cao năng lực xây dựng kế hoạch dạy học cho giáo viên?
   Tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên môn, sinh hoạt chuyên môn định kỳ, tạo môi trường học tập chia sẻ kinh nghiệm và áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, đổi mới sáng tạo.

4. Trường Newton đã áp dụng những biện pháp gì để quản lý kế hoạch dạy học hiệu quả?
   Trường xây dựng kế hoạch dạy học tổng thể chi tiết, tổ chức sinh hoạt chuyên môn thường xuyên, kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch, đồng thời phát triển chương trình giáo dục đặc thù phù hợp với nhu cầu học sinh.

5. Làm thế nào để phối hợp hiệu quả giữa nhà trường và phụ huynh trong quản lý kế hoạch dạy học?
   Thiết lập kênh liên lạc thường xuyên, tổ chức họp phụ huynh định kỳ, trao đổi thông tin về kế hoạch dạy học và kết quả học tập của học sinh, từ đó tạo sự đồng thuận và hỗ trợ tích cực cho học sinh.

Kết luận

• Quản lý kế hoạch dạy học tại Trường THCS - THPT Newton đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển năng lực học sinh.
• Nghiên cứu đã làm rõ cơ sở lý luận, thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý kế hoạch dạy học tại trường trong giai đoạn 2015-2019.
• Các biện pháp đề xuất tập trung vào nâng cao nhận thức, bồi dưỡng năng lực, tổ chức sinh hoạt chuyên môn, phát triển chương trình đặc thù và tăng cường phối hợp với phụ huynh.
• Kết quả nghiên cứu có thể áp dụng cho các trường phổ thông ngoài công lập và công lập có điều kiện tương đồng tại Hà Nội và các địa phương khác.
• Đề nghị Ban giám hiệu và các tổ chức liên quan triển khai các giải pháp trong thời gian sắp tới để nâng cao hiệu quả quản lý kế hoạch dạy học, góp phần đào tạo thế hệ học sinh hội nhập quốc tế.

Ban giám hiệu trường Newton nên xây dựng kế hoạch triển khai các biện pháp đề xuất trong năm học tới, đồng thời tổ chức đánh giá định kỳ để điều chỉnh phù hợp. Các trường phổ thông khác có thể tham khảo và áp dụng mô hình quản lý kế hoạch dạy học này nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý kế hoạch dạy học. Thực trạng quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS – THPT Newton. Biện pháp quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS – THPT Newton.

8 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ KẾ HOẠCH DẠY HỌC Ở TRƢỜNG PHỔ THÔNG 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Tình hình nghiên cứu tại nước ngoài Vấn đề quản lý kế hoạch dạy học trong nhà trường là vấn đề đã được nhiều nhà nghiên cứu nước ngoài đặt ra và nghiên cứu từ rất sớm. Trong hướng tiếp cận chương trình giáo dục mở, không bị đóng kín bởi quy định bắt buộc trong chương trình quốc gia, các nhà nghiên cứu giáo dục nước ngoài đã sớm đặt ra vấn đề phát triển chương trình nhà trường.

Tác giả Skilbeck (1984, trích theo Mash và cộng sự, 1990) đã đưa ra khái niệm về phát triển chương trình nhà trường (school – based curiculium development) như sau: “Phát triển chương trình nhà trường là việc một cơ sở giáo dục lập kế hoạch, thiết kế, thực thi và đánh giá chương trình học tập của học sinh trường mình”. Định nghĩa này đã đặt ra vấn đề vai trò của các hoạt động bên trong nhà trường trong việc xây dựng, triển khai, phát triển các kế hoạch dạy học gắn liền với một nhà trường cụ thể. Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) từ những năm cuối của thế kỷ XX cũng đã đặt ra vấn đề phát triển chương trình nhà trường trên cơ sở đặt nhà trường trong mối quan hệ với Bộ giáo dục, các Sở giáo dục, hội cha mẹ học sinh. OECD cho rằng “Phát triển chương trình nhà trường là một quá trình, trên cơ sở các hoạt động bên trong nhà trường, hoặc trên cơ sở nhu cầu của nhà trường trong việc thực thi chương trình giáo dục, nhằm tạo ra sự phân quyền, trách nhiệm và kiểm soát giữa chính quyền trung ương và địa phương, để nhà trường có được quyền tự chủ hợp pháp về hành chính, nghề nghiệp để có thể tự quản lý quá trình phát triển của trường mình”.

Nền giáo dục New Zealand là một nền giáo dục tiên tiến, hiện đại. Ngay từ những năm 1990, Bộ GD-ĐT New Zealand đã có nêu vấn đề về vai trò quan trọng của mỗi nhà trường trong việc xây dựng các kế hoạch triển khai các hoạt động dạy học của trường mình trên cơ sở nghiên cứu chương trình giáo dục quốc gia. Theo đó 9 “Chương trình giáo dục New Zealand đảm bảo sự mềm dẻo, cho phép các trường cùng giáo viên thiết kế chương trình phù hợp với nhu cầu học tập của học sinh mình. Chương trình nhà trường được tổ chức linh hoạt để đáp ứng nhu cầu của mỗi học sinh, phù hợp với cách hiểu mới về các phong cách học khác nhau của học sinh, phù hợp với những thay đổi trong điều kiện kinh tế - xã hội, phù hợp với những yêu cầu và kỳ vọng của cộng đồng địa phương”.

Những quan điểm trên đã mô tả quá trình xây dựng, quản lý các kế hoạch dạy học tại các nhà trường. Năm 1992, tác giả Brady đã nêu cụ thể hơn về quá trình này với những đặc điểm cơ bản như: - Đây là hoạt động lôi cuốn sự tham gia của giáo viên (có thể là một bộ phận giáo viên chứ không phải toàn thể) vào các quyết định liên quan đến phát triển và thực thi chương trình. - Đó là hoạt động lựa chọn và điều chỉnh chương trình chứ không phải là một chương trình mới hoàn toàn. - Đó là hoạt động làm thay đổi vai trò truyền thống của giáo viên - Hoạt động đó chỉ bao gồm việc thay đổi vị trí trong trách nhiệm của nhà trường liên quan tới chương trình chứ không đề cập tới quan hệ khác của nhà trường với các cấp quản lý.

Tình hình nghiên cứu trong nước Hoạt động phát triển chương trình giáo dục, quản lý các kế hoạch dạy học trong các nhà trường đã được các nhà khoa học giáo dục trong nước đặc biệt quan tâm. Thành công của những nghiên cứu về đề tài này đã góp phần quan trọng trong việc đổi mới chương trình và nâng cao chất lượng dạy – học nói chung. Về khái niệm chương trình giáo dục, trong một số tài liệu như Những vấn đề cơ bản về chương trình và quá trình dạy học (Nguyễn Hữu Châu, NXBGD, 2006), Thiết kế và đánh giá chương trình giáo dục (Nguyễn Đức Chính, tập bài giảng, Đại học Quốc gia Hà Nội, khoa Sư phạm, 2008)…, các tác giả đã cung cấp những tổng quan ngắn gọn nhưng tương đối đầy đủ về lịch sử phát triển cũng như những cách hiểu khác nhau xung quanh nội hàm của khái niệm chương trình giáo dục. Tác giả Nguyễn Đức Chính, Vũ Lan Hương, Phạm Thị Nga trong tài liệu “Phát triển 10 chương trình giáo dục” (2017) đã trực tiếp đặt ra vấn đề về quy trình phát triển chương trình giáo dục trong các nhà trường hiện nay.

Theo đó, chương trình giáo dục không dừng lại ở việc thiết kế mà là một quá trình liên tục phát triển nhằm hoàn thiện không ngừng. Do vậy, chương trình giáo dục là một thực thể không phải được thiết kế một lần và dùng cho mãi mãi, mà được phát triển, bổ sung, hoàn thiện tuỳ theo sự thay đổi của trình độ phát triển kinh tế - xã hội, của thành tựu khoa học - kĩ thuật và công nghệ, của thị trường sử dụng lao động. Nói cách khác, phát triển chương trình giáo dục thực chất chính là những đợt cải cách giáo dục để đổi mới/điều chỉnh chương trình. Quy trình quản lý chương trình dạy học nói chung và tại các nhà trường nói riêng được tác giả Nguyễn Đức Chính cụ thể qua các bước như sau: 1.

Phân tích nhu cầu (Need analysis) 2. Xác định mục đích và mục tiêu (Defining aims and objectives) 3. Đánh giá (Evaluation) Các tác giả Trần Thanh Bình và Phan Tấn Chí trong tài liệu dự án phát triển giáo dục phổ thông giai đoạn 2 với đề tài “Quản lý phát triển chương trình nhà trường trung học phổ thông” đã trực tiếp nghiên cứu các nội dung về quản lý phát triển chương trình nhà trường ở bậc trung học phổ thông để nêu lên những biện pháp để hiệu trưởng quản lý tốt vấn đề này. Cụ thể, tác giả nêu lên 6 bước gắn liền với vai trò chỉ đạo, tổ chức, quản lí của Hiệu trưởng: 1) Phân tích bối cảnh; 2) Phân tích chương trình hiện hành; 3) Phân công công việc; 4) Xác định chuẩn kiến thức, kĩ năng môn học; 5) Thiết kế chương trình nhà trường; 6) Thực hiện chương trình nhà trường; 7) Đánh giá, điều chỉnh.

Ngày 25/6/2013, Bộ GD-ĐT đã có Công văn số 791/HD-BGDĐT hướng dẫn 11 về Thí điểm phát triển chương trình giáo dục nhà trường theo định hướng phát triển năng lực học sinh. Theo tinh thần công văn này, nội dung chính của thí điểm phát triển chương trình giáo dục nhà trường là: điều chỉnh cấu trúc nội dung dạy học trong chương trình hiện hành và xây dựng kế hoạch giáo dục mới ở từng môn học, hoạt động giáo dục và của nhà trường. Ngày 28 tháng 8 năm 2019, trong văn bản số 3892/BGDĐT-GDTrH về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục trung học năm học 2019-2020, Bộ GD-ĐT đã nêu và hướng dẫn cụ thể việc xây dựng, quản lý kế hoạch dạy học tại các nhà trường phổ thông theo hướng: “Tiếp tục rà soát nội dung sách giáo khoa, tinh giản những nội dung dạy học vượt quá mức độ cần đạt về kiến thức, kỹ năng của chương trình giáo dục phổ thông hiện hành; điều chỉnh để tránh trùng lặp nội dung giữa các môn học, hoạt động giáo dục; bổ sung, cập nhật những thông tin mới phù hợp thay cho những thông tin cũ, lạc hậu; Xây dựng kế hoạch giáo dục của từng môn học, hoạt động giáo dục phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường theo hướng sắp xếp lại các nội dung dạy học, cập nhật nội dung dạy học nhằm tạo thuận lợi cho việc áp dụng các phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực; chú trọng giáo dục đạo đức, lối sống, văn hóa ứng xử và giá trị sống, rèn luyện kĩ năng sống, hiểu biết xã hội, thực hành pháp luật, giáo dục văn hóa giao thông; tăng cường các hoạt động nhằm giúp học sinh vận dụng kiến thức liên môn vào giải quyết các vấn đề thực tiễn” [6]. Như vậy, qua một số những công trình nghiên cứu khoa học và những văn bản chỉ đạo của các cơ quan quản lý giáo dục nước ta những năm vừa qua, có thể thấy vấn đề quản lý kế hoạch dạy học tại các nhà trường đang là vấn đề được đặt ra bức thiết nhằm đáp ứng nhu cầu đổi mới giáo dục và hướng tới triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới sắp tới.

Các công trình nghiên cứu đi trước là tài liệu tham khảo tốt nhất cho tác giả kế thừa, chọn lọc nghiên cứu đề tài của cá nhân “Quản lý kế hoạch dạy học tại trường trung học cơ sở - trung học phổ thông Newton, thành phố Hà Nội”. Xác định các nội dung nghiên cứu của đề tài luận văn - Xác định cơ sở lí luận về kế hoạch dạy học và quản lý kế hoạch dạy học tại các nhà trường (khái niệm, nội dung kế hoạch dạy học và quản lý kế hoạch dạy học) và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý kế hoạch dạy học tại các nhà trường. 12 - Khảo sát và đánh giá đúng thực trạng kế hoạch dạy học và quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS – THPT Newton hiện nay. - Đề xuất các biện pháp quản lý kế hoạch dạy học tại trường THCS – THPT Newton hiện nay.

Một số khái niệm cơ bản 1. Quản lý và quản lý giáo dục 1. Quản lý Nói đến hoạt động quản lý, người ta thường nhắc đến ý tưởng sâu sắc của C.Mác: “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa sự hoạt động của cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của những khí quan độc lập của nó. Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng”.

Harold Koontz “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo sự phối hợp những nỗ lực của cá nhân nhằm đạt được mục đích của tổ chức. Mục đích của mọi nhà quản lý là hình thành môi trường mà trong đó con người có thể đạt được mục đích của tổ chức.