MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Đứng trước ngưỡng cửa hội nhập vào nền kinh tế thế giới, với tốc độ phát triển nhanh chóng của lĩnh vực khoa học - công nghệ và đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ thông tin đã đòi hỏi ngành giáo dục của nước ta phải có những thay đổi để phù hợp tình hình chung của khu vực, trên toàn thế giới và đặc điểm kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước. Để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ, đáp ứng nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH) đất nước, đáp ứng được yêu cầu hội nhập quốc tế và nhu cầu phát triển của người học, giáo dục nước ta đã và đang đổi mới mạnh mẽ theo bốn trụ cột của giáo dục thế kỉ XXI, mà thực chất là tiếp cận giáo dục giá trị sống, hình thành kỹ năng sống cho người học đó là: Học để biết, Học để làm, Học để khẳng định mình và học để cùng chung sống. Trong Văn kiện đại hội XII, Đảng ta đưa ra đường lối đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, xác định đây là một kế sách, quốc sách hàng đầu, tiêu điểm của sự phát triển, mang tính đột phá, khai mở con đường phát triển nguồn nhân lực Việt Nam trong thế kỷ XXI, khẳng định triết lý nhân sinh mới của nền giáo dục nước nhà “dạy người, dạy chữ, dạy nghề”.
Hiện nay do tác động của mặt trái của cơ chế thị trường đã tác động mạnh mẽ đến thế hệ trẻ. Các tệ nạn xã hội phần nào đã tác động xấu đến đạo đức và đôi khi làm méo mó các chuẩn mực đạo đức, lối sống của HS nói chung và HS bậc trung học cơ sở (THCS) nói riêng. Thực tế giáo dục phổ thông nói chung và giáo dục bậc THCS nói riêng đã đạt được nhiều thành tựu, tuy nhiên còn thiên lệch về mặt học vấn, gia đình, nhà trường chưa quan tâm nhiều đến giáo dục kĩ năng sống cho học sinh, do vậy hiện tượng lệch chuẩn về hành vi đạo đức, các biểu hiện thiếu văn hóa trong học sinh vẫn thường xuyên xảy ra, nguy cơ bạo lực học đường có chiều hướng ngày càng gia tăng. Huyện Hạ Hòa – Tỉnh Phú Thọ là một huyện miền núi của Tỉnh Phú Thọ, là một huyện thuần 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com nông, kinh tế phát triển chủ yếu dựa vào nông – lâm nghiệp nên điều kiện kinh tế của huyện còn rất nhiều khó khan, trong những năm gần đây hệ thống giáo dục của huyện đã có những thay đổi và có được những sự tiến bộ nhất định.
Một trong những nguyên nhân của thực trạng là do công tác quản lý giáo dục nói chung, quản lý giáo dục kỹ năng sống nói riêng chưa được quan tâm một cách thỏa đáng. Hiệu trưởng nhà trường, cán bộ quản lý giáo dục chưa thực sự sát sao với hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS. Với vai trò của một nhà Giáo dục tôi nhận thức rõ vấn đề này đặc biệt quan trọng vì vậy việc nghiên cứu quản lý hoạt động GDKNS cho học sinh các trường THCS của Huyện Hạ Hòa – Tỉnh Phú Thọ là một việc làm cấp thiết, có ý nghĩa thực tiễn cao, mặt khác, cho đến thời điểm hiện tại chưa có tác giả nào nghiên cứu để rút ra những kết luận khoa học về việc quản lý để nâng cao chất lượng GDKNS cho học sinh các trường THCS trên địa bàn Huyện Hạ Hòa – Tỉnh Phú Thọ. Vì vậy tác giả chọn đề tài “Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trường các Trường trung học cơ sở Huyện Hạ Hòa - Tỉnh Phú Thọ” làm luận văn tốt nghiệp.
Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong các trường THCS trên địa bàn Huyện Hạ Hòa - Tỉnh Phú Thọ và đề xuất những biện pháp quản lý hoạt động GDKNS cho học sinh các trường THCS Huyện Hạ Hòa - Tỉnh Phú Thọ nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả của hoạt động GDKNS cho HS 3. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Quản lý hoạt động GDKNS cho học sinh trong các nhà trường THCS trên địa bàn Huyện Hạ Hòa - Tỉnh Phú Thọ 3. Khách thể nghiên cứu Hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS.
2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Nhiệm vụ nghiên cứu 4. Nghiên cứu cơ sở lý luận quản lý giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trung học cơ sở. Khảo sát, đánh giá thực trạng việc quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong nhà trường trung học cơ sở Huyện Hạ Hòa - Tỉnh Phú Thọ.
Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh trong nhà trường trung học cơ sở Huyện Hạ Hòa - Tỉnh Phú Thọ nhằm nâng cao kết quả giáo dục toàn diện của các nhà trường trung học cơ sở trên toàn huyện. Câu hỏi nghiên cứu Có những biện pháp quản lý nào nâng cao chất lượng hoạt động GDKNS và quản lý hoạt động GDKNS cho học sinh trong các trường THCS Huyện Hạ Hòa - Tỉnh Phú Thọ đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Giả thuyết nghiên cứu Hiện nay, trong quản lý hoạt động GDKNS cho học sinh các trường THCS trên địa bàn Huyện Hạ Hòa - Tỉnh Phú Thọ còn nhiều bất cập và hạn chế do các chương trình, phương pháp GDKNS cho học sinh chưa có tính khoa học, sự hấp dẫn để thu hút học sinh học tập. Nếu đề xuất được các biện pháp quản lý lý mang tính khoa học, phù hợp với thực tiễn thì đối với hoạt động GDKNS cho học sinh theo hướng: nâng cao nhận thức cho các chủ thể về hoạt động GDKNS cho học sinh THCS; kế hoạch hóa hoạt động GDKNS; xây dựng, phát triển đội ngũ giáo viên có năng lực GDKNS cho học sinh; đổi mới các thành tố cấu trúc của hoạt động GDKNS cho học sinh; phối hợp chặt chẽ với các lực lượng trong, ngoài nhà trường để GDKNS cho học sinh thì kết quả hoạt động GDKNS cho học sinh các trường THCS trên địa bàn Huyện Hạ Hòa - Tỉnh Phú Thọ sẽ được nâng cao.
3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Phạm vi nghiên cứu Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động GDKNS cho học sinh trong các trường THCS trên địa bàn Huyện Hạ Hòa - Tỉnh Phú Thọ, tập trung nghiên cứu sâu và kỹ ở 4 trường trên địa bàn huyện có có những đặc điểm chung nhất về kinh tế, văn hóa, chính trị … của Huyện Hạ Hòa đó là: Trường THCS Yên Kỳ; THCS Vĩnh Chân; THCS Hương Xạ; THCS Yên Luật. Các hoạt động nghiên cứu: Quản lý hoạt động GDKNS trong các hoạt động Đoàn Đội, hoạt động GDNGLL, trong công tác chủ nhiệm lớp, hoạt động tích hợp GDKNS vào các môn văn hoá … 8. Phƣơng pháp nghiên cứu 8.
Phương pháp nghiên cứu lý luận Tìm tòi thu thập, nghiên cứu các tài liệu có liên quan đến nội dung đề tài nghiên cứu như: các văn bản về chủ chương, đường lối, chính sách của Đảng, Chính phủ, của Bộ Giáo dục và Đào tạo, của Sở Giáo dục và Đào tạo Phú Thọ về việc quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS; các sách báo, các bài viết của các nhà nghiên cứu, các nhà giáo dục học,…. làm cơ sở lý luận cho đề tài nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn 8. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: Thiết lập, xây dựng các bảng hỏi nhằm tìm hiểu, xác định thực trạng quản lý hoạt động GDKNS cho học sinh trong các trường THCS của Huyện Hạ Hòa – Tỉnh Phú Thọ.
Phương pháp phân tích sản phẩm hoạt động: Nhằm phân tích kết quả của hoạt động GDKNS cho học sinh để khẳng định tính hiệu quả của các biện pháp quản lý 8. Phương pháp quan sát: Mục đích để nắm bắt, thu thập thông tin có liên quan đến thực trạng quản lý hoạt động GDKNS cho học sinh trong các trường THCS của Huyện Hạ Hòa – Tỉnh Phú Thọ. Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia: Trao đổi và lấy ý kiến đánh giá, nhận xét từ thầy cô giáo phụ trách bộ môn, thầy cô hướng dẫn luận văn, các chuyên gia trong lĩnh vực liên quan về vấn đề nghiên cứu của đề tài. 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.
Phương pháp phỏng vấn sâu: Tổ chức phỏng vấn, trao đổi trực tiếp với học sinh, với thầy cô giáo và các nhà quản lý giáo dục trong nhà trường về việc triển khai và quản lý hoạt động GDKNS cho học sinh trong các trường THCS của Huyện Hạ Hòa – Tỉnh Phú Thọ. Phương pháp thống kê toán học: Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lý và phân tích các kết quả nghiên cứu 9. Những đóng góp của đề tài Tổng hợp và hệ thống hoá lý luận về vấn đề quản lý các hoạt động GDKNS cho học sinh trong các trường THCS trên địa bàn Huyện Hạ Hòa - Tỉnh Phú Thọ. Đưa ra các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh THCS các trường THCS của Huyện Hạ Hòa – Tỉnh Phú Thọ nhằm nâng cao chất lượng trong hoạt động GDKNS cho học sinh các nhà trường THCS của Huyện Hạ Hòa – Tỉnh Phú Thọ.
5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VIỆC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ 1. Tổng quan các vấn đề nghiên cứu liên quan 1. Những nghiên cứu ở nước ngoài Hiện nay, trên thế giới hầu hết các quốc gia đã đưa hoạt động GDKNS vào trong các nhà trường dưới nhiều hình thức khác nhau trong đó đã có 143 nước đưa vào chương trình chính khóa ở bậc tiểu học và bậc trung học [3]. Những năm đầu thập niên 90, một số nước Châu á như: Ấn Độ; Campuchia; Lào; Malayxia; Innoxea; Thái Lan,… cũng đã triển khai nghiên cứu và đưa vào thực hiện ở các bậc học từ mẫu giáo cho đến bậc học trung học phổ thông chương trình giáo dục kỹ năng sống.
Nội dung GDKNS cho học sinh các lứa tuổi ở hầu hết các nước này là trang bị cho học sinh những KNS cần thiết để các em thích nghi dần với cuộc sống trong tương lai, mục đích chính là dạy – trang bị và hình thành. Mục tiêu chung của GDKNS được xác định là: “Nhằm nâng cao tiềm năng của con người để có hành vi thích ứng và tích cực nhằm đáp ứng nhu cầu, sự thay đổi, các tình huống của cuộc sống hằng ngày, đồng thời tạo ra sự đổi thay và nâng cao chất lượng cuộc sống”.