Luận văn thạc sĩ quản lý công thực hiện cơ chế tự chủ tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc sở văn hóa và thể thao tỉnh thừa thiên huế

Luận văn thạc sĩ quản lý công nghiên cứu cơ chế tự chủ tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế.

• Tác giả: Lê Viết Tuấn
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hoàng Hiển
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Thực hiện cơ chế tự chủ tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thừa Thiên Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC THỰC HIỆN CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP
• 1.1. Khái niệm, vai trò và đặc điểm của Đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.2. Thực hiện cơ chế tự chủ tài chính đối với Đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.2.1. Cơ chế tự chủ tài chính đối với các Đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.2.2. Sự cần thiết phải tổ chức thực hiện cơ chế tự chủ tài chính đối với Đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.2.3. Nội dung thực hiện cơ chế tự chủ tài chính đối với Đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.2.4. Nguyên tắc thực hiện tự chủ tài chính đối với các Đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.2.5. Các nhân tố tác động đến thực hiện cơ chế tự chủ tài chính đối với Đơn vị sự nghiệp công lập
• 1.2.6. Kinh nghiệm thực hiện cơ chế tự chủ tài chính đối với Đơn vị sự nghiệp công lập ở một số địa phương
• 1.2.6.1. Kinh nghiệm của tỉnh Bình Định
• 1.2.6.2. Kinh nghiệm thực hiện cơ chế tự chủ tài chính đối với một số Đơn vị sự nghiệp công lập cấp tỉnh ở Quảng Nam
• 1.2.6.3. Kinh nghiệm đối với các Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế
• 1.3. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP THUỘC SỞ VĂN HÓA VÀ THỂ THAO TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
• 2.1. Khái quát về các Đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện tự chủ tài chính thuộc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế
• 2.2. Tổng quan về chức năng nhiệm vụ của Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế
• 2.3. Đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện cơ chế tự chủ tài chính thuộc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế
• 2.4. Tình hình thực hiện tự chủ tài chính các Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế
• 2.5. Xây dựng phương án và xác định mức độ tự chủ tài chính của các Đơn vị sự nghiệp công lập
• 2.6. Thực hiện sắp xếp, tổ chức bộ máy theo cơ chế tự chủ tài chính
• 2.7. Thực hiện cơ chế tự chủ về nguồn thu tài chính
• 2.8. Thực hiện cơ chế tự chủ về sử dụng nguồn tài chính
• 2.9. Tự chủ về tiền lương, tiền công, thu nhập tăng thêm và trích lập quỹ
• 2.10. Kết quả điều tra về tình hình thực hiện cơ chế tự chủ tài chính của các Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế
• 2.11. Đánh giá chung về thực hiện cơ chế tự chủ tài chính các Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế
• 2.11.1. Những kết quả đạt được
• 2.11.2. Những hạn chế
• 2.11.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• 2.12. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP THUỘC SỞ VĂN HÓA VÀ THỂ THAO TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
• 3.1. Định hướng phát triển kinh tế xã hội tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2016 - 2020 và những năm tiếp theo
• 3.2. Định hướng, quan điểm và mục tiêu thực hiện tổ chức cơ chế tự chủ tài chính đối với các Đơn vị sự nghiệp công lập
• 3.3. Giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả thực hiện cơ chế tự chủ tài chính đối với các Đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.3.1. Hoàn thiện hệ thống chính sách
• 3.3.2. Hoàn thiện thể chế hệ thống pháp luật
• 3.3.3. Nâng cao nhận thức của cán bộ, viên chức và người lao động về thực hiện cơ chế tự chủ tài chính
• 3.3.4. Hoàn thiện cơ chế chi tiêu và quy chế chi tiêu nội bộ
• 3.3.5. Thực hiện công khai tài chính
• 3.3.6. Tăng cường công tác quản lý tài sản nhà nước
• 3.3.7. Tăng cường bồi dưỡng nâng cao năng lực đối với lãnh đạo quản lý Đơn vị sự nghiệp công lập và viên chức quản lý tài chính, tài sản
• 3.3.8. Tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát của các cơ quan tổ chức cơ chế tự chủ tài chính
• 3.3.8.1. Đối với Chính phủ
• 3.3.8.2. Đối với Bộ Tài chính
• 3.3.8.3. Đối với chính quyền tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.3.8.4. Đối với Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế và các Đơn vị sự nghiệp công lập
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở khoa học thực hiện cơ chế tự chủ tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập

Chương này tập trung phân tích cơ sở khoa học của việc thực hiện cơ chế tự chủ tài chính (TCTC) đối với các đơn vị sự nghiệp công lập (ĐVSNCL). Nghiên cứu làm rõ khái niệm, vai trò và đặc điểm của ĐVSNCL, đồng thời xác định sự cần thiết của việc áp dụng TCTC trong quản lý tài chính công. Các nguyên tắc và nội dung thực hiện TCTC cũng được trình bày chi tiết, cùng với các yếu tố tác động đến quá trình này.

1.1. Khái niệm vai trò và đặc điểm của Đơn vị sự nghiệp công lập

Phần này định nghĩa ĐVSNCL là các tổ chức do Nhà nước thành lập, thực hiện các dịch vụ công trong lĩnh vực sự nghiệp. ĐVSNCL có vai trò quan trọng trong việc cung cấp các dịch vụ công thiết yếu, góp phần phát triển kinh tế - xã hội. Đặc điểm của ĐVSNCL bao gồm tính chất công lập, phụ thuộc vào ngân sách nhà nước và hoạt động phi lợi nhuận.

1.2. Thực hiện cơ chế tự chủ tài chính đối với Đơn vị sự nghiệp công lập

Phần này phân tích cơ chế TCTC như một công cụ quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính trong ĐVSNCL. TCTC giúp các đơn vị chủ động hơn trong việc sử dụng nguồn lực tài chính, tăng cường trách nhiệm và minh bạch trong chi tiêu. Các nguyên tắc thực hiện TCTC bao gồm tự chủ về nguồn thu, chi tiêu và quản lý tài sản.

II. Thực trạng thực hiện cơ chế tự chủ tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế

Chương này đánh giá thực trạng thực hiện TCTC tại các ĐVSNCL thuộc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế. Nghiên cứu chỉ ra những kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân của các vấn đề trong quá trình thực hiện TCTC. Các yếu tố như cơ chế quản lý, nguồn lực tài chính và nhận thức của cán bộ được phân tích kỹ lưỡng.

2.1. Khái quát về các Đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện tự chủ tài chính

Phần này cung cấp thông tin tổng quan về các ĐVSNCL thuộc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế, bao gồm chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức. Các đơn vị này được chia thành hai nhóm: đơn vị do ngân sách nhà nước đảm bảo chi thường xuyên và đơn vị tự đảm bảo một phần chi thường xuyên.

2.2. Tình hình thực hiện tự chủ tài chính

Phần này phân tích kết quả thực hiện TCTC tại các ĐVSNCL, bao gồm việc xây dựng phương án tự chủ, sắp xếp bộ máy và quản lý nguồn thu. Các đơn vị đã chủ động hơn trong việc sử dụng nguồn lực tài chính, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế như tỷ lệ tự đảm bảo thấp và thiếu minh bạch trong chi tiêu.

III. Định hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện cơ chế tự chủ tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế

Chương này đề xuất các định hướng và giải pháp để nâng cao hiệu quả thực hiện TCTC tại các ĐVSNCL thuộc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế. Các giải pháp tập trung vào hoàn thiện chính sách, nâng cao nhận thức của cán bộ và tăng cường công tác quản lý tài chính.

3.1. Định hướng phát triển kinh tế xã hội tỉnh Thừa Thiên Huế

Phần này trình bày các định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Thừa Thiên Huế, trong đó nhấn mạnh vai trò của ĐVSNCL trong việc cung cấp dịch vụ công. Các mục tiêu phát triển bền vững và đổi mới quản lý được đề cập như nền tảng cho việc thực hiện TCTC.

3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện cơ chế tự chủ tài chính

Phần này đề xuất các giải pháp cụ thể như hoàn thiện hệ thống chính sách, nâng cao nhận thức của cán bộ và tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra. Các giải pháp nhằm đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả trong quản lý tài chính và thúc đẩy sự phát triển bền vững của các ĐVSNCL.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới quản lý tài chính công, việc thực hiện cơ chế tự chủ tài chính (TCTC) đối với các đơn vị sự nghiệp công lập (ĐVSNCL) ngày càng trở nên cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và chất lượng dịch vụ công. Tại tỉnh Thừa Thiên Huế, các ĐVSNCL thuộc Sở Văn hóa và Thể thao (VH&TT) đã triển khai cơ chế TCTC từ năm 2017 đến 2019 với nhiều kết quả tích cực nhưng vẫn còn tồn tại hạn chế. Theo số liệu khảo sát, trong giai đoạn này, có 4 đơn vị do ngân sách nhà nước (NSNN) đảm bảo toàn bộ chi thường xuyên, 7-8 đơn vị tự đảm bảo một phần chi thường xuyên. Thu nhập tăng thêm của cán bộ, viên chức bình quân đạt khoảng 0,5 đến 1,5 lần tiền lương cơ bản, phản ánh sự cải thiện về đời sống người lao động. Tuy nhiên, tỷ lệ tự đảm bảo chi phí hoạt động còn thấp, việc thực hiện tự chủ chưa đồng đều và chưa có bước chuyển biến đột phá.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng tổ chức thực hiện cơ chế TCTC tại các ĐVSNCL thuộc Sở VH&TT tỉnh Thừa Thiên Huế, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý tài chính, tăng cường tính minh bạch và phát huy vai trò tự chủ của các đơn vị. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các ĐVSNCL thuộc Sở VH&TT tỉnh Thừa Thiên Huế trong giai đoạn 2017-2019, với dữ liệu sơ cấp thu thập cuối năm 2019 và định hướng phát triển đến năm 2025. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc góp phần hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính công, thúc đẩy phát triển dịch vụ công chất lượng cao, đồng thời hỗ trợ chính quyền địa phương trong công tác quản lý và giám sát các đơn vị sự nghiệp công lập.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý công và tài chính công, trong đó nổi bật là lý thuyết về cơ chế tự chủ tài chính trong khu vực công và mô hình quản lý tài chính công hiện đại. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết tự chủ tài chính: Nhấn mạnh quyền tự quyết định, tự chịu trách nhiệm về nguồn thu, chi và tổ chức bộ máy của các ĐVSNCL nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và chất lượng dịch vụ công.
• Mô hình quản lý tài chính công theo nguyên tắc phân cấp và minh bạch: Tập trung vào việc phân cấp quản lý tài chính đúng mức, đảm bảo công khai, minh bạch và kiểm soát chặt chẽ các nguồn lực tài chính.

Các khái niệm chính bao gồm: Đơn vị sự nghiệp công lập, cơ chế tự chủ tài chính, quy chế chi tiêu nội bộ (CTNB), nguồn thu sự nghiệp, mức độ tự đảm bảo chi phí hoạt động, và các quỹ tài chính nội bộ (quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp, quỹ bổ sung thu nhập, quỹ khen thưởng, quỹ phúc lợi).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp cả phương pháp định tính và định lượng. Cụ thể:

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát bằng phiếu điều tra gửi tới 11 ĐVSNCL thuộc Sở VH&TT tỉnh Thừa Thiên Huế, với 44 phiếu dành cho lãnh đạo, quản lý và 55 phiếu dành cho viên chức, người lao động. Dữ liệu thứ cấp bao gồm các văn bản pháp luật, báo cáo tài chính, và tài liệu nghiên cứu liên quan.
• Phương pháp phân tích: Phân tích thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm, phân tích nội dung các quy chế CTNB, đánh giá mức độ nhận thức và thực hiện cơ chế TCTC. Các biểu đồ và bảng số liệu được sử dụng để minh họa kết quả khảo sát về nguồn thu, chi, quỹ tài chính và nhận thức của các đối tượng nghiên cứu.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập dữ liệu từ tháng 11 đến tháng 12 năm 2019, phân tích và đánh giá thực trạng giai đoạn 2017-2019, đề xuất định hướng và giải pháp đến năm 2025.

Phương pháp chọn mẫu là chọn toàn bộ các ĐVSNCL thuộc Sở VH&TT tỉnh Thừa Thiên Huế để đảm bảo tính đại diện và toàn diện cho nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức độ tự chủ tài chính chưa đồng đều: Trong số 11 ĐVSNCL khảo sát, 4 đơn vị được NSNN đảm bảo toàn bộ chi thường xuyên, 7 đơn vị tự đảm bảo một phần chi thường xuyên. Tỷ lệ tự đảm bảo chi phí hoạt động thường xuyên trung bình đạt khoảng 60%, thấp hơn nhiều so với mức 100% của các đơn vị tự chủ hoàn toàn.

2. Thu nhập tăng thêm của cán bộ, viên chức cải thiện nhưng chưa đồng đều: Thu nhập tăng thêm bình quân dao động từ 0,5 đến 1,5 lần tiền lương cơ bản, tuy nhiên có đơn vị chưa thực hiện hoặc mức tăng thấp, phản ánh sự khác biệt về hiệu quả tài chính và quản lý nội bộ.

3. Nhận thức và thực hiện quy chế chi tiêu nội bộ còn hạn chế: Khoảng 70% lãnh đạo và 60% viên chức đánh giá việc xây dựng và thực hiện quy chế CTNB chưa đầy đủ và chưa được công khai minh bạch. Việc kiểm soát chi tiêu còn lỏng lẻo, dẫn đến khó khăn trong quản lý tài chính.

4. Nguồn thu dịch vụ sự nghiệp chưa được khai thác hiệu quả: Các ĐVSNCL có nguồn thu chủ yếu từ dịch vụ sự nghiệp công, nhưng tỷ lệ thu phí và giá dịch vụ chưa phản ánh đúng chi phí thực tế, dẫn đến phụ thuộc nhiều vào ngân sách nhà nước. Tỷ lệ tự đảm bảo chi phí hoạt động thấp, chỉ khoảng 40-70% tùy đơn vị.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên xuất phát từ việc chưa hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật hướng dẫn thực hiện cơ chế TCTC, sự chồng chéo trong quản lý và thiếu đồng bộ trong tổ chức bộ máy. So với các địa phương như Bình Định và Quảng Nam, nơi đã có sự phân cấp rõ ràng và xây dựng quy chế CTNB chặt chẽ, các ĐVSNCL tại Thừa Thiên Huế còn thiếu sự chủ động và minh bạch trong quản lý tài chính.

Việc chưa tách bạch rõ ràng giữa chức năng quản lý nhà nước và chức năng cung cấp dịch vụ công dẫn đến sự can thiệp quá mức của các cơ quan chủ quản, làm giảm tính tự chủ và sáng tạo của các đơn vị. Ngoài ra, việc chưa khai thác hiệu quả các nguồn lực xã hội và chưa thực hiện đầy đủ các chính sách hỗ trợ tài chính cũng ảnh hưởng đến khả năng tự chủ tài chính.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ tự đảm bảo chi phí hoạt động của từng đơn vị, bảng tổng hợp thu nhập tăng thêm và mức độ nhận thức về quy chế CTNB để minh họa rõ nét hơn các vấn đề nêu trên.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện hệ thống chính sách và pháp luật: Đề nghị UBND tỉnh phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan xây dựng, ban hành đầy đủ các văn bản hướng dẫn thực hiện cơ chế TCTC, đảm bảo tính đồng bộ, rõ ràng và phù hợp với đặc thù của các ĐVSNCL thuộc Sở VH&TT. Thời gian thực hiện: 2023-2024.

2. Nâng cao nhận thức và năng lực quản lý tài chính: Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ tài chính, quản lý tài sản và xây dựng quy chế CTNB cho lãnh đạo, cán bộ quản lý và viên chức. Mục tiêu tăng tỷ lệ đơn vị thực hiện quy chế CTNB đạt chuẩn lên trên 90% trong vòng 2 năm. Chủ thể thực hiện: Sở VH&TT phối hợp với Học viện Hành chính Quốc gia.

3. Tăng cường công khai, minh bạch tài chính: Xây dựng hệ thống báo cáo tài chính định kỳ, công khai các khoản thu, chi và quỹ nội bộ để tạo điều kiện cho cộng đồng và các cơ quan quản lý giám sát. Thời gian triển khai: từ năm 2023, áp dụng cho tất cả các ĐVSNCL.

4. Khuyến khích đa dạng hóa nguồn thu và xã hội hóa dịch vụ công: Hỗ trợ các đơn vị phát triển các dịch vụ sự nghiệp công có hiệu quả kinh tế, đồng thời huy động nguồn lực xã hội để đầu tư phát triển cơ sở vật chất và nâng cao chất lượng dịch vụ. Mục tiêu tăng tỷ lệ tự đảm bảo chi phí hoạt động lên trên 80% trong giai đoạn 2023-2025.

5. Tăng cường thanh tra, kiểm tra và giám sát: Các cơ quan quản lý cấp tỉnh cần thường xuyên kiểm tra, giám sát việc thực hiện cơ chế TCTC, xử lý kịp thời các sai phạm, đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của các bên liên quan. Chủ thể thực hiện: UBND tỉnh, Sở Tài chính, Sở VH&TT.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và quản lý các ĐVSNCL: Giúp hiểu rõ cơ chế tự chủ tài chính, nâng cao năng lực quản lý tài chính, xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ phù hợp với đặc thù đơn vị.

2. Cán bộ quản lý tài chính công và chuyên viên Sở Tài chính, Sở VH&TT: Là tài liệu tham khảo để hoàn thiện chính sách, hướng dẫn và giám sát thực hiện cơ chế TCTC tại địa phương.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Quản lý công, Tài chính công: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài chính trong khu vực công, đặc biệt là các ĐVSNCL.

4. Các cơ quan hoạch định chính sách và quản lý nhà nước: Hỗ trợ xây dựng các chính sách tài chính công phù hợp, thúc đẩy đổi mới quản lý tài chính công và nâng cao hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ chế tự chủ tài chính là gì?
   Cơ chế tự chủ tài chính là quyền được giao cho các ĐVSNCL tự quyết định, tự chịu trách nhiệm về các khoản thu, chi và tổ chức bộ máy, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động và chất lượng dịch vụ công.

2. Tại sao các ĐVSNCL cần thực hiện cơ chế tự chủ tài chính?
   Việc thực hiện cơ chế này giúp các đơn vị chủ động sử dụng nguồn lực, tăng tính minh bạch, giảm sự phụ thuộc vào ngân sách nhà nước, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ và thu nhập cho người lao động.

3. Những khó khăn chính khi thực hiện cơ chế TCTC tại Thừa Thiên Huế là gì?
   Khó khăn gồm chưa hoàn thiện hệ thống pháp luật, nhận thức và năng lực quản lý tài chính còn hạn chế, tỷ lệ tự đảm bảo chi phí thấp, và thiếu sự minh bạch trong quản lý tài chính.

4. Quy chế chi tiêu nội bộ có vai trò như thế nào?
   Quy chế CTNB là công cụ quản lý chi tiêu tài chính trong đơn vị, giúp đảm bảo chi tiêu đúng mục đích, tiết kiệm và minh bạch, đồng thời tạo cơ sở cho kiểm soát và giám sát tài chính.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả thực hiện cơ chế TCTC?
   Cần hoàn thiện chính sách pháp luật, nâng cao năng lực quản lý, tăng cường công khai minh bạch, đa dạng hóa nguồn thu và tăng cường giám sát, kiểm tra từ các cơ quan quản lý nhà nước.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và pháp luật về cơ chế tự chủ tài chính đối với các ĐVSNCL, đặc biệt trong lĩnh vực văn hóa và thể thao tại Thừa Thiên Huế.
• Đánh giá thực trạng cho thấy cơ chế TCTC đã được triển khai nhưng còn nhiều hạn chế về mức độ tự chủ, quản lý tài chính và minh bạch.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện chính sách, nâng cao năng lực quản lý, tăng cường công khai và đa dạng hóa nguồn thu nhằm nâng cao hiệu quả cơ chế TCTC.
• Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, hỗ trợ các cơ quan quản lý và đơn vị sự nghiệp công lập trong việc đổi mới quản lý tài chính công.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, theo dõi đánh giá định kỳ và mở rộng nghiên cứu đến các lĩnh vực sự nghiệp công khác trong tỉnh.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công tại các đơn vị sự nghiệp công lập, góp phần phát triển bền vững văn hóa và thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở khoa học thực hiện cơ chế tự chủ tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp công lập - Chương 2: Thực trạng thực hiện cơ chế tự chủ tài chính tại các đơn vị sự 6 nghiệp công lập thuộc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế - Chương 3: Định hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện cơ chế tự chủ tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Thừa Thiên Huế. 7 Chƣơng 1 CƠ SỞ KHOA HỌC THỰC HIỆN CƠ CHẾ TỰ CHỦ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP 1. Kh i niệm, vai trò và đặc điểm của Đơn vị sự nghiệp công lập 1. Khái niệm Đơn vị sự nghiệp công lập Theo Điều 9 Luật Viên chức năm 2010 thì “ĐVSNCL là tổ chức do cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành lập theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, cung cấp DVC, phục vụ QLNN” [29].

Căn cứ vào lĩnh vực hoạt động, ĐVSNCL bao gồm: - Trong lĩnh vực Văn hoá Nghệ thuật gồm các Đoàn Nghệ thuật: Ca múa Nhạc kịch, Cải lương, Chèo, Tuồng, Múa rối, Xiếc.; Trung tâm Chiếu phim Quốc gia; các Nhà Văn hoá; Thư viện, Bảo tồn, Bảo tàng; Đài phát Thanh truyền Hình; Trung tâm Báo chí Xuất bản. - Trong lĩnh vực Giáo dục Đào tạo gồm các trường Phổ thông Mầm non, Tiểu học, Phổ thông Cơ sở, Phổ thông Trung học; các Học viện, trường Đại học, Trung tâm Đào tạo. - Trong lĩnh vực Nghiên cứu Khoa học gồm các Viện Nghiên cứu Khoa học; Trung tâm Ứng dụng, chuyển giao Công nghệ. - Trong lĩnh vực Thể dục, Thể thao (TD, TT) gồm các Trung tâm Huấn luyện TD, TT; Liên đoàn, đội Thể thao; Câu lạc bộ TD, TT….

- Trong lĩnh vực Y tế gồm có các Cơ sở Khám chữa Bệnh: Bệnh viện, phòng Khám; Trung tâm Điều dưỡng, Phục hồi Chức năng. - Trong các lĩnh vực Xã hội có các Trung tâm Chỉnh hình; Trung tâm Dịch vụ Việc làm. - ĐVSNCL hoạt động trong lĩnh vực Kinh tế; - Các Viện Thiết kế, Quy hoạch Đô thị, Nông thôn; - Các Trung tâm Bảo vệ Rừng, Cục Bảo vệ Thực vật, Trung tâm Nước sạch Vệ sinh Môi trường, Trung tâm Dâu tằm Tơ. Trung tâm Đăng kiểm, Trung tâm 8 Kiểm định An toàn Lao động.

- Các ĐVSN Giao thông Đường bộ, Đường sông. - Các Vụ Đường biển, Đường sông, Đường hàng Không. - Trung tâm Khí tượng Thuỷ văn. Căn cứ vào chế độ sở hữu tài sản của các ĐVSNCL và coi như Công lập, các ĐVSN được phân loại để thực hiện quản lý và bao gồm: - Các ĐVSNCL của Nhà nước: Bao gồm các ĐVSNCL trên; - Các ĐVSN của các Tổ chức Chính trị như: Các ĐVSN trực thuộc Đảng cộng sản Việt Nam; Các ĐVSN trực thuộc Tổng liên Đoàn lao Động Việt Nam; Các ĐVSN trực thuộc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh; các ĐVSN trực thuộc Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam.

Ngoài ra còn có các ĐVSN của các Tổ chức Chính trị - Xã hội, Tổ chức Xã hội Nghề nghiệp là những ĐVSN ngoài Công lập như: Các ĐVSN trực thuộc Liên hiệp các hội Khoa học Kỹ thuật Việt Nam; Các ĐVSN trực thuộc hội Cựu chiến Binh Việt Nam; Các ĐVSN trực thuộc hội Nông dân Việt Nam; Các ĐVSN trực thuộc Liên minh các Hợp tác xã…. Căn cứ vào nguồn thu sự nghiệp, các ĐVSN được phân loại để thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về tài chính như sau: - Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động thường xuyên (gọi tắt là ĐVSN tự bảo đảm chi phí hoạt động); - Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động TX, phần còn lại được NSNN cấp (gọi tắt là ĐVSN tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động); - Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp thấp, ĐVSN không có nguồn thu, kinh phí hoạt động TX theo chức năng, nhiệm vụ do NSNN bảo đảm toàn bộ kinh phí hoạt động (gọi tắt là ĐVSN do NSNN bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động). Đối với các ĐVSN đặc thù trực thuộc Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn Xã Việt Nam là các đơn vị có quy trình hoạt động đặc thù việc quản lý các ĐVSN thực hiện theo loại của ĐVSN cấp trên. Vai trò của Đơn vị sự nghiệp công lập Là bộ phận cấu thành trong tổ chức bộ máy của cơ quan Nhà nước, tổ chức Chính trị, tổ chức Chính trị - Xã hội;.

ĐVSNCL có nhiệm vụ cung cấp DVC, phục vụ QLNN. Viên chức là lực lượng lao động chủ yếu, bảo đảm cho việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ trong ĐVSNCL. Đặc điểm hoạt động của các ĐVSN là rất đa dạng, bắt nguồn từ nhu cầu phát triển kinh tế xã hội và vai trò của Nhà nước trong kinh tế thị trường. Hoạt động của các ĐVSN là không vì lợi nhuận, chủ yếu phục vụ lợi ích công cộng.

Trong quá trình cung cấp hàng hóa và DVC cho xã hội, các ĐVSN được tạo nguồn thu nhập nhất định thông qua các khoản thu phí và các khoản thu từ cung ứng dịch vụ để trang trải các khoản chi tiêu. Đồng thời, quản lý tài chính của ĐVSN phải tuân thủ theo những quy định pháp lý của Nhà nước. Tùy theo đặc điểm tạo lập nguồn thu nhập của các ĐVSN, Nhà nước áp dụng cơ chế tài chính cho thích hợp để các ĐVSN thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của mình. Phù hợp với xu hướng cải cách khu vực công trong bối cảnh hội nhập, Nhà nước thực hiện chính sách đổi mới cơ chế quản lý tài chính đối với các ĐVSN theo hướng nâng cao quyền TCTC nhằm nâng cao chất lượng hàng hóa và DVC phục vụ xã hội.

Từ những đặc điểm nêu trên, vai trò của ĐVSNCL được thể hiện qua các mặt sau: Thứ nhất, ĐVSNCL cung cấp các DVC về Giáo dục, Y tế, VH, TD,TT….có chất lượng cao cho xã hội, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của nhân dân, góp phần cải thiện đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân. Thứ hai, ĐVSNCL thực hiện các nhiệm vụ chính trị được giao như: đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực có chất lượng và trình độ cao; khám chữa bệnh, bảo vệ sức khỏe người dân, nghiên cứu và ứng dụng các kết quả khoa học, công nghệ; cung cấp các sản phẩm VH, nghệ thuật…phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Thứ ba, Đối với từng lĩnh vực hoạt động sự nghiệp, các ĐVSNCL đều có vai 10 trò chủ đạo trong việc tham gia đề xuất và thực hiện các đề án, chương trình lớn phục vụ sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Thứ tư, Thông qua hoạt động thu phí, lệ phí theo quy định của nhà nước đã góp phần tăng cường nguồn lực, đẩy mạnh đa dạng hóa và xã hội hóa nguồn lực thúc đẩy sự phát triển của xã hội.

Đặc điểm của Đơn vị sự nghiệp công lập Là các tổ chức do cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành lập theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, cung cấp DVC, phục vụ QLNN, ĐVSNCL có những đặc điểm cơ bản sau: Thứ nhất, ĐVSNCL là đơn vị thuộc của các cơ quan Nhà nước, tổ chức Chính trị, tổ chức Chính trị - Xã hội, trong đó chủ yếu là các cơ quan Nhà nước. Hoạt động sự nghiệp trong các ĐVSNCL luôn gắn liền và bị chi phối bởi các chương trình phát triển kinh tế xã hội của Nhà nước. Thứ hai, ĐVSNCL là Nhà nước đầu tư, xây dựng cơ sở vật để hoạt động. Tùy từng loại ĐVSN mà Nhà nước có sự hỗ trợ ngân sách ở những mức độ khác nhau.

Thứ ba, Các ĐVSNCL được thành lập nhằm cung cấp các dịch vụ sự nghiệp công trong những lĩnh vực mà Nhà nước chịu trách nhiệm cung ứng chủ yếu cho nhân dân hoặc trong những lĩnh vực mà khu vực phi Nhà nước không có khả năng đầu tư hoặc không quan tâm đầu tư. Thứ tư, Cơ chế hoạt động của các ĐVSNCL đang ngày càng được đổi mới theo hướng tự chủ, tự chịu trách nhiệm, thực hiện hạch toán độc lập. Căn cứ vào cơ chế hoạt động, có thể phân loại ĐVSNCL thành ĐVSNCL được giao quyền tự chủ hoàn toàn về Tài chính, tổ chức Bộ máy, Nhân sự và ĐVSNCL chưa được giao quyền tự chủ hoàn toàn về thực hiện nhiệm vụ, Tài chính, tổ chức Bộ máy, nhân sự. Thứ năm, Các ĐVSNCL hoạt động theo chế độ thủ trưởng.

Tuy nhiên, để đảm bảo nguyên tắc tập trung dân chủ, tránh tình trạng lạm quyền, vượt quyền đồng thời phòng chống tham nhũng, pháp luật quy định việc thành lập Hội đồng quản lý tại các ĐVSNCL tự bảo đảm chi TX và chi đầu tư và các ĐVSNCL khác trong trường hợp cần thiết. 11 Thứ sáu, Nhân sự tại ĐVSNCL chủ yếu được tuyển dụng theo vị trí việc làm, làm việc theo hợp đồng làm việc, được quản lý, sử dụng với tư cách là viên chức. Trong khi đó, người đứng đầu ĐVSNCL (và trong nhiều trường hợp gồm cả thành viên trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị) là công chức. Thực hiện cơ chế tự chủ tài chính đối với Đơn vị sự nghiệp công lập 1.

Cơ chế tự chủ tài chính đối với các Đơn vị sự nghiệp công lập Chính phủ đã ban hành Nghị định số 16/2015/NĐ-CP ngày 14/2/2015 quy định cơ chế tự chủ của ĐVSNCL. Theo đó, ĐVSNCL là các đơn vị do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định thành lập, thuộc sở hữu của Nhà nước, là đơn vị dự toán độc lập, có con dấu và tài khoản riêng, tổ chức bộ máy kế toán theo quy định của Luật Kế toán. Nhằm đổi mới toàn diện các ĐVSNCL; đẩy mạnh việc giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các đơn vị đồng bộ cả về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, nhân sự và tài chính; Cơ chế TCTC đối với các ĐVSNCL được hiểu là cơ chế theo đó các ĐVSNCL được trao quyền tự quyết định, tự chịu trách nhiệm về các khoản thu, khoản chi của đơn vị mình, nhưng không vượt quá mức khung do Nhà nước quy định.