CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIÊM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC 1.1, CHI THUONG XUYEN NSNN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC 1. Ngân sách Nhà nước và Chỉ Ngân sách Nhà nước +. Ngân sách Nhà nước 'NSNN là một phạm trù lịch sử, phản ánh các quan hệ kinh tế trong. điều kiện kinh tế hàng hoá - tiền tệ và được sử dụng như một công cụ để thực hiện chức năng của Nhà nước.
Sự ra đời và tồn tại của NSNN gi với sự ton tại và phát triển của Nhà nước. Tuy đã tồn tại khá lâu, nhưng đến nay, NSNN vẫn được nhìn nhận dưới nhiều giác độ khác nhau và khái niệm NSNN cũng chưa thống nhất. Nếu xem xét bề ngoài hay chỉ quan tâm về mặt lượng thì ngân sách là bảng liệt kê các khoản thu và chỉ bằng tiền của nhà nước trong một giai đoạn nhất định. Có ý kiến cho rằng, ngân sách là văn kiện được nghị viện thảo.
luận và phê chuẩn mà trong đó, các nghiệp vụ tà ính của nhà nước được dự kiến và cho phép. Một số ý kiến lại cho rằng, NSNN là kế hoạch thu chỉ tài chính hàng năm của nhà nước được xét duyệt theo trình tự pháp định “Theo Luật NSNN 83/2015/QH13 được Quốc hội khod XIII, ky hop thứ 9 thông qua ngay 25/6/2015: “Ngan sách nhà nước là toàn bộ các *hoản thu, chỉ của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định đề bảo. đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước”. Tuy nhiên, nếu nÏ nhận khái quát hơn và sâu xa hơn thì NSNN.
phản ánh các quan hệ phân phối cơ bản của tài chính quốc gia. Về mặt kinh tế, NSNN thể hiện trong. ối quan hệ kinh tế ính giữa nhà nước. " với các chủ thể của nền kinh tế trong quá trình hình thành, phân bổ và sử (dụng NSNN.
nhằm thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội của nhà nước. NSNN có tính niên hạn với niên độ hay năm tài khoá thường là một năm. Ở nước ta hiện nay, năm ngân sách bắt đầu từ ngày 1 tháng 1 và kết thúc vào ngày 31 tháng 12 năm dương lịch. NSNN được quản lý thống nhất theo nguyên tắc tập trung dân chủ, công khai, minh bạch, có phân công, phân cấp quản lý, gắn quyền hạn với trách nhiệm.
Trong đó, Quốc hội là cơ quan cao nhất có quyền quyết định dự toán và phê chuẩn quyết toán NSNN. Chi Ngén sách Nha murée Chỉ NSNN là các khoản chỉ tiêu của Nhà nước đã được các cơ quan Nhà nước có thâ quyền quyết định và được thực hiện trong một năm đẻ đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước nhằm cung cấp. hàng hóa, dịch vụ công, phục vụ lợi ích kinh tế - xã hội cho cộng đồng. Theo tác giả Hồ Xuân Phương và Lé Van Ai (2000): “Chi NSNN 1a vige phân phổi và sử dụng quÿ NSNN nhằm đám bảo thực hiện các chức năng của Nhà nước theo những nguyên tắc nhất định ".
Như vậy, thực chất chỉ NSNN là quá trình phân phối lại các nguồn tài chính đã được tập trung vào NSNN và đưa chúng đến mục đích sử dụng. Đo đó, chỉ NSNN là những việc cụ thể không chỉ dừng lại trên các định hướng mà phải phân bổ cho từng mục tiêu, từng hoạt động và từng công việc thuộc chức năng của Nhà nước. Từ những định nghĩa trên có thể thấy rằng phạm vi chi NSNN rit rông, bao trùm mọi lĩnh vực đời sống, liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến mọi đối tượng. Chi NSNN bao gồm nhiều khoản chỉ khác nhau tuỳ theo cách phân loại.
Theo lĩnh vực hoạt động, chỉ NSNN bao gồm: chỉ quản lý hành chính, 12 chỉ đầu tư kinh tế, chỉ cho y tế, chỉ cho giáo dục, chi cho phúc lợi xã hội, chỉ cho an ninh quốc phòng; Theo mục đích chỉ tiêu, chỉ NSNN bao gồm chỉ tích lu, chỉ tiêu dùng; Theo thời hạn tá động của các khoản chỉ, chỉ NSNN bao gồm: chỉ thường xuyên, chỉ đầu tư phát triển và chỉ khác (như chỉ cho vay, trả nợ, viện trợ.) Chi thường xuyên là nhóm chỉ NSNN đặc biệt quan trọng, gồm rất nhiều khoản chỉ và bao quát nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội. La “Chỉ thường xuyên Ngân sách Nhà nước. Khái niệm Chỉ thường xuyên Ngân sách 'Nhà nước Chi thường xuyên là quá trình phân phối, sử dụng nguồn lực tài chính của Nhà nước nhằm trang trải những nhu cầu của các cơ quan Nhà nước, các tổ chức chính trị xã hội thuộc khu vực công, qua đó thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước ở các hoạt động sự nghiệp kinh tế, giáo dục và dio tạo, tế, xã hội, văn hoá thông tin, thể dục thể thao, khoa học và công. nghệ môi trường và các hoạt động sự nghiệp khác.
Các khoản chỉ thường xuyên NSNN bao gồm các khoản chỉ hàng năm để chính phủ của từng quốc gia thực hiện các hoạt động theo chức năng, nhiệm vụ của chính phủ. Những chỉ phí này thường được gọi là chỉ thường xuyên NSNN, bởi vì chúng được thực hiện năm này qua năm khác, nó trái ngược với chỉ đầu tư, phát triển từ nguồn NSNN, các khoản chỉ đầu tư, phát triển kết thúc khi một cây cầu hoặc một công trình hoàn thành, quyết toán và được giao cho cơ quan quản lý. Có thể khái quát lại, chỉ thường xuyên NSNN là quá trình phân phối, sử dụng vốn từ quỹ NSNN, để đáp ứng nhu cầu chỉ gắn với việc thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên của Nhà nước về quản lý kinh tế, xã hội. Đặc điểm chỉ thường xuyên Ngân sách Nhà nước ‘Mot là, dại bộ phân các khoản chỉ thường xuyên mang tính én định, l3 gắn với việc thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên của Nhà nước về quản lý kinh tế, xã hội.
Hai la, xết theo cơ cấu chi NSNN 6 từng niên độ và mục đích sử dụng cuối cùng của vốn cấp phát thì đại bộ phận các khoản chỉ thường, xuyên NSNN có hiệu lực tác động trong khoảng thời gian ngắn và mang tính chất tiêu dùng xã hội. Ba Ia, phạm vi và mức độ chỉ thường xuyên NSNN gắn chặt với cơ cấu tổ chức của bộ máy nhà nước và sự lựa chọn của Nhà nước trong việc cung ứng các hằng hóa công công, e Nội dung chỉ thường xuyên Ngân sách nhà nước Nội dung chỉ thường xuyên NSNN được phân biệt theo lĩnh vực chỉ, đối tượng chỉ và tính chất của từng khoản chỉ. Cụ thẻ như sau: > — Theo lĩnh vực chỉ trả, chỉ thường xuyên NSNN bao gồm 12 nội dung chỉ, cụ thể như sau - Các hoạt động sự nghiệp giáo dục, dao tạo, y tế, xã hội, văn hoá thông tin văn học nghệ thuật, thể dục thể thao, khoa học và công nghệ, các sự nghiệp xã hội khác, ~ Các hoạt động sự nghiệp kinh tế; ~ Quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội; ~ Hoạt động của các cơ quan nhà nước; ~ Hoạt động của Đảng Cộng sản Việt Nam, ~ Hoạt động của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên đoàn Lao động Việt Nam, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Hội Nông din Việt Nam; - Trợ giá theo chính sách của Nhà nước; ~ Phần chỉ thường xuyên thuộc các Chương trình mục tiêu quốc gia, dự án nhà nước, 4 - Hỗ trợ quỹ bảo hiểm xã hội; ~ Trợ cấp cho các đối tượng chính sách xã hội; - Hỗ trợ cho các tỗ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp; ~ Các khoản chỉ thường xuyên khác theo quy định của pháp luật > Theo đối tượng chỉ trả, chỉ thường xuyên NSNN bao gồm các nội dung chủ yếu sau: ~ Các khoản chỉ cho con người thuộc khu vực hành chính - sự nghiệp. như: tiền lương, tiền công, phụ cắp, phúc lợi tập thé, y tế, vệ sinh, hoc bong cho học sinh và sinh viên v.
~ Các khoản chỉ về hằng hoá, dịch vụ tại các cơ quan nhà nước như: văn phòng phẩm, sách, báo, dịch vụ viễn thông và thông tin, dign, nước, công tác phí, chỉ phí hội nghị v. ~ Các khoản chỉ hỗ trợ và bổ sung nhằm thực hiện các chính sách xã hội hay thực hiện điều chỉnh vĩ mô của Nhà nước. ~ Các khoản chỉ trả lãi tiền vay trong và ngoài nước. ~ Các khoản chỉ khác.
> ___ Theo tính chất của từng khoản chỉ, nội dung chỉ thường xuyên NSNN bao gồm các khoản như sau: ~ Chỉ thanh toán cá nhân: là các khoản chỉ liên quan trực tiếp đến con người như: chỉ tiền lương, phụ cấp lương, tiền công, chỉ học bồng, sinh hoạt phí của hoc sinh, sinh viên, chỉ đóng bảo hiểm xã hội cho người hưởng lương từ NSNN, chỉ tiền thưởng, phúc lợi tập thể. - Chỉ nghiệp vụ chuyên môn: là các khoản chỉ đảm bảo hoạt đông, thường xuyên của ơn vị thụ hưởng NSNN như: chỉ mua văn phòng phẩm, chỉ trả địch vụ công công, chi mua hàng hoá vật tư, công cụ dụng cụ ding trong công tác chuyên môn của từng ngành, chỉ bảo hộ lao động, trang Is phục, đồng phục và các khoản khác. - Chỉ mua sắm, sửa chữa: chỉ mua sắm đồ dùng, trang thiết bị, phương tiện làm việc, sửa chữa lớn tài sản cổ định và các khoản khác. ~ Chỉ khác: là các khoán chỉ ngoài các khoản chỉ nêu trên chẳng hạn như: chỉ hỗ trợ, chỉ ngày kỷ niệm lớn và các khoản khác.2, NHONG VAN DE CHUNG VE KIEM SOAT CHI THUONG XUYÊN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC 1.
Khái niệm, đặc diễm kiểm soát chỉ thường xuyên qua KBNN. Khái niệm kiểm soát chỉ thường xuyên qua KIVIV Kiểm soát chỉ thường xuyên qua KBNN là việc KBNN sử dụng các công cụ nghiệp vụ của mình thực hiện thẩm định, kiểm tra, kiểm soát các khoản chỉ thường xuyên NSNN qua KBNN nhằm đảm bảo các khoản chỉ đó được thực hiện đúng đối tượng, đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức do Nhà nước quy định và theo những nguyên tắc, hình thức, phương pháp. cquản lý tải chính của Nhà nước. Đặc điễm kiểm soát chỉ thường xuyén qua KBNN Một là, kiểm soát chỉ thường xuyên gắn liễn với những khoản chỉ thường xuyên nên phần lớn công tác kiểm soát chỉ diễn ra đều đặn trong năm, íL có tính thời vụ, ngoại trừ những khoản chỉ mua sắm tài sản, sửa chữa lớn tài sản cổ định Hai là, ìm soát chỉ thường xuyên diễn ra trên nhiều lĩnh vực và rất nhiều nội dung nên rất đa dạng và phức tạp.
