Luận Văn Thạc Sĩ Về Quản Lý Chi Thường Xuyên Trong Ngân Sách Nhà Nước Tỉnh Bình Định

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý chi thường xuyên trong chi ngân sách nhà nước của tỉnh bình định, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Cao Thị Hiền Diệu
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Bích Hạnh
• Trường học: Đại học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản lý chi thường xuyên trong chi ngân sách nhà nước của tỉnh Bình Định
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
• Mục đích và nhiệm vụ của luận văn
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn
• Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận văn
• Những đóng góp của luận văn
• Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC
• 1.1. Tổng quan về ngân sách nhà nước và quản lý chi ngân sách nhà nước
• 1.1.1. Ngân sách nhà nước và chi ngân sách nhà nước
• 1.2. Khái niệm, đặc điểm và phân loại chi NSNN
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.1. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của tỉnh Bình Định
• 2.2. Kết quả thực hiện chi Ngân sách trong những năm qua
• 2.3. Thực trạng quản lý chi thường xuyên NSNN tại KBNN tỉnh Bình Định
• 2.4. Quy trình quản lý chi thường xuyên NSNN tại KBNN trên địa bàn tỉnh Bình Định
• 2.5. Thực hiện thông tin và truyền thông trong quản lý chi thường xuyên
• 2.6. Hoạt động quản lý chi thường xuyên
• 2.7. Hoạt động giám sát chi thường xuyên
• 2.8. Thực trạng quản lý thanh toán các khoản chi thường xuyên của NSNN tại KBNN
• 2.9. Đánh giá thực trạng quản lý chi thường xuyên ngân sách Nhà nước của tỉnh Bình Định
• 2.9.1. Kết quả đạt được
• 2.9.2. Những hạn chế. Nguyên nhân của hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NSNN TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.1. Định hướng hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách Nhà nước của tỉnh Bình Định
• 3.2. Quản lý chi thường xuyên ngân sách Nhà nước phải phù hợp với chính sách và pháp luật của Nhà nước
• 3.3. Quản lý chi thường xuyên ngân sách Nhà nước phải phù hợp với quan điểm của lý thuyết INTOSAI 2004
• 3.4. Quản lý chi thường xuyên ngân sách Nhà nước phải phù hợp với mối quan hệ giữa lợi ích và chi phí
• 3.5. Quản lý chi thường xuyên ngân sách Nhà nước phải phù hợp trình độ và năng lực của đội ngũ cán bộ tại đơn vị
• 3.6. Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên NSNN tỉnh Bình Định
• 3.6.1. Nâng cao trình độ, năng lực, phẩm chất của cán bộ, công chức quản lý chi Kho bạc nhà nước tỉnh Bình Định
• 3.6.2. Đổi mới hình thức, phương thức chi trả thường xuyên NSNN qua KBNN trên địa bàn tỉnh Bình Định
• 3.6.3. Hoàn thiện quy trình quản lý chi, đơn giản hóa thủ tục hành chính bằng cách nâng cao chất lượng ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước
• 3.6.4. Thực hiện thủ tục trong mua sắm tập trung
• 3.6.5. Tăng cường tự kiểm tra công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tỉnh Bình Định
• 3.6.6. Triển khai có hiệu quả thanh tra chuyên ngành và nâng cao hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực KBNN
• 3.6.7. Đẩy mạnh hơn nữa việc tuyên truyền về cải cách TTHC
• 3.6.8. Phối hợp tốt giữa Kho bạc Nhà nước với các cơ quan liên quan trong quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tỉnh Bình Định
• 3.7. Một số đề xuất, kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên NSNN ở tỉnh Bình Định
• 3.7.1. Kiến nghị với Chính phủ và Bộ Tài chính
• 3.7.2. Kiến nghị với KBNN Trung ương và KBNN tỉnh Bình Định
• 3.7.3. Kiến nghị với các cơ quan hữu quan trên địa bàn
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ (BẢN SAO)

Tóm tắt

I. Cơ sở khoa học về quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước

Nội dung đầu tiên của luận văn tập trung vào việc xác định khái niệm và vai trò của ngân sách nhà nước trong việc thực hiện các chức năng của nhà nước. Ngân sách nhà nước không chỉ là công cụ tài chính mà còn là phương tiện để thực hiện các chính sách phát triển kinh tế - xã hội. Việc quản lý chi ngân sách nhà nước cần được thực hiện một cách chặt chẽ và minh bạch để đảm bảo hiệu quả sử dụng nguồn lực. Quản lý chi thường xuyên là một phần quan trọng trong quản lý ngân sách, giúp đảm bảo rằng các khoản chi được sử dụng đúng mục đích và hiệu quả. Theo đó, việc phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chi thường xuyên là cần thiết để nâng cao hiệu quả công tác này.

1.1. Tổng quan về ngân sách nhà nước và quản lý chi ngân sách nhà nước

Ngân sách nhà nước được định nghĩa là toàn bộ các khoản thu, chi của nhà nước trong một khoảng thời gian nhất định. Chi ngân sách nhà nước bao gồm nhiều lĩnh vực và được phân bổ cho các nhiệm vụ khác nhau như phát triển kinh tế, bảo đảm an ninh quốc phòng. Việc quản lý chi ngân sách nhà nước cần phải tuân thủ các nguyên tắc nhất định để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả. Quản lý chi ngân sách không chỉ là việc phân bổ nguồn lực mà còn là quá trình giám sát và đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hiện nay khi mà yêu cầu về tính minh bạch và trách nhiệm giải trình ngày càng cao.

II. Thực trạng công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước của tỉnh Bình Định

Chương này phân tích thực trạng quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại tỉnh Bình Định. Thực trạng quản lý chi thường xuyên cho thấy rằng mặc dù đã có nhiều cải cách, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề như lãng phí, sử dụng không đúng mục đích. Việc đánh giá hiệu quả chi tiêu là cần thiết để xác định những hạn chế và nguyên nhân của chúng. Đánh giá hiệu quả chi tiêu không chỉ giúp cải thiện công tác quản lý mà còn góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ công. Các số liệu thống kê cho thấy rằng trong giai đoạn 2017-2020, tỉnh Bình Định đã có những bước tiến trong việc quản lý chi ngân sách, nhưng vẫn cần có những giải pháp cụ thể để khắc phục những hạn chế hiện tại.

2.1. Khái quát điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội của tỉnh Bình Định

Tỉnh Bình Định có điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội đặc thù, ảnh hưởng đến công tác quản lý chi ngân sách. Điều kiện tự nhiên như địa hình, khí hậu có tác động đến việc phân bổ ngân sách cho các lĩnh vực như nông nghiệp, giao thông. Bên cạnh đó, tình hình kinh tế xã hội cũng ảnh hưởng đến khả năng thu ngân sách và nhu cầu chi tiêu. Việc phân tích các yếu tố này giúp xác định các ưu tiên trong quản lý chi ngân sách, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước.

III. Định hướng và giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tỉnh Bình Định

Chương cuối cùng của luận văn đưa ra các định hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại tỉnh Bình Định. Giải pháp hoàn thiện bao gồm việc nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý, cải cách quy trình quản lý chi, và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách. Việc thực hiện các giải pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm trong sử dụng ngân sách. Định hướng hoàn thiện cần phải phù hợp với các chính sách và quy định của nhà nước, đồng thời đáp ứng yêu cầu thực tiễn của địa phương.

3.1. Định hướng hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước

Định hướng hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước cần phải dựa trên các nguyên tắc như tính minh bạch, hiệu quả và trách nhiệm. Quản lý chi thường xuyên cần phải được thực hiện một cách đồng bộ và có hệ thống, từ khâu lập dự toán đến khâu thực hiện và giám sát. Việc áp dụng các chuẩn mực quốc tế trong quản lý ngân sách cũng là một yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả công tác này. Các giải pháp cần được triển khai đồng bộ và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý chi thường xuyên trong chi ngân sách nhà nước (NSNN) là một trong những công tác trọng yếu nhằm đảm bảo nguồn lực tài chính được sử dụng hiệu quả, minh bạch và đúng mục đích. Tại tỉnh Bình Định, từ năm 2017 đến 2020, tổng chi ngân sách địa phương đạt khoảng 8.172 tỷ đồng, với tỷ lệ thực hiện so với chỉ tiêu giao của Bộ Tài chính giảm từ 137,2% năm 2017 xuống còn 102,5% năm 2020. Điều này phản ánh sự điều hành linh hoạt nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức trong quản lý chi thường xuyên NSNN qua Kho bạc Nhà nước (KBNN).

Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng quản lý chi thường xuyên NSNN qua KBNN tỉnh Bình Định trong giai đoạn 2017-2020, đồng thời đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý đến năm 2025. Mục tiêu chính là nâng cao hiệu quả chi thường xuyên, đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các khoản chi thường xuyên thuộc dự toán NSNN được phân bổ và quản lý qua hệ thống KBNN tỉnh Bình Định.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh cải cách tài chính công và hội nhập quốc tế, giúp tăng cường kỷ cương, kỷ luật tài chính, ngăn ngừa lãng phí và tham nhũng. Đồng thời, kết quả nghiên cứu sẽ hỗ trợ các cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị sử dụng ngân sách và KBNN trong việc nâng cao chất lượng quản lý chi NSNN, góp phần ổn định tài chính và phát triển bền vững tỉnh Bình Định.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý chi ngân sách nhà nước, trong đó nổi bật là:

• Lý thuyết quản lý chi NSNN: Nhấn mạnh vai trò của chi NSNN trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước, bao gồm chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển. Chi thường xuyên là các khoản chi có tính chất lặp đi lặp lại, phục vụ hoạt động thường xuyên của các cơ quan, đơn vị công lập.

• Mô hình quản lý nội bộ INTOSAI 2004: Áp dụng năm thành phần của hệ thống quản lý nội bộ gồm môi trường quản lý, đánh giá rủi ro, hoạt động quản lý, thông tin và truyền thông, giám sát. Mô hình này giúp đánh giá hiệu quả và tính minh bạch trong quản lý chi thường xuyên NSNN qua KBNN.

• Khái niệm về dự toán ngân sách và phân bổ chi NSNN: Dự toán ngân sách là căn cứ pháp lý để phân bổ và quản lý các khoản chi, đảm bảo chi đúng mục đích, đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức do Nhà nước quy định.

Các khái niệm chính bao gồm: chi thường xuyên NSNN, quản lý chi NSNN qua KBNN, dự toán ngân sách, kiểm soát chi NSNN, và các nguyên tắc quản lý chi NSNN.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu sơ cấp thu thập từ khảo sát 150 phiếu điều tra tại KBNN tỉnh Bình Định và các đơn vị sử dụng ngân sách; số liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính, văn bản pháp luật, và các tài liệu liên quan đến quản lý chi NSNN giai đoạn 2017-2020.

• Phương pháp phân tích: Phân tích thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ thực hiện chi ngân sách qua các năm; phân tích thực chứng để đánh giá thực trạng quản lý chi thường xuyên; tổng hợp, hệ thống hóa các quy định pháp luật và lý luận quản lý chi NSNN.

• Chọn mẫu: Mẫu khảo sát gồm cán bộ quản lý, kế toán trưởng, kế toán viên tại KBNN tỉnh và các KBNN cấp huyện, cùng đại diện đơn vị sử dụng ngân sách có giao dịch với KBNN. Việc chọn mẫu nhằm đảm bảo tính đại diện và phản ánh đa chiều về công tác quản lý chi thường xuyên.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích dữ liệu trong giai đoạn 2017-2020, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp đến năm 2025.

Phương pháp luận dựa trên chủ nghĩa Mác - Lênin, phương pháp duy vật biện chứng và lịch sử, kết hợp với các quan điểm mới nhất của Đảng và Nhà nước về quản lý NSNN.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng tổng chi ngân sách địa phương: Tổng chi NSNN tại Bình Định tăng từ khoảng 11.016 tỷ đồng năm 2017 lên 11.776 tỷ đồng năm 2020. Tuy nhiên, chi ngân sách địa phương có xu hướng giảm nhẹ từ 8.452 tỷ đồng xuống còn 8.172 tỷ đồng trong cùng giai đoạn.

2. Tỷ lệ thực hiện dự toán chi NSNN: Tỷ lệ thực hiện so với chỉ tiêu Bộ Tài chính giao giảm từ 137,2% năm 2017 xuống còn 102,5% năm 2020; so với chỉ tiêu HĐND tỉnh giảm từ 129% xuống 99,2%. Điều này cho thấy sự điều chỉnh linh hoạt trong quản lý chi nhưng cũng phản ánh áp lực cân đối ngân sách.

3. Quy trình quản lý chi thường xuyên qua KBNN: Quy trình giao dịch một cửa được áp dụng, bắt đầu từ tiếp nhận hồ sơ chứng từ, kiểm tra, phê duyệt đến chi trả tiền mặt hoặc chuyển khoản. Quy trình này giúp tăng cường kiểm soát và minh bạch trong chi NSNN.

4. Ứng dụng công nghệ thông tin: Hệ thống phần mềm TABMIS được triển khai nhằm quản lý và kiểm soát chi NSNN nhanh chóng, tuy nhiên vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện và còn một số hạn chế kỹ thuật.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các hạn chế trong quản lý chi thường xuyên NSNN tại Bình Định bao gồm:

• Chưa đồng bộ trong phân công nhiệm vụ: Việc phân công quản lý chi trong hệ thống KBNN còn chưa thống nhất, gây khó khăn trong phối hợp và kiểm soát.

• Ý thức chấp hành của đơn vị sử dụng ngân sách: Một số đơn vị chưa tuân thủ nghiêm túc các quy định về chi tiêu, dẫn đến sai sót, lãng phí và chậm trễ trong xử lý các khoản chi.

• Hạn chế về công nghệ và nguồn nhân lực: Phần mềm quản lý còn chưa hoàn thiện, đội ngũ cán bộ quản lý chi cần nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng ứng dụng công nghệ.

So sánh với các nghiên cứu tại các tỉnh khác, Bình Định có nhiều điểm tương đồng về khó khăn trong quản lý chi NSNN, nhưng cũng có những đặc thù riêng về điều kiện kinh tế - xã hội và quy mô ngân sách. Việc áp dụng mô hình quản lý nội bộ INTOSAI 2004 giúp đánh giá toàn diện và đề xuất giải pháp phù hợp với thực tiễn địa phương.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng chi ngân sách, bảng so sánh tỷ lệ thực hiện dự toán qua các năm, và sơ đồ quy trình giao dịch một cửa trong quản lý chi thường xuyên.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao trình độ, năng lực cán bộ quản lý chi KBNN
   Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý tài chính công và ứng dụng công nghệ thông tin cho cán bộ KBNN tỉnh Bình Định. Mục tiêu nâng cao năng lực kiểm soát chi NSNN, giảm thiểu sai sót và tăng hiệu quả quản lý trong vòng 2 năm tới.

2. Đổi mới hình thức và phương thức chi trả
   Triển khai rộng rãi thanh toán không dùng tiền mặt, áp dụng các công nghệ thanh toán điện tử hiện đại nhằm tăng tính minh bạch và giảm thủ tục hành chính. Thời gian thực hiện dự kiến trong 3 năm, phối hợp với các ngân hàng thương mại và đơn vị sử dụng ngân sách.

3. Hoàn thiện quy trình quản lý chi và đơn giản hóa thủ tục hành chính
   Rà soát, cập nhật và chuẩn hóa quy trình giao dịch một cửa, giảm bớt các bước không cần thiết, đồng thời nâng cao chất lượng ứng dụng phần mềm TABMIS để quản lý hiệu quả hơn. Thực hiện trong vòng 1-2 năm, do KBNN tỉnh chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan.

4. Tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm
   Thực hiện kiểm tra định kỳ và đột xuất các khoản chi thường xuyên, xử lý nghiêm các vi phạm theo quy định pháp luật, đồng thời nâng cao hiệu quả thanh tra chuyên ngành. Đẩy mạnh tuyên truyền về cải cách thủ tục hành chính và trách nhiệm của các bên liên quan. Thời gian thực hiện liên tục, do KBNN phối hợp với cơ quan tài chính và các đơn vị sử dụng ngân sách.

5. Phối hợp chặt chẽ giữa KBNN và các cơ quan liên quan
   Thiết lập cơ chế phối hợp hiệu quả giữa KBNN, cơ quan tài chính, đơn vị sử dụng ngân sách và các tổ chức kiểm toán để đảm bảo quản lý chi NSNN đồng bộ, minh bạch và hiệu quả. Triển khai trong 1 năm đầu và duy trì thường xuyên.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý và nhân viên Kho bạc Nhà nước
   Giúp nâng cao hiểu biết về quy trình, nguyên tắc và thực tiễn quản lý chi thường xuyên NSNN, từ đó cải thiện hiệu quả công tác kiểm soát và thanh toán.

2. Lãnh đạo và kế toán các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước
   Hỗ trợ nhận thức rõ trách nhiệm trong việc lập dự toán, chuẩn chi và sử dụng ngân sách đúng quy định, đồng thời áp dụng các giải pháp quản lý chi hiệu quả.

3. Cơ quan tài chính và các đơn vị kiểm toán, thanh tra
   Cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích thực trạng quản lý chi NSNN, làm căn cứ cho công tác giám sát, kiểm tra và đề xuất chính sách tài chính công.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý kinh tế, tài chính công
   Là tài liệu tham khảo quý giá về lý luận và thực tiễn quản lý chi NSNN qua KBNN, đặc biệt trong bối cảnh cải cách tài chính công và hội nhập kinh tế quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý chi thường xuyên NSNN là gì?
   Quản lý chi thường xuyên NSNN là việc kiểm soát, thẩm định và thực hiện các khoản chi có tính chất lặp lại, phục vụ hoạt động thường xuyên của các cơ quan, đơn vị công lập theo dự toán ngân sách được duyệt.

2. Tại sao phải quản lý chi NSNN qua Kho bạc Nhà nước?
   KBNN là cơ quan chịu trách nhiệm kiểm soát chi NSNN nhằm đảm bảo các khoản chi đúng mục đích, đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức, góp phần tăng cường kỷ cương, kỷ luật tài chính và ngăn ngừa lãng phí, tham nhũng.

3. Quy trình giao dịch một cửa trong quản lý chi thường xuyên gồm những bước nào?
   Quy trình bắt đầu từ tiếp nhận hồ sơ chứng từ của đơn vị sử dụng ngân sách, kiểm tra, phê duyệt bởi kế toán trưởng và giám đốc, sau đó chuyển cho thủ quỹ hoặc thanh toán viên thực hiện chi trả tiền mặt hoặc chuyển khoản.

4. Phần mềm TABMIS có vai trò gì trong quản lý chi NSNN?
   TABMIS giúp tự động hóa quy trình quản lý, kiểm soát và báo cáo chi NSNN, tăng tính minh bạch, giảm thời gian xử lý và nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công.

5. Những khó khăn chính trong quản lý chi thường xuyên NSNN tại Bình Định là gì?
   Bao gồm chưa đồng bộ trong phân công nhiệm vụ, ý thức chấp hành của đơn vị sử dụng ngân sách chưa cao, hạn chế về công nghệ và trình độ cán bộ, cũng như quy trình thủ tục hành chính còn phức tạp.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa lý luận và pháp luật về quản lý chi thường xuyên NSNN qua KBNN, đồng thời phản ánh thực trạng quản lý chi tại tỉnh Bình Định giai đoạn 2017-2020 với nhiều thành tựu và hạn chế rõ rệt.
• Tổng chi ngân sách địa phương tăng nhưng tỷ lệ thực hiện dự toán có xu hướng giảm, đòi hỏi sự điều chỉnh linh hoạt và quản lý chặt chẽ hơn.
• Quy trình giao dịch một cửa và ứng dụng công nghệ thông tin như TABMIS là những bước tiến quan trọng trong cải cách quản lý chi NSNN.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào nâng cao năng lực cán bộ, đổi mới phương thức chi trả, hoàn thiện quy trình và tăng cường kiểm tra, giám sát nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên.
• Đề nghị các cơ quan liên quan phối hợp chặt chẽ để triển khai các giải pháp, hướng tới quản lý chi NSNN minh bạch, hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Bình Định bền vững.

Các cơ quan quản lý và đơn vị sử dụng ngân sách cần triển khai ngay các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, cập nhật chính sách để phù hợp với thực tiễn và xu thế phát triển.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, luận văn đƣợc kết cấu thành 3 chƣơng, bao gồm: Chƣơng 1: Cơ sở khoa học về quản lý chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc qua Kho bạc Nhà nƣớc. Chƣơng 2: Thực trạng công tác quản lý chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc qua Kho bạc Nhà nƣớc tỉnh Bình Định. Chƣơng 3: Định hƣớng và giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi thƣờng xuyên ngân sách nhà nƣớc qua KBNN tỉnh Bình Định. e 8 Chƣơn 1 CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ CHI THƢỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƢỚC 1.

Tổn quan về n ân sách nhà nƣớc và quản lý chi n ân sách nhà nƣớc 1. Ngân sách nhà nước và chi ngân sách nhà nước 1.1 Khái niệm ngân sách nhà nước Lịch sử nhân loại đã cho thấy, khi xuất hiện Nhà nƣớc thì Nhà nƣớc đó phải có nguồn lực để bảo vệ chính thể nhà nƣớc và đảm bảo cho các mặt hoạt động và phát triển của mình. Một trong những nguồn lực quan trọng nhất là NSNN, do đó khi xuất hiện Nhà nƣớc tất yếu phải có NSNN, NSNN phục vụ cho giai cấp thống trị. Nó là công cụ để giai cấp thống trị bảo vệ nhà nƣớc, đảm bảo hoạt động bộ máy nhà nƣớc, đồng thời là công cụ để hoàn thiện quản lý nhà nƣớc của mình.

Ở Việt Nam, qua các giai đoạn lịch sử NSNN cũng đƣợc hình thành và là nhân tố không thể thiếu để duy trì bộ máy nhà nƣớc trong các chế độ xã hội trƣớc đây. Từ ngày thành lập nƣớc cộng hòa XHCN đến nay, Đảng và Nhà nƣớc ta luôn đặc biệt quan tâm đến NSNN, coi đó là nguồn lực vô cùng quan trọng thực hiện thắng lợi cách mạng giải phóng dân tộc trƣớc đây đồng thời bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ và phát triển đất nƣớc trong giai đoạn hiện nay và mai sau. Có nhiều quan niệm về NSNN xuất phát từ các cách tiếp cận khác nhau. Luật NSNN số 83/2015/QH-13 định nghĩa: “NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nƣớc đƣợc dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nƣớc e 9 1.

Khái niệm, đặc điểm và phân loại chi NSNN * Khái niệm: Chi NSNN là quá trình Nhà nƣớc sử dụng các nguồn lực tài chính tập trung đƣợc vào việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ kinh tế, chính trị và xã hội của nhà nƣớc trong từng công việc cụ thể. Chi NSNN có quy mô và mức độ rộng lớn, bao gồm nhiều lĩnh vực, các địa phƣơng và các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp của nhà nƣớc. Chi NSNN là quá trình phân phối, sử dụng quỹ NSNN theo những nguyên tắc nhất định cho việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nƣớc. Chi NSNN bao gồm các khoản chi phát triển kinh tế xã hội, bảo đảm Quốc phòng, an ninh, bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nƣớc; Chi trả nợ của nhà nƣớc; Chi viện trợ và các khoản chi khác theo quy định của pháp luật.

* Đặc điểm: Về thực chất, chi NSNN chính là việc cung cấp các phƣơng tiện tài chính cho việc thực hiện các nhiệm vụ của Nhà nƣớc. Cho nên, chi NSNN có những đặc điểm sau: Thứ nhất, chi ngân sách luôn gắn với nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội mà Nhà nƣớc phải đảm nhận. Mức độ và phạm vi chi tiêu NSNN phụ thuộc vào nhiệm vụ của Nhà nƣớc trong từng thời kỳ. Thứ hai, tính hiệu quả của các khoản chi NSNN đƣợc thể hiện ở tầm vĩ mô và mang tính toàn diện cả về kinh tế, xã hội, chính trị và ngoại giao.

Thứ ba, các khoản chi NSNN đều là các khoản cấp phát không hoàn trả trực tiếp. Thứ tư, chi NSNN thƣờng liên quan đến phát triển kinh tế, xã hội, tạo việc làm mới, thu nhập, giá cả và lạm pháp,. * Phân loại chi NSNN: Phân loại các khoản chi NSNN là việc sắp xếp các khoản chi NSNN theo những tiêu thức, tiêu chí nhất định vào các nhóm, các loại chi. Có nhiều e 10 tiêu thức để phân loại các khoản chi NSNN.

+ Phân loại theo yếu tố thì chi NSNN đƣợc phân thành: Một là, chi thƣờng xuyên bao gồm: các hoạt động sự nghiệp giáo dục, đào tạo, y tế, xã hội, văn hoá thông tin, văn học nghệ thuật, thể dục thể thao, khoa học và công nghệ, các sự nghiệp xã hội khác; các hoạt động sự nghiệp kinh tế; quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội; hoạt động của các cơ quan nhà nƣớc; hoạt động của Đảng Cộng sản Việt Nam; tổ chức chính trị - xã hội; trợ giá theo chính sách của Nhà nƣớc; chƣơng trình mục tiêu quốc gia, dự án của Nhà nƣớc; hỗ trợ Quỹ Bảo hiểm xã hội; trợ cấp cho các đối tƣợng chính sách xã hội; hỗ trợ cho các tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp; các khoản chi thƣờng xuyên khác theo quy định của pháp luật. Hai là, chi đầu tƣ phát triển bao gồm: đầu tƣ xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội không có khả năng thu hồi vốn; đầu tƣ và hỗ trợ cho các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế, các tổ chức tài chính của Nhà nƣớc; góp vốn cổ phần, liên doanh vào các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực cần thiết có sự tham gia của Nhà nƣớc; chi bổ sung dự trữ nhà nƣớc; chi đầu tƣ phát triển thuộc các Chƣơng trình mục tiêu quốc gia, dự án nhà nƣớc; các khoản chi đầu tƣ phát triển khác theo quy định của pháp luật. Ba là, chi trả nợ gốc và lãi các khoản tiền do Chính phủ vay. Bốn là, chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính.

Năm là, chi bổ sung cho ngân sách cấp dƣới. + Phân loại theo mục đích kinh tế - xã hội của các khoản chi: Chi NSNN đƣợc chia thành : Chi tiêu dùng và chi đầu tƣ phát triển + Phân loại theo tính chất các khoản chi: Chi NSNN đƣợc chia thành: Chi cho sự nghiệp y tế, sự nghiệp giáo dục, chi phúc lợi, chi quản lý nhà nƣớc, chi đầu tƣ kinh tế,. e 11 + Phân loại theo tính chất pháp lý: Chi NSNN đƣợc chia thành: Các khoản chi theo luật định, các khoản chi đã đƣợc cam kết, các khoản chi có thể điều chỉnh. Sự cần thiết phải thực hiện quản lý chi ngân sách nhà nước Quản lý chặt chẽ các khoản chi NSNN là mối quan tâm rất lớn của Nhà nƣớc, Chính phủ và của các cấp, các ngành với mục tiêu các khoản chi NSNN phải đảm bảo có dự toán, đúng mục đích, đúng định mức, tiết kiệm và có hiệu quả.

Thực hiện tốt công tác này có ý nghĩa rất quan trọng trong việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, tập trung mọi nguồn lực tài chính để phát triển kinh tế, ổn định và làm lành mạnh nền tài chính quốc gia, chống các hiện tƣợng tiêu cực, lãng phí, ổn định tiền tệ và kiềm chế lạm phát. Đối với nƣớc ta hiện nay, quản lý chi NSNN lại càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi những lý do sau đây: - Do yêu cầu của công cuộc đổi mới: Quá trình đổi mới cơ chế quản lý tài chính nói chung và đổi mới cơ chế quản lý NSNN nói riêng đòi hỏi mọi khoản chi NSNN phải đƣợc tiết kiệm và sự dụng có hiệu quả. Điều này là một tất yếu khách quan vì nguồn lực NSNN bao giờ cũng có hạn, nó là nguồn lực của đất nƣớc, là tiền của và công sức của nhân dân đóng góp, không thể chi tiêu một cách lãng phí. Vì vậy, quản lý chi chặt chẽ là mối quan tâm của Đảng, Nhà nƣớc và của các cấp các ngành cũng nhƣ toàn xã hội.

Thực hiện tốt công tác này sẽ có ý nghĩa to lớn trong việc thực hành tiết kiệm, chống các hiện tƣợng tiêu cực, chi tiêu lãng phí, góp phần lành mạnh hóa nền tài chính quốc gia, ổn định tiền tệ, kiềm chế lạm phát. Đặc biệt, theo luật NSNN quy định, hệ thống KBNN chịu trách nhiệm chính trong việc quản lý thanh toán, chi trả trực tiếp từng khoản chi NSNN cho các đối tƣợng sử dụng đúng với chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của nhà nƣớc giao cho, góp phần lập lại kỷ cƣơng, kỷ luật tài chính. e 12 - Do ý thức của các đơn vị sử dụng kinh phí NSNN: Một thực tế khá phổ biến là các đơn vị sử dụng kinh phí NSNN cấp thƣờng có chung một tƣ tƣởng là tìm cách sử dụng hết số kinh phí đƣợc cấp, không quan tâm đến việc chấp hành đúng mục đích, đối tƣợng và dự toán đã đƣợc duyệt. Các đơn vị này thƣờng lập hồ sơ, chứng từ thanh toán sai chế độ quy định, không có trong dự toán đã đƣợc cấp có thẩm quyền phê duyệt, không đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi tiêu, thiếu hồ sơ, chứng từ pháp lý liên quan…Vì vậy, phải có giải pháp chấn chỉnh, xử lý kịp thời gian lận, sai sót, ngăn chặn các sai phạm và lãng phí có thể xảy ra trong việc sử dụng NSNN của các cơ quan, đơn vị, bảo đảm mọi khoản chi NSNN đƣợc tiết kiệm và có hiệu quả.

- Do tính đặc thù của các khoản chi NSNN: Các khoản chi của NSNN đều mang tính không hoàn trả trực tiếp. Tính chất cấp phát trực tiếp không hoàn lại của các khoản chi NSNN là một ƣu thế cực kỳ to lớn đối với các đơn vị sử dụng NSNN. Trách nhiệm của họ phải chứng minh đƣợc việc sử dụng các khoản chi bằng các kết quả công việc cụ thể đã đƣợc nhà nƣớc giao. Tuy nhiên, việc dùng những chỉ tiêu định tính và định lƣợng để đánh giá và đo lƣờng kết quả công việc trong nhiều trƣờng hợp là thiếu chính xác và gặp không ít khó khăn.

Vì vậy cần phải có một cơ quan chức năng có thẩm quyền để thực hiện việc kiểm tra, quản lý các khoản chi của NSNN, bảo đảm tƣơng xứng khoản tiền nhà nƣớc đã chi ra với kết quả công việc mà đơn vị sử dụng NSNN thực hiện. - Do yêu cầu mở cửa và hội nhập với nền tài chính khu vực và thế giới, theo kinh nghiệm quản lý NSNN của các nƣớc và khuyến nghị của các tổ chức tài chính quốc tế, việc kiểm tra, quản lý các khoản chi NSNN chỉ đƣợc thực hiện có hiệu quả trong điều kiện cơ chế chi trả trực tiếp từ cơ quan quản lý quỹ NSNN đến từng đối tƣợng sử dụng ngân sách, kiên quyết không chuyển kinh phí NSNN qua các cơ quan quản lý trung gian.