Chương 1: Cơ sở khoa học về quản lý chi ngân sách Nhà nước cấp huyện Chương 2: Thực trạng quản lý chi ngân sách Nhà nước tại thành phố Cao Bằng, tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2015-2017. Chương 3: Định hướng và hệ thống giải pháp hoàn thiện quản lý chi ngân sách nhà nước tại thành phố Cao Bằng, tỉnh Cao Bằng. 5 e CHƢƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC CẤP HUYỆN 1.1 Tổng quan về chi ngân sách nhà nƣớc cấp huyện 1. Khái niệm chi ngân sách nhà nước cấp huyện Khái niệm về Ngân sách Nhà nước Theo từ điển Bách khoa toàn thư của Liên Xô (1971) cho rằng: “NSNN là bảng kê các khoản thu và chi bằng tiền của Nhà nước trong một giai đoạn nhất định; là mọi kế hoạch thu chi bằng tiền của bất kỳ xí nghiệp, cơ quan hoặc cá nhân nào trong một giai đoạn nhất định”.
Theo từ điển Bách khoa toàn thư về kinh tế Pháp định nghĩa: “NSNN là văn kiện được nghị viện hoặc hội đồng thảo luận và phê chuẩn mà trong đó các nghiệp vụ tài chính của một tổ chức công (nhà nước, chính quyền, địa phương, đơn vị công…) hoặc tư (doanh nghiệp, hiệp hội…) được dự kiến và cho phép”. Theo từ điển kinh tế thị trường của Trung Quốc định nghĩa: “NSNN là kế hoạch thu, chi tài chính hàng năm của Nhà nước được xét duyệt theo trình tự pháp định”. Theo Khoản 14 Điều 4 Luật NSNN được Quốc Hội nước CHXHCN Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 9 thông qua ngày 25 tháng 6 năm 2015 thông qua, có hiệu lực thi hành kể từ năm ngân sách 2017, thể hiện NSNN như. sau: “Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước”.
6 e Ngân sách địa phương là các khoản thu ngân sách nhà nước phân cấp cho cấp địa phương hưởng, thu bổ sung từ ngân sách trung ương cho ngân sách địa phương và các khoản chi ngân sách nhà nước thuộc nhiệm vụ chi của cấp địa phương. Ngân sách địa phương bao gồm: ngân sách Tỉnh, thành phố; ngân sách Huyện và ngân sách Xã. Chi ngân sách huyện Chi NSNN là quá trình phân phối và sử dụng quỹ ngân sách nhằm thực hiện các nhiệm vụ, chức năng của nhà nước theo những nguyên tắc nhất định Chi NSNN huyện là quá trình phân phối và sử dụng quỹ ngân sách huyện nhằm đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước trên địa bàn huyện. Đó là toàn bộ khoản chi của NS cấp huyện có trong dự toán, được cơ quan có thẩm quyền quyết định và thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng nhiệm vụ của chính quyền địa phương cấp huyện và các mục tiêu phát triển KTXH trên địa bàn huyện.
Vai trò của chi ngân sách nhà nước cấp huyện 1. Đảm bảo nguồn tài chính Chi NSNN cấp huyện cung cấp nguồn lực tài chính nhằm đảm bảo duy trì hoạt động của hệ thống chính quyền cấp huyện. Hoạt động của bộ máy chính quyền cấp huyện không chỉ nhằm mục đích thống nhất quản lý các hoạt động của kinh tế diễn ra trên địa bàn huyện mà còn nhằm đảm bảo ổn định về mặt an ninh, chính trị, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn. Điều này đòi hỏi phải có bộ máy chính quyền đủ mạnh, có năng lực về vật chất để xây dựng, củng cố và duy trì hoạt động của bộ máy chính quyền cấp huyện thông qua việc bố trí các khoản chi thường xuyên cho cá đơn vị dự toán theo định mức chi quy định.
Thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn huyện Thông qua bố trí các khoản chi NSNN cấp huyện, đặc biệt chi đầu tư XDCB, chi sự nghiệp, chi chương trình mục tiêu quốc gia. sẽ cung cấp nguồn tài chính cho việc thực hiện các mục tiêu phát triển KTXH trên địa bàn. Từ đó giúp cuộc sống của người dân trên địa bàn đươc cải thiện. Kinh tế phát triển kéo theo thu nhập, cuộc sống của người dân cũng phát triển và tốt hơn.
Ngân sách huyện là góp phần thực hiện các chính sách xã hội như: chi giáo dục đào tạo, y tế, trợ cấp cho những người có thu nhập thấp hay hoàn cảnh đặc biệt,… Huyện chỉ có thể điều chỉnh nền kinh tế thành công khi có trong tay nguồn tài chính đảm bảo. Thực hiện mục tiêu công, đảm bảo công bằng xã hội Chi NSNN cấp huyện góp phần quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu công đảm bảo công bằng xã hội. Cơ chế thị trường đã tạo ra sự phân hóa và cách biệt rất lớn giữa người có thu nhập cao với người có thu thấp trong xã hội. Để giảm khoảng cách đó, nhà nước sử dụng các hình thức trợ cấp NSNN.
Các khoản trợ cấp từ NSNN nói chung và ngân sách cấp huyện nói riêng cho các đối tượng có thu nhập thấp, các đối tượng chính sách, xã hội, người nghèo. làm tăng thêm thu nhập cho các đối tượng trên, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo. Bên cạnh đó, thông qua các khoản chi cho đầu tư XDCB, các công trình phúc lợi công cộng, các trường học, trạm y tế, nhà văn hóa, trợ cấp cho giáo dục, y tế. ngân sách cấp huyện có ý nghĩa to lớn trong việc nâng cáo dân trí, tăng cường sức khỏe cho nhân dân, đảm bảo công bằng xã hội.
Tác động đến việc thực hiện mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô của Nhà nước. Khi NSNN cấp huyện nói chung và chi NSNN cấp huyện nói riêng sụt giảm thì nó cũng ảnh hưởng đến nền kinh tế của địa phương. Khi KTXH của 8 e địa phương bị ảnh hưởng thì kinh tế và an sinh xã hội của nước nhà cũng bị ảnh hưởng. Chi NSNN cấp huyện quá thấp hoặc quá nhiều đều làm ảnh hưởng không tốt đến quá trình thực hiện phát triển kinh tế và ổn định an sinh xã hội.
Khi nền kinh tế gặp phải những khó khăn do ảnh hưởng của khủng hoảng, suy thoái kinh tế, sản xuất, kinh doanh bị đình trệ, nguồn thu của NSNN sụt giảm, việc gia tăng các khoản chi của Chính phủ, các cấp chính quyền hoặc việc bố trí cơ cấu các khoản chi không hợp lý dẫn tới bội chi NSNN. Bội chi NS là yếu tố tác động trực tiếp đến việc thực hiện các chính sách của Nhà nước về tiền tệ, về kinh tế nhằm đạt mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, an sinh xã hội. Mặt khác, nhà nước sử dụng chi NSNN như công cụ tài chính để kiềm chế lạm phát, ổn định thị trường, giá cả cũng như giải quyết các nguy cơ tiềm ẩn về bất ổn định KTXH. Muốn thực hiện tốt vai trò này, NSNN phải có quy mô đủ lớn để Nhà nước thực hiện các chính sách tài khóa phù hợp (nới lỏng hay thắt chặt) kích thích sản xuất, kích cầu để góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, ổn định xã hội.
Nội dung chi ngân sách nhà nước cấp huyện Một là: Chi đầu tư phát triển kinh tế Chi đầu tư phát triển được cấp phát chủ yếu từ ngân sách trung ương và một số bộ phận đáng kể của ngân sách địa phương và bao gồm các khoản chi sau đây: - Chi đầu tư xây dựng cơ bản - Chi đầu tư và hỗ trợ vốn doanh nghiệp nhà nước - Chi góp vốn cổ phần, vốn liên doanh vào doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực cần thiết có sự tham gia của nhà nước - Chi cho các quỹ hỗ trợ đầu tư quốc gia và các quỹ hỗ trợ phát triển - Chi dự trữ nhà nước 9 e Hai là: Chi tiêu dùng thường xuyên Là những khoản chi không có trong khu vực đầu tư và có tính chất thường xuyên để tài trợ cho hoạt động của các cơ quan nhà nước nhằm duy trì đời sống quốc gia. Bao gồm các khoản: + Chi quản lý hành chính + Chi cho các hoạt động sự nghiệp: Bao gồm chi cho các hoạt động kinh tế, giáo dục, y tế, nghiên cứu khoa học, đào tạo, văn hóa, thông tin, thể dục thể thao, trợ cấp chính sách xã hội và bảo hiểm xã hội… + Chi cho quốc phòng và an ninh + Chi khác Ba là: Chi trả nợ lãi các khoản do chính quyền địa phương vay. Bốn là: Chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính địa phương. Năm là: Chi chuyển nguồn sang năm sau của ngân sách địa phương.
Sáu là: Chi bổ sung cân đối ngân sách, bổ sung có mục tiêu cho ngân sách cấp dưới. Bảy là: Chi hỗ trợ thực hiện một số nhiệm vụ quy định. Quản lý chi ngân sách nhà nƣớc cấp huyện 1. Khái niệm, đặc điểm quản lý chi ngân sách cấp huyện 1.
Khái niệm quản lý chi ngân sách cấp huyện Quản lý chi NSNN là việc phân phối và sử dụng quỹ NSNN nhằm đảm bảo thực hiện chức năng nhiệm vụ của Nhà nước theo nguyên tắc nhất định. Quản lý chi NSNN cấp huyện là quá trình tác động của UBND cấp huyện thông qua việc sử dụng có chủ đích các phương pháp quản lý và các công cụ quản lý để tác động và điều khiển và sử dụng NSNN nhằm thực hiện những mục tiêu về kinh tế - xã hội trên địa bàn huyện. Thực chất quản lý chi NS huyện là quá trình phân phối lại các nguồn tài chính đã được tập trung vào ngân sách huyện sau khi lập kế hoạch và đưa 10 e chúng vào sử dụng sao cho hiệu quả, tiết kiệm, phù hợp với thực tế địa phương đồng thời vẫn luôn đảm bảo chế độ, tiêu chuẩn định mức của nhà nước phục vụ mục tiêu KTXH. Quá trình quản lý NSNN cấp huyện: - Quá trình phân phối: là quá trình cấp phát kinh phí từ ngân sách huyện để hình thành các loại quỹ trước khi đưa vào sử dụng - Quá trình sử dụng: là trực tiếp chi tiêu dùng khoản tiền cấp phát ngân sách huyện mà không trải qua việc hình thành các loại quỹ trước khi đưa vào sử dụng.
Đặc điểm quản lý chi NSNN cấp huyện Chi NSNN cấp huyện có những đặc điểm cơ bản giống với chi NSNN, nhằm thực hiện những nhiệm vụ của nhà nước trên phương diện kinh tế - xã hội, chính trị, an ninh nên có những đặc điểm như sau: - Quản lý chi NSNN vừa đảm bảo hoàn thành mục tiêu kinh tế, vừa đảm bảo mục tiêu chính trị, xã hôi trên địa bàn.