Chương I: Cơ sở lý luận về chất lượng công chức thuộc các cơ quan chuyên môn tại UBND quận Chương II: Thực trạng chất lượng công chức thuộc các cơ quan chuyên môn tại UBND quận Hà Đông, Thành phố Hà Nội Chương III: Phương hướng và giải pháp nâng cao chất lượng công chức thuộc các cơ quan chuyên môn tại UBND quận Hà Đông, Thành phố Hà Nội 8 CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƢỢNG CÔNG CHỨC THUỘC CÁC CƠ QUAN CHUYÊN MÔN TẠI ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Khái niệm công chức Thuật ngữ “Công chức” được sử dụng khá ph biến trong khoa học pháp lý và khoa học hành chính.
Tuy nhiên, ở mỗi quốc gia, cách tiếp cận khái niệm công chức có ít nhiều khác biệt tùy theo thể chế chính trị cũng như các thời kỳ phát triển của khoa học quản lý công. Qua quá trình phát triển của khoa học hành chính, trên thế giới có nhiều cách tiếp cận khác nhau về khái niệm “Công chức” như: Công chức là người làm việc trong bộ máy nhà nước; Công chức là người đại diện cho Nhà nước để thực thi quyền hành pháp; Công chức là những người làm việc trong bộ máy hành chính nhà nước được tuyển dụng thông qua hình thức thi tuyển và được phân vào một ngành, ngạch, bậc trong cơ cấu thứ bậc của nền công vụ và được Nhà nước trả công… Do đặc điểm cấu trúc của hệ thống chính trị Việt Nam nên quan niệm về công chức có những đặc thù riêng. Năm 2008, Luật Cán bộ, công chức ra đời, đã đưa ra khái niệm công chức tại điểm 2, Điều 4. Đến năm 2019, tại khoản 1, Điều 1 - Luật Sửa đ i, b sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức số 22/2008/QH12 và Luật Viên chức số 58/2010/QH12, khái niệm công chức được nêu cụ thể: “Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh tương ứng với vị trí việc làm trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công nhân công an, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước” [20].
Khái niệm cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân quận Tại Khoản 1 Khoản 2 Điều 9 Luật T chức chính quyền địa phương năm 2015 quy định: “1. Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân được tổ chức ở cấp tỉnh, cấp huyện, là cơ quan tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân thực hiện chức năng quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực ở địa phương và thực hiện các nhiệm vụ, quyền hạn theo sự phân cấp, ủy quyền của cơ quan nhà nước cấp trên. Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, biên chế và công tác của Ủy ban nhân dân, đồng thời chịu sự chỉ đạo, kiểm tra về nghiệp vụ của cơ quan quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực cấp trên” [22]. Theo đó, cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân quận là cơ quan có nhiệm vụ tham mưu giúp Ủy ban nhân dân quận thực hiện chức năng quản lý nhà nước ở địa phương và thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn theo sự ủy quyền của Ủy ban nhân dân quận, sự phân phân cấp, ủy quyền của cơ quan nhà nước cấp trên theo quy định của pháp luật, góp phần đảm bảo sự thống nhất quản lý của ngành hoặc lĩnh vực công tác từ Trung ương đến cơ sở.
Khái niệm công chức thuộc cơ quan chuyên môn tại Ủy ban nhân dân quận Công chức thuộc cơ quan chuyên môn tại Ủy ban nhân dân quận là những người hoạt động, công tác trong các cơ quan chuyên môn tại UBND quận, đảm nhiệm chức năng quản lý nhà nước. Họ được tuyển dụng và b nhiệm, làm việc theo những chuyên môn nhất định, được nhà nước trả lương và đảm bảo những điều kiện vật chất tinh thần nhất định để thi hành chuyên môn nghiệp vụ được giao phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội. Theo Điểm c Khoản 2 Điều 6 Nghị định số 06/2010/NĐ-CP ngày 25/01/2010 của Chính phủ quy định những người là công chức nêu: “Công chức trong cơ quan hành chính ở cấp huyện là người giữ chức vụ cấp trưởng, cấp phó và người làm việc trong cơ quan chuyên môn thuộc UBND” [5]. 10 Vì vậy, công chức thuộc các cơ quan chuyên môn tại UBND quận được hiểu như sau: Là một bộ phận của công chức hành chính nhà nước, làm việc trong các cơ quan chuyên môn thuộc UBND quận, được UBND quận giao thực hiện những nhiệm vụ cụ thể và có những quyền hạn nhất định để tham mưu, giúp việc cho UBND quận thực hiện chức năng nhiệm vụ của mình.
Khái niệm chất lượng công chức thuộc cơ quan chuyên môn Theo T chức Tiêu chuẩn hoá Quốc tế.1 của tiêu chuẩn ISO 9000:2005 định nghĩa chất lượng là: "Mức độ đáp ứng các yêu cầu của một tập hợp có đặc tính vốn có". Chất lượng người công chức thể hiện thông qua thể lực, trí lực, tinh thần, thái độ, động cơ và ý thức lao động. Chất lượng là sự t ng hòa trong thể thống nhất hữu cơ năng lực xã hội con người và tính năng động xã hội của con người. Trong đó thể lực là cơ sở nền tảng để phát triển trí tuệ, là phương tiện để truyền tải trí thức, trí tuệ của con người và chuyên môn thực tiễn.
Ý thức, đạo đức, tinh thần, tác phong là yếu tố chi phối hoạt động chuyển hóa thể lực, trí lực thành thực tiễn. Trí tuệ là yếu tố quyết định hàng đầu đến chất lượng công chức. Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII đã xác định: “Chất lượng của cán bộ là sự thống nhất giữa phẩm chất chính trị và năng lực công tác, thể hiện ở kết quả hoàn thành nhiệm vụ” [16]. Khi xem xét chất lượng công chức thuộc các cơ quan chuyên môn tại UBND quận ta xem xét trên hai khía cạnh: Chất lượng mỗi cá nhân công chức trong tập thể công chức.
Chất lượng của mỗi cá nhân công chức, đó là t ng hợp những phẩm chất nhất định về sức khỏe, trí tuệ, khoa học, chuyên môn nghề nghiệp, phẩm chất đạo đức, ý chí, niềm tin, năng lực; luôn gắn bó với tập thể, với cộng đồng và tham gia một cách tích cực vào quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước yêu cầu chất lượng đối với công 11 chức ngày càng cao, đòi hỏi người công chức không những có trình độ, phẩm chất theo tiêu chuẩn công chức mà còn phải gương mẫu, đi tiên phong về lý luận và thực tiễn, có tinh thần kỷ luật rất cao, có tư duy khoa học, lý luận sắc b n, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, luôn gắn bó với tập thể, với cộng đồng, có kỹ năng tốt trong việc kết hợp tri thức khoa học, kinh nghiệm, kỹ năng thực tiễn một cách nhạy b n, linh hoạt, đồng thời luôn chấp hành nghiêm chỉnh chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước. Chất lượng tập thể công chức là một chỉnh thể, thể hiện ở cơ cấu đội ngũ được t chức khoa học, có tỷ lệ cân đối, hợp lý về quy mô, cơ cấu giới tính và độ tu i bình quân được phân bố trên cơ sở các đơn vị. Chất lượng công chức trong thời kỳ mới đòi hỏi phải có số lượng, cơ cấu hợp lý so với yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra.
Tính hợp lý được biểu hiện sự tinh giản ở mức tối ưu, đảm bảo gọn nhẹ, hoạt động có hiệu quả, trong đó mỗi cá nhân phát huy được hết năng lực, sở trường của mình, có thể đảm đương tốt công việc được giao, đảm bảo cho bộ máy vận hành thông suốt và hiệu quả cao nhất. Một đội ngũ quá đông gây ra sự dư thừa, lãng phí nhân lực và do đó thiếu sự thúc đẩy tính tích cực của mỗi cá nhân. Tính hợp lý về số lượng biểu hiện ở sự cân đối và phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh kinh tế - xã hội của đất nước, phù hợp với yêu cầu của công việc, nhiệm vụ đặt ra. Cơ cấu hợp lý, đó là sự cân đối giữa các thành phần giai cấp, độ tu i, giới tính, thế hệ,.
Sự hợp lý trong cơ cấu công chức sẽ tạo ra sức mạnh t ng hợp của cả đội ngũ, sẽ tạo nên tính năng động, sự phối hợp nhịp nhàng và hài hòa trong hoạt động, tạo ra hiệu quả, năng suất lao động cao. Do đó có thể khái quát: Chất lượng công chức thuộc cơ quan chuyên môn là hệ thống những giá trị, phẩm chất hoàn chỉnh, thể hiện qua phẩm chất chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ năng lực, khả năng hoàn thành nhiệm vụ của mỗi công chức với một số lượng, cơ cấu, độ tu i thành phần phù hợp trong tập thể công chức. Một số tiêu chuẩn đối với công chức - Đặc điểm công việc cơ quan chuyên môn Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân quận thực hiện chức năng tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân quận quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực ở địa phương và thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn theo sự ủy quyền của Ủy ban nhân dân quận và theo quy định của pháp luật; góp phần bảo đảm sự thống nhất quản lý của ngành hoặc lĩnh vực công tác ở địa phương. Cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân quận chịu sự chỉ đạo, quản lý về t chức, vị trí việc làm, biên chế công chức, cơ cấu ngạch công chức và công tác của Ủy ban nhân dân quận, đồng thời chịu sự chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp thành phố.
- Yêu cầu về tiêu chuẩn Tiêu chuẩn công chức là những quy định cụ thể các yêu cầu trình độ, năng lực, phẩm chất đạo đức. của những người công chức theo những tiêu chí nhất định đối với từng ngành nghề, chuyên môn riêng biệt. Tiêu chuẩn công chức do nhà nước ban hành, được áp dụng thống nhất trong nền công vụ, có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc xây dựng đội ngũ công chức chính quy hiện đại, là đòi hỏi bức bách của công cuộc cải cách hành chính nhà nước, thể hiện: quá trình tuyển dụng, đánh giá công chức.