Luận án tiến sĩ: Thực hiện chính sách tinh giản biên chế từ thực tiễn thành phố Hồ Chí Minh

Luận án tiến sĩ phân tích chính sách tinh giản biên chế, áp dụng thực tiễn tại TP.HCM, đánh giá hiệu quả và đề xuất giải pháp cải thiện.

• Tác giả: Trần Nguyên Hồng
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Duy Lợi
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Thực hiện Chính Sách Tinh Giản Biên Chế Từ Thực Tiễn Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TINH GIẢN BIÊN CHẾ
• 1.1. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2. Quan điểm của Đảng về tinh giản biên chế
• 1.3. Tinh giản biên chế
• 1.4. Tổ chức thực hiện tinh giản biên chế
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách tinh giản biên chế
• 1.6. Cơ sở thực tiễn thực hiện chính sách tinh giản biên chế tại Việt Nam qua các thời kỳ và một số địa phương
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TINH GIẢN BIÊN CHẾ TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 2.1. Tổng quan Thành phố Hồ Chí Minh và các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách tinh giản biên chế
• 2.2. Tổ chức thực hiện chính sách tinh giản biên chế tại Tp.
• 2.3. Kết quả thực hiện chính sách tinh giản biên chế tại Thành phố Hồ Chí Minh
• 2.4. Đánh giá việc thực hiện chính sách tinh giản biên chế tại Thành phố Hồ Chí Minh
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH TINH GIẢN BIÊN CHẾ TỐT HƠN, ĐẾN NĂM 2030
• 3.1. Quan điểm, định hướng của Đảng về thực hiện chính sách tinh giản biên chế
• 3.2. Một số vấn đề đặt ra cho việc thực hiện chính sách tinh giản biên chế, đến năm 2030
• 3.3. Một số giải pháp nhằm thực hiện chính sách tinh giản biên chế tốt hơn đến năm 2030
• 3.4. Một số kiến nghị, đề xuất nhằm tổ chức thực hiện chính sách tinh giản biên chế tốt hơn, đến năm 2030
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn về thực hiện chính sách tinh giản biên chế

Chính sách tinh giản biên chế là một trong những nội dung quan trọng trong cải cách hành chính tại Việt Nam. Luận án đã hệ thống hóa các khái niệm cơ bản liên quan đến biên chế nhà nước và chính sách công. Đặc biệt, quan điểm của Đảng về tinh giản biên chế được nhấn mạnh, cho thấy sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách này cũng được phân tích, từ đó chỉ ra rằng việc tổ chức thực hiện chính sách tinh giản biên chế cần phải có sự đồng bộ và nhất quán giữa các cấp quản lý. Thực tiễn tại Việt Nam qua các thời kỳ cho thấy, mặc dù đã có nhiều nỗ lực, nhưng việc thực hiện chính sách vẫn còn nhiều hạn chế, cần có những giải pháp cụ thể để khắc phục.

1.1. Một số khái niệm cơ bản

Khái niệm về tinh giản biên chế được định nghĩa rõ ràng, nhấn mạnh vai trò của nó trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước. Biên chế không chỉ đơn thuần là số lượng cán bộ, công chức mà còn liên quan đến chất lượng và khả năng đáp ứng yêu cầu công việc. Việc hiểu rõ các khái niệm này sẽ giúp cho việc thực hiện chính sách được hiệu quả hơn, đồng thời tạo ra cơ sở lý luận vững chắc cho các nghiên cứu tiếp theo.

1.2. Quan điểm của Đảng về tinh giản biên chế

Đảng đã có nhiều chủ trương, chính sách liên quan đến tinh giản biên chế nhằm xây dựng một bộ máy nhà nước tinh gọn, hiệu quả. Các nghị quyết, quyết định của Đảng thể hiện rõ ràng mục tiêu là nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Điều này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng cho ngân sách nhà nước mà còn tạo điều kiện cho việc cải cách hành chính được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả.

II. Thực trạng thực hiện chính sách tinh giản biên chế tại Thành phố Hồ Chí Minh

Thành phố Hồ Chí Minh, với vai trò là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, đã thực hiện chính sách tinh giản biên chế trong bối cảnh đặc thù của đô thị lớn. Thực trạng cho thấy, mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc thực hiện chính sách, nhưng kết quả đạt được vẫn chưa như mong đợi. Việc tổ chức thực hiện chính sách còn gặp nhiều khó khăn, từ nhận thức của cán bộ đến sự phối hợp giữa các cơ quan. Đặc biệt, việc đánh giá hiệu quả của chính sách cũng cần được thực hiện một cách khoa học hơn để có thể đưa ra những giải pháp phù hợp.

2.1. Tổng quan Thành phố Hồ Chí Minh và các yếu tố ảnh hưởng

Thành phố Hồ Chí Minh có quy mô dân số lớn và mật độ dân số cao, điều này tạo ra áp lực lớn lên bộ máy hành chính. Các yếu tố như kinh tế - xã hội, chính trị, và văn hóa đều ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách tinh giản biên chế. Sự phát triển nhanh chóng của thành phố đòi hỏi một bộ máy hành chính phải linh hoạt và hiệu quả hơn để đáp ứng nhu cầu của người dân.

2.2. Kết quả thực hiện chính sách

Kết quả thực hiện chính sách tinh giản biên chế tại Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy nhiều hạn chế. Việc tinh giản chủ yếu mang tính cơ học, chưa thực sự gắn với việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ. Nhiều cán bộ, công chức vẫn chưa nhận thức đầy đủ về chính sách, dẫn đến việc thực hiện không đồng bộ và thiếu hiệu quả. Cần có những biện pháp cụ thể để khắc phục tình trạng này, nhằm đạt được mục tiêu đề ra.

III. Quan điểm định hướng và một số giải pháp thực hiện chính sách tinh giản biên chế tốt hơn đến năm 2030

Để thực hiện chính sách tinh giản biên chế hiệu quả hơn trong giai đoạn tới, cần có những quan điểm và định hướng rõ ràng từ Đảng và Nhà nước. Các giải pháp cần được đề xuất dựa trên thực tiễn và kinh nghiệm từ các địa phương khác. Việc xây dựng một bộ máy nhà nước tinh gọn, hiệu quả không chỉ là nhiệm vụ của riêng Thành phố Hồ Chí Minh mà còn là trách nhiệm chung của toàn bộ hệ thống chính trị.

3.1. Quan điểm định hướng của Đảng

Đảng đã xác định rõ ràng mục tiêu xây dựng một bộ máy nhà nước tinh gọn, hoạt động hiệu quả. Điều này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng cho ngân sách mà còn nâng cao chất lượng phục vụ người dân. Các quan điểm này cần được cụ thể hóa thành các chính sách và giải pháp thực tiễn để có thể triển khai hiệu quả.

3.2. Một số giải pháp nhằm thực hiện chính sách tốt hơn

Các giải pháp cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức về chính sách tinh giản biên chế. Cần có các chương trình đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ. Đồng thời, việc xây dựng cơ chế phối hợp giữa các cơ quan cũng cần được chú trọng để đảm bảo tính đồng bộ trong thực hiện chính sách.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Đề tài luận án tiến sĩ "Thực hiện chính sách tinh giản biên chế từ thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh", chuyên ngành Chính sách công (mã số: 9 34 04 02), do nghiên cứu sinh Trần Nguyên Hồng thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Nguyễn Duy Lợi tại Học viện Khoa học xã hội - Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam (năm 2023).

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Cải cách hành chính nhà nước nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy và phục vụ nhân dân là nhiệm vụ trọng tâm tại Việt Nam. Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, văn bản quy phạm pháp luật qua các thời kỳ như Quyết định số 227/QĐ-HĐBT (1987), Nghị định số 132/2007/NĐ-CP (2007), Nghị quyết số 39-NQ/TW (2015) của Bộ Chính trị, Nghị định số 108/2014/NĐ-CP, Nghị định số 113/2018/NĐ-CP, Nghị định số 143/2020/NĐ-CP và Nghị định số 29/2023/NĐ-CP. Quan điểm này được tái khẳng định tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng.

Tuy nhiên, việc thực thi chính sách tinh giản biên chế bộc lộ nhiều hạn chế:

1. Tinh giản biên chế chủ yếu mang tính cơ học, thụ động, chưa đạt mục tiêu sàng lọc và đưa ra khỏi bộ máy những cán bộ, công chức, viên chức (CBCCVC) không đủ năng lực, chưa gắn liền với việc cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ.
2. Quá trình tổ chức thực thi còn bất cập trong nhận thức, xây dựng kế hoạch thiếu chủ động, phân công phối hợp chưa rõ ràng, kiểm tra giám sát chưa thường xuyên.
3. Xuất hiện nghịch lý: kết quả tinh giản chưa đạt mục tiêu sàng lọc đối tượng yếu kém nhưng hiện tượng nhân lực chất lượng cao trong biên chế rời bỏ khu vực công lại có chiều hướng gia tăng.
4. Thành phố Hồ Chí Minh là đô thị đặc biệt, chiếm khoảng 0,6% diện tích và 8,34% dân số cả nước nhưng đóng góp hơn 20,5% GDP, đồng thời là địa phương đầu tiên triển khai tổ chức chính quyền đô thị không qua thí điểm. Khối lượng công việc quản lý hành chính rất lớn trong khi biên chế được giao chưa đáp ứng yêu cầu thực tế.

Khoảng trống nghiên cứu được xác định: Chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu tổng thể, chuyên sâu về việc tổ chức thực hiện chính sách tinh giản biên chế từ thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh dưới góc độ của khoa học chính sách công.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

• Mục đích nghiên cứu: Tìm ra các hạn chế trong thực hiện chính sách tinh giản biên chế từ thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2015 - 2021; cung cấp căn cứ khoa học và khuyến nghị các giải pháp, đề xuất nhằm thực hiện chính sách tinh giản biên chế tốt hơn cho Việt Nam nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng đến năm 2030.
• Nhiệm vụ nghiên cứu (gồm 04 nhiệm vụ cụ thể):
  1. Luận giải, hệ thống hóa lý luận về thực hiện chính sách tinh giản biên chế ở Việt Nam.
  2. Phân tích, đánh giá thực trạng thực hiện chính sách tinh giản biên chế tại Thành phố Hồ Chí Minh; chỉ ra các bất cập, hạn chế và xác định nguyên nhân khách quan, chủ quan.
  3. Khái quát những vấn đề đặt ra trong thời gian tới từ thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh, kinh nghiệm tại một số địa phương và quá trình thực hiện chính sách tinh giản biên chế tại Việt Nam qua các thời kỳ.
  4. Khuyến nghị một số giải pháp cho Việt Nam và Thành phố Hồ Chí Minh nhằm thực hiện chính sách tinh giản biên chế tốt hơn đến năm 2030.

Câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu

• Câu hỏi nghiên cứu:
  • Nhóm câu hỏi về chính sách tinh giản biên chế: Chính sách tinh giản biên chế ở Việt Nam đã có chưa? Nội dung chính sách tinh giản biên chế là gì? Chính sách tinh giản biên chế đã phù hợp chưa? Cần sửa đổi, bổ sung nội dung gì?
  • Nhóm câu hỏi về thực hiện chính sách tinh giản biên chế: Thực hiện chính sách tinh giản biên chế tại Việt Nam có những giai đoạn nào? Việc thực hiện chính sách tinh giản biên chế tại Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2015 - 2021 như thế nào, đã đạt mục tiêu chưa? Cần có giải pháp nào cho Việt Nam nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng để thực hiện chính sách tinh giản biên chế tốt hơn đến năm 2030?
• Giả thuyết nghiên cứu: Chính sách tinh giản biên chế ở Việt Nam đã được triển khai thực hiện nhiều lần, nhưng trên thực tế vẫn còn nhiều vướng mắc, hạn chế; tinh giản chủ yếu mang tính cơ học, chưa giải quyết được bài toán tinh lọc CBCCVC và chưa gắn với cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng thực hiện chính sách tinh giản biên chế tại Thành phố Hồ Chí Minh, quá trình thực hiện chính sách tinh giản biên chế tại Việt Nam và kinh nghiệm thực hiện chính sách tinh giản biên chế tại một số địa phương.
• Phạm vi nghiên cứu:
  • Về thời gian: Tập trung nghiên cứu sâu giai đoạn 2015 - 2021 (từ khi Nghị định số 108/2014/NĐ-CP có hiệu lực và triển khai Nghị quyết Đại hội XII của Đảng); tóm lược các giai đoạn trước đó và đề xuất giải pháp định hướng đến năm 2030.
  • Về không gian: Thành phố Hồ Chí Minh; tham chiếu kinh nghiệm của Thành phố Hà Nội và Thành phố Cần Thơ.
  • Giới hạn nội dung: Nghiên cứu việc thực hiện chính sách đối với cán bộ, công chức trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước và viên chức tại các đơn vị sự nghiệp công lập cấp Thành phố; không nghiên cứu hệ thống cơ quan Đảng, tổ chức chính trị - xã hội và cán bộ, công chức cấp xã/phường.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án đã phân loại và điểm lại các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến đề tài theo các nhóm chủ đề chính:

1. Nhóm nghiên cứu về thể chế, pháp luật và sắp xếp tổ chức bộ máy

• Nguyễn Thị Kim Ngân: Bài viết trên Tạp chí Cộng sản về hoàn thiện hệ thống pháp luật theo Nghị quyết Trung ương 6 Khóa XII, nêu rõ việc ban hành khoảng 20 đạo luật cụ thể hóa Hiến pháp 2013 và đề xuất tiêu chí đánh giá kết quả thực thi công vụ làm cơ sở xác định đối tượng tinh giản.
• Nguyễn Ngọc Ánh: Nghiên cứu trên Tạp chí Xây dựng Đảng về chính sách cán bộ thời kỳ mới, nhấn mạnh cải cách tiền lương gắn với tinh giản bộ máy và trả lương theo vị trí việc làm.
• Nguyễn Văn Đọc: Nghiên cứu kinh nghiệm tỉnh Quảng Ninh trên Tạp chí Cộng sản về nhất thể hóa chức danh lãnh đạo Đảng - chính quyền, chỉ ra khó khăn trong quản lý liên thông biên chế giữa hai khối.
• Nguyễn Đức Kha: Đánh giá thực tiễn tỉnh Ninh Thuận trên Tạp chí Cộng sản, nêu vướng mắc khi sáp nhập cơ quan do thiếu quy định của Trung ương về con dấu, chức danh kiêm nhiệm và đề nghị sửa đổi Nghị định số 108/2014/NĐ-CP.
• Đình Dương: Nghiên cứu trường hợp thành phố Thủ Đức trên Tạp chí Xây dựng Đảng, phân tích áp lực công việc tăng cao khi sáp nhập 03 quận (Quận 2, Quận 9, Thủ Đức) nhưng biên chế phải giảm.

2. Nhóm nghiên cứu về thực trạng và giải pháp tinh giản biên chế

• PGS.TS Văn Tất Thu: Công trình trên Tạp chí Tổ chức Nhà nước phân tích nguyên nhân giai đoạn 2007 - 2014 biên chế không giảm mà có xu hướng tăng, nhấn mạnh giải pháp trong công tác cán bộ.
• Lê Như Thanh (2016): Nghiên cứu trên Tạp chí Tổ chức Nhà nước đề cao trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành chính.
• Vũ Thị Nhàn (2017): Luận văn thạc sĩ phân tích thực hiện chính sách tinh giản biên chế tại Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
• Ngô Thị Thúy Vân (2019): Luận văn thạc sĩ phân tích thực tiễn tại Ủy ban nhân dân huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn.
• Nguyễn Tri Thức: Khảo sát trên Tạp chí Cộng sản về tỉnh Vĩnh Phúc, chỉ ra việc giảm số lượng chưa đi liền với nâng cao chất lượng cán bộ.
• Nguyễn Minh Tuấn (2019): Bài viết trên Tạp chí Cộng sản xác định việc xác định vị trí việc làm là "nút thắt" cốt lõi của tinh giản biên chế và cải cách tiền lương.
• TS. Đào Lê Minh (2016): Đề tài nghiên cứu cấp cơ sở về giải pháp tinh giản biên chế tại Ủy ban Chứng khoán Nhà nước giai đoạn 2015 - 2021.
• Triệu Tài Vinh (2020): Bài viết trên Tạp chí Xây dựng Đảng phân tích hiện tượng CBCCVC né tránh rủi ro trong "vùng xám" và kiến nghị cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ dám làm, đẩy mạnh tự chủ tài chính.
• Anh Cao (2023): Tổng hợp ý kiến của Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thanh Trà về việc kết quả giai đoạn 2015 - 2021 mới đạt chỉ tiêu cơ học, cần chính sách giữ chân nhân lực chất lượng cao trong khu vực công.
• Tú Giang (2023): Phân tích thực trạng giảm biên chế chủ yếu rơi vào người nghỉ hưu hoặc người có năng lực chuyển sang khu vực tư, nguyên nhân do công tác đánh giá cán bộ còn nể nang, cảm tính.
• Đào Hồng Lan: Đánh giá công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ theo vị trí việc làm tại tỉnh Bắc Ninh trên Tạp chí Cộng sản.
• Trần Minh Đức: Phân tích thực trạng quy định pháp luật về đánh giá công chức trên Tạp chí Nhân lực khoa học xã hội.

3. Nhóm nghiên cứu về thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh

• Thạch Kim Hiếu (2019): Nghiên cứu xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức tại Thành phố Hồ Chí Minh trên Tạp chí Nhân lực khoa học xã hội.
• Thành Sáng (2019): Đánh giá chính sách bố trí cán bộ chủ chốt cấp huyện không là người địa phương tại Thành phố Hồ Chí Minh trên Tạp chí Xây dựng Đảng.
• Trường Hoàng (2019): Báo cáo trên báo Người lao động về kết quả tinh giản 472 trường hợp (2015 - 2016) và 40 đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ chi thường xuyên.
• Trần Xuân Tình (2020): Nghiên cứu việc tinh giản biên chế kết hợp phân cấp, ủy quyền và sắp xếp đơn vị hành chính theo Đề án chính quyền đô thị.
• Thái Anh - Hồng Trần (2022): Bài viết trên VnExpress phản ánh tình trạng quá tải công việc, định mức biên chế được giao chỉ bằng khoảng một nửa so với nhu cầu thực tế của Thành phố.

4. Nhóm công trình quốc tế

• V.I. Lênin: Tác phẩm "Thà ít mà tốt" về nguyên tắc tinh gọn, nâng cao chất lượng bộ máy nhà nước và loại bỏ cán bộ không đủ tiêu chuẩn.
• David Osborne & Ted Gaebler (1993): Tác phẩm "Reinventing Government" đưa ra 10 nguyên tắc quản trị công mang tinh thần doanh nghiệp, phân quyền, tinh giảm thủ tục rườm rà.
• Hiroshi Ykawa (2008): Đánh giá 15 năm cải cách phân cấp, tinh gọn bộ máy tại Nhật Bản.
• Benoit Guerin (2020): Khảo sát biến động quy mô công chức Vương quốc Anh (giảm 19% giai đoạn 2010 - 2016).
• Pan Suk Kim (2000): Đánh giá cải cách hành chính khu vực công tại Hàn Quốc sau khủng hoảng tài chính 1997.

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết

Các công trình trước đây tiếp cận vấn đề theo các góc độ riêng lẻ như luật học, hành chính học, hoặc chỉ giới hạn ở phạm vi một ngành, một huyện cụ thể. Luận án lựa chọn giải quyết khoảng trống: Nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện quy trình thực hiện chính sách tinh giản biên chế tại đô thị đặc biệt Thành phố Hồ Chí Minh dưới lăng kính khoa học chính sách công, đặt trong bối cảnh thực hiện tổ chức chính quyền đô thị giai đoạn 2015 - 2021 và định hướng đến năm 2030.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

Luận án vận dụng các lý thuyết nền tảng của khoa học chính sách công:

1. Lý thuyết về đánh giá chính sách: Thực hiện đánh giá trước (dự báo tác động) và đánh giá sau (xem xét kết quả đầu ra, mức độ đạt được mục tiêu chính sách và tính khả thi, hiệu lực của các giải pháp).
2. Lý thuyết phân tích thực hiện chính sách công: Phân tích chu trình chuyển hóa chính sách từ văn bản thành hành động thực tế, xác định các nút thắt trong khâu tổ chức thực thi.
3. Lý thuyết hoạch định chính sách công: Sử dụng để đề xuất khung giải pháp, kiến nghị hoàn thiện thể chế đến năm 2030.

Luận án tiếp thu các quan niệm về chính sách công của Thomas Dye, Guy Peters, Thomas A. Birkland, cùng các học giả trong nước như Nguyễn Hữu Hải, Lê Chi Mai, Đỗ Phú Hải, Triệu Văn Cường, Hồ Việt Hạnh; từ đó xác định chính sách công tại Việt Nam thể hiện ý chí chính trị của Đảng và Nhà nước nhằm giải quyết các vấn đề chung của xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

• Phương pháp luận: Chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử và phương pháp lịch sử Đảng.
• Thu thập dữ liệu thứ cấp (gián tiếp): Rà soát hệ thống văn kiện, nghị quyết của Đảng, văn bản quy phạm pháp luật của Quốc hội, Chính phủ, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính; các báo cáo thống kê, tài liệu tổng kết của UBND Thành phố Hồ Chí Minh và các sở ngành (chủ yếu sử dụng trong Chương 1 và Chương 2).
• Thu thập dữ liệu sơ cấp (trực tiếp):
  • Phỏng vấn sâu: Thực hiện với các chuyên gia, nhà khoa học, lãnh đạo/nguyên lãnh đạo Vụ Địa phương thuộc Cục Hành chính - Quản trị II (Văn phòng Chính phủ), Viện Khoa học xã hội Đông Nam Bộ và các nhà nghiên cứu về chính quyền đô thị tại Thành phố Hồ Chí Minh (sử dụng trong Chương 4).
  • Điều tra xã hội học bằng bảng hỏi: Thực hiện từ tháng 4/2023 đến tháng 6/2023 đối với công chức Văn phòng Chính phủ, Văn phòng Quốc hội (cơ quan tại TP.HCM), Sở Nội vụ TP.HCM và UBND Quận 10 nhằm củng cố nhận định thực tiễn cho Chương 4.
• Các phương pháp phân tích, xử lý dữ liệu:
  • Phân tích kết cấu - chức năng: Phân tích tính hệ thống của tổ chức bộ máy và thẩm quyền quản lý biên chế (sử dụng trong Chương 2, Chương 3).
  • Phân tích lợi ích các bên liên quan: Phân tích thái độ, tâm tư, sự đồng thuận và phản ứng của đối tượng chịu tác động (sử dụng trong Chương 3).
  • Phương pháp thống kê: Xử lý các chuỗi số liệu kinh tế - xã hội, biến động biên chế, trình độ CBCCVC (sử dụng trong Chương 3).
  • Phương pháp so sánh: So sánh các chỉ tiêu quy mô dân số, kinh tế, số lượng đơn vị hành chính giữa TP.HCM với 04 thành phố trực thuộc Trung ương và các tỉnh lân cận (sử dụng trong Chương 2, Chương 3).
  • Phương pháp dự báo và khái quát hóa: Khái quát bài học thực tiễn và dự báo bối cảnh quản lý công vụ đến năm 2030 (sử dụng trong Chương 3, Chương 4).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài

Chương này tổng thuật toàn diện các công trình nghiên cứu trong nước và quốc tế liên quan đến tinh giản biên chế và cải cách tổ chức bộ máy; phân loại thành 4 nhóm nghiên cứu chính (thể chế bộ máy, thực trạng tinh giản biên chế tại bộ ngành/địa phương, thực tiễn tại TP.HCM và lý thuyết quản trị công quốc tế). Tác giả đánh giá những thành tựu lý luận đã đạt được, đồng thời xác định rõ khoảng trống khoa học về nghiên cứu thực thi chính sách tinh giản biên chế theo giác độ chính sách công tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Chương 2: Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn về thực hiện chính sách tinh giản biên chế

Chương 2 tập trung làm rõ các khái niệm cốt lõi, khung pháp lý và nguyên tắc thực hiện chính sách:

• Biên chế: Được xác định gồm biên chế cán bộ, công chức, số lượng người làm việc theo hợp đồng không xác định thời hạn trong đơn vị sự nghiệp công lập và lao động hợp đồng được cấp có thẩm quyền giao theo quy định pháp luật.
• Tinh giản biên chế: Việc đánh giá, phân loại, đưa ra khỏi biên chế những người không đáp ứng yêu cầu công việc, không đủ phẩm chất, dôi dư nhưng không thể tiếp tục bố trí sắp xếp công tác khác, nhằm nâng cao chất lượng biên chế và tăng cường hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy.
• Chính sách tinh giản biên chế: Tập hợp các quyết định có mối liên hệ với nhau của Nhà nước theo chủ trương của Đảng nhằm tổ chức, sắp xếp lại và cắt giảm số lượng CBCCVC kém chất lượng, dôi dư.

Chương này xây dựng bảng đối sánh chi tiết giữa hình thức Biên chế và Hợp đồng lao động:

Tiêu chí	Biên chế	Hợp đồng lao động
Vị trí công việc	Lâu dài hoặc vô thời hạn trong cơ quan nhà nước, được Quốc hội, Chính phủ hoặc HĐND các cấp phê duyệt trong quy hoạch số lượng chức danh.	Có thời hạn hoặc không xác định thời hạn theo thỏa thuận. Hết hạn hợp đồng không được ký tiếp thì người lao động phải tìm việc mới.
Chủ thể sử dụng	Đại diện cơ quan nhà nước được phân cấp, ủy quyền theo quy định của pháp luật.	Không bắt buộc phải là đại diện của cơ quan nhà nước.
Quản lý, điều chỉnh	Làm việc dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước; chịu sự điều chỉnh của Luật Cán bộ, công chức, Luật Viên chức.	Chịu sự quản lý, giám sát của người sử dụng lao động; chịu sự điều chỉnh của Bộ luật Lao động.
Chế độ đãi ngộ	Hưởng lương và chế độ đãi ngộ từ ngân sách nhà nước hoặc nguồn thu sự nghiệp công lập theo ngạch, bậc quy định.	Hưởng chế độ đãi ngộ theo hợp đồng lao động đã ký kết giữa hai bên; các chế độ khác không mang tính bắt buộc của khu vực công.
Mức độ ổn định lâu dài	Ổn định lâu dài, ít bị sa thải (chỉ tinh giản theo quy định). Từ ngày 01/7/2020, viên chức chỉ còn 03 trường hợp được ký hợp đồng không xác định thời hạn.	Phụ thuộc vào thỏa thuận và người sử dụng lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng trong các trường hợp luật định.

Chương 2 cũng hệ thống hóa:

• 05 nguyên tắc thực hiện tinh giản biên chế: (1) Bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng và sự giám sát của MTTQ, nhân dân; (2) Gắn tinh giản với sắp xếp bộ máy và vị trí việc làm; (3) Bảo đảm tập trung dân chủ, công khai, minh bạch; (4) Chi trả chế độ kịp thời, đúng luật; (5) Người đứng đầu chịu trách nhiệm trực tiếp về kết quả.
• 03 nhóm nội dung chính sách: Rà soát sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn; Xây dựng cơ cấu đội ngũ CBCCVC theo ngạch/chức danh; Nâng cao hiệu lực quản lý và chất lượng biên chế.
• 04 chế độ chính sách tinh giản: Nghỉ hưu trước tuổi; Chuyển sang làm việc tại tổ chức không hưởng lương thường xuyên từ ngân sách; Thôi giữ chức vụ lãnh đạo/chuyển vị trí có phụ cấp thấp hơn; Thôi việc ngay.

Chương 3: Thực trạng thực hiện chính sách tinh giản biên chế tại Thành phố Hồ Chí Minh

Chương này đi sâu phân tích bối cảnh đặc thù và kết quả thực thi tại TP.HCM:

• Bối cảnh kinh tế - xã hội: Phân tích quy mô kinh tế giai đoạn 2016 - 2022, cơ cấu dân số, số lượng đơn vị hành chính cấp huyện/xã (đặc biệt là 05 huyện ngoại thành và thành phố Thủ Đức), cùng các bảng số liệu so sánh chỉ tiêu phát triển giữa TP.HCM với Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ.
• Tổ chức thực hiện: Phân tích công tác chỉ đạo, ban hành kế hoạch triển khai, phân công phối hợp giữa Sở Nội vụ với các sở, ban, ngành và UBND quận, huyện; cơ chế phân cấp ủy quyền.
• Kết quả đạt được: Số lượng CBCCVC được tinh giản phân theo các diện chính sách (nghỉ hưu trước tuổi, thôi việc), mức độ chuyển đổi đơn vị sự nghiệp sang tự chủ tài chính chi thường xuyên.
• Hạn chế và nguyên nhân: Việc tinh giản còn mang tính cơ học, cào bằng chỉ tiêu 10%; thiếu tiêu chí định lượng đánh giá năng lực thực chất; định mức phân bổ biên chế của Trung ương chưa tương xứng với quy mô dân số và đóng góp ngân sách của Thành phố.

Chương 4: Quan điểm, định hướng và một số giải pháp thực hiện chính sách tinh giản biên chế tốt hơn, đến năm 2030

Chương này tổng kết các bài học kinh nghiệm và đề xuất hệ thống giải pháp:

• Quán triệt các quan điểm, định hướng chỉ đạo của Đảng về cải cách hành chính và đổi mới phương thức quản trị quốc gia đến năm 2030.
• Nhận diện các vấn đề đặt ra trong giai đoạn mới: áp lực tinh giản trong mô hình chính quyền đô thị, tình trạng nhân lực y tế/giáo dục dịch chuyển sang khu vực tư nhân, yêu cầu chuyển đổi số.
• Đề xuất các nhóm giải pháp:
  1. Hoàn thiện hệ thống thể chế, chính sách quy định về tiêu chuẩn chức danh, mô tả vị trí việc làm.
  2. Đổi mới quy trình đánh giá CBCCVC dựa trên kết quả đầu ra và sản phẩm cụ thể.
  3. Đẩy mạnh cơ chế tự chủ tài chính cho các đơn vị sự nghiệp công lập gắn với xã hội hóa dịch vụ công.
  4. Áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù cho TP.HCM trong việc chủ động quyết định số lượng người làm việc phù hợp với quy mô kinh tế - xã hội.
  5. Nâng cao vai trò, trách nhiệm giải trình và chế tài đối với người đứng đầu cơ quan, đơn vị.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp mới về mặt khoa học và lý luận

1. Làm rõ hệ thống khái niệm: Luận án chuẩn hóa khái niệm về biên chế, tinh giản biên chế và chính sách tinh giản biên chế dưới góc độ khoa học chính sách công; phân định ranh giới pháp lý và thực tiễn giữa biên chế và hợp đồng lao động trong bối cảnh các luật chuyên ngành sửa đổi.
2. Khung phân tích thực thi chính sách cấp tỉnh/thành phố: Xây dựng khung đánh giá việc thực thi chính sách tinh giản biên chế tại chính quyền địa phương qua 3 giai đoạn: xây dựng kế hoạch, tổ chức thực thi và tổng kết đánh giá, kết hợp các tiêu chí về tính phù hợp, tính đồng bộ, tính khả thi và hiệu lực thực tế.

Đóng góp mới về mặt thực tiễn

1. Đánh giá thực trạng tại đô thị đặc biệt: Phân tích toàn diện bức tranh thực hiện tinh giản biên chế tại Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2015 - 2021; chỉ rõ mâu thuẫn giữa yêu cầu cắt giảm cơ học biên chế với khối lượng công việc quản lý thực tế tại một siêu đô thị thực hiện mô hình chính quyền đô thị.
2. Hệ thống giải pháp và kiến nghị: Đề xuất các giải pháp có cơ sở khoa học nhằm khắc phục tình trạng tinh giản cào bằng, bổ sung cơ chế phân cấp tự chủ biên chế cho Thành phố Hồ Chí Minh và cung cấp luận cứ tham khảo cho việc hoàn thiện chính sách tinh giản biên chế tại Việt Nam định hướng đến năm 2030.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế nghiên cứu: Do giới hạn về nguồn lực và thời gian, luận án tập trung khảo sát cán bộ, công chức trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước và viên chức tại các đơn vị sự nghiệp công lập cấp Thành phố; chưa bao quát đối tượng trong hệ thống cơ quan Đảng, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã/phường.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu đánh giá tác động của Nghị định số 29/2023/NĐ-CP đối với việc tinh giản biên chế cán bộ, công chức cấp xã khi thực hiện sắp xếp lại đơn vị hành chính cấp huyện, cấp xã; nghiên cứu chuyên sâu cơ chế tự chủ tài chính toàn diện tại các đơn vị sự nghiệp công lập y tế, giáo dục tại các đô thị loại đặc biệt.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo chuyên khảo hữu ích cho:

• Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Bộ Nội vụ, Ban Tổ chức Trung ương, Sở Nội vụ các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trong quá trình rà soát, xây dựng tiêu chuẩn vị trí việc làm và ban hành chính sách tinh giản biên chế giai đoạn mới.
• Chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh: Cung cấp cơ sở thực tiễn để kiến nghị Trung ương phân cấp quyền tự chủ về biên chế theo các cơ chế đặc thù phát triển Thành phố.
• Cơ sở nghiên cứu, đào tạo: Nghiên cứu sinh, học viên cao học, giảng viên chuyên ngành Chính sách công, Quản lý công, Luật Hành chính sử dụng làm tài liệu tham khảo trong giảng dạy và nghiên cứu về chu trình chính sách công và cải cách hành chính.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khái niệm "biên chế" được luận án định nghĩa cụ thể như thế nào?

Theo luận án, biên chế được hiểu gồm biên chế cán bộ, biên chế công chức, số lượng người làm việc theo hợp đồng không xác định thời hạn trong đơn vị sự nghiệp công lập và lao động hợp đồng làm việc trong cơ quan nhà nước được cấp có thẩm quyền giao theo quy định của pháp luật.

2. Nghị định số 29/2023/NĐ-CP có những điểm bổ sung mới nào so với các nghị định trước đây?

Nghị định số 29/2023/NĐ-CP (thay thế các Nghị định 108/2014/NĐ-CP, 113/2018/NĐ-CP, 143/2020/NĐ-CP) đã bổ sung một số đối tượng tinh giản biên chế; sửa đổi quy định đối tượng chưa tinh giản; bổ sung chính sách về hưu trước tuổi đối với nữ cán bộ, công chức cấp xã; bổ sung chính sách về hưu trước tuổi đối với cán bộ, công chức cấp xã dôi dư do sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã có tuổi thấp hơn tối đa đủ 10 tuổi và thấp hơn tối thiểu trên 05 tuổi so với tuổi nghỉ hưu theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.

3. Chính sách tinh giản biên chế quy định những chế độ cụ thể nào cho các đối tượng tinh giản?

Chính sách quy định 04 nhóm chế độ cụ thể gồm: (1) Chính sách về hưu trước tuổi; (2) Chính sách chuyển sang làm việc tại các tổ chức không hưởng lương thường xuyên từ ngân sách nhà nước; (3) Chính sách đối với người thôi giữ chức vụ lãnh đạo hoặc được bầu cử, bổ nhiệm vào chức vụ mới có phụ cấp thấp hơn do sắp xếp tổ chức; (4) Chính sách thôi việc ngay.

4. Dữ liệu sơ cấp của luận án được thu thập từ những nguồn nào và vào thời gian nào?

Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua: (1) Phỏng vấn sâu lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Vụ Địa phương thuộc Cục Hành chính - Quản trị II (Văn phòng Chính phủ), Viện Khoa học xã hội Đông Nam Bộ và các chuyên gia nghiên cứu về chính quyền đô thị; (2) Điều tra xã hội học bằng bảng hỏi thực hiện từ tháng 4/2023 đến tháng 6/2023 đối với công chức Văn phòng Chính phủ, Văn phòng Quốc hội (tại TP.HCM), Sở Nội vụ TP.HCM và UBND Quận 10.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ "Thực hiện chính sách tinh giản biên chế từ thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh" của tác giả Trần Nguyên Hồng đã luận giải một cách có hệ thống cơ sở lý luận và thực tiễn về thực thi chính sách tinh giản biên chế dưới góc độ chuyên ngành Chính sách công. Công trình phân tích sâu sắc các hạn chế, nguyên nhân của việc tinh giản biên chế mang tính cơ học giai đoạn 2015 - 2021 tại một trung tâm kinh tế lớn đang triển khai mô hình chính quyền đô thị. Những giải pháp và khuyến nghị được đề xuất trong luận án mang giá trị ứng dụng thiết thực, góp phần hoàn thiện thể chế quản lý công vụ và nâng cao chất lượng đội ngũ CBCCVC tại Việt Nam đến năm 2030.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu các vấn đề liên quan đề tài 1. Các công trình nghiên cứu về chính sách tinh giản biên chế trong đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu quả * Các công trình nghiên cứu về hoàn thiện hệ thống pháp luật về tổ chức bộ máy hệ thống chính trị. Các nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị nhằm xây dựng tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả như: Nguyễn Thị Kim Ngân, Hoàn thiện hệ thống pháp luật về tổ chức bộ máy nhà nước theo tinh thần Nghị quyết Hội nghị Trung ương 6 Khóa XII, Tạp chí Cộng sản.

Tác giả đã đánh giá trong những năm qua, pháp luật về tổ chức bộ máy ngày càng được đổi mới, hoàn thiện hơn. Để cụ thể hóa Hiến pháp 2013, Quốc hội đã ban hành khoảng 20 đạo luật quy định cụ thể về bộ máy nhà nước, bộ máy nhà nước đã được sắp xếp tinh gọn, hợp lý hơn; tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn tồn tại không ít bất cập, hạn chế, cần khắc phục. Tác giả đã đưa ra các giải pháp hoàn thiện, trong đó tập trung nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về tổ chức bộ máy, sửa đổi bổ sung Luật Cán bộ, công chức, Luật Viên chức và các văn bản hướng dẫn thi hành; xác định tiêu chí đánh giá kết quả thực thi công vụ của cán bộ, công chức, viên chức làm cơ sở để xác định đối tượng tinh giản biên chế [76]. Nguyễn Ngọc Ánh, Xây dựng và thực hiện chính sách cán bộ trong thời kỳ mới, Tạp chí Xây dựng Đảng.

Tác giả đánh giá qua hơn 30 năm đổi mới, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chính sách đề án liên quan đến công tác cán bộ. Chính sách cán bộ đã có nhiều thay đổi, tuy nhiên vẫn chưa theo kịp yêu cầu xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ trong thời kỳ mới. Tác giả đã nêu một số giải pháp về chính sách cán bộ trong thời gian tới, trong đó nhấn mạnh việc cải cách tiền lương trên cơ sở làm tốt công tác tinh giản bộ 11 máy, thu gọn đầu mối, tinh giản biên chế, trả lương đúng giá trị lao động theo vị trí việc làm [3]. * Các nghiên cứu về đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả: Nguyễn Văn Đọc, Nhất thể hóa, tinh gọn bộ máy Đảng và chính quyền, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở tỉnh Quảng Ninh, Tạp chí Cộng sản.

Tác giả đánh giá trong thời gian qua, thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách tinh giản biên chế của Nhà nước, tỉnh Quảng Ninh đã có những chỉ đạo sát sao trong việc triển khai thực hiện sắp xếp lại bộ máy theo hướng tinh gọn bộ máy Đảng và chính quyền; đồng thời thực hiện tinh giản biên chế như nhất thể hóa một số chức danh lãnh đạo đảng, chính quyền; tinh gọn bộ máy trong cơ quan đảng, đoàn thể, cơ quan hành chính; tinh gọn bộ máy trong các đơn vị sự nghiệp công lập; cơ bản đã cho kết quả tốt. Tuy nhiên tỉnh còn một số khó khăn như: việc nhất thể hóa chức danh là công tác cán bộ, cần phải tìm được cán bộ có năng lực, có phẩm chất chính trị và phải thực hiện đồng bộ từ trên xuống; đối với hợp nhất cơ quan là mô hình mới nên hệ thống văn bản, quy chế thực hiện chưa được đầy đủ, chuẩn hóa, cơ chế quản lý, sử dụng biên chế giữa khối đảng và khối chính quyền vẫn còn bất cập, thiếu thống nhất.Tác giả đã kiến nghị trong thời gian tới, đề nghị Trung ương quy định và hướng dẫn cấp ủy địa phương xây dựng và ban hành các quy định thực hiện quản lý thống nhất biên chế của hệ thống chính trị; hoàn thiện quy định về thẩm quyền quản lý công chức, để tạo sự thống nhất, liên thông trong việc bố trí, điều động công chức giữa cơ quan đảng và cơ quan chính quyền, từ cấp xã về cấp huyện [53]. Nguyễn Đức Kha, Tỉnh Ninh Thuận đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, Tạp chí Cộng sản, chuyên đề cơ sở. Thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, thời gian qua tỉnh Ninh Thuận đã đẩy mạnh công tác thực hiện sắp xếp, tinh gọn bộ máy và tinh 12 giản biên chế.

Nhìn chung, qua sắp xếp, tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tỉnh Ninh Thuận đã tinh gọn hơn, giảm được nhiều đầu mối, hạn chế tình trạng chồng chéo, trùng lắp về chức năng, nhiệm vụ. Tuy nhiên, tỉnh cũng gặp nhiều khó khăn về việc thực hiện sáp nhập một số cơ quan do chưa có quy định của Trung ương về chức năng, nhiệm vụ, tên gọi, sử dụng con dấu. Tỉnh kiến nghị cần có sự hướng dẫn, thống nhất chung trong toàn quốc để thực hiện đồng bộ; Tỉnh cũng đề nghị sớm sửa đổi Nghị định 108/2014/NĐ-CP, ngày 20/11/2014 theo hướng mở rộng đối tượng, tạo thuận lợi hơn để các đối tượng dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy được hưởng chế độ này; ban hành quy định về chế độ bồi dưỡng trách nhiệm cho các chức danh kiêm nhiệm cũng như quy định về ký, sử dụng con dấu đối với các chức danh kiêm nhiệm [69]. Đình Dương, Cần có cơ chế đột phá để thành phố Thủ Đức phát triển xứng tầm; Tạp chí Xây dựng Đảng; Thành phố Thủ Đức thuộc Tp.

HCM được thành lập trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của Quận 2, Quận 9 và quận Thủ Đức; trong hơn một năm thực hiện quyết liệt để kiện toàn sau khi hợp nhất, Thủ Đức được đánh giá hoàn thành mục tiêu đề ra. Bên cạnh đó, Thủ Đức còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là về nhân sự, khối lượng công việc tăng lên gấp nhiều lần nhưng biên chế phải giảm gây áp lực rất lớn lên công tác tổ chức bộ máy ,gây tâm lý lo lắng cho CBCC. Tác giả đã nêu cần tập trung 5 giải pháp, trong đó có đề xuất với Trung ương về các cơ chế, chính sách đặc thù đối với Tp. HCM nói chung, Thủ Đức nói riêng, Thủ Đức là nơi thí điểm các chính sách mới, tiếp tục nghiên cứu sau có thể đề xuất thành lập thêm các thành phố vệ tinh trên cơ sở sắp xếp các huyện hiện tại [46] 1.

Các công trình nghiên cứu về tinh giản biên chế Các công trình nghiên cứu thực trạng tinh giản biên chế, đánh giá các hạn chế, tồn tại, đưa ra giải pháp thực hiện chính sách tinh giản biên chế tốt hơn trong thời gian tới như: 13 PGS. TS Văn Tất Thu, Thực trạng, nguyên nhân tăng biên chế và các giải pháp tinh giản biên chế, Tạp chí Tổ chức Nhà nước. Tác giả đánh giá thực trạng và nguyên nhân chính tại sao Nhà nước ta thực hiện chính sách tinh giản biên chế, nhưng kết quả biên chế không giảm mà thậm chí lại tăng hơn trong giai đoạn từ 2007 đến 2014. Tác giả đã đưa ra giải pháp để thực hiện chính sách tinh giản biên chế có hiệu quả, trong đó nhấn mạnh yếu tố về công tác cán bộ [101].

Lê Như Thanh (2016), Tinh giản biên chế trong các cơ quan hành chính nhà nước - Thách thức và giải pháp, Tạp chí Tổ chức Nhà nước, theo tác giả qua thực tiễn cho thấy, bộ máy hành chính nhà nước ta còn cồng kềnh, hoạt động kém hiệu quả, thực hiện việc tinh giản biên chế là một giải pháp cần thiết. Đặc biệt, để chính sách này có hiệu quả cần xem xét vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước trong việc triển khai thực hiện chính sách tinh giản biên chế [97]. Vũ Thị Nhàn (2017), Thực hiện chính sách tinh giản biên chế từ thực tiễn Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Luận văn thạc sĩ Chính sách công, Học viện Khoa học xã hội. Luận văn đã đưa ra cơ sở lý luận về tổ chức thực hiện chính sách tinh giản biên chế; đánh giá thực trạng thực hiện chính sách này tại Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Đưa ra phương hướng hoàn thiện thực hiện chính sách tinh giản biên chế, sắp xếp lại tổ chức bộ máy của nước ta hiện nay [75]. Ngô Thị Thúy Vân (2019), Thực hiện chính sách tinh giản biên chế, sắp xếp lại tổ chức bộ máy của Ủy ban nhân dân huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn, Luận văn thạc sĩ Chính sách công, Học viện Khoa học xã hội. Luận văn đã đưa ra cơ sở lý luận về tổ chức thực hiện chính sách tinh giản biên chế, sắp xếp lại tổ chức bộ máy của Ủy ban nhân dân; đánh giá thực trạng thực hiện chính sách này tại huyện Cao Lộc. Đưa ra phương hướng hoàn thiện thực hiện chính sách tinh giản biên chế, sắp xếp lại tổ chức bộ máy của nước ta hiện nay [102].

Các bài đăng trên tạp chí đánh giá một số vấn đề về tinh giản biên chế như: Nguyễn Tri Thức, Tỉnh Vĩnh Phúc sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh giản 14 biên chế, Tạp chí Cộng sản. Trong bài viết, tác giả đánh giá trong thời gian qua, Vĩnh Phúc đã tập trung triển khai việc sắp xếp, tinh gọn bộ máy và thực hiện chính sách tinh giản biên chế. Sau thời gian thực hiện tinh gọn bộ máy và tinh giản biên chế, giúp bộ máy được gọn nhẹ hơn và số lượng biên chế đã giảm nhiều. Tuy nhiên, tác giả cũng đánh giá còn nhiều vấn đề khó khăn cần giải quyết kịp thời, trong đó có chất lượng tinh giản biên chế chưa cao, nhiều cán bộ năng lực yếu, không đáp ứng yêu cầu công việc nhưng chưa có giải pháp thay thế, làm ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả công việc.

Thời gian tới tỉnh cần có nhiều giải pháp, trong đó có giải pháp kiên trì giữ ổn định và thực hiện tinh giản biên chế, giảm số lượng CBCCVC đi đôi với cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ và thực hiện tinh giản biên chế toàn tỉnh theo lộ trình [106; p58]. Nguyễn Minh Tuấn (2019), Xác định vị trí việc làm - “nút thắt” trong tinh giản biên chế, cải cách tiền lương hiện nay, Tạp chí Cộng sản. Tác giả đánh giá việc cần thiết triển khai thực hiện tinh giản biên chế, cải cách tiền lương nhằm xây dựng đội ngũ công chức làm việc hiệu quả đồng thời được hưởng mức lương tương xứng.