Luận Văn Thạc Sĩ Về Phát Triển Kinh Tế Du Lịch Tỉnh Thanh Hóa

Luận văn thạc sĩ phân tích phát triển kinh tế du lịch tỉnh Thanh Hóa, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả và bền vững cho ngành du lịch.

• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh Tế Du Lịch
• Đề tài: Phát Triển Kinh Tế Du Lịch Của Tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn phát triển kinh tế du lịch
• 1.1. Khái niệm, vai trò và các nhân tố tác động đến phát triển kinh tế du lịch
• 1.1.1. Khái niệm du lịch và kinh tế du lịch
• 1.1.1.1. Khái niệm du lịch
• 1.1.1.2. Khái niệm kinh tế du lịch
• 1.1.1.3. Các loại hình du lịch
• 1.1.2. Vai trò của kinh tế du lịch
• 1.1.2.1. Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế
• 1.1.2.2. Củng cố và phát triển các mối quan hệ kinh tế
• 1.1.2.3. Góp phần phát triển các ngành kinh tế khác
• 1.1.2.4. Giải quyết việc làm, giảm tỷ lệ thất nghiệp
• 1.1.2.5. Quảng bá hình ảnh của đất nước
• 1.1.3. Những nhân tố tác động đến kinh tế du lịch
• 1.1.3.1. Nhóm nhân tố tác động đến cầu du lịch
• 1.1.3.2. Nhóm nhân tố tác động đến cung du lịch
• 1.2. Điều kiện để phát triển kinh tế du lịch
• 1.2.1. Tiềm năng du lịch
• 1.2.2. Cơ sở vật chất kinh tế phục vụ kinh doanh du lịch và cơ sở hạ tầng của du lịch
• 1.2.3. Điều kiện kinh tế
• 1.2.4. Yếu tố dân cư và lao động
• 1.2.5. Nhân tố quốc phòng - an ninh, chính trị xã hội
• 1.3. Kinh nghiệm của một số địa phương về phát triển kinh tế du lịch
• 1.3.1. Kinh nghiệm phát triển kinh tế du lịch ở Hải Phòng
• 1.3.2. Kinh nghiệm phát triển kinh tế du lịch ở Quảng Ninh
• 2. Chương 2: Thực trạng phát triển kinh tế du lịch ở tỉnh Thanh Hoá
• 2.1. Khái quát chung của tỉnh Thanh Hoá
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên
• 2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.2. Tiềm năng phát triển kinh tế du lịch của tỉnh Thanh Hoá
• 2.2.1. Tài nguyên du lịch nhân văn - sinh thái
• 2.2.1.1. Các di tích lịch sử văn hoá
• 2.2.1.2. Lễ hội truyền thống
• 2.2.1.3. Các sản phẩm thủ công truyền thống
• 2.2.1.4. Các tài nguyên nhân văn khác
• 2.2.2. Tài nguyên du lịch tự nhiên
• 2.3. Đánh giá thực trạng kinh tế du lịch của tỉnh Thanh Hoá từ năm 2000 đến nay
• 2.3.1. Những thành tựu đạt được của ngành du lịch Thanh Hoá
• 2.3.1.1. Kết quả hoạt động kinh doanh
• 2.3.1.2. Hiệu quả kinh tế - xã hội
• 2.3.2. Những nguyên nhân và tồn tại của ngành du lịch Thanh Hoá
• 2.3.2.1. Nguyên nhân của những hạn chế trên
• 3. Chương 3: Phương hướng và giải pháp đẩy mạnh phát triển kinh tế du lịch của tỉnh Thanh Hoá
• 3.1. Quan điểm phát triển kinh tế du lịch của tỉnh Thanh Hoá
• 3.1.1. Du lịch phải thực sự được coi là ngành kinh tế mũi nhọn
• 3.1.2. Đặt kinh tế du lịch Thanh Hoá trong sự phát triển du lịch vùng và quốc gia
• 3.1.3. Phát triển kinh tế du lịch gắn với tổng thể phát triển kinh tế - xã hội trong tỉnh, phát huy vai trò kinh tế nhiều thành phần trong phát triển kinh tế du lịch
• 3.1.4. Phải coi trọng hiệu quả kinh tế - xã hội trong phát triển kinh tế du lịch
• 3.1.5. Phát triển kinh tế du lịch đi đôi với bảo vệ tài nguyên, môi trường
• 3.1.6. Phát triển kinh tế du lịch phù hợp với xu thế hội nhập và đảm bảo an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội
• 3.2. Mục tiêu phát triển kinh tế du lịch Thanh Hoá
• 3.3. Phương hướng phát triển kinh tế du lịch Thanh Hoá
• 3.4. Một số giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế du lịch đến năm 2020 của tỉnh Thanh Hoá
• 3.4.1. Tổ chức bộ máy và cơ chế chính sách
• 3.4.2. Mở rộng nguồn vốn và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong hoạt động kinh tế du lịch
• 3.4.3. Xây dựng các sản phẩm du lịch đặc thù, chất lượng cao
• 3.4.4. Tăng cường công tác tuyên truyền quảng bá, xúc tiến du lịch
• 3.4.5. Giải pháp đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
• 3.4.6. Phát triển cơ sở vật chất - kỹ thuật phục vụ du lịch
• 3.4.7. Bảo vệ tài nguyên du lịch và môi trường sinh thái
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển kinh tế du lịch tỉnh Thanh Hóa

Phát triển kinh tế du lịch của tỉnh Thanh Hóa đang trở thành một trong những ưu tiên hàng đầu trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Với vị trí địa lý thuận lợi và tiềm năng du lịch phong phú, Thanh Hóa có khả năng thu hút lượng lớn du khách trong và ngoài nước. Việc khai thác hiệu quả các tài nguyên du lịch sẽ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao đời sống người dân.

1.1. Khái niệm và vai trò của kinh tế du lịch

Kinh tế du lịch không chỉ là một ngành kinh tế mà còn là một phần quan trọng trong phát triển xã hội. Nó tạo ra việc làm, thúc đẩy giao lưu văn hóa và tăng cường hiểu biết giữa các dân tộc. Theo nghiên cứu, du lịch có thể đóng góp tới 10% GDP toàn cầu.

1.2. Tiềm năng du lịch của tỉnh Thanh Hóa

Thanh Hóa sở hữu nhiều tài nguyên du lịch phong phú như bãi biển Sầm Sơn, di tích lịch sử và văn hóa phong phú. Những yếu tố này tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển các loại hình du lịch đa dạng, từ du lịch biển đến du lịch sinh thái.

II. Thách thức trong phát triển kinh tế du lịch Thanh Hóa

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng ngành du lịch Thanh Hóa vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Cơ sở hạ tầng chưa phát triển đồng bộ, chất lượng dịch vụ còn hạn chế và thiếu sự đầu tư bài bản là những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Cơ sở hạ tầng và dịch vụ du lịch

Cơ sở hạ tầng giao thông chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển du lịch. Nhiều tuyến đường chưa được nâng cấp, gây khó khăn cho việc di chuyển của du khách. Chất lượng dịch vụ cũng cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của khách hàng.

2.2. Chính sách phát triển du lịch

Chính sách phát triển du lịch hiện tại chưa đủ mạnh để thu hút đầu tư. Cần có những chính sách ưu đãi hơn cho các nhà đầu tư trong lĩnh vực du lịch để tạo động lực phát triển bền vững.

III. Phương pháp phát triển kinh tế du lịch bền vững tại Thanh Hóa

Để phát triển kinh tế du lịch bền vững, Thanh Hóa cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc kết hợp giữa bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế là rất quan trọng.

3.1. Đầu tư vào cơ sở hạ tầng

Đầu tư vào cơ sở hạ tầng giao thông và dịch vụ là cần thiết để nâng cao trải nghiệm của du khách. Các dự án cần được triển khai đồng bộ và hiệu quả.

3.2. Đào tạo nguồn nhân lực

Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong ngành du lịch sẽ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ. Cần có các chương trình đào tạo chuyên sâu cho nhân viên trong ngành.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu phát triển du lịch

Nghiên cứu về phát triển kinh tế du lịch tại Thanh Hóa đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Sự gia tăng lượng khách du lịch và doanh thu từ du lịch là minh chứng cho sự phát triển này.

4.1. Kết quả hoạt động kinh doanh du lịch

Doanh thu từ du lịch đã tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm qua, góp phần vào sự phát triển kinh tế chung của tỉnh. Các doanh nghiệp du lịch cũng đã có những bước tiến đáng kể trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ.

4.2. Tác động đến kinh tế xã hội

Ngành du lịch đã tạo ra nhiều việc làm cho người dân địa phương, góp phần giảm tỷ lệ thất nghiệp và nâng cao thu nhập cho hộ gia đình.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của du lịch Thanh Hóa

Tương lai của ngành du lịch Thanh Hóa rất sáng sủa nếu các giải pháp phát triển được thực hiện hiệu quả. Cần có sự đồng bộ trong các chính sách và hành động để ngành du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

5.1. Định hướng phát triển du lịch

Định hướng phát triển du lịch cần tập trung vào việc khai thác tiềm năng tự nhiên và văn hóa của tỉnh. Các sản phẩm du lịch cần được phát triển đa dạng và chất lượng.

5.2. Hợp tác quốc tế trong phát triển du lịch

Hợp tác với các tổ chức quốc tế và các tỉnh thành khác sẽ giúp Thanh Hóa học hỏi kinh nghiệm và thu hút đầu tư, từ đó phát triển du lịch bền vững hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kinh tế du lịch trên phạm vi toàn cầu đang khẳng định vị thế là một ngành công nghiệp không khói giàu tiềm năng, đóng góp tới 10,7% tổng lực lượng lao động toàn thế giới và trung bình cứ 2,5 giây lại tạo thêm 1 việc làm mới. Tại Việt Nam, du lịch được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn thúc đẩy công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước. Nằm ở vị trí chiến lược phía Nam vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, tỉnh Thanh Hóa sở hữu nguồn tài nguyên tự nhiên và nhân văn đặc sắc, trải dài từ các bãi biển nổi tiếng đến các di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu thế kỷ XXI, hiệu quả khai thác kinh tế du lịch của tỉnh vẫn chưa tương xứng với tiềm năng sẵn có.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của đề tài tập trung vào việc giải quyết mâu thuẫn giữa nguồn lực tài nguyên du lịch dồi dào với hiệu quả đóng góp kinh tế - xã hội còn khiêm tốn của ngành du lịch Thanh Hóa. Mục tiêu cụ thể là hệ thống hóa lý luận kinh tế chính trị về phát triển du lịch, phân tích toàn diện thực trạng phát triển kinh tế du lịch tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2000–2009, đồng thời xây dựng hệ thống giải pháp chiến lược có tính khả thi cao đến năm 2020.

Nghiên cứu được triển khai trong phạm vi không gian địa bàn toàn tỉnh Thanh Hóa, đặt trong mối liên hệ so sánh với các trung tâm du lịch phía Bắc như Hải Phòng và Quảng Ninh. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở khoa học giúp địa phương định hình cơ chế chính sách, nâng cao chỉ số đóng góp của du lịch vào tổng sản phẩm trên địa bàn (GDP), hướng tới mục tiêu đưa kinh tế du lịch thực sự trở thành trụ cột tăng trưởng bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý luận kinh tế chính trị Mác - Lênin về quy luật vận động của lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Quá trình phát triển du lịch phản ánh trực tiếp trình độ phát triển của lực lượng sản xuất và sự tiến hóa của phân công lao động xã hội. Đồng thời, đề tài tích hợp lý thuyết hệ thống kinh tế du lịch hiện đại, nhìn nhận du lịch như một cấu trúc liên ngành gồm các yếu tố đầu vào như vốn, đất đai, công nghệ và nguồn nhân lực được chuyển hóa thành các chuỗi sản phẩm và dịch vụ có giá trị gia tăng cao.

Nghiên cứu khai thác quan điểm của Hội đồng Kinh tế và Xã hội Liên Hợp Quốc (ECOSOC) về tính tự chủ vật chất trong phát triển du lịch bền vững, kết hợp khung khái niệm của Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO) và Luật Du lịch Việt Nam. Các khái niệm cốt lõi được làm rõ bao gồm:

• Kinh tế du lịch: Ngành kinh tế dịch vụ tổng hợp khai thác tài nguyên tự nhiên và nhân văn nhằm tạo ra giá trị kinh tế, chính trị và xã hội.
• Cung - cầu du lịch: Sự tương tác giữa khả năng chi trả, thời gian rỗi của du khách với năng lực cung ứng hạ tầng, dịch vụ lưu trú và vận tải.
• Xuất khẩu tại chỗ và xuất khẩu vô hình: Hình thức bán lẻ hàng hóa công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ cảnh quan cho du khách quốc tế mà không phải chịu các rào cản thuế quan mậu dịch truyền thống.

Ước tính theo chuẩn quốc tế, mỗi buồng lưu trú từ 1 đến 3 sao có khả năng tạo ra 1,3 lao động trực tiếp và 5 lao động dịch vụ bổ sung, khẳng định vai trò đòn bẩy xã hội của ngành.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp chuẩn xác được tổng hợp từ Niên giám thống kê tỉnh Thanh Hóa, báo cáo định kỳ giai đoạn 2000–2009 của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, cùng hồ sơ tài chính của các doanh nghiệp nòng cốt như Công ty Cổ phần Du lịch Thanh Hóa và Công ty Du lịch Hồ Thành.

Cỡ mẫu khảo sát bao quát toàn bộ 13 bảng số liệu thống kê về lượng khách, doanh thu, cơ cấu lao động và hiện trạng hệ thống cơ sở lưu trú du lịch với hơn 100 cơ sở kinh doanh dịch vụ trên địa bàn tỉnh tính đến năm 2009. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu có chủ đích kết hợp thống kê toàn bộ các phân khúc trọng điểm, tập trung vào các địa bàn du lịch động lực như Sầm Sơn, thành phố Thanh Hóa và các khu di tích văn hóa lịch sử xếp hạng quốc gia.

Tác giả lựa chọn phương pháp duy vật biện chứng, trừu tượng hóa khoa học, kết hợp logic - lịch sử và so sánh đối sánh liên vùng (với mô hình tăng trưởng đạt 33,2%/năm khách quốc tế tại Hải Phòng và doanh thu 2.600,45 tỷ đồng của Quảng Ninh). Lý do lựa chọn hệ phương pháp này là nhằm bảo đảm tính khách quan, làm rõ bản chất kinh tế chính trị của quá trình chuyển dịch cơ cấu ngành và bóc tách chính xác các nút thắt cản trở sự phát triển của du lịch địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực tế giai đoạn 2000–2009 của tỉnh Thanh Hóa cho thấy 3 phát hiện bản chất:

Thứ nhất, lượng khách và doanh thu du lịch ghi nhận sự tăng trưởng liên tục nhưng chất lượng tăng trưởng chưa cao. Lượng khách du lịch đến tỉnh tăng đều qua từng năm, song khách nội địa chiếm tỷ trọng áp đảo trên 90%, trong khi lượng khách quốc tế chiếm tỷ lệ rất nhỏ. Thời gian lưu trú bình quân của du khách tại Thanh Hóa chỉ đạt khoảng 1,3 đến 1,5 ngày/khách, thấp hơn đáng kể so với mức 2,0 đến 2,2 ngày/khách của Hải Phòng.

Thứ hai, đóng góp của kinh tế du lịch vào ngân sách và cơ cấu kinh tế của tỉnh còn khiêm tốn. Tỷ trọng du lịch trong GDP của Thanh Hóa giai đoạn này chỉ dao động ở mức dưới 5%, chưa tạo được bước đột phá tương tự như tỉnh Quảng Ninh (nơi ngành du lịch đạt doanh thu 2.600,45 tỷ đồng, đóng góp tới 14,7% GDP toàn tỉnh vào năm 2009). Hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp du lịch địa phương như Công ty Du lịch Hồ Thành hay Công ty Cổ phần Du lịch Thanh Hóa còn chịu nhiều áp lực về tỷ suất sinh lời trên vốn đầu tư.

Thứ ba, cơ sở hạ tầng lưu trú và chất lượng nguồn nhân lực bộc lộ nhiều điểm nghẽn. Đến năm 2009, hệ thống cơ sở lưu trú phát triển nhanh về số lượng nhưng chủ yếu là nhà nghỉ và khách sạn quy mô nhỏ dưới 2 sao, thiếu vắng các khu nghỉ dưỡng 4–5 sao tiêu chuẩn quốc tế. Về nhân lực, tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo chuyên môn nghiệp vụ du lịch chiếm trên 60%, đội ngũ nhân viên thông thạo ngoại ngữ và nghiệp vụ quản trị lữ hành chuyên sâu còn thiếu hụt trầm trọng.

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên bắt nguồn từ tính mùa vụ nặng nề của du lịch biển miền Bắc, công tác quy hoạch còn manh mún, và hoạt động xúc tiến quảng bá chưa tiếp cận đúng thị trường mục tiêu. Việc đầu tư dàn trải khiến các sản phẩm du lịch nhân văn như Di tích Lam Kinh, Thành Nhà Hồ chưa kết nối đồng bộ với du lịch nghỉ dưỡng Sầm Sơn để giữ chân du khách ngoài mùa hè.

Để tối ưu hóa trực quan, các dữ liệu này có thể được trình bày thông qua biểu đồ cột chồng minh họa cơ cấu khách du lịch nội địa và quốc tế giai đoạn 2000–2009, kết hợp biểu đồ đường thể hiện tốc độ tăng trưởng doanh thu hàng năm. Đồng thời, một bảng đối chiếu đa biến so sánh các chỉ số về ngày lưu trú bình quân, chi tiêu bình quân/khách và tỷ lệ đóng góp GDP giữa Thanh Hóa, Hải Phòng và Quảng Ninh sẽ làm rõ khoảng cách phát triển, từ đó khẳng định tính cấp thiết của việc tái cơ cấu ngành du lịch Thanh Hóa.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính hành động nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn đến năm 2020:

1. Đổi mới tổ chức bộ máy và hoàn thiện cơ chế chính sách: Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa cần rà soát, điều chỉnh quy hoạch tổng thể phát triển du lịch; ban hành các gói ưu đãi đầu tư vượt trội về thuế đất và thủ tục hành chính nhằm thu hút nguồn vốn FDI, ODA và các tập đoàn kinh tế tư nhân lớn. Mục tiêu nâng tỷ trọng đóng góp của du lịch vào GDP tỉnh lên trên 10% vào năm 2020. Timeline triển khai: Giai đoạn 2011–2015.

2. Xây dựng sản phẩm du lịch đặc thù và chất lượng cao: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì phối hợp với các doanh nghiệp định hình 3 không gian sản phẩm trụ cột: du lịch biển đảo cao cấp (Sầm Sơn, Nghi Sơn, Hải Hòa), du lịch sinh thái cộng đồng (Pù Luông, Bến En) và du lịch văn hóa - tâm linh (Lam Kinh, Thành Nhà Hồ). Phấn đấu kéo dài thời gian lưu trú bình quân đạt từ 2,0 đến 2,5 ngày/khách vào năm 2018.

3. Chuẩn hóa và phát triển nguồn nhân lực: Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn triển khai chương trình đào tạo theo tiêu chuẩn nghề du lịch quốc gia; tổ chức bồi dưỡng kỹ năng mềm, ngoại ngữ cho 100% đội ngũ lao động trực tiếp tại các cơ sở lưu trú và lữ hành. Nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo nghiệp vụ lên mức trên 70% trước năm 2020.

4. Hiện đại hóa cơ sở vật chất - kỹ thuật và bảo vệ môi trường: Huy động khoảng 8.000 đến 12.000 tỷ đồng vốn xã hội hóa để nâng cấp hạ tầng giao thông kết nối sân bay Thọ Xuân, cảng biển Nghi Sơn với các khu du lịch; đầu tư 100% hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn tại các bãi tắm trước năm 2016 nhằm bảo đảm phát triển du lịch bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Cơ quan quản lý nhà nước về du lịch (Sở VHTTDL, UBND các cấp tỉnh Thanh Hóa): Sử dụng khung phân tích thực trạng và hệ thống dữ liệu 10 năm làm căn cứ xây dựng đề án quy hoạch phát triển kinh tế du lịch và ban hành chính sách kích cầu địa phương.
• Doanh nghiệp lữ hành, khách sạn và nhà đầu tư: Ứng dụng các phân tích về cung - cầu, thị hiếu du khách và tiềm năng các vùng sinh thái để xây dựng tour tuyến mới, thiết kế dự án đầu tư khu nghỉ dưỡng có khả năng sinh lời cao.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Kinh tế chính trị, Quản trị du lịch: Khai thác luận văn như một công trình học thuật mẫu mực về phương pháp luận duy vật biện chứng áp dụng vào phân tích kinh tế ngành, phục vụ giảng dạy và nghiên cứu thực tiễn.
• Các nhà hoạch định chính sách phát triển vùng Bắc Trung Bộ: Tham khảo mô hình so sánh đối sánh giữa Thanh Hóa với Hải Phòng và Quảng Ninh để thiết lập liên kết vùng, phát triển chuỗi giá trị du lịch liên tỉnh.

Câu hỏi thường gặp

1. Đâu là hạn chế lớn nhất của kinh tế du lịch Thanh Hóa giai đoạn 2000–2009? Hạn chế lớn nhất là tính mùa vụ gay gắt của du lịch biển và thời gian lưu trú quá ngắn, chỉ đạt khoảng 1,3–1,5 ngày/khách. Cơ cấu khách quốc tế chiếm dưới 10%, các cơ sở lưu trú chủ yếu dưới 2 sao và tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo chiếm trên 60% khiến nguồn thu du lịch chưa tạo đột phá.

2. Luận văn đã rút ra bài học kinh nghiệm then chốt nào từ Hải Phòng và Quảng Ninh? Nghiên cứu chỉ ra 2 bài học lớn: Hải Phòng thành công nhờ kết nối tour linh hoạt với Hà Nội và đẩy mạnh xúc tiến thị trường quốc tế lân cận đạt tăng trưởng 33,2%/năm; trong khi Quảng Ninh bứt phá nhờ xã hội hóa hạ tầng, đa dạng hóa sản phẩm hang động - vịnh biển để đạt doanh thu 2.600,45 tỷ đồng.

3. Kinh tế du lịch có vai trò thế nào đối với giải quyết việc làm tại địa phương? Kinh tế du lịch là ngành có cường độ sử dụng lao động cao. Theo tiêu chuẩn ngành, cứ mỗi buồng khách sạn 1–3 sao vận hành sẽ tạo việc làm cho 1,3 lao động trực tiếp và 5 lao động gián tiếp, góp phần chuyển dịch cơ cấu lao động từ nông nghiệp sang dịch vụ tại Thanh Hóa.

4. Giải pháp nào giúp giảm thiểu tính mùa vụ của du lịch biển Thanh Hóa? Giải pháp đột phá là đa dạng hóa chuỗi sản phẩm: kết nối không gian biển Sầm Sơn với các di tích văn hóa lịch sử như Lam Kinh, Thành Nhà Hồ và các khu sinh thái Bến En, Pù Luông để thu hút khách tham quan quanh năm, không phụ thuộc riêng vào các tháng hè.

5. Mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế du lịch Thanh Hóa đến năm 2020 là gì? Mục tiêu cốt lõi là đưa Thanh Hóa trở thành địa bàn du lịch trọng điểm quốc gia, nâng tỷ trọng đóng góp của du lịch vào GDP tỉnh lên trên 10%, kéo dài thời gian lưu trú lên 2,0–2,5 ngày/khách và giải quyết việc làm ổn định cho hàng chục nghìn lao động địa phương.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận kinh tế chính trị về phát triển kinh tế du lịch và quy luật tương tác cung - cầu trong nền kinh tế thị trường.
• Đánh giá toàn diện bức tranh thực trạng kinh tế du lịch Thanh Hóa giai đoạn 2000–2009 qua hệ thống 13 bảng số liệu thống kê thực tế.
• Đúc kết các bài học kinh nghiệm thực tiễn sâu sắc từ hai trung tâm du lịch lớn là Hải Phòng và Quảng Ninh để áp dụng cho địa bàn nghiên cứu.
• Xác lập hệ thống 7 nhóm giải pháp đồng bộ từ cơ chế chính sách, huy động vốn, phát triển sản phẩm đặc thù đến đào tạo nhân lực và bảo vệ môi trường.
• Đóng góp luận cứ khoa học quan trọng cho công tác lập quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Thanh Hóa tầm nhìn đến năm 2020.

Lộ trình triển khai khuyến nghị chia thành 2 giai đoạn: Giai đoạn 2011–2015 tập trung tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng và chuẩn hóa 70% nhân lực; Giai đoạn 2016–2020 bứt phá về sản phẩm cao cấp và định vị thương hiệu du lịch quốc tế.

Các cơ quan quản lý, nhà đầu tư và nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác chi tiết các mô hình phân tích và dữ liệu thực chứng trong toàn văn công trình để ứng dụng vào thực tiễn quản lý và đầu tư kinh doanh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương I “Du lịch” được nêu như sau: “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu thăm quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định”[3, tr. Như vậy, du lịch là một hoạt động có nhiều đặc thù, bao gồm nhiều thành phần tham gia, tạo thành một tổng thể hết sức phức tạp. Hoạt động du lịch không chỉ có đặc điểm của một ngành kinh tế mà còn có đặc điểm văn hoá - xã hội. Thực tiễn ở nhiều nước trên thế giới đã chứng minh rằng hoạt động du lịch không chỉ đem lại lợi ích kinh tế mà còn cả lợi ích chính trị, văn hoá, xã hội.2 Khái niệm kinh tế du lịch Cùng với sự phát triển của hoạt động du lịch là hoạt động kinh doanh du lịch.

Kinh tế du lịch từng bước trở thành một bộ phận hợp thành của hoạt động kinh tế xã hội, lấy sự phát triển các loại hình kinh doanh du lịch, biến các tài nguyên du lịch của một quốc gia, một vùng lãnh thổ thành những hàng hoá và dịch vụ du lịch đáp ứng nhu cầu cho du khách. Trên thế giới du lịch dần dần được xã hội hoá, số lượng người đi du lịch ngày một đông, xuất hiện những nhu 8 cầu cần phải được giải quyết như: đảm bảo chỗ ăn, chỗ ngủ cho những người tạm thời sống ngoài nơi cư trú thường xuyên của họ. Để đáp ứng nhu cầu đó, đã xuất hiện những nghề mới trong dân chúng ở các vùng có tài nguyên du lịch như: kinh doanh du lịch, nhà hàng, môi giới, hướng dẫn du lịch … Hàng loạt các cơ sở chuyên phục vụ du lịch như: khách sạn, quán ăn, cửa hàng, tiệm giải khát, dịch vụ cho thuê, giặt là, mát xa …cùng các tổ chức du lịch và đội ngũ phục vụ du khách lần lượt ra đời. Từng bước hình thành một ngành nghề mới là ngành kinh doanh du lịch và theo đó xuất hiện một thị trường mới là thị trường du lịch.

Giải thích quá trình vận động phát triển của kinh tế du lịch, có nhiều cách tiếp cận khác nhau. Trong luận văn về “hoạt động tập thể cho du lịch” (Bordeaux 1933) Menginet viết: “Du lịch đóng vai trò thúc đẩy. Đó là công nghiệp mẹ, một công nghiệp then chốt. Sự phát triển du lịch không phải là một nhân tố riêng lẻ về sự thịnh vượng của một đất nước, nó tác động đến tất cả các ngành, hoạt động quốc gia mà nó góp phần làm gia tăng hiệu xuất”[21, tr.

Quan điểm này nghiên cứu về quá trình phát triển kinh tế du lịch đã bắt đầu tiếp cận du lịch dưới góc độ là một ngành kinh doanh, kinh doanh các danh lam thắng cảnh của đất nước mình, mà người nước ngoài đến thăm. Việc kinh doanh này trước hết cốt là để cho chuyến viếng thăm được tốt hơn, đáp ứng ngay nhu cầu thực tại của khách đến thăm. Ở Việt Nam, trong cuốn Kinh tế du lịch, Tiến sỹ Nguyễn Hồng Giáp cho rằng: “Toàn bộ kinh tế du lịch là một hệ thống gồm những phần nhỏ hay là tiểu hệ thống, nguyên nó có thể chia nhỏ ra thêm nữa và những biến số độc lập với nhau cho phép biến đầu vào (nguyên liệu, nguồn nhân lực, tư bản, khoa học kỹ thuật) thành đầu ra (sản phẩm và dịch vụ)”[11, tr. Đây là cách tiếp cận kinh tế du lịch dưới góc độ lý thuyết kinh tế học hiện đại theo hướng quan tâm đến toàn bộ nền kinh tế quốc gia ở tầm vĩ mô như sản lượng quốc gia, thu nhập 9 quốc dân, tiêu dùng các hộ gia đình, chi tiêu quốc gia, tiết kiệm, đầu tư, thất nghiệp, việc làm, tổng cung, tổng cầu của nền kinh tế … Trong từ điển bách khoa Việt Nam cho rằng: “Kinh tế du lịch là một loại hình kinh tế có tính đặc thù mang tính du lịch và thường được xem như ngành công nghiệp không khói, gồm có du lịch quốc tế và du lịch trong nước, có chức năng, nhiệm vụ tổ chức việc khai thác các tài nguyên và cảnh quan của đất nước (tài nguyên thiên nhiên, phong cảnh, kinh tế, văn hoá, lịch sử …) nhằm thu hút khách du lịch trong và ngoài nước, tổ chức buôn bán, xuất nhập khẩu tại chỗ hàng hoá và dịch vụ cho khách du lịch”[25, tr.

Định nghĩa này coi kinh tế du lịch là loại hình kinh tế có tính đặc thù, tổng hợp, đa dạng, bao hàm cả vật thể lẫn phi vật thể. Mọi hoạt động kinh doanh du lịch đều gắn bó với môi trường xã hội, văn hoá, lịch sử, kinh tế, chính trị, tự nhiên …Các loại dịch vụ, hàng hoá cung cấp cho du khách được tạo nên bởi sự kết hợp của việc khai thác các tài nguyên du lịch thiên nhiên và tài nguyên du lịch nhân văn với việc sử dụng các nguồn lực: vốn, khoa học - công nghệ và nguồn lực lao động tại một cơ sở, một vùng hay một quốc gia nào đó. Như vậy, kinh tế du lịch là tổng hoà các mối quan hệ giữa các hiện tượng kinh tế với kinh tế, kinh tế với xã hội của hoạt động du lịch, hình thành trên cơ sở phát triển sản xuất, trao đổi hàng hoá và nhu cầu về đời sống vật chất, tinh thần của con người trong xã hội ngày càng không ngừng được nâng cao. Về mặt lịch sử, hoạt động kinh tế du lịch đã từng bước hàng hoá hoá cùng với sự phát triển sản xuất và phát triển hàng hoá.

Trong quá trình hàng hoá hoá hoạt động đó, mức độ xã hội hoá của du lịch, hoạt động kinh doanh cũng không ngừng được nâng cao. Ngày nay, hoạt động kinh tế du lịch mang tính đại chúng, tính toàn cầu và tính liên tục, mối liên hệ kinh tế, xã hội trong quá trình đó không ngừng tăng cường, phạm vi quan hệ kinh tế không ngừng mở rộng, mối quan hệ của nó với 10 toàn bộ nền kinh tế xã hội ngày càng phát huy tác dụng và không ngừng được nâng cao. Nhận thức được hiệu quả và lợi nhuận do kinh tế du lịch mang lại mà hiện nay trên thế giới các nước tư bản có nền kinh tế phát triển cao, có tiềm lực tài chính mạnh như: Đức, Pháp, Anh, Mỹ… , đã không ngừng đầu tư để cạnh tranh phát triển lĩnh vực du lịch. Điều đó vừa góp phần thúc đẩy mạnh mẽ LLSX phát triển, xong cũng tạo ra sự phân cách giầu nghèo trong xã hội ngày càng tăng và cũng chính quá trình đó làm cho tài nguyên cạn kiệt, môi trường huỷ hoại, cạnh tranh diễn ra gay gắt.

Tóm lại, kinh tế du lịch là ngành kinh tế dịch vụ, ngành kinh doanh hoạt động lĩnh vực cung ứng sản phẩm du lịch, thoả mãn nhu cầu vật chất và tinh thần của du khách, nhằm đem lại lợi ích kinh tế, chính trị, xã hội thiết thực cho nước làm du lịch và bản thân doanh nghiệp du lịch. Kinh tế du lịch là ngành công nghiệp không khói, ngành sản xuất phi vật chất nhưng mang lại những giá trị vật chất và tinh thần rất cao.3 Các loại hình du lịch Để có thể đưa ra các đinh hướng và chính sách phát triển đúng đắn về du lịch, các nhà quản lý vĩ mô về du lịch cũng như các nhà quản trị doanh nghiệp du lịch cần phân du lịch thành các loại hình du lịch khác nhau. Dựa vào các tiêu thức phân loại khác nhau có thể phân du lịch thành các loại hình khác nhau: - Căn cứ vào phạm vi lãnh thổ của chuyến đi du lịch. Theo tiêu thức này, du lịch được phân thành du lịch quốc tế và du lịch nội địa.

+ Du lịch quốc tế: là hình thức du lịch mà ở đó điểm xuất phát và điểm đến của khách nằm ở lãnh thổ của các quốc gia khác nhau. Ở hình thức du lịch này khách phải đi qua biên giới và tiêu ngoại tệ ở nơi đến du lịch. + Du lịch nội địa: là hình thức đi du lịch mà điểm xuất phát và điểm đến của khách cùng nằm trong lãnh thổ của một quốc gia. 11 - Căn cứ vào nhu cầu làm nảy sinh hoạt động du lịch.

Theo tiêu thức này, du lịch được phân thành các loại sau: + Du lịch chữa bệnh: ở loại này khách đi du lịch do nhu cầu điều trị các bệnh tật về thể xác và tinh thần của họ. + Du lịch nghỉ ngơi, giải trí: nhu cầu chính làm nảy sinh hình thức du lịch này là sự cần thiết phải nghỉ ngơi để phục hồi thể lực và tinh thần cho con người. Đây là loại hình du lịch có tác dụng giải trí, làm cuộc sống thêm đa dạng và giải thoát con người ra khỏi công việc hàng ngày. + Du lịch thể thao: gồm du lịch thể thao chủ động và du lịch thể thao thụ động.

+ Du lịch văn hoá: mục đích chính là nhằm nâng cao hiểu biết cho cá nhân về mọi lĩnh vực như: lịch sử, kiến trúc, kinh tế, hội hoạ, chế độ xã hội, cuộc sống của người dân cùng các phong tục tập quán của đất nước du lịch. + Du lịch công vụ: mục đích chính của loại hình du lịch này là nhằm thực hiện nhiệm vụ công tác hoặc nghề nghiệp nào đó. Với múc đích này, khách đi tham dự các cuộc hội nghị, hội thảo, kỉ niệm các ngày lễ lớn, các cuộc gặp gỡ, cuộc triển lãm hàng hoá, hội chợ … + Du lịch thương gia: mục đích chính của loại hình du lịch này là đi tìm hiểu thị trường, nghiên cứu dự án đầu tư, kí kết hợp đồng … + Du lịch tôn giáo: loại hình du lịch này nhằm thoả mãn nhu cầu tín ngưỡng đặc biệt của những người theo những đạo giáo khác nhau. + Du lịch thăm hỏi, du lịch quê hương: loại hình du lịch này phần lớn nẩy sinh do nhu cầu của những người xa quê hương đi thăm hỏi ba con họ hàng, bạn bè thân quen, đi dự lễ cưới, lễ tang … + Du lịch quá cảnh: nảy sinh do nhu cầu đi qua lãnh thổ của một nước nào đó trong thời gian ngắn để đến nước khác.

12 - Căn cứ vào đối tượng khách du lịch. Theo tiêu thức này du lịch được phân thành: + Du lịch thanh, thiếu niên + Du lịch dành cho những người cao tuổi + Du lịch phụ nữ, du lịch gia đình - Căn cứ vào hình thức tổ chức chuyến đi. Theo tiêu thức này, du lịch được phân thành: + Du lịch theo đoàn: ở loại hình này, các thành viên tham dự đi theo đoàn và thường có chuẩn bị chương trình từ trước, trong đó sẽ định ra những nơi sẽ đến thăm, nơi lưu trú và ăn uống.