Phát Triển Kinh Tế Du Lịch Bền Vững Tại Tỉnh Thừa Thiên Huế

Thừa Thiên Huế, với di sản văn hóa phong phú và cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp, có tiềm năng lớn… 224 trang · Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh · 2018.

• Tác giả: Võ Thị Thu Ngọc
• Người hướng dẫn: PGS. Hoàng Thị Bích Loan
• Trường học: Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh tế Chính trị
• Đề tài: Phát Triển Kinh Tế Du Lịch Bền Vững Tại Tỉnh Thừa Thiên Huế
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN KINH TẾ DU LỊCH THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
• 1.1. Các công trình khoa học đã được công bố liên quan đến luận án
• 1.2. Những kết luận tổng quát về tình hình nghiên cứu và vấn đề đặt ra luận án cần tiếp tục nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ KINH TẾ DU LỊCH THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
• 2.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của kinh tế du lịch theo hướng phát triển bền vững
• 2.2. Nội dung và các nhân tố ảnh hưởng đến kinh tế du lịch theo hướng phát triển bền vững
• 2.3. Kinh nghiệm quốc tế, trong nước về đẩy mạnh kinh tế du lịch theo hướng phát triển bền vững
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG KINH TẾ DU LỊCH THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG Ở TỈNH THỪA THIÊN HUẾ GIAI ĐOẠN 2006 - 2016
• 3.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, tài nguyên du lịch và tình hình kinh tế - xã hội tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.2. Phân tích thực trạng kinh tế du lịch theo hướng phát triển bền vững ở tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2006 - 2016
• 3.3. Đánh giá chung về thực trạng kinh tế du lịch theo hướng phát triển bền vững ở tỉnh Thừa Thiên Huế
• 4. CHƯƠNG 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM ĐẨY MẠNH KINH TẾ DU LỊCH THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG Ở TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
• 4.1. Bối cảnh chung ảnh hưởng đến kinh tế du lịch theo hướng phát triển bền vững ở tỉnh Thừa Thiên Huế
• 4.2. Quan điểm, mục tiêu và phương hướng nhằm đẩy mạnh kinh tế du lịch theo hướng phát triển bền vững ở tỉnh Thừa Thiên Huế
• 4.3. Giải pháp nhằm đẩy mạnh kinh tế du lịch theo hướng phát triển bền vững ở tỉnh Thừa Thiên Huế
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Kinh Tế Du Lịch Thừa Thiên Huế

Thừa Thiên Huế, với di sản văn hóa phong phú và cảnh quan thiên nhiên tuyệt đẹp, có tiềm năng lớn để phát triển kinh tế du lịch. Du lịch Thừa Thiên Huế không chỉ đóng góp vào tăng trưởng kinh tế mà còn tạo việc làm và bảo tồn di sản. Tuy nhiên, để phát triển bền vững, cần có chiến lược toàn diện và sự tham gia của cộng đồng. Nghị quyết 08-NQ/TW của Bộ Chính trị nhấn mạnh vai trò của du lịch bền vững trong bảo tồn di sản và bảo vệ môi trường [4]. Đây là kim chỉ nam cho phát triển du lịch bền vững tại tỉnh. Việc khai thác hiệu quả các nguồn lực văn hóa Thừa Thiên Huế và di sản Thừa Thiên Huế là yếu tố then chốt.

1.1. Lịch Sử Phát Triển Du Lịch Thừa Thiên Huế Từ Quá Khứ Đến Hiện Tại

Huế đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển du lịch, từ thời kỳ hưng thịnh của triều Nguyễn đến giai đoạn phục hồi và phát triển sau chiến tranh. Hiện nay, du lịch Huế đang dần chuyển mình theo hướng du lịch có trách nhiệm, chú trọng chất lượng hơn số lượng. Việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa Thừa Thiên Huế đóng vai trò quan trọng trong quá trình này. Du lịch Huế cần phát triển hài hòa giữa bảo tồn và phát triển kinh tế, tránh những tác động tiêu cực đến di sản.

1.2. Vai Trò Của Kinh Tế Du Lịch Thừa Thiên Huế Trong Cơ Cấu Kinh Tế Tỉnh

Du lịch đóng góp đáng kể vào GDP của tỉnh, tạo việc làm và thu hút đầu tư. Theo tài liệu, du lịch - dịch vụ chiếm 55% trong GRDP của tỉnh, doanh thu KTDL tăng bình quân gần 16%/năm. Tuy nhiên, cần đa dạng hóa các ngành kinh tế khác để giảm sự phụ thuộc vào du lịch và đảm bảo sự ổn định kinh tế. Đầu tư vào hạ tầng du lịch Thừa Thiên Huế và nguồn nhân lực du lịch Thừa Thiên Huế là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh.

II. Thách Thức Phát Triển Du Lịch Bền Vững Ở Thừa Thiên Huế

Mặc dù có nhiều tiềm năng, phát triển du lịch bền vững ở Thừa Thiên Huế đối mặt với nhiều thách thức. Đó là khai thác tài nguyên du lịch chưa hiệu quả, ý thức cộng đồng còn hạn chế, cạnh tranh gay gắt giữa các điểm đến, biến đổi khí hậu và tình hình chính trị xã hội bất ổn. Luận án chỉ ra rằng ngành KTDL tỉnh TT-Huế tăng trưởng chưa vững chắc, thậm chí là phát triển thụt lùi so với những địa phương đi sau. Hoạt động kinh doanh du lịch gây tác động tiêu cực tới tài nguyên, môi trường và văn hóa. Giải quyết các thách thức này là yếu tố then chốt để du lịch Thừa Thiên Huế phát triển bền vững.

2.1. Tác Động Tiêu Cực Của Du Lịch Đến Môi Trường và Văn Hóa Thừa Thiên Huế

Du lịch có thể gây ô nhiễm môi trường, suy thoái tài nguyên và làm mai một các giá trị văn hóa truyền thống. Cần có các biện pháp quản lý chặt chẽ để giảm thiểu tác động tiêu cực này. Theo luận án, hoạt động kinh doanh DL đã gây không ít tác động tiêu cực tới tài nguyên DL; tới môi trường tự nhiên, xã hội; tới việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá vật thể, phi vật thể. Cần tăng cường giáo dục ý thức bảo vệ môi trường và văn hóa cho du khách và cộng đồng địa phương.

2.2. Cạnh Tranh Từ Các Điểm Đến Du Lịch Khác và Yếu Kém Về Hạ Tầng Du Lịch

Thừa Thiên Huế phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ các điểm đến du lịch khác trong nước và khu vực. Hạ tầng du lịch chưa phát triển, dịch vụ chưa đa dạng và chất lượng chưa cao là những yếu điểm cần khắc phục. Việc nâng cấp hạ tầng du lịch Thừa Thiên Huế, phát triển các sản phẩm du lịch độc đáo và nâng cao chất lượng dịch vụ là yếu tố then chốt để thu hút du khách.

III. Giải Pháp Phát Triển Kinh Tế Du Lịch Bền Vững Thừa Thiên Huế

Để phát triển kinh tế du lịch một cách bền vững, Thừa Thiên Huế cần có các giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này cần tập trung vào bảo tồn di sản, phát triển sản phẩm du lịch độc đáo, nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường quản lý môi trường và phát triển cộng đồng. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan, bao gồm chính quyền, doanh nghiệp, cộng đồng và du khách. Phát triển du lịch cộng đồng Thừa Thiên Huế là một hướng đi tiềm năng.

3.1. Đa Dạng Hóa Sản Phẩm Du Lịch Thừa Thiên Huế Gắn Liền Với Di Sản

Phát triển các sản phẩm du lịch độc đáo, khai thác tối đa giá trị của di sản văn hóa và thiên nhiên. Các sản phẩm du lịch cần đáp ứng nhu cầu đa dạng của du khách và mang lại trải nghiệm đáng nhớ. Cần chú trọng phát triển các loại hình du lịch như du lịch văn hóa Thừa Thiên Huế, du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và du lịch nông thôn.

3.2. Nâng Cao Chất Lượng Dịch Vụ và Phát Triển Nguồn Nhân Lực Du Lịch

Đầu tư vào đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực du lịch Thừa Thiên Huế để nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng phục vụ. Cần tạo môi trường làm việc chuyên nghiệp và khuyến khích sự sáng tạo của nhân viên. Đồng thời, cần nâng cao chất lượng các dịch vụ lưu trú, ăn uống, vận chuyển và vui chơi giải trí.

3.3. Tăng Cường Quản Lý Du Lịch Bền Vững và Bảo Vệ Môi Trường

Xây dựng và thực thi các chính sách, quy định về quản lý du lịch bền vững, đảm bảo sự phát triển hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường. Cần tăng cường kiểm tra, giám sát các hoạt động du lịch để ngăn chặn các hành vi gây ô nhiễm môi trường và xâm hại di sản. Đồng thời, cần khuyến khích các doanh nghiệp du lịch áp dụng các tiêu chuẩn về môi trường.

IV. Ứng Dụng Công Nghệ và Số Hóa Du Lịch Ở Thừa Thiên Huế

Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, việc ứng dụng công nghệ và số hóa du lịch là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút du khách. Cần xây dựng hệ thống thông tin du lịch thông minh, phát triển các ứng dụng di động và nền tảng trực tuyến để cung cấp thông tin, hỗ trợ đặt dịch vụ và quảng bá du lịch. Đồng thời, cần khuyến khích các doanh nghiệp du lịch áp dụng các giải pháp công nghệ để nâng cao hiệu quả hoạt động.

4.1. Xây Dựng Nền Tảng Du Lịch Thông Minh Cho Thừa Thiên Huế

Xây dựng hệ thống thông tin du lịch toàn diện, tích hợp dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau. Nền tảng này cần cung cấp thông tin chi tiết về các điểm đến, dịch vụ, sự kiện và các hoạt động du lịch. Đồng thời, cần có các công cụ phân tích dữ liệu để hiểu rõ hơn về nhu cầu của du khách và đưa ra các quyết định chính sách phù hợp.

4.2. Phát Triển Các Ứng Dụng Di Động Hỗ Trợ Du Khách

Phát triển các ứng dụng di động cung cấp thông tin du lịch, hỗ trợ đặt dịch vụ, tìm đường và kết nối với cộng đồng địa phương. Các ứng dụng này cần được thiết kế thân thiện với người dùng và hỗ trợ nhiều ngôn ngữ khác nhau. Đồng thời, cần có các tính năng tương tác để du khách có thể chia sẻ trải nghiệm và đánh giá dịch vụ.

V. Chính Sách Phát Triển Du Lịch Bền Vững Tỉnh Thừa Thiên Huế

Để thúc đẩy phát triển kinh tế du lịch bền vững, tỉnh Thừa Thiên Huế cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích phù hợp. Các chính sách này cần tập trung vào bảo tồn di sản, phát triển sản phẩm du lịch độc đáo, nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường quản lý môi trường và phát triển cộng đồng. Đồng thời, cần tạo môi trường đầu tư thuận lợi để thu hút các doanh nghiệp du lịch có năng lực và kinh nghiệm.

5.1. Ưu Đãi Đầu Tư Cho Các Dự Án Du Lịch Bền Vững Thừa Thiên Huế

Cung cấp các ưu đãi về thuế, đất đai và tín dụng cho các dự án du lịch đáp ứng các tiêu chuẩn về du lịch bền vững. Các ưu đãi này cần được thiết kế rõ ràng và minh bạch để thu hút các nhà đầu tư có tâm huyết và năng lực. Đồng thời, cần có các cơ chế kiểm tra, giám sát để đảm bảo các dự án tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường và phát triển cộng đồng.

5.2. Hỗ Trợ Phát Triển Du Lịch Cộng Đồng và Du Lịch Nông Thôn

Cung cấp các nguồn lực và hỗ trợ kỹ thuật cho các cộng đồng địa phương tham gia vào hoạt động du lịch. Các hỗ trợ này cần tập trung vào đào tạo kỹ năng, phát triển sản phẩm và quảng bá du lịch. Đồng thời, cần tạo điều kiện để cộng đồng địa phương hưởng lợi từ hoạt động du lịch và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống.

VI. Tương Lai Của Kinh Tế Du Lịch Bền Vững Thừa Thiên Huế

Với những nỗ lực và giải pháp đồng bộ, kinh tế du lịch bền vững của Thừa Thiên Huế có nhiều triển vọng tươi sáng. Du lịch sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, góp phần nâng cao đời sống người dân và bảo tồn di sản văn hóa. Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu này, cần có sự chung tay của tất cả các bên liên quan và sự kiên trì trong việc thực hiện các giải pháp.

6.1. Xây Dựng Thương Hiệu Du Lịch Thừa Thiên Huế Bền Vững

Xây dựng và quảng bá thương hiệu du lịch độc đáo, gắn liền với di sản văn hóa và thiên nhiên. Thương hiệu này cần được định vị rõ ràng trên thị trường và được truyền thông rộng rãi đến du khách trong và ngoài nước. Đồng thời, cần có các hoạt động xúc tiến du lịch để thu hút du khách và tăng cường nhận diện thương hiệu.

6.2. Hợp Tác Phát Triển Du Lịch Với Các Địa Phương Trong Vùng

Hợp tác với các địa phương trong vùng để phát triển các sản phẩm du lịch liên kết, tạo ra các tuyến du lịch hấp dẫn và đa dạng. Sự hợp tác này cần dựa trên nguyên tắc cùng có lợi và tôn trọng sự khác biệt văn hóa. Đồng thời, cần có các cơ chế chia sẻ thông tin và kinh nghiệm để nâng cao năng lực cạnh tranh của cả vùng.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ chuyên ngành Kinh tế Chính trị với đề tài "Kinh tế du lịch theo hướng phát triển bền vững ở tỉnh Thừa Thiên Huế" được thực hiện bởi nghiên cứu sinh Võ Thị Thu Ngọc dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Hoàng Thị Bích Loan tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (năm 2018, mã số chuyên ngành: 62 31 01 02).

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Kinh tế du lịch (KTDL) đã trở thành một ngành kinh tế có vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của nhiều quốc gia. Tại Việt Nam, Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 16/01/2017 của Bộ Chính trị xác định phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn gắn với quan điểm phát triển bền vững, bảo tồn di sản văn hóa và bảo vệ môi trường.

Tỉnh Thừa Thiên Huế sở hữu quần thể Di sản Thế giới Kinh đô Huế, Nhã nhạc cung đình Huế và vịnh Lăng Cô, nằm trong ba vùng phát triển du lịch trọng điểm của quốc gia. Sau 5 năm triển khai Nghị quyết số 06-NQ/TU của Tỉnh ủy, dịch vụ - du lịch chiếm 55% trong cơ cấu GRDP của tỉnh, doanh thu tăng trưởng bình quân đạt gần 16%/năm. Tuy nhiên, giai đoạn 2001 - 2016 chứng kiến sự tăng trưởng thiếu vững chắc của ngành du lịch địa phương so với các tỉnh lân cận như Đà Nẵng, Khánh Hòa; tài nguyên chưa được khai thác tương xứng; sự tham gia của cộng đồng còn hạn chế; đồng thời phát sinh các ngoại ứng tiêu cực tới văn hóa và môi trường sinh thái.

Khoảng trống nghiên cứu được tác giả xác định là: Tại Thừa Thiên Huế, các công trình trước đây chủ yếu tiếp cận theo hướng địa lý, văn hóa hoặc quản trị kinh doanh đơn lẻ; chưa có công trình nào đánh giá toàn diện tính bền vững của kinh tế du lịch cấp tỉnh dưới góc độ kinh tế chính trị thông qua hệ thống tiêu chí định lượng và định tính cụ thể để đưa ra hệ thống giải pháp đồng bộ đến năm 2025, tầm nhìn 2030.

Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu

• Mục đích nghiên cứu: Làm rõ lý luận về KTDL theo hướng phát triển bền vững (PTBV) ở cấp tỉnh; đánh giá thực trạng KTDL tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2006 - 2016; xác định thành tựu, hạn chế và nguyên nhân; đề xuất phương hướng và giải pháp thúc đẩy KTDL theo hướng PTBV đến năm 2025, tầm nhìn 2030.
• Nhiệm vụ nghiên cứu:
  1. Làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về KTDL theo hướng PTBV (khái niệm, đặc điểm, vai trò, nội dung, nhân tố ảnh hưởng).
  2. Tổng kết kinh nghiệm quốc tế và trong nước nhằm rút ra bài học cho địa phương.
  3. Đánh giá thành tựu và hạn chế của KTDL tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2006 - 2016 dựa trên bộ tiêu chí.
  4. Đề xuất hệ thống giải pháp đến năm 2025, tầm nhìn 2030.
• Câu hỏi nghiên cứu (5 câu hỏi):
  1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của KTDL theo hướng PTBV tiếp cận theo góc độ nghiên cứu của chuyên ngành kinh tế chính trị?
  2. Nội dung và những tiêu chí đánh giá KTDL theo hướng PTBV ở địa bàn cấp tỉnh?
  3. Những thành tựu và hạn chế của KTDL theo hướng PTBV ở tỉnh Thừa Thiên Huế trong giai đoạn 2006 - 2016?
  4. Những vấn đề đặt ra cho KTDL theo hướng PTBV ở tỉnh Thừa Thiên Huế trong thời gian tới?
  5. Những giải pháp cơ bản để thúc đẩy KTDL theo hướng PTBV ở tỉnh Thừa Thiên Huế trong tương lai?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Kinh tế du lịch theo hướng phát triển bền vững dưới giác độ kinh tế chính trị trên ba trụ cột: kinh tế, văn hóa - xã hội, tài nguyên - môi trường.
• Phạm vi nội dung: Quan niệm, đặc điểm, nội dung, tiêu chí đánh giá, nhân tố ảnh hưởng; phân tích thực trạng và giải pháp.
• Phạm vi không gian: Địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu thực trạng giai đoạn 2006 - 2016; định hướng giải pháp đến năm 2025, tầm nhìn 2030.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu trong và ngoài nước

Tác giả đã phân loại và điểm luận các nhóm công trình nghiên cứu liên quan:

1. Nghiên cứu về ngành kinh tế du lịch:

   • Quốc tế: Hollier R. (marketing du lịch, cung - cầu); Martin Oppermann và Kye Sung Chon (quá trình phát triển du lịch tại các nước đang phát triển qua các giai đoạn 1930 - 1960, 1970 - 1985, 1985 - 1993); Papatheodorou A. (mô hình kinh tế lượng đo lường cung - cầu và biến đổi khí hậu); nghiên cứu về hội nhập du lịch khối ASEAN; cẩm nang kinh tế du lịch với các nghiên cứu tình huống tại Ấn Độ, Nhật Bản, Úc, Bồ Đào Nha, Trung Quốc.
   • Trong nước: Lê Văn Minh (đầu tư phát triển khu du lịch); Nguyễn Thị Tú (giải pháp phát triển du lịch sinh thái trong hội nhập); Đỗ Cẩm Thơ (năng lực cạnh tranh của sản phẩm du lịch); Nguyễn Đình Sơn (phát triển KTDL gắn với quốc phòng - an ninh vùng Bắc Bộ); Phạm Trung Lương (du lịch đảo ven bờ Bắc Trung Bộ); Nguyễn Anh Tuấn (năng lực cạnh tranh điểm đến); Nguyễn Thu Hạnh (khu du lịch biển quốc gia Bắc Trung Bộ); Nguyễn Quang Vinh (cạnh tranh doanh nghiệp lữ hành quốc tế sau gia nhập WTO); Nguyễn Trùng Khánh (phát triển dịch vụ lữ hành từ kinh nghiệm Đông Á); Nguyễn Thị Hồng Lâm (KTDL các tỉnh Bắc Trung Bộ dưới góc độ kinh tế chính trị); Đoàn Thị Trang (KTDL vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc).

2. Nghiên cứu về KTDL theo hướng phát triển bền vững:

   • Quốc tế: William Theobald (tác động môi trường và vai trò hòa bình của du lịch); nghiên cứu về tương quan giữa du lịch và phát triển cộng đồng bền vững; Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO, 2004) với bộ sách chỉ số phát triển bền vững gồm 13 nhóm và 40 chỉ số; nghiên cứu về du lịch văn hóa bền vững; mô hình lý thuyết phát triển du lịch bền vững; nghiên cứu du lịch bền vững tại các di sản văn hóa như Venice (Ý) và Dubrovnik (Croatia); David L. Edgell Sr. (quản trị di sản du lịch bền vững).
   • Trong nước: Nhóm nghiên cứu chung về PTBV nền kinh tế và ngành nghề gồm Ngô Doãn Vịnh (khái niệm phát triển đến ngưỡng cho phép), Nguyễn Hữu Sở, Nguyễn Văn Nam và Ngô Thắng Lợi, Bạch Thị Lan Anh, Bùi Minh Đạo; Nhóm chuyên sâu KTDL bền vững gồm Nguyễn Đình Hòa và Vũ Văn Hiến, Phạm Trung Lương, Nguyễn Minh Tuệ và Phạm Lê Thảo (sử dụng tài nguyên tự nhiên), Nguyễn Văn Mạnh (ba trụ cột kinh tế - xã hội - môi trường), Trần Thị Hồng Lan (Đà Nẵng), Lê Chí Công (5 mục tiêu du lịch bền vững), Vũ Văn Đông (Bà Rịa - Vũng Tàu), Nguyễn Đức Tuy (bộ tiêu chí 4 trụ cột tại Tây Nguyên), Võ Quế (bảo tồn di sản theo công ước ICOMOS 1999), Nguyễn Mạnh Cường (vai trò chính quyền tỉnh Ninh Bình), Nguyễn Thế Đồng (bảo vệ môi trường du lịch), Nguyễn Đăng Tiến (tài nguyên sinh khí hậu Quảng Ninh - Hải Phòng).

Nhóm hướng nghiên cứu	Tác giả tiêu biểu	Trọng tâm phân tích
Kinh tế du lịch tổng thể & Hội nhập	Hollier, Papatheodorou, Lê Văn Minh, Nguyễn Thị Hồng Lâm, Đoàn Thị Trang	Cung - cầu du lịch, liên kết vùng, thương mại dịch vụ lữ hành
Lý thuyết Phát triển bền vững	UNWTO, Ngô Doãn Vịnh, Nguyễn Văn Nam, Bùi Minh Đạo	Ngưỡng phát triển, chính sách vĩ mô, chỉ số đo lường bền vững
KTDL theo hướng PTBV địa phương	Nguyễn Đức Tuy, Trần Thị Hồng Lan, Vũ Văn Đông, Nguyễn Mạnh Cường	Đánh giá thực trạng tại Tây Nguyên, Đà Nẵng, Ninh Bình, Bà Rịa - Vũng Tàu

Khoảng trống luận án giải quyết

Mặc dù các công trình đã làm sáng tỏ nhiều khía cạnh của KTDL và PTBV, các nghiên cứu chưa thống nhất được hệ thống tiêu chí định lượng - định tính áp dụng riêng cho cấp tỉnh dưới góc độ kinh tế chính trị. Đối với Thừa Thiên Huế, chưa có công trình nào đánh giá thực trạng KTDL theo 3 trụ cột (kinh tế, văn hóa - xã hội, môi trường) trong giai đoạn 2006 - 2016 để làm căn cứ đề xuất các giải pháp liên kết vùng và khắc phục tính thời vụ.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

Luận án dựa trên phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm, đường lối phát triển kinh tế của Đảng và Nhà nước Việt Nam.

• Khái niệm KTDL: Là một ngành kinh tế thuộc khối ngành dịch vụ trong nền kinh tế quốc dân; có chức năng, nhiệm vụ tổ chức, khai thác tài nguyên du lịch nhằm tạo ra và cung ứng các sản phẩm, dịch vụ du lịch phục vụ nhu cầu của du khách; thúc đẩy tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu ngành và phát triển kinh tế - xã hội.
• Đặc điểm KTDL: Mang tính tổng hợp, liên ngành và xã hội hóa cao; có tính thời vụ; có tính nhạy cảm cao trước các biến động tự nhiên - chính trị - xã hội; có tính liên vùng gắn liền với hội nhập; là ngành "xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ tại chỗ".
• Nguyên tắc PTBV trong KTDL: Khai thác hợp lý; hạn chế chất thải; phù hợp quy hoạch KT-XH; bảo tồn đa dạng sinh học; chia sẻ lợi ích cộng đồng; đào tạo nhân lực; ứng dụng khoa học công nghệ.
• Khung tiêu chí đánh giá KTDL theo hướng PTBV cấp tỉnh:
  1. Trụ cột kinh tế: Tốc độ tăng trưởng và tính ổn định của doanh thu; hiệu quả sử dụng các nguồn lực (vốn, lao động, tài nguyên, công nghệ); khai thác thị trường khách (tăng trưởng lượng khách, cơ cấu khách, ngày lưu trú bình quân, chi tiêu bình quân, mức độ hài lòng).
  2. Trụ cột văn hóa - xã hội: Tạo việc làm, thu nhập và xóa đói giảm nghèo; mức độ tham gia và hưởng lợi của cộng đồng; công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa, lịch sử và làng nghề truyền thống.
  3. Trụ cột tài nguyên - môi trường: Công tác quy hoạch; kiểm soát sức chứa sinh thái; thu gom, xử lý chất thải rắn và nước thải; bảo vệ cảnh quan và đa dạng sinh học; ứng phó biến đổi khí hậu.

Phương pháp nghiên cứu thực tế

• Phương pháp trừu tượng hóa khoa học: Khái quát các đặc trưng bản chất, quan hệ kinh tế và phân tích nguyên nhân sâu xa của các hạn chế.
• Phương pháp thống kê, mô hình hóa: Sử dụng dữ liệu thứ cấp từ Tổng cục Thống kê, Cục Thống kê Thừa Thiên Huế, Sở Du lịch, Sở Kế hoạch và Đầu tư, các báo cáo chuyên đề và báo cáo điều tra từ các dự án (như ESRT, JICA).
• Phương pháp điều tra xã hội học (bảng hỏi):
  • Công thức xác định quy mô mẫu theo Mark Saunders, Philip Lewis, Adrian Thornhill (2010): $$n = \frac{Z^2 \times p \times (1-p)}{e^2}$$ (Trong đó: độ tin cậy 95%, mức ý nghĩa $\alpha = 5%$, $Z = 1{,}96$, $p = 0{,}5$).

Nhóm đối tượng	Sai số cho phép ($e$)	Quy mô mẫu lý thuyết ($n$)	Số phiếu phát ra	Số phiếu hợp lệ thu về	Cơ cấu mẫu
Khách du lịch	$6%$	267	334	290	183 khách nội địa ($63{,}1%$), 117 khách quốc tế ($36{,}9%$)
Người dân địa phương	$8%$	150	188	150	Lấy mẫu phân loại tại các điểm du lịch trọng điểm

• Phương pháp chuyên gia (Delphi): Phỏng vấn sâu các chuyên gia, nhà quản lý về du lịch để thu thập đánh giá định tính về cơ chế, chính sách.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến kinh tế du lịch theo hướng phát triển bền vững

Chương 1 hệ thống hóa các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước thành 2 nhóm lớn: các nghiên cứu về kinh tế du lịch thuần túy và các nghiên cứu về KTDL theo hướng phát triển bền vững. Tác giả chỉ ra rằng các công trình đi trước đã làm rõ khái niệm du lịch, marketing du lịch, chuỗi cung ứng dịch vụ và vai trò kinh tế của ngành.

Tuy nhiên, phần lớn các công trình chưa định hình khung đánh giá KTDL bền vững ở quy mô cấp tỉnh dưới góc độ kinh tế chính trị học, đặc biệt thiếu các nghiên cứu định lượng về mức độ thỏa mãn của du khách và sự tham gia của người dân địa phương tại Thừa Thiên Huế trong giai đoạn 2006 - 2016.

Chương 2: Cơ sở lý luận và thực tiễn về kinh tế du lịch theo hướng phát triển bền vững

Chương 2 xây dựng khung lý thuyết hoàn chỉnh về KTDL theo hướng PTBV:

• Định nghĩa KTDL dưới góc độ kinh tế chính trị: Là tổng thể các quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình sản xuất, phân phối, trao đổi và tiêu dùng sản phẩm/dịch vụ du lịch.
• Làm rõ 5 đặc trưng cơ bản của KTDL: tính liên ngành, tính thời vụ, tính nhạy cảm, tính liên vùng và tính chất xuất khẩu tại chỗ.
• Xác lập 3 nhóm nội dung và tiêu chí đánh giá KTDL theo hướng PTBV cấp tỉnh: Tăng trưởng kinh tế ổn định và hiệu quả nguồn lực; Giải quyết vấn đề xã hội và bảo tồn văn hóa; Bảo vệ tài nguyên, môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.
• Phân tích các nhân tố ảnh hưởng: Khách quan (kinh tế - chính trị quốc tế, hội nhập, thị trường, biến đổi khí hậu) và Chủ quan (chính sách địa phương, cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực, ý thức cộng đồng).
• Tổng kết kinh nghiệm quốc tế và các tỉnh/thành trong nước (Đà Nẵng, Quảng Ninh, Ninh Bình) để rút ra bài học cho Thừa Thiên Huế về quản lý điểm đến và phân chia lợi ích.

Chương 3: Thực trạng kinh tế du lịch theo hướng phát triển bền vững ở tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2006 - 2016

Chương này đánh giá chi tiết tình hình KTDL tỉnh Thừa Thiên Huế thông qua các số liệu thống kê và kết quả khảo sát:

                  CƠ CẤU THỰC TRẠNG KTDL THỪA THIÊN HUẾ (2006 - 2016)

• Về mặt kinh tế: Doanh thu tăng trưởng bình quân 16%/năm; dịch vụ - du lịch chiếm 55% GRDP toàn tỉnh. Tuy nhiên, doanh thu du lịch Thừa Thiên Huế còn thấp hơn nhiều so với Đà Nẵng (Bảng 3.1, Bảng 3.2). Tỷ lệ vốn đầu tư toàn xã hội vào lưu trú và giải trí còn khiêm tốn (Bảng 3.4). Số ngày lưu trú bình quân của du khách đạt mức thấp và cơ cấu chi tiêu chưa cao, chủ yếu tập trung vào lưu trú, ăn uống; chi tiêu mua sắm quà lưu niệm chiếm tỷ trọng nhỏ (Bảng 3.8, Bảng 3.9).
• Về mặt văn hóa - xã hội: Hoạt động KTDL tạo công ăn việc làm cho lao động địa phương (Bảng 3.5); công tác bảo tồn Quần thể Di tích Cố đô Huế đạt nhiều kết quả nhờ nguồn vốn ngân sách và tài trợ (Bảng 3.11). Tuy nhiên, mức độ tham gia trực tiếp của người dân vào chuỗi giá trị du lịch còn thấp; lợi ích kinh tế phân bổ chưa đồng đều giữa khu vực đô thị và nông thôn.
• Về mặt tài nguyên - môi trường: Phát sinh chất thải rắn tại các điểm du lịch tăng nhanh (Biểu đồ 3.17, 3.18); công tác xử lý nước thải tại các cơ sở lưu trú và nhà hàng đạt chuẩn chưa đồng bộ; ô nhiễm cục bộ xuất hiện vào mùa cao điểm tại các bãi biển và khu vực đầm phá Tam Giang - Cầu Hai.

Chương 4: Phương hướng và giải pháp nhằm đẩy mạnh kinh tế du lịch theo hướng phát triển bền vững ở tỉnh Thừa Thiên Huế

Chương 4 xác định bối cảnh hội nhập quốc tế, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và biến đổi khí hậu tác động đến địa phương. Tác giả đề xuất các định hướng và nhóm giải pháp thực hiện đến năm 2025, tầm nhìn 2030:

• Phương hướng: Đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn; phát triển bền vững gắn kết bảo tồn di sản Cố đô và bảo vệ môi trường sinh thái biển - đầm phá; liên kết chặt chẽ trong vùng kinh tế trọng điểm miền Trung.
• Nhóm giải pháp kinh tế: Cơ cấu lại thị trường khách du lịch; đa dạng hóa sản phẩm du lịch (văn hóa tâm linh, sinh thái đầm phá, nghỉ dưỡng biển, du lịch MICE, Festival); nâng cao hiệu quả huy động vốn đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông và dịch vụ du lịch; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao (Bảng 3.6).
• Nhóm giải pháp văn hóa - xã hội: Xây dựng cơ chế chia sẻ lợi ích với cộng đồng bản địa; khuyến khích phát triển mô hình du lịch cộng đồng (homestay) tại các làng cổ Phước Tích, A Lưới; khôi phục và phát triển làng nghề truyền thống gắn với quà lưu niệm du lịch; nâng cao văn hóa ứng xử du lịch.
• Nhóm giải pháp tài nguyên - môi trường: Hoàn thiện quy hoạch không gian du lịch; kiểm soát nghiêm ngặt sức chứa tại các điểm di tích và khu sinh thái nhạy cảm; đầu tư hệ thống thu gom, phân loại và xử lý rác thải, nước thải du lịch; tăng cường quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường du lịch và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt lý luận

• Luận án hệ thống hóa và làm sâu sắc thêm lý luận về KTDL theo hướng PTBV dưới góc độ kinh tế chính trị, làm rõ bản chất các mối quan hệ kinh tế giữa các chủ thể (nhà nước, doanh nghiệp, người dân bản địa, khách du lịch) trong quá trình tạo lập và tiêu thụ sản phẩm du lịch.
• Xây dựng hệ thống tiêu chí đánh giá KTDL theo hướng PTBV ở quy mô cấp tỉnh gồm 3 nhóm: tăng trưởng kinh tế bền vững; giải quyết các vấn đề xã hội và bảo tồn văn hóa; bảo vệ tài nguyên - môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.

Đóng góp về mặt thực tiễn

• Cung cấp bức tranh toàn diện, có căn cứ dữ liệu về thực trạng KTDL tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2006 - 2016; chỉ ra các nguyên nhân khiến du lịch Huế tăng trưởng chậm hơn một số địa phương miền Trung (như sản phẩm đơn điệu, chi tiêu bình quân thấp, tính mùa vụ cao, liên kết vùng hạn chế).
• Đưa ra các dữ liệu khảo sát thực tế từ 290 khách du lịch và 150 người dân bản địa về mức độ hài lòng đối với dịch vụ, môi trường và sự tham gia của cộng đồng.
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ có tính khả thi cho tỉnh Thừa Thiên Huế đến năm 2025, tầm nhìn 2030, phục vụ việc xây dựng chính sách phát triển du lịch của Tỉnh ủy và Ủy ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên Huế.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Dữ liệu thực trạng của luận án giới hạn trong mốc thời gian từ năm 2006 đến năm 2016; phương pháp chọn mẫu khảo sát xã hội học là phương pháp ngẫu nhiên thuận tiện với quy mô 290 du khách và 150 người dân địa phương, phân bố tập trung tại các điểm du lịch trọng điểm.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu đánh giá tính bền vững KTDL Thừa Thiên Huế trong các giai đoạn tiếp theo; ứng dụng các mô hình định lượng phức hợp để đo lường định lượng sức chứa sinh thái và ngoại ứng môi trường của du lịch tại các khu di sản và vùng ven biển đầm phá.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn đối với:

• Cơ quan quản lý nhà nước: Sở Du lịch, Sở Kế hoạch và Đầu tư, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế trong việc hoạch định chính sách, quy hoạch không gian du lịch và chiến lược xúc tiến đầu tư.
• Viện nghiên cứu và trường đại học: Giảng viên, học viên cao học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Kinh tế Chính trị, Quản trị Dịch vụ Du lịch và Lữ hành, Địa lý Kinh tế tham khảo về phương pháp luận và khung tiêu chí đánh giá tính bền vững cấp tỉnh.
• Doanh nghiệp du lịch: Các đơn vị lữ hành, lưu trú trong việc thiết kế tour tuyến liên kết vùng và đa dạng hóa sản phẩm du lịch giảm thiểu tính mùa vụ.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án tiếp cận khái niệm kinh tế du lịch theo hướng phát triển bền vững dưới giác độ nào?

Luận án tiếp cận dưới giác độ khoa học Kinh tế Chính trị, xem KTDL là ngành kinh tế dịch vụ tổng hợp gắn liền với các quan hệ kinh tế trong cung ứng sản phẩm (lữ hành, lưu trú, vận chuyển, điểm đến) nhằm cân bằng lợi ích kinh tế giữa các chủ thể, giải quyết việc làm, bảo tồn giá trị văn hóa và duy trì tính nguyên vẹn của môi trường tự nhiên.

2. Mẫu khảo sát thực tế của luận án được thiết kế với quy mô và cơ cấu ra sao?

Mẫu khảo sát được xác định theo công thức của Mark Saunders và cộng sự (2010):

• Khách du lịch: Sai số 6%, độ tin cậy 95%, phát ra 334 phiếu, thu về 290 phiếu hợp lệ (183 khách nội địa - chiếm gần 2/3 và 117 khách quốc tế - chiếm hơn 1/3, tương ứng với tỷ lệ thực tế lượng khách đến Huế).
• Người dân địa phương: Sai số 8%, độ tin cậy 95%, phát ra 188 phiếu, thu về 150 phiếu hợp lệ tại các điểm du lịch nổi bật.

3. Những hạn chế lớn nhất của KTDL tỉnh Thừa Thiên Huế giai đoạn 2006 - 2016 được chỉ ra là gì?

Tốc độ tăng trưởng chưa vững chắc và có dấu hiệu tụt hậu so với các địa phương lân cận; sản phẩm du lịch thiếu đa dạng; thời gian lưu trú bình quân ngắn; mức chi tiêu của du khách còn thấp; liên kết vùng miền Trung chưa thực sự chặt chẽ; chất thải du lịch gây áp lực lên môi trường vào mùa cao điểm.

4. Luận án đề xuất những trụ cột giải pháp chính nào đến năm 2025, tầm nhìn 2030?

Luận án đề xuất 3 nhóm giải pháp chính: giải pháp kinh tế (cơ cấu lại thị trường, đa dạng hóa sản phẩm, huy động vốn, đào tạo nhân lực); giải pháp văn hóa - xã hội (chia sẻ lợi ích với cộng đồng, bảo tồn di sản, phát triển làng nghề); giải pháp tài nguyên - môi trường (hoàn thiện quy hoạch, kiểm soát sức chứa, xử lý chất thải và ứng phó biến đổi khí hậu).

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Võ Thị Thu Ngọc đã giải quyết một cách có hệ thống cơ sở lý luận và thực tiễn về kinh tế du lịch theo hướng phát triển bền vững ở quy mô cấp tỉnh. Công trình đã phản ánh trung thực thực trạng phát triển KTDL tại Thừa Thiên Huế giai đoạn 2006 - 2016 thông qua việc kết hợp dữ liệu thống kê thứ cấp và số liệu điều tra sơ cấp. Hệ thống phương hướng và giải pháp đề xuất đến năm 2025, tầm nhìn 2030 cung cấp luận cứ khoa học phục vụ công tác quản lý và hoạch định chính sách phát triển kinh tế du lịch địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN KINH TẾ DU LỊCH THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG 1. CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 1. Những nghiên cứu về ngành kinh tế du lịch Ngày nay, ở nhiều nước trên thế giới, KTDL đã trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, có vị trí và vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, góp phần quan trọng trong tăng thu nhập bình quân đầu người, giải quyết việc làm cho người lao động, bảo tồn giá trị văn hoá, nâng cao ý thức nhân dân… Nhận thức được tầm quan trọng và vai trò của ngành KTDL, nhiều tổ chức và các nhà khoa học đã có những nghiên cứu chuyên sâu về ngành kinh tế này và đem lại những đóng góp nhất định cả về mặt lý luận lẫn thực tiễn cho sự phát triển ngành KTDL nói riêng và nền kinh tế nói chung. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài Những nghiên cứu về KTDL của các nước trên thế giới đã đưa ra một số khái niệm về DL và KTDL, hướng vào giải thích phạm trù phản ánh hiện tượng về hoạt động kinh doanh, dịch vụ DL; các bộ phận cấu thành, các hình thức dịch vụ DL; quan hệ cung - cầu và cơ chế vận hành hoạt động kinh doanh DL, trong đó tiêu biểu là các công trình: Hollier, R.

nghiên cứu “Le Marketing Touristique” - “Marketing Du lịch”. Trong nghiên cứu này tác giả phân tích và đưa ra khái niệm về marketing DL, trình bày lịch sử của marketing DL qua các thời kỳ, đánh giá cung - cầu của hoạt động DL. Bên cạnh đó tác giả đề xuất một số kiến nghị nhằm mục tiêu phát triển marketing DL ở các quốc gia như: Xây dựng hệ thống vận chuyển khách DL có hiệu quả; hoàn thiện cơ sở vật chất công cộng tại các điểm đến DL; tăng cường các hoạt động hỗ trợ tại các điểm đến DL trong điều kiện thời tiết xấu; xây dựng chính sách giá cả phù hợp đối với các mùa cao điểm và thấp điểm; cung của hoạt động DL phải hướng vào các nhóm khách hàng cụ thể [181]. Martin Oppermann và Kye Sung Chon nghiên cứu “Tourism in Developing Countries” - “Du lịch ở các nước đang phát triển”.

Các tác giả phân tích sự phát 8 triển DL ở các quốc gia và tập trung ở các nước đang phát triển. Đặc biệt nghiên cứu sâu về quá trình phát triển ngành DL tại các đất nước đang phát triển qua các giai đoạn: từ năm 1930 đến 1960, từ năm 1970 đến 1985 và giai đoạn từ năm 1985 đến 1993. Bên cạnh đó nghiên cứu này còn đánh giá mối liên hệ giữa chính phủ và ngành DL tại các quốc gia [190]., & Papatheodorou, A với đề tài “Economics of tourism” - “Kinh tế du lịch”. Trong cuốn sách này các tác giả đã sử dụng các mô hình kinh tế để đo lường và phân tích cung - cầu DL, từ đó đưa ra những dự báo về xu hướng phát triển KTDL trong tương lai.

Đánh giá những tác động của tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế đến ngành KTDL. Bên cạnh đó, dưới góc độ kinh tế học vĩ mô, kinh tế học vi mô, các tác giả đánh giá ảnh hưởng của biến đổi khí hậu theo mùa đến sự phát triển ngành KTDL [179]. nghiên cứu “Tourism and regional integration in Southeast Asia” - “Du lịch và hội nhập khu vực ở Đông Nam Á”. Trong nghiên cứu này tác giả đã tiến hành phân tích khái niệm chung, vai trò của phát triển KTDL tại các quốc gia trong giai đoạn hội nhập Asian.

Bên cạnh đó phân tích chính sách phát triển đối với ngành KTDL của các quốc gia thành viên Asian. Nhìn chung các quốc gia trong khối Asian đều xem trọng việc liên kết, hợp tác phát triển KTDL giữa các quốc gia trong khu vực. Chính vì thế các quốc gia này cần có những chính sách hợp lý nhằm mục tiêu phát triển KTDL phù hợp với xu thế chung của quá trình hộp nhập khu vực [177]. với đề tài “Handbook of tourism economics: analysis, new applications and case studies” - “Cẩm nang Kinh tế Du lịch: Phân tích, ứng dụng mới và các nghiên cứu tình huống”.

Trong cuốn sách này, tác giả nghiên cứu những khía cạnh quan trọng trong ngành KTDL như: các nhu cầu trong DL, tiến trình cung cấp các dịch vụ DL, nghiên cứu chuyên sâu về các cơ hội và tính ứng dụng trong ngành DL. Bên cạnh đó nghiên cứu quá trình phát triển và sự đóng góp của KTDL đối với nền kinh tế của một số quốc gia như: Ấn Độ, Nhật, Úc, Bồ Đào Nha và Trung Quốc [196]. Nhìn chung, những nghiên cứu trên đã quan tâm đến những tri thức lý luận và thực tiễn về mặt kinh tế - kỹ thuật trong hoạt động KTDL, đến kinh doanh DL, thị trường DL và nêu kinh nghiệm phát triển KTDL của một số nước. Các công trình nghiên cứu trong nước Đến nay, ở Việt Nam cũng đã có khá nhiều công trình nghiên cứu về DL và KTDL.

Liên quan đến nội dung này, dưới dạng các công trình là đề tài khoa học, luận án tiến sĩ đã có các công trình chủ yếu sau: Lê Văn Minh với đề tài “Nghiên cứu đề xuất các giải pháp đầu tư phát triển khu du lịch”. Trong nghiên cứu này, tác giả làm rõ các khái niệm về DL, khu DL; vai trò của đầu tư phát triển các khu DL và kinh nghiệm thực tiễn của một số quốc gia về đầu tư phát triển các khu DL. Bên cạnh đó nghiên cứu cũng tiến hành đánh giá thực trạng các cơ chế, chính sách của Đảng và Nhà nước trong lĩnh vực đầu tư phát triển KTDL. Thông qua đó tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác đầu tư phát triển khu DL như: Giải pháp về công tác tổ chức, quản lý các khu DL; giải pháp về xây dựng, quản lý và thực hiện quy hoạch các khu DL; giải pháp về quyền sử dụng đất đai ở các khu DL; giải pháp về đầu tư phát triển các khu DL; giải pháp về huy động các nguồn vốn đầu tư phát triển khu DL; giải pháp về cơ chế, chính sách tài chính, thuế trong đầu tư phát triển các khu DL; giải pháp về phối hợp và hợp tác liên ngành, liên vùng trong khai thác tài nguyên ở các khu DL; giải pháp về cải cách thủ tục hành chính; giải pháp hỗ trợ, khuyến khích cộng đồng tham gia phát triển các khu DL; giải pháp về đầu tư, bảo tồn, tôn tạo các giá trị tài nguyên DL và bảo vệ môi trường [77].

Nguyễn Thị Tú với luận án “Những giải pháp phát triển Du lịch sinh thái Việt Nam trong xu thế hội nhập”. Nghiên cứu đã tiến hành phân tích làm rõ khái niệm về DL, DL sinh thái, yêu cầu và nội dung phát triển DL sinh thái xu thế hội nhập. Đánh giá thực trạng phát triển DL sinh thái Việt Nam trong xu thế hội nhập. Từ đó, tác giả đưa ra những giải pháp phát triển DL sinh thái Việt Nam bao gồm: Quy hoạch DL sinh thái bền vững theo hướng cộng đồng; Tổ chức quản lý và cơ chế chính sách nhằm hỗ trợ phát triển DL sinh thái; Tăng cường đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất - kỹ thuật; Đa dạng hóa và tạo tính đặc thù sản phẩm DL sinh thái; Nâng cao chất lượng sản phẩm DL sinh thái; Chú trọng công tác bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ môi trường; Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực DL sinh thái; Tăng cường nghiên cứu thị trường, quảng bá và xúc tiến DL sinh thái; Tăng cường hội nhập và hợp tác quốc tế trong phát triển DL sinh thái; Đẩy mạnh tuyên truyền giáo dục nâng cao nhận thức về DL sinh thái [145].

10 Đỗ Cẩm Thơ “Nghiên cứu xây dựng sản phẩm Du lịch Việt Nam có tính cạnh tranh trong khu vực và quốc tế”. Trong nghiên cứu, tác giả trình bày những vấn đề cơ bản về sức cạnh tranh của sản phẩm du lịch. Bên cạnh đó tác giả phân tích cấu thành sản phẩm chung của điểm đến và sản phẩm theo các loại hình du lịch, định vị được sản phẩm du lịch Việt Nam trên thị trường khu vực và quốc tế. Bên cạnh đó tác giả đề xuất một số giải pháp cơ bản đề giảm chi phí, tăng sức cạnh tranh của sản phẩm du lịch, nhất là sản phẩm của lữ hành du lịch bao gồm: Tính hấp dẫn và độc đáo của tài nguyên DL; Tính đa dạng của dịch vụ DL; Chất lượng sản phẩm DL; Tổ chức xây dựng sản phẩm DL; Đầu tư xúc tiến sản phẩm DL; Giá sản phẩm DL; Khả năng tiếp cận sản phẩm; Thương hiệu sản phẩm DL; Chu kỳ sống của sản phẩm DL; và Yếu tố đặc biệt của sản phẩm DL [118].

Nguyễn Đình Sơn “Phát triển Kinh tế du lịch ở vùng Du lịch Bắc Bộ và tác động của nó tới quốc phòng - an ninh”. Luận án khái quát lý luận chung về phát triển KTDL và tác động của nó đến tới quốc phòng - an ninh. Bên cạnh đó tác giả phân tích những đặc điểm cơ bản của KTDL. Phân tích thực trạng KTDL ở vùng Bắc Bộ và tác động của nó đến tới quốc phòng - an ninh.

Bên cạnh đó tác giả đã đề xuất phương hướng, mục tiêu và những giải pháp cơ bản để phát triển KTDL ở vùng Bắc Bộ kết hợp với tăng cường củng cố quốc phòng - an ninh trong thời gian tới [114]. Phạm Trung Lương với đề tài “Cơ sở khoa học phát triển Du lịch đảo ven bờ vùng DL Bắc Trung Bộ” do Viện NC & PT DL chủ trì. Nghiên cứu nhằm mục tiêu phát triển DL đảo ven bờ vùng DL Bắc Trung Bộ nhằm phát triển kinh tế, xã hội, an ninh, quốc phòng ở vùng ven biển Bắc Trung Bộ. Trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp đảm bảo sự phát triển DL đảo bền vững: Nâng cao nhận thức và hiểu biết của DL đảo; Chính sách, Quy hoạch, Đầu tư; Phát triển sản phẩm - thị trường DL biển đảo; Xúc tiến quảng bá DL biển đảo; Phát triển nguồn nhân lực; Bảo vệ tài nguyên, môi trường DL biển - đảo; Phát triển DL biển gắn với đảm bảo quốc phòng - an ninh [74].

Nguyễn Anh Tuấn với luận án “Năng lực cạnh tranh điểm đến của Du lịch Việt Nam”. Trong nghiên cứu này, tác giả nghiên cứu khái quát một số vấn đề lý luận cơ bản về năng lực cạnh tranh điểm đến của DL như: cạnh tranh, năng lực cạnh tranh, điểm đến và năng lực cạnh tranh điểm đến.