Luận văn thạc sĩ pháp luật doanh nghiệp pháp luật về công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên từ thực tiễn thành phố hà nội

Luận văn thạc sĩ luật học phân tích pháp luật doanh nghiệp pháp luật về công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên từ thực tiễn thành, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Lan Hương
• Trường học: Học viện Khoa học xã hội
• Chuyên ngành: Luật kinh tế
• Đề tài: Pháp Luật Về Công Ty Trách Nhiệm Hữu Hạn Một Thành Viên Từ Thực Tiễn Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN MỘT THÀNH VIÊN
• 1.1. Đặc điểm của công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên
• 1.2. Ý nghĩa của mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH VỀ CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN MỘT THÀNH VIÊN Ở VIỆT NAM VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TẠI THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 2.1. Pháp luật hiện hành về công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên
• 2.2. Thực trạng thực thi pháp luật về công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN MỘT THÀNH VIÊN
• 3.1. Phương hướng hoàn thiện pháp luật về công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên
• 3.2. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật về công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên
• 3.3. Các giải pháp về tổ chức triển khai luật doanh nghiệp tại thành phố Hà Nội
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Luận văn thạc sĩ

Luận văn thạc sĩ này tập trung nghiên cứu về pháp luật doanh nghiệp, đặc biệt là công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên tại Hà Nội. Nghiên cứu này nhằm mục đích tìm hiểu các quy định pháp luật hiện hành và thực tiễn áp dụng tại địa bàn thành phố Hà Nội, từ đó đưa ra các kiến nghị hoàn thiện pháp luật. Luận văn này có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý và hoạt động của các doanh nghiệp tại Hà Nội.

1.1. Mục đích nghiên cứu

Mục đích chính của luận văn thạc sĩ là phân tích các quy định của Luật Doanh nghiệp 2014 về công ty TNHH một thành viên và thực tiễn áp dụng tại Hà Nội. Nghiên cứu này nhằm đưa ra các kiến nghị hoàn thiện pháp luật, giúp các doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn. Luận văn cũng tập trung vào việc so sánh với pháp luật các nước để rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.

1.2. Phạm vi nghiên cứu

Luận văn giới hạn nghiên cứu các quy định pháp luật về công ty TNHH một thành viên trong Luật Doanh nghiệp 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành. Về thực tiễn, nghiên cứu tập trung vào các doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn Hà Nội. Điều này giúp đảm bảo tính cụ thể và sát thực tế của nghiên cứu.

II. Pháp luật doanh nghiệp

Pháp luật doanh nghiệp là trọng tâm của luận văn thạc sĩ này, đặc biệt là các quy định liên quan đến công ty TNHH một thành viên. Nghiên cứu này phân tích sâu các quy định pháp luật hiện hành, đồng thời chỉ ra những bất cập trong quá trình áp dụng. Pháp luật doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho các doanh nghiệp phát triển.

2.1. Quy định pháp luật

Luận văn phân tích các quy định của Luật Doanh nghiệp 2014 về công ty TNHH một thành viên, bao gồm quy trình thành lập, quản lý và hoạt động. Nghiên cứu chỉ ra rằng, mặc dù pháp luật đã có nhiều cải tiến, nhưng vẫn còn tồn tại một số bất cập, đặc biệt là trong việc áp dụng thực tiễn tại Hà Nội.

2.2. Thực trạng áp dụng

Thực trạng áp dụng pháp luật doanh nghiệp tại Hà Nội được luận văn đánh giá một cách chi tiết. Nghiên cứu chỉ ra rằng, mặc dù các quy định pháp luật đã được cải thiện, nhưng việc thực thi vẫn còn nhiều vướng mắc, đặc biệt là trong quản lý và tổ chức hoạt động của các công ty TNHH một thành viên.

III. Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên

Công ty TNHH một thành viên là đối tượng chính của luận văn thạc sĩ này. Nghiên cứu tập trung vào các đặc điểm, quyền và nghĩa vụ của thành viên, cũng như cơ cấu tổ chức của loại hình doanh nghiệp này. Công ty TNHH một thành viên được đánh giá là một mô hình kinh doanh phù hợp với các nhà đầu tư nhỏ và vừa.

3.1. Đặc điểm

Công ty TNHH một thành viên có đặc điểm là chỉ có một thành viên duy nhất, người này cũng là chủ sở hữu của công ty. Luận văn phân tích các đặc điểm này và so sánh với các loại hình doanh nghiệp khác, từ đó chỉ ra những ưu điểm và hạn chế của mô hình này.

3.2. Quyền và nghĩa vụ thành viên

Luận văn nghiên cứu sâu về quyền và nghĩa vụ của thành viên trong công ty TNHH một thành viên. Nghiên cứu chỉ ra rằng, thành viên duy nhất có quyền quyết định mọi vấn đề liên quan đến hoạt động của công ty, nhưng cũng phải chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản trong phạm vi vốn điều lệ.

IV. Doanh nghiệp tại Hà Nội

Doanh nghiệp tại Hà Nội là đối tượng thực tiễn của luận văn thạc sĩ này. Nghiên cứu tập trung vào thực trạng hoạt động và quản lý của các công ty TNHH một thành viên trên địa bàn Hà Nội. Luận văn đánh giá những thuận lợi và khó khăn mà các doanh nghiệp này gặp phải trong quá trình hoạt động.

4.1. Thực trạng hoạt động

Luận văn phân tích thực trạng hoạt động của các công ty TNHH một thành viên tại Hà Nội. Nghiên cứu chỉ ra rằng, mặc dù có nhiều thuận lợi về mặt pháp lý, nhưng các doanh nghiệp này vẫn gặp phải nhiều khó khăn trong quá trình quản lý và phát triển.

4.2. Quản lý doanh nghiệp

Quản lý doanh nghiệp là một trong những vấn đề trọng tâm của luận văn. Nghiên cứu đánh giá hiệu quả quản lý của các công ty TNHH một thành viên tại Hà Nội, đồng thời đưa ra các kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và hoạt động của các doanh nghiệp này.

V. Pháp lý doanh nghiệp

Pháp lý doanh nghiệp là một trong những nội dung quan trọng của luận văn thạc sĩ này. Nghiên cứu tập trung vào việc phân tích các quy định pháp luật liên quan đến công ty TNHH một thành viên, đồng thời đánh giá hiệu quả của các quy định này trong thực tiễn. Pháp lý doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho các doanh nghiệp phát triển.

5.1. Quy định pháp lý

Luận văn phân tích các quy định pháp lý liên quan đến công ty TNHH một thành viên, bao gồm quy trình thành lập, quản lý và hoạt động. Nghiên cứu chỉ ra rằng, mặc dù pháp luật đã có nhiều cải tiến, nhưng vẫn còn tồn tại một số bất cập, đặc biệt là trong việc áp dụng thực tiễn tại Hà Nội.

5.2. Hiệu quả pháp lý

Hiệu quả của các quy định pháp lý doanh nghiệp được luận văn đánh giá một cách chi tiết. Nghiên cứu chỉ ra rằng, mặc dù các quy định pháp luật đã được cải thiện, nhưng việc thực thi vẫn còn nhiều vướng mắc, đặc biệt là trong quản lý và tổ chức hoạt động của các công ty TNHH một thành viên.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Hà Nội hiện là trung tâm kinh tế - chính trị đặc biệt quan trọng, đóng góp khoảng 12,73% vào tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và tập trung xấp xỉ 25% tổng số doanh nghiệp đăng ký hoạt động trên toàn quốc. Trong cơ cấu kinh tế đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng dịch vụ và thương mại, mô hình công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên khẳng định vị thế vượt trội nhờ kết hợp hài hòa giữa tính tập trung quyền lực cá thể và chế độ chịu trách nhiệm hữu hạn trong phạm vi vốn góp. Tuy nhiên, quá trình áp dụng Luật Doanh nghiệp năm 2014 trên địa bàn Thủ đô giai đoạn 2014 – 2018 đã bộc lộ nhiều điểm nghẽn pháp lý sâu sắc, từ quy chế bảo toàn vốn, quản trị nội bộ cho đến thủ tục rút lui khỏi thị trường.

Mục tiêu trọng tâm của luận văn là hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên, phân tích các quy định của Luật Doanh nghiệp năm 2014 và đánh giá thực tiễn thi hành tại thành phố Hà Nội. Đề tài tập trung giải quyết các bất cập về quy chế thành lập, cơ chế quản lý vốn, phân định quyền hạn của chủ sở hữu và quy trình giải thể. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi trực tiếp cung cấp các giải pháp pháp lý nhằm gia tăng chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) của Hà Nội, hỗ trợ tháo gỡ vướng mắc cho hơn 50.000 doanh nghiệp đang hoạt động và giảm thiểu trên 40% các rủi ro tranh chấp pháp lý trong quản trị kinh doanh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên hai học thuyết pháp lý nền tảng: Thuyết tư cách pháp nhân và Học thuyết tự do ý chí, tự do kinh doanh. Thuyết tư cách pháp nhân làm sáng tỏ sự tách bạch tuyệt đối giữa khối tài sản của doanh nghiệp và tài sản riêng của chủ sở hữu, tạo cơ sở lý luận cho chế độ chịu trách nhiệm hữu hạn theo quy định của pháp luật dân sự và thương mại. Đồng thời, học thuyết tự do kinh doanh giải thích quyền tự chủ xác lập ý chí thương mại độc lập của một cá nhân hoặc một tổ chức duy nhất mà không bị ràng buộc bởi yếu tố liên kết thành viên như các loại hình công ty truyền thống.

Mô hình nghiên cứu phân tích 4 khái niệm pháp lý cốt lõi:

• Bản chất công ty trách nhiệm hữu hạn một chủ: loại hình doanh nghiệp đối vốn có tư cách pháp nhân độc lập, không được phát hành cổ phiếu công khai.
• Chế độ trách nhiệm hữu hạn: nghĩa vụ nợ được khoanh vùng trong phạm vi vốn điều lệ đã đăng ký và cam kết góp.
• Vốn điều lệ và cơ chế biến động vốn: quy chế xác định vốn thực góp, tăng giảm vốn và hoàn trả vốn theo luật định.
• Cơ cấu quản trị một chủ: các mô hình tổ chức bộ máy gồm Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc và Kiểm soát viên.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn khai thác nguồn dữ liệu toàn diện với cỡ mẫu khảo sát gồm hơn 500 hồ sơ đăng ký kinh doanh, báo cáo thanh tra và tài liệu thống kê từ Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội, Cục Thuế Hà Nội và Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp trong mốc thời gian từ năm 2014 đến 2018. Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên trên 12 quận nội thành và các huyện ngoại thành, bao quát cả doanh nghiệp nhà nước hoạt động công ích đô thị (nước sạch, thoát nước, chiếu sáng) và doanh nghiệp tư nhân thuộc lĩnh vực thương mại, dịch vụ.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích quy phạm kết hợp thống kê mô tả và so sánh pháp luật là nhằm đối chiếu khách quan giữa câu chữ luật định với thực tế áp dụng. Phương pháp so sánh pháp luật đặt mô hình công ty một chủ của Việt Nam trong tương quan với hệ thống pháp luật của Cộng hòa Liên bang Đức, Cộng hòa Pháp và Hoa Kỳ, từ đó rút ra các giá trị lập pháp tiến bộ phù hợp với điều kiện kinh tế thị trường nước ta. Toàn bộ tiến trình xử lý dữ liệu kéo dài trong 24 tháng, đảm bảo độ tin cậy và tính xác thực khoa học cao.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, việc áp dụng quy định thời hạn góp vốn điều lệ 90 ngày kể từ ngày cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp năm 2014 (thay vì 03 năm theo Luật Doanh nghiệp năm 2005) đã hạn chế đáng kể tình trạng vốn ảo. Tuy nhiên, số liệu thực tế tại Hà Nội chỉ ra khoảng 35% doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc hoàn tất góp đủ vốn đúng hạn hoặc lúng túng khi thực hiện thủ tục đăng ký điều chỉnh giảm vốn trong 30 ngày tiếp theo.

Thứ hai, thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp ghi nhận cải cách vượt bậc khi thời gian xử lý hồ sơ giảm từ 05 ngày xuống còn đúng 03 ngày làm việc theo Nghị định số 78/2015/NĐ-CP. Điều này giúp giảm hơn 60% chi phí thời gian và hành chính cho nhà đầu tư, thúc đẩy số lượng doanh nghiệp thành lập mới tại Hà Nội chiếm tỷ trọng xấp xỉ 25% cả nước.

Thứ ba, quy định tại Điều 87 Luật Doanh nghiệp năm 2014 cho phép công ty hoàn trả một phần vốn góp sau 02 năm hoạt động liên tục bộc lộ nhiều điểm nghẽn. Khoảng 20% doanh nghiệp không phân định rõ giữa hành vi hoàn trả vốn và rút vốn của chủ sở hữu theo Điều 76, dẫn đến nguy cơ xâm hại quyền lợi của các chủ nợ.

Thứ tư, tình trạng doanh nghiệp ngừng hoạt động tự phát nhưng không thực hiện thủ tục giải thể chính thức chiếm tỷ lệ hơn 15% tổng số doanh nghiệp rời bỏ thị trường tại Hà Nội. Nguyên nhân chủ yếu do vướng mắc thủ tục quyết toán nghĩa vụ thuế và quy định chưa rõ ràng về việc xử lý doanh nghiệp không hoạt động liên tục 06 tháng tại khoản 2 Điều 165 Luật Doanh nghiệp năm 2014.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện thực tiễn cho thấy sự mâu thuẫn giữa mong muốn bảo vệ chủ nợ và tính linh hoạt trong sử dụng vốn của chủ sở hữu công ty một thành viên. Nguyên nhân của việc chậm góp vốn và giảm vốn phức tạp xuất phát từ việc thiếu cơ chế hậu kiểm tài khoản ngân hàng và chế tài xử phạt hành chính chưa đủ tính răn đe. Đối chiếu với kinh nghiệm của Cộng hòa Liên bang Đức và Cộng hòa Pháp, việc thừa nhận giảm vốn luôn đi kèm với nghĩa vụ kiểm toán báo cáo tài chính bắt buộc và nguyên tắc nâng cao trách nhiệm cá nhân liên đới nếu chủ sở hữu lợi dụng tư cách pháp nhân để trục lợi.

Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua một bảng tổng hợp đối chiếu thời gian xử lý thủ tục hành chính giai đoạn 2005 – 2018 và một biểu đồ tròn mô tả cơ cấu sở hữu của công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên tại Hà Nội, trong đó chủ sở hữu là cá nhân chiếm khoảng 82% và tổ chức chiếm khoảng 18%. Bên cạnh đó, một biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ hồ sơ giải thể bị đình trệ theo các bước quyết toán thuế sẽ làm rõ sự cần thiết phải đồng bộ hóa dữ liệu giữa cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan quản lý thuế.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn thi hành tại Hà Nội, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

• Hoàn thiện khung pháp lý về vốn và cơ chế giảm vốn: Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng Bộ Tư pháp cần ban hành thông tư hướng dẫn chi tiết quy trình xác định điều kiện hoàn trả vốn sau 02 năm hoạt động quy định tại Điều 87 Luật Doanh nghiệp năm 2014. Mục tiêu đặt ra là nâng tỷ lệ doanh nghiệp góp đủ 100% vốn thực trong 90 ngày đầu tiên lên trên mức 95%, hoàn thành khung hướng dẫn trong giai đoạn 2019 – 2020.
• Chuẩn hóa và liên thông thủ tục giải thể doanh nghiệp: Cục Thuế thành phố Hà Nội và Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội cần phối hợp xây dựng quy chế liên thông một cửa điện tử đối với thủ tục giải thể, giảm ít nhất 50% thời gian xác nhận nghĩa vụ thuế (từ 90 ngày xuống dưới 45 ngày), triển khai áp dụng đồng bộ từ năm 2020.
• Tăng cường kiểm soát và kiện toàn bộ máy quản trị nội bộ: Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội chỉ đạo các doanh nghiệp 100% vốn nhà nước hoạt động công ích trên địa bàn hoàn thiện quy chế làm việc của Kiểm soát viên chuyên trách, bảo đảm 100% doanh nghiệp công ích thiết lập cơ chế giám sát tài chính định kỳ trước năm 2021.
• Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý sau đăng ký kinh doanh: Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội nâng cấp hệ thống cảnh báo tự động đối với các doanh nghiệp chậm nộp báo cáo tài chính hoặc ngừng hoạt động quá 06 tháng, phấn đấu kiểm soát dữ liệu của 100% công ty một thành viên trên toàn địa bàn trước năm 2022.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Chủ doanh nghiệp và cá nhân khởi nghiệp: Cung cấp cẩm nang pháp lý chuẩn xác về quy chế góp vốn 90 ngày, quyền chuyển nhượng vốn và các giới hạn pháp lý về tài sản để tối ưu hóa mô hình kinh doanh và tránh nguy cơ chịu trách nhiệm vô hạn.
• Cán bộ quản lý nhà nước và chuyên viên đăng ký kinh doanh: Hỗ trợ tài liệu nghiệp vụ để chuẩn hóa quy trình thẩm định hồ sơ theo Nghị định số 78/2015/NĐ-CP, tăng cường hiệu lực thanh tra, hậu kiểm và xử lý dứt điểm các vướng mắc về giải thể doanh nghiệp tại địa phương.
• Luật sư và chuyên viên tư vấn pháp lý: Làm nguồn tài liệu tham khảo chuyên sâu phục vụ công tác soạn thảo điều lệ, tái cấu trúc quản trị nội bộ và đại diện giải quyết các tranh chấp thương mại liên quan đến công ty một thành viên.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên luật kinh tế: Khai thác kho tư liệu học thuật giá trị với khung phân tích so sánh quốc tế, hệ thống khái niệm chuẩn mực và nguồn số liệu khảo sát thực tế từ hơn 500 doanh nghiệp trên địa bàn Hà Nội.

Câu hỏi thường gặp

Công ty TNHH một thành viên có được phép phát hành cổ phiếu để huy động vốn không?
Theo quy định của Luật Doanh nghiệp năm 2014, công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên không được quyền phát hành cổ phiếu ra công chúng. Để tăng vốn điều lệ, doanh nghiệp chỉ có thể tiếp nhận thêm vốn của chính chủ sở hữu hoặc huy động vốn góp từ cá nhân, tổ chức khác và bắt buộc phải chuyển đổi sang loại hình công ty hai thành viên trở lên trong vòng 15 ngày.

Thời hạn góp vốn điều lệ khi thành lập công ty TNHH một thành viên là bao lâu?
Chủ sở hữu công ty phải góp đủ và đúng loại tài sản đã cam kết trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Trường hợp không góp đủ vốn, chủ sở hữu phải đăng ký điều chỉnh giảm vốn điều lệ bằng số vốn thực tế trong thời hạn 30 ngày tiếp theo và phải chịu trách nhiệm cá nhân đối với các nghĩa vụ tài chính phát sinh.

Chủ sở hữu có được rút vốn trực tiếp ra khỏi công ty TNHH một thành viên không?
Chủ sở hữu không được rút vốn trực tiếp mà chỉ được phép rút vốn thông qua việc chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ vốn điều lệ cho tổ chức, cá nhân khác. Nếu rút vốn dưới các hình thức khác trái pháp luật, chủ sở hữu sẽ phải liên đới chịu trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản cá nhân đối với các khoản nợ và nghĩa vụ của công ty.

Mô hình tổ chức quản trị của công ty TNHH một thành viên do tổ chức làm chủ sở hữu gồm những dạng nào?
Chủ sở hữu là tổ chức có quyền lựa chọn tổ chức quản lý theo một trong hai mô hình: Mô hình gồm Chủ tịch công ty, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc và Kiểm soát viên (khi chỉ bổ nhiệm một người đại diện theo ủy quyền); hoặc Mô hình Hội đồng thành viên, Giám đốc hoặc Tổng giám đốc và Kiểm soát viên (khi bổ nhiệm từ hai người đại diện theo ủy quyền trở lên).

Tại sao thủ tục giải thể công ty TNHH một thành viên tại Hà Nội thường mất nhiều thời gian?
Thủ tục giải thể thực tế thường kéo dài từ 06 tháng đến hơn 01 năm do quy trình quyết toán thuế và xác nhận hoàn thành nghĩa vụ tài chính tại cơ quan thuế rất chặt chẽ, phức tạp. Cơ quan đăng ký kinh doanh chỉ có thể xóa tên doanh nghiệp sau khi Cục Thuế địa phương chính thức khóa mã số thuế và xác nhận không còn nợ đọng tài chính.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ cơ sở lý luận về tư cách pháp nhân, chế độ chịu trách nhiệm hữu hạn và bản chất pháp lý của công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên.
• Phân tích thực trạng thực thi Luật Doanh nghiệp năm 2014 của hơn 50.000 doanh nghiệp tại Hà Nội giai đoạn 2014 – 2018, chỉ rõ thành tựu rút ngắn thời gian đăng ký xuống 03 ngày làm việc cùng các vướng mắc về quản lý vốn và giải thể.
• Nhận diện những bất cập lập pháp xoay quanh thời hạn góp vốn 90 ngày, cơ chế hoàn trả vốn sau 02 năm và nguy cơ xâm phạm quyền lợi của chủ nợ.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp khả thi, gắn liền với việc phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước tại Thủ đô trong giai đoạn 2019 – 2025.
• Đóng góp luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc cho việc sửa đổi, bổ sung Luật Doanh nghiệp và hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế tư nhân tại Việt Nam.

Tiến trình hoàn thiện hành lang pháp lý cho doanh nghiệp là nhiệm vụ cấp thiết trong giai đoạn 2019 – 2025 nhằm thúc đẩy môi trường kinh doanh minh bạch và bền vững. Hãy tìm hiểu và khai thác sâu các giải pháp trong luận văn để ứng dụng hiệu quả vào công tác quản lý và phát triển doanh nghiệp!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Những vấn đề lý luận về công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Chương 2: Thực trạng pháp luật hiện hành về công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên và thực tiễn áp dụng tại thành phố Hà Nội Chương 3: Phương hướng và một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật về công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên 5 Chƣơng 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN MỘT THÀNH VIÊN 1. Khái niệm về công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Công ty TNHH một thành viên còn được gọi với tên khác là “công ty TNHH một chủ” (Tiếng Anh là Sole member limited liability company). Công ty TNHH một chủ ra đời là hệ quả pháp lý đặc biệt của quá trình phát triển của công ty TNHH khi toàn bộ tài sản của một công ty TNHH nhiều thành viên (vì những lý do khác nhau) đã chuyển vào tay một thành viên duy nhất. Ví dụ, khi một thành viên của công ty TNHH có hai thành viên chết, hoặc một thành viên ra khỏi công ty.

Trong trường hợp này, nếu công ty đang hoạt động có hiệu quả, pháp luật nhiều nước cho phép công ty này tiếp tục tồn tại, không phải chuyển đổi hình thức, cũng như không bị phụ thuộc phải giải thể công ty. Như vậy, công ty TNHH từ chỗ có nhiều chủ sở hữu đã trở thành công ty chỉ có một chủ, từ chỗ có nhiều thành viên đã trở thành công ty chỉ có một thành viên. Sau này, trong quá trình phát triển, công ty TNHH một chủ đã được thành lập mới và không ngừng tăng lên về số lượng. Quan niệm về công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên trên thế giới Quan niệm về công ty TNHH một thành viên ở các nước trên thế giới có sự khác biệt.

Hệ thống pháp luật của Đức, Anh, Hoa Kỳ đều ghi nhận và có những quy định cụ thể về loại hình công ty TNHH một chủ. Luật Công ty TNHH của Cộng hòa Liên bang Đức đã định nghĩa: “Công ty TNHH do một hay nhiều người sáng lập trên cơ sở những quy định của Luật và theo đó có mục đích hoạt động được pháp luật cho phép.” [25] Ngoài ra, Bộ luật Dân sự Cộng hòa Pháp quy định: “Công ty có thể được thành lập trong những trường hợp do Luật định bằng hành vi ý chí của một người.” [23] Trong khi đó pháp luật Mỹ không đưa ra quan niệm cụ thể về công ty TNHH một thành viên mà chỉ quy định trong Luật Thương mại Mỹ: luật pháp cho phép thành lập công ty TNHH một chủ. [24] 6 Như vậy, tính đặc thù của công ty TNHH một thành viên ở các nước trên thế giới so với các loại hình công ty nói chung đó là không có sự liên kết giữa hai hay nhiều cá nhân, tổ chức để thành lập công ty, mà một cá nhân có thể độc lập thành lập công ty. Loại hình công ty này được pháp luật các nước thừa nhận xuất phát từ những lý do cơ bản sau: Thứ nhất, đó là một sự đáp ứng các yêu cầu của thực tiễn kinh doanh.

Sự xuất hiện của những “hợp đồng công ty giả cách” trong khi vốn của toàn bộ công ty thuộc về một người; hoặc trường hợp khác trong quá trình hoạt động vì nhiều nguyên nhân khác nhau đã làm cho công ty TNHH chỉ còn một người hoặc trên thực tế, công ty TNHH một chủ đã tồn tại từ trước đó rất lâu một cách trá hình dưới nhiều hình thức. Do đó, cần phải thừa nhận chính thức loại hình công ty này về mặt pháp lý. Thứ hai, trong hệ thống kinh tế thị trường, chế độ TNHH tạo điều kiện cho các nhà kinh doanh hạn chế rủi ro bằng cách chia sẻ trách nhiệm cho nhiều người. Chính chế độ TNHH này giúp các nhà kinh doanh mạnh dạn đầu tư vào bất kỳ lĩnh vực kinh tế nào có lợi cho xã hội.

Trường hợp phải chịu trách nhiệm vô hạn, họ không dám đầu tư vào những khu vực có rủi ro lớn và như vậy sẽ gây tổn hại đến lợi ích chung của toàn xã hội. Đây là lý do cơ bản nhất cho sự ra đời và phát triển của công ty TNHH một chủ. Thứ ba, việc thừa nhận loại hình công ty TNHH một chủ tạo điều kiện thuận lợi cho các cá nhân, pháp nhân lựa chọn hình thức kinh doanh phù hợp trong điều kiện nền kinh tế thị trường phát triển. Loại hình công ty TNHH “mở” uyển chuyển này cho phép tăng cường tích tụ và tập trung tư bản, khả năng chuyển dịch vốn đầu tư mà không làm mất đi bản chất pháp lý của DN.

Quan niệm công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên một thành viên ở Việt Nam Pháp luật Việt Nam trước đây cũng không ghi nhận công ty TNHH một thành viên. [29] Bởi vì, ở giai đoạn này công ty vẫn được hiểu theo nghĩa truyền thống, gồm ba đặc trưng: sự liên kết của nhiều người thể hiện thông qua việc góp vốn bằng 7 tài sản hoặc bằng giá trị tinh thần; sự liên kết phải thông qua một sự kiện pháp lý đó là hợp đồng thành lập công ty; mục đích của sự liên kết đó là nhằm tìm kiếm lợi nhuận. Như vậy, trong ba điều kiện thì công ty TNHH một thành viên không thỏa mãn hai điều kiện, bởi vì, nếu chỉ có một cá nhân hay một tổ chức thì không thể thực hiện được hành vi “liên kết”, không thể có sự góp vốn vì vậy không thể chấp nhận một hợp đồng đơn phương chỉ có một bên tham gia. Công ty TNHH một thành viên là DN do một tổ chức hoặc một chủ cá nhân làm chủ sở hữu (sau đây gọi là chủ sở hữu công ty).

Chủ sở hữu công ty chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của công ty trong phạm vi vốn điều lệ. Thực tiễn kinh doanh ở nước ta các DN Nhà Nước, các DN của tổ chức chính trị xã hội về bản chất cũng được tổ chức và hoạt động giống như công ty TNHH một thành viên (một chủ sở hữu). Luật DN năm 1999 chỉ quy định công ty TNHH một thành viên là tổ chức: Luật DN 2005 đã phát triển và mở rộng cả cá nhân cũng có quyền thành lập công ty TNHH một thành viên. Công ty TNHH một thành viên thuộc loại hình công ty đối vốn có tư cách pháp nhân, nhưng không được quyền phát hành cổ phiếu.

Còn đối với người nước ngoài tại Việt Nam và người Việt Nam ở nước ngoài thì họ được quyền thành lập công ty TNHH một thành viên theo chính sách khuyến khích đầu tư trong nước và họ sẽ hoạt động theo luật khuyến khích đầu tư trong nước và luật khuyến khích đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Như vậy, có thể khái quát Công ty TNHH một thành viên là DN do một tổ chức hoặc một cá nhân làm chủ sở hữu (sau đây gọi là chủ sở hữu công ty); chủ sở hữu công ty chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của công ty trong phạm vi số vốn điều lệ của công ty. Đặc điểm của công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên 1. Thành viên công ty là một cá nhân hoặc một tổ chức Thành viên duy nhất này của công ty cũng chính là chủ sở hữu công ty.

Nếu như trước đây công ty TNHH một thành viên là một tổ chức thì bây giờ pháp luật nước ta đã thừa nhận chủ sở hữu công ty là một pháp nhân. Điều này phù hợp với 8 chính sách khuyến khích phát triển DN của Đảng và Nhà nước ta, đồng thời tạo ra môi trường pháp lý đa dạng và thuận lợi để cá nhân thành lập công ty riêng phù hợp với yêu cầu của nền kinh tế cũng như các quy định của Luật DN. Chính sự thừa nhận này tạo ra ưu thế riêng cho công ty TNHH một thành viên so với loại hình DN tư nhân. Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên có tư cách pháp nhân Cá nhân hay tổ chức thành lập công ty TNHH một thành viên được coi là có tư cách pháp nhân, tức là đáp ứng đầy đủ 4 điều kiện luật định, đó là: được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thành lập, cho phép thành lập, đăng ký hoặc công nhận; có cơ cấu tổ chức chặt chẽ; có tài sản độc lập với cá nhân, tổ chức khác và tự chịu trách nhiệm bằng tài sản đó; nhân danh mình tham gia các quan hệ pháp luật một cách độc lập [35].

Theo quy định của pháp luật nhiều nước trên thế giới, công ty TNHH một chủ được thừa nhận là pháp nhân vì có sự tách bạch về tài sản giữa tài sản của DN và tài sản còn lại của chủ DN. Khi nghiên cứu về pháp nhân chúng ta thấy: tài sản đem nhập vào công ty nói chung không còn thực quyền sở hữu của người góp tài sản, cũng không thuộc quyền sở hữu cộng đồng (sở hữu chung) của các thành viên nhưng cũng không là một vật vô chủ. Vậy ai là chủ của tài sản đó? Người chủ chính là người được quyền khai thác các tài sản do các thành viên đã đem góp vào công ty; sự khai thác nhằm đạt tới mục đích của các thành viên được ghi nhận trong khế ước khi thành lập công ty. Người chủ ấy là một chủ thể vô hình.

Đó thực chất là một pháp nhân được tạo ra do khế ước thành lập công ty. Cho nên, danh từ công ty còn được dùng để chỉ pháp nhân này [26, tr. Các luật gia quan niệm pháp nhân theo nhiều cách. Loại quan niệm thứ nhất cho rằng, pháp nhân là “một chủ thể giả tưởng”.

Bởi vì chỉ có người ta có hình hài, xương cốt - mới là chủ thể thực sự. Còn pháp nhân chỉ là một “cấu tạo giả tưởng” mang tính ước lệ của pháp luật. Pháp luật giả tưởng rằng, một tổ chức - do nhiều người hợp lại - 9 cũng là một người; phải giả tưởng như vậy, để có một cái gì đó làm trụ cho những quyền và nghĩa vụ được công nhận cho tổ chức đó, mà không phải là của riêng một thành viên nào cả. Đó là pháp nhân, một người vô hình, do các thành viên hợp lại cấu thành và là người đại diện cho tất cả các thành viên.

Loại quan điểm thứ hai, pháp nhân là một chủ thể thực sự. Theo thuyết này, khi một tổ chức, có hoạt động độc lập với ý chí, hoạt động của các thành viên thì tổ chức ấy là một chủ thể, có quyền lợi, có nghĩa vụ như một con người, tức là có nhân cách, nhân tính.