Luận văn thạc sĩ về những yếu tố kinh tế xã hội tác động đến tình trạng suy dinh dưỡng trẻ em ...

Phân tích các yếu tố kinh tế xã hội ảnh hưởng đến tình trạng suy dinh dưỡng trẻ em tại Việt Nam trong luận văn thạc sĩ chuyên sâu.

• Tác giả: Đặng Hướng Kim Chi
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Duy Phong
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Phát Triển
• Đề tài: Những Yếu Tố Kinh Tế Xã Hội Tác Động Đến Tình Trạng Suy Dinh Dưỡng Trẻ Em Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. BỐI CẢNH NGHIÊN CỨU
• 1.2. VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.3. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.4. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 1.5. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.7. Ý NGHĨA CỦA NGHIÊN CỨU
• 1.8. KẾT CẤU CỦA ĐỀ TÀI
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM LIÊN QUAN
• 2.1.1. Nghiên cứu ngoài nước
• 2.1.2. Nghiên cứu trong nước
• 2.2. KHUNG PHÂN TÍCH
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. MÔ HÌNH VÀ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU
• 3.1.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.1.2. Giả thuyết nghiên cứu
• 3.2. DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU
• 3.3. QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU VÀ PHÂN TÍCH DỮ LIỆU
• 3.3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.3.2. Phân tích dữ liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. TỔNG QUAN VỀ TÌNH TRẠNG TRẺ SUY DINH DƯỠNG
• 4.2. MÔ TẢ MẪU NGHIÊN CỨU
• 4.3. THỐNG KÊ MÔ TẢ
• 4.4. PHÂN TÍCH KẾT QUẢ
• 4.4.1. Kiểm tra đa cộng tuyến
• 4.4.2. Kết quả hồi quy
• 4.5. THẢO LUẬN KẾT QUẢ
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.2. HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tình trạng suy dinh dưỡng trẻ em tại Việt Nam

Tình trạng suy dinh dưỡng trẻ em tại Việt Nam đã trở thành một vấn đề nghiêm trọng trong những năm qua. Theo báo cáo của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng thể thấp còi và nhẹ cân vẫn ở mức cao, đặc biệt là ở các vùng khó khăn như Tây Nguyên và miền núi phía Bắc. Nghiên cứu này nhằm xác định các yếu tố kinh tế xã hội tác động đến tình trạng này, từ đó đề xuất các giải pháp cải thiện.

1.1. Định nghĩa và phân loại suy dinh dưỡng trẻ em

Suy dinh dưỡng trẻ em được phân loại thành ba loại chính: suy dinh dưỡng thể thấp còi, suy dinh dưỡng thể nhẹ cân và suy dinh dưỡng thể còi cọc. Mỗi loại có những chỉ số và cách đánh giá khác nhau, thường dựa trên các chỉ số HAZ, WAZ và WHZ theo tiêu chuẩn của WHO.

1.2. Tình hình suy dinh dưỡng trẻ em qua các năm

Từ năm 2007 đến 2014, tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng thể thấp còi đã giảm 4.3% mỗi năm, nhưng vẫn còn ở mức 24.9%. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn tác động tiêu cực đến sự phát triển kinh tế và xã hội của đất nước.

II. Những thách thức trong việc giảm thiểu suy dinh dưỡng trẻ em

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc cải thiện tình trạng dinh dưỡng trẻ em, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải đối mặt. Các yếu tố như điều kiện sống, giáo dục và thu nhập của gia đình đều có ảnh hưởng lớn đến tình trạng dinh dưỡng của trẻ. Việc thiếu hụt thông tin và chính sách can thiệp kịp thời cũng là một trong những nguyên nhân chính.

2.1. Điều kiện sống và ảnh hưởng đến dinh dưỡng

Điều kiện sống kém, thiếu nước sạch và vệ sinh môi trường là những yếu tố chính dẫn đến tình trạng suy dinh dưỡng. Trẻ em sống trong các hộ gia đình có điều kiện kinh tế khó khăn thường có nguy cơ cao hơn về suy dinh dưỡng.

2.2. Giáo dục và nhận thức về dinh dưỡng

Trình độ học vấn của cha mẹ có mối liên hệ chặt chẽ với tình trạng dinh dưỡng của trẻ. Những gia đình có cha mẹ có trình độ học vấn cao thường có khả năng cung cấp chế độ ăn uống đầy đủ và hợp lý hơn cho trẻ.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của yếu tố kinh tế xã hội

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp hồi quy đa biến để phân tích dữ liệu từ cuộc điều tra MICS năm 2011. Mục tiêu là xác định mức độ tác động của các yếu tố kinh tế xã hội đến tình trạng suy dinh dưỡng trẻ em. Phương pháp này cho phép đánh giá chính xác hơn về mối quan hệ giữa các biến số.

3.1. Dữ liệu và quy trình nghiên cứu

Dữ liệu được thu thập từ cuộc điều tra MICS, bao gồm thông tin về tình trạng dinh dưỡng, điều kiện sống và trình độ học vấn của cha mẹ. Quy trình nghiên cứu bao gồm các bước thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu.

3.2. Mô hình hồi quy và giả thuyết nghiên cứu

Mô hình hồi quy đa biến được sử dụng để kiểm tra các giả thuyết về tác động của các yếu tố kinh tế xã hội đến tình trạng suy dinh dưỡng. Các biến số như thu nhập, trình độ học vấn và điều kiện sống sẽ được đưa vào mô hình để phân tích.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối liên hệ rõ ràng giữa các yếu tố kinh tế xã hội và tình trạng suy dinh dưỡng trẻ em. Cụ thể, thu nhập cao hơn và trình độ học vấn của cha mẹ có tác động tích cực đến tình trạng dinh dưỡng của trẻ. Những phát hiện này có thể được áp dụng để xây dựng các chính sách can thiệp hiệu quả.

4.1. Phân tích kết quả hồi quy

Kết quả hồi quy cho thấy rằng thu nhập và trình độ học vấn của cha mẹ có tác động mạnh mẽ đến tình trạng suy dinh dưỡng. Những trẻ em có cha mẹ có thu nhập cao hơn có khả năng bị suy dinh dưỡng thấp hơn.

4.2. Đề xuất chính sách can thiệp

Dựa trên kết quả nghiên cứu, các chính sách can thiệp cần tập trung vào việc nâng cao thu nhập và giáo dục cho cha mẹ. Các chương trình hỗ trợ dinh dưỡng cũng cần được triển khai để cải thiện tình trạng dinh dưỡng của trẻ em.

V. Kết luận và hướng nghiên cứu tương lai

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các yếu tố kinh tế xã hội có ảnh hưởng lớn đến tình trạng suy dinh dưỡng trẻ em tại Việt Nam. Việc cải thiện các yếu tố này không chỉ giúp nâng cao sức khỏe cho trẻ em mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của xã hội. Hướng nghiên cứu tương lai có thể tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các chính sách can thiệp đã được triển khai.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Các phát hiện chính của nghiên cứu cho thấy rằng thu nhập và giáo dục là hai yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến tình trạng dinh dưỡng của trẻ em. Cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể để cải thiện tình trạng này.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể xem xét tác động của các chương trình can thiệp dinh dưỡng hiện tại và đánh giá hiệu quả của chúng trong việc cải thiện tình trạng dinh dưỡng trẻ em.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tình trạng suy dinh dưỡng trẻ em tại Việt Nam vẫn là một vấn đề cấp bách, mặc dù đã có nhiều cải thiện trong những năm gần đây. Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia (2014), tỷ lệ suy dinh dưỡng thể thấp còi ở trẻ dưới 5 tuổi là khoảng 24.9%, trong khi suy dinh dưỡng thể nhẹ cân chiếm khoảng 14.5%. Mặc dù tỷ lệ này có xu hướng giảm trung bình 4.3% mỗi năm đối với thấp còi và 5% đối với nhẹ cân trong giai đoạn 2007-2014, nhưng vẫn còn ở mức cao, đặc biệt tại các vùng khó khăn như Tây Nguyên, Trung du và miền núi phía Bắc. Nghiên cứu nhằm xác định và đo lường mức độ ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế xã hội đến tình trạng suy dinh dưỡng trẻ em tại Việt Nam, dựa trên dữ liệu điều tra MICS năm 2011 do Tổng cục Thống kê phối hợp với UNICEF và UNFPA thực hiện. Mục tiêu cụ thể là phân tích các yếu tố như tuổi, giới tính, dân tộc, tình trạng kinh tế hộ, trình độ học vấn của cha mẹ, điều kiện vệ sinh môi trường và khu vực sinh sống, từ đó đề xuất các giải pháp cải thiện tình trạng suy dinh dưỡng. Phạm vi nghiên cứu bao gồm 6 vùng kinh tế xã hội của Việt Nam với mẫu khảo sát hơn 3,000 trẻ em dưới 5 tuổi. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp bằng chứng khoa học cho các nhà hoạch định chính sách nhằm giảm thiểu tỷ lệ suy dinh dưỡng, góp phần nâng cao thể trạng và phát triển nguồn nhân lực tương lai.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai khung lý thuyết chính. Thứ nhất là khung phân tích của UNICEF (1990, 1998), trong đó các yếu tố kinh tế xã hội ở cấp độ hộ gia đình và cộng đồng tác động đến tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe của trẻ thông qua các yếu tố như quy mô hộ, trình độ học vấn của cha mẹ, thu nhập, điều kiện vệ sinh môi trường và khả năng tiếp cận dịch vụ y tế. Khung này nhấn mạnh vai trò của vốn con người, vốn tài chính và vốn xã hội trong việc cải thiện dinh dưỡng trẻ em. Thứ hai là mô hình tối đa hóa hữu dụng của Becker (1981), trong đó hộ gia đình tối ưu hóa mức độ hữu dụng dựa trên các đầu vào như thức ăn, dịch vụ y tế và các đặc điểm cá nhân của trẻ (tuổi, giới tính) cũng như đặc điểm hộ gia đình (trình độ học vấn, thu nhập). Mô hình này cho phép xây dựng hàm cầu sức khỏe trẻ em, trong đó các biến đặc tính trẻ, hộ gia đình và cộng đồng được đưa vào để phân tích tác động đến tình trạng dinh dưỡng.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Suy dinh dưỡng thể thấp còi (HAZ < -2 SD)
• Suy dinh dưỡng thể nhẹ cân (WAZ < -2 SD)
• Chỉ số nhân trắc học (HAZ, WAZ, WHZ)
• Yếu tố kinh tế xã hội: trình độ học vấn cha mẹ, tình trạng kinh tế hộ, dân tộc, khu vực sinh sống, điều kiện vệ sinh môi trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ cuộc điều tra MICS năm 2011 với mẫu gồm 3,087 trẻ em dưới 5 tuổi trên toàn quốc. Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả để khảo sát đặc điểm mẫu và tỷ lệ suy dinh dưỡng, kết hợp với hồi quy Logistic đa biến để ước lượng tác động của các yếu tố kinh tế xã hội đến xác suất trẻ bị suy dinh dưỡng thể thấp còi và nhẹ cân. Đồng thời, hồi quy tuyến tính đa biến (OLS) được sử dụng để phân tích ảnh hưởng của các yếu tố đến các chỉ số nhân trắc học HAZ và WAZ. Mô hình hồi quy được kiểm định đa cộng tuyến bằng hệ số tương quan và VIF, đồng thời sử dụng Robust Standard Errors để khắc phục hiện tượng phương sai thay đổi. Các biến độc lập bao gồm tuổi, giới tính, khu vực sinh sống, dân tộc, tình trạng kinh tế hộ (phân loại theo Wealth index score), số trẻ dưới 5 tuổi trong hộ, trình độ học vấn cha mẹ, điều kiện sử dụng nước sạch và nhà vệ sinh đạt chuẩn, cùng các biến giả đại diện cho vùng miền. Quy trình nghiên cứu gồm tổng quan tài liệu, xây dựng mô hình và giả thuyết, xử lý dữ liệu, phân tích hồi quy và đề xuất chính sách.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tuổi tác và suy dinh dưỡng: Kết quả hồi quy Logistic cho thấy nguy cơ trẻ bị suy dinh dưỡng thể thấp còi tăng theo tuổi, đặc biệt trẻ dưới 38 tháng tuổi có nguy cơ cao hơn, sau đó nguy cơ giảm dần. Tương tự, với suy dinh dưỡng thể nhẹ cân, nguy cơ cao nhất ở trẻ dưới 44 tháng tuổi. Điều này phù hợp với xu hướng giảm chỉ số HAZ và WAZ khi trẻ lớn lên, đặc biệt trong nhóm 12-23 tháng tuổi.

2. Giới tính: Nghiên cứu không tìm thấy sự khác biệt đáng kể về xác suất bị suy dinh dưỡng giữa bé trai và bé gái. Tuy nhiên, chỉ số cân nặng theo tuổi (WAZ) của bé trai trung bình cao hơn bé gái, phản ánh sự khác biệt về phát triển thể chất.

3. Khu vực sinh sống: Trẻ em sống ở thành thị và nông thôn không có sự khác biệt rõ rệt về xác suất bị suy dinh dưỡng nhẹ cân, nhưng chỉ số nhân trắc học của trẻ thành thị cao hơn đáng kể so với trẻ nông thôn. Vùng Đông Nam Bộ có tình trạng dinh dưỡng tốt nhất, trong khi Bắc Trung Bộ, Duyên hải miền Trung và Tây Nguyên có tỷ lệ suy dinh dưỡng cao nhất.

4. Dân tộc: Trẻ em dân tộc thiểu số có tình trạng dinh dưỡng kém hơn trẻ dân tộc Kinh, với nguy cơ suy dinh dưỡng nhẹ cân cao hơn đáng kể.

5. Tình trạng kinh tế hộ: Tình trạng kinh tế tốt hơn giúp giảm nguy cơ suy dinh dưỡng. Trẻ sống trong hộ gia đình giàu hoặc rất giàu có tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp hơn khoảng 20-30% so với nhóm rất nghèo.

6. Quy mô gia đình: Số lượng trẻ dưới 5 tuổi trong hộ gia đình càng nhiều thì nguy cơ suy dinh dưỡng của từng trẻ càng cao, do nguồn lực chăm sóc bị phân tán.

7. Trình độ học vấn cha mẹ: Trình độ học vấn của cả cha và mẹ có tác động tích cực đến tình trạng dinh dưỡng của trẻ. Trẻ có cha hoặc mẹ có trình độ đại học hoặc cao đẳng có tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp hơn khoảng 15-20% so với nhóm trình độ tiểu học trở xuống.

8. Điều kiện vệ sinh môi trường: Việc sử dụng nước sạch góp phần cải thiện chỉ số chiều cao theo tuổi (HAZ), tuy nhiên, không có bằng chứng rõ ràng về tác động giảm xác suất suy dinh dưỡng khi sử dụng nhà vệ sinh đạt chuẩn.

Thảo luận kết quả

Các kết quả trên phù hợp với nhiều nghiên cứu trong và ngoài nước, khẳng định vai trò quan trọng của các yếu tố kinh tế xã hội trong việc ảnh hưởng đến tình trạng suy dinh dưỡng trẻ em. Việc tuổi tác ảnh hưởng đến suy dinh dưỡng phản ánh giai đoạn chuyển tiếp từ bú mẹ sang ăn dặm và tiếp xúc với môi trường bên ngoài, dễ bị nhiễm bệnh và thiếu dinh dưỡng. Sự khác biệt về chỉ số nhân trắc học giữa thành thị và nông thôn cho thấy bất bình đẳng về điều kiện sống và chăm sóc sức khỏe. Tình trạng kinh tế hộ và trình độ học vấn cha mẹ là những yếu tố then chốt, ảnh hưởng đến khả năng cung cấp dinh dưỡng và kiến thức chăm sóc trẻ. Mặc dù điều kiện vệ sinh môi trường có vai trò nhất định, nhưng kết quả không đồng nhất có thể do các yếu tố khác như thói quen vệ sinh cá nhân và dịch vụ y tế cũng ảnh hưởng. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố tỷ lệ suy dinh dưỡng theo vùng, bảng so sánh tỷ lệ suy dinh dưỡng theo trình độ học vấn và tình trạng kinh tế hộ để minh họa rõ nét các phát hiện.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường giáo dục dinh dưỡng và chăm sóc trẻ: Triển khai các chương trình đào tạo, tập huấn cho cha mẹ, đặc biệt là nhóm có trình độ học vấn thấp, nhằm nâng cao kiến thức về dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe trẻ em. Mục tiêu giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng ít nhất 10% trong vòng 3 năm, do Bộ Y tế phối hợp với ngành giáo dục thực hiện.

2. Hỗ trợ kinh tế cho các hộ nghèo và dân tộc thiểu số: Cung cấp các gói hỗ trợ dinh dưỡng, thực phẩm bổ sung và dịch vụ y tế miễn phí hoặc giá ưu đãi cho trẻ em thuộc hộ nghèo và dân tộc thiểu số tại các vùng khó khăn. Mục tiêu cải thiện chỉ số HAZ và WAZ trung bình lên ít nhất 0.2 điểm trong 5 năm, do các tổ chức chính phủ và phi chính phủ phối hợp thực hiện.

3. Phát triển cơ sở hạ tầng y tế và vệ sinh môi trường: Đầu tư xây dựng và nâng cấp hệ thống cấp nước sạch, nhà vệ sinh đạt chuẩn tại các vùng nông thôn và miền núi, đồng thời tăng cường dịch vụ y tế cơ sở. Mục tiêu 100% hộ gia đình sử dụng nước sạch và nhà vệ sinh đạt chuẩn trong vòng 5 năm, do Bộ Xây dựng và Bộ Y tế phối hợp triển khai.

4. Giảm quy mô trẻ em dưới 5 tuổi trong hộ gia đình: Tuyên truyền và hỗ trợ kế hoạch hóa gia đình nhằm giảm số lượng trẻ nhỏ trong cùng một hộ, giúp tăng khả năng chăm sóc và dinh dưỡng cho từng trẻ. Mục tiêu giảm tỷ lệ hộ có từ 3 trẻ dưới 5 tuổi xuống dưới 5% trong 5 năm, do Bộ Y tế và các tổ chức dân số thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách: Nghiên cứu cung cấp bằng chứng khoa học để xây dựng các chính sách can thiệp hiệu quả nhằm giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em, đặc biệt tại các vùng khó khăn và nhóm dân tộc thiểu số.

2. Các tổ chức phi chính phủ và quốc tế: Tài liệu giúp các tổ chức thiết kế chương trình hỗ trợ dinh dưỡng, y tế và giáo dục phù hợp với đặc điểm kinh tế xã hội của từng vùng miền.

3. Nhà nghiên cứu và học viên: Cung cấp cơ sở lý thuyết, phương pháp và dữ liệu thực nghiệm để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về dinh dưỡng và phát triển trẻ em.

4. Ngành y tế và giáo dục: Hỗ trợ xây dựng các chương trình đào tạo, truyền thông nâng cao nhận thức về dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe trẻ em cho cộng đồng và cán bộ y tế cơ sở.

Câu hỏi thường gặp

1. Yếu tố nào ảnh hưởng mạnh nhất đến suy dinh dưỡng trẻ em?
   Trình độ học vấn của cha mẹ và tình trạng kinh tế hộ là hai yếu tố có tác động mạnh nhất, giúp giảm nguy cơ suy dinh dưỡng đáng kể.

2. Tại sao trẻ lớn tuổi lại dễ bị suy dinh dưỡng hơn?
   Khi trẻ lớn, nhu cầu dinh dưỡng tăng, đồng thời trẻ bắt đầu ăn dặm và tiếp xúc với môi trường bên ngoài, dễ mắc bệnh và thiếu hụt dinh dưỡng nếu không được chăm sóc đúng cách.

3. Có sự khác biệt về suy dinh dưỡng giữa trẻ thành thị và nông thôn không?
   Mặc dù xác suất suy dinh dưỡng nhẹ cân không khác biệt nhiều, nhưng chỉ số nhân trắc học của trẻ thành thị cao hơn, phản ánh điều kiện sống và chăm sóc tốt hơn.

4. Việc sử dụng nước sạch và nhà vệ sinh đạt chuẩn có giảm suy dinh dưỡng không?
   Sử dụng nước sạch giúp cải thiện chiều cao theo tuổi, nhưng tác động giảm xác suất suy dinh dưỡng chưa rõ ràng, có thể do các yếu tố vệ sinh cá nhân và dịch vụ y tế cũng đóng vai trò quan trọng.

5. Làm thế nào để giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ dân tộc thiểu số?
   Cần tập trung hỗ trợ kinh tế, giáo dục và phát triển cơ sở hạ tầng y tế, vệ sinh môi trường tại các vùng dân tộc thiểu số, đồng thời nâng cao nhận thức về dinh dưỡng và chăm sóc trẻ.

Kết luận

• Tuổi tác, tình trạng kinh tế hộ, trình độ học vấn cha mẹ và dân tộc là những yếu tố kinh tế xã hội quan trọng ảnh hưởng đến tình trạng suy dinh dưỡng trẻ em tại Việt Nam.
• Trẻ em dân tộc thiểu số và sống ở vùng miền núi có nguy cơ suy dinh dưỡng cao hơn đáng kể so với trẻ dân tộc Kinh và vùng thành thị.
• Việc sử dụng nước sạch góp phần cải thiện chiều cao theo tuổi, tuy nhiên tác động của nhà vệ sinh đạt chuẩn chưa rõ ràng.
• Quy mô gia đình và số lượng trẻ dưới 5 tuổi trong hộ ảnh hưởng tiêu cực đến tình trạng dinh dưỡng của trẻ.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để đề xuất các chính sách can thiệp nhằm giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em trong vòng 3-5 năm tới.

Các nhà hoạch định chính sách và tổ chức liên quan cần phối hợp triển khai các giải pháp giáo dục, hỗ trợ kinh tế và phát triển cơ sở hạ tầng y tế, vệ sinh môi trường nhằm cải thiện tình trạng dinh dưỡng trẻ em trên toàn quốc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH *** ĐẶNG HƢỚNG KIM CHI NHỮNG YẾU TỐ KINH TẾ XÃ HỘI TÁC ĐỘNG ĐẾN TÌNH TRẠNG SUY DINH DƢỠNG TRẺ EM TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2015 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH *** ĐẶNG HƢỚNG KIM CHI NHỮNG YẾU TỐ KINH TẾ XÃ HỘI TÁC ĐỘNG ĐẾN TÌNH TRẠNG SUY DINH DƢỠNG TRẺ EM TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Kinh tế phát triển Mã số : 60310105 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. NGUYỄN DUY PHONG TP. Hồ Chí Minh – Năm 2015 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan bản luận văn “Những yếu tố kinh tế xã hội tác động đến tình trạng suy dinh dƣỡng trẻ em tại Việt Nam” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Ngoài những tài liệu tham khảo đƣợc trích dẫn trong luận văn này, không có sản phẩm, nghiên cứu nào của ngƣời khác đƣợc sử dụng trong luận văn mà không đƣợc trích dẫn theo quy định. Toàn phần hay những phần nhỏ của luận văn này chƣa từng đƣợc công bố, sử dụng hoặc nộp để nhận bằng cấp tại các trƣờng đại học, cơ sở đào tạo hoặc bất cứ nơi nào khác. Hồ Chí Minh, tháng 04 năm 2015 Học viên Đặng Hƣớng Kim Chi TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC HÌNH VẼ TÓM TẮT CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU . BỐI CẢNH NGHIÊN CỨU . VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU . MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU . CÂU HỎI NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU . PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Ý NGHĨA CỦA NGHIÊN CỨU . KẾT CẤU CỦA ĐỀ TÀI .5 CHƢƠNG 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU . CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM LIÊN QUAN . Nghiên cứu ngoài nƣớc . Nghiên cứu trong nƣớc . KHUNG PHÂN TÍCH .17 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . MÔ HÌNH VÀ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU . Mô hình nghiên cứu . Giả thuyết nghiên cứu . DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU . QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU VÀ PHÂN TÍCH DỮ LIỆU . Quy trình nghiên cứu . Phân tích dữ liệu .27 CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . TỔNG QUAN VỀ TÌNH TRẠNG TRẺ SUY DINH DƢỠNG . MÔ TẢ MẪU NGHIÊN CỨU . THỐNG KÊ MÔ TẢ . PHÂN TÍCH KẾT QUẢ . Kiểm tra đa cộng tuyến . Kết quả hồi quy . THẢO LUẬN KẾT QUẢ .49 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH . HÀM Ý CHÍNH SÁCH. HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI VÀ HƢỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO .57 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ACC .Administrative Committee on Coordination ĐB . Đại học – Cao đẳng HAZ .Height for Age Z score GDP .Gross Domestic Product MDGs . Millennium Development Goals MICS .Multiple Indicator Cluster Surveys OLS .Ordinary Least Squares SCN .Sub - Committee on Nutrition SD .Standard Deviation THCS .Trung học cơ sở THPT .Trung học phổ thông TP .Thành Phố UNFPA . United Nations Population Fund UNICEF . United Nations Children's Fund WAZ .Weight for Age Z score WHO .World Health Organization WHZ .Weight for Height Z score TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Bảng tham chiếu của WHO với 3 chỉ số Z – score .2 : Những yếu tố ảnh hƣởng đến suy dinh dƣỡng trẻ em .1: Tỷ lệ suy dinh dƣỡng trẻ em qua các năm .2: Tỷ lệ suy dinh dƣỡng trẻ em theo vùng .3: Tỷ lệ trẻ phân theo giới tính, độ tuổi, khu vực, dân tộc, số trẻ trong gia đình .4: Tỷ lệ trẻ phân theo trình độ học vấn của cha, mẹ .5: Tỷ lệ trẻ phân theo tình trạng kinh tế, vùng và đặc tính cộng đồng .6: Tỷ lệ trẻ suy dinh dƣỡng phân theo giới tính, độ tuổi, tình trạng kinh tế, khu vực, dân tộc .7: Tỷ lệ trẻ suy dinh dƣỡng phân theo trình độ học vấn của cha, mẹ .8: Tỷ lệ trẻ suy dinh dƣỡng phân theo vùng, đặc điểm cộng đồng .9: Thống kê mô tả .10: Kết quả hồi quy Logistic và OLS về tình trạng suy dinh dƣỡng thấp còi trẻ em .11: Kết quả hồi quy Logistic và OLS về tình trạng suy dinh dƣỡng nhẹ cân trẻ em .12: Kết quả tính tác động biên .47 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 2.1: Khung phân tích các yếu tố ảnh hƣởng đến suy dinh dƣỡng trẻ em.2: Khung phân tích .1: Quy trình nghiên cứu .1: Tỷ lệ suy dinh dƣỡng trẻ em theo vùng .30 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TÓM TẮT Mục tiêu của luận văn là xác định và đo lƣờng mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố kinh tế xã hội đến tình trạng suy dinh dƣỡng trẻ em ở Việt Nam, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp cải thiện thực trạng suy dinh dƣỡng ở trẻ em. Bằng cách sử dụng phƣơng pháp hồi quy Logistic đa biến kết hợp với hồi quy tuyến tính đa biến nghiên cứu đã cho thấy trẻ sẽ dễ bị suy dinh dƣỡng hơn khi tuổi càng tăng tuy nhiên nguy cơ này sẽ giảm khi trẻ bắt đầu cứng cáp hơn (đối với suy dinh dƣỡng thấp còi là khi trẻ bƣớc qua giai đoạn 38 tháng tuổi và suy dinh dƣỡng nhẹ cân là 44 tháng tuổi). Kết quả nghiên cứu không cho thấy sự khác biệt về khả năng bị suy dinh dƣỡng giữa nam và nữ, tuy nhiên nghiên cứu đã chỉ ra những bé trai thƣờng có chỉ số cân nặng theo độ tuổi cao hơn bé gái. Mặc dù kết quả nghiên cứu cho thấy trẻ em sống ở thành thị và nông thôn không có khác biệt trong xác suất bị suy dinh dƣỡng nhẹ cân tuy nhiên chỉ số nhân trắc học (chiều cao theo độ tuổi, cân nặng theo độ tuổi) của những trẻ sống ở thành thị bình quân vẫn cao hơn những trẻ sống ở khu vực nông thôn. Bên cạnh đó, kết quả nghiên cứu còn cho thấy tình trạng dinh dƣỡng trẻ em dân tộc thiểu số bình quân là kém hơn trẻ dân tộc Kinh, khả năng bị suy dinh dƣỡng của trẻ em dân tộc thiểu số cũng cao hơn, đặc biệt là suy dinh dƣỡng thể nhẹ cân. Tình trạng kinh tế của hộ tốt hơn sẽ giúp cải thiện tình trạng dinh dƣỡng của trẻ, giảm khả năng bị suy dinh dƣỡng. Ngoài ra, nghiên cứu còn cho thấy số lƣợng trẻ em dƣới 5 tuổi sống chung trong gia đình càng nhiều thì sẽ gây tác động tiêu cực lên tình trạng dinh dƣỡng của trẻ, khiến trẻ dễ bị suy dinh dƣỡng hơn. Trình độ học vấn của ngƣời cha lẫn ngƣời mẹ càng cao đều giúp cải thiện tình trạng dinh dƣỡng ở trẻ và khiến cho khả năng trẻ bị suy dinh dƣỡng giảm đi. Kết quả nghiên cứu của luận văn không cho thấy bằng chứng của việc sử dụng nƣớc sạch và nhà vệ sinh đạt chuẩn giúp giảm thiểu khả năng suy dinh dƣỡng TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tuy nhiên kết quả ƣớc lƣợng của mô hình hồi quy tuyến tính đã cho thấy việc sử dụng nƣớc sạch sẽ góp phần giúp cải thiện chỉ số chiều cao theo độ tuổi của trẻ. Với việc chọn khu vực Đông Nam Bộ làm nhóm so sánh, luận văn đã chỉ ra hầu hết trẻ em sống ở các vùng khác đều dễ bị suy dinh dƣỡng hơn vùng Đông Nam Bộ và tình trạng dinh dƣỡng của trẻ sống ở vùng Đông Nam Bộ cũng là tốt nhất trong 6 vùng. Ngoài ra, các kết quả hồi quy đã cho thấy khả năng trẻ sống ở Bắc Trung Bô, Duyên hải miền Trung và Tây Nguyên bị suy dinh dƣỡng là cao nhất trong tất cả các vùng (cả về suy dinh dƣỡng thấp còi lẫn suy dinh dƣỡng nhẹ cân). TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU 1. BỐI CẢNH NGHIÊN CỨU Nghiên cứu về suy dinh dƣỡng trẻ em là một trong những chủ đề phổ biến đƣợc nhiều nhà nghiên cứu không chỉ trong lĩnh vực y học mà lẫn kinh tế đặc biệt quan tâm, bởi thông qua việc tham khảo các kết quả nghiên cứu, các bác sĩ có thể giảm thiểu tình trạng suy dinh dƣỡng ở trẻ em thông qua việc cải thiện khẩu phần ăn của trẻ, các nhà hoạch định chính sách sẽ nắm rõ hơn các nguyên nhân kinh tế xã hội ảnh hƣởng đến tình trạng suy dinh dƣỡng ở trẻ, từ đó có những chính sách can thiệp kịp thời và xác đáng nhằm cải thiện tầm vóc của trẻ, góp phần giúp trẻ có đƣợc những đóng góp tích cực cho xã hội trong tƣơng lại. Xu hƣớng nghiên cứu về nguyên nhân gây ra suy dinh dƣỡng ở trẻ em trên thế giới lẫn Việt Nam thƣờng tập trung vào khía cạnh dinh dƣỡng học và dịch tể học, riêng trong lĩnh vực kinh tế thì các nhà nghiên cứu hay quan tâm đến các yếu tố kinh tế xã hội, văn hóa có liên quan đến vốn con ngƣời, vốn tài chính, vốn vật chất và vốn xã hội nhƣ là những nguyên nhân gián tiếp làm hạn chế khả năng tiếp cận điều kiện dinh dƣỡng dẫn đến tình trạng suy dinh dƣỡng ở trẻ em. Vậy những yếu tố kinh tế xã hội nào sẽ tác động đến tình trạng suy dinh dƣỡng ở trẻ em? Đã có rất nhiều nghiên cứu đƣợc tiến hành nhằm đi tìm lời giải cho câu hỏi trên, tuy nhiên đến nay, về mặt lý thuyết vẫn chƣa có một tiêu chuẩn rõ ràng nào cho vấn đề này. Các nhà kinh tế cũng đã tiến hành nhiều nghiên cứu thực nghiệm dựa trên dữ liệu của nhiều quốc gia khác nhau tuy nhiên kết quả nghiên cứu vẫn chƣa cho thấy đƣợc sự nhất quán trong việc xác định các yếu tố kinh tế xã hội tác động đến tình trạng suy dinh dƣỡng ở trẻ cũng nhƣ chiều hƣớng tác động của một số yếu tố. Việc nghiên cứu về tình trạng suy dinh dƣỡng ở trẻ em nhằm có những chính sách can thiệp giúp cải thiện tầm vóc của trẻ là một vấn đề quan trọng đối với bất cứ quốc gia nào, đặc biệt là với một nƣớc đang phát triển nhƣ Việt Nam. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, theo hiểu biết của tác giả thì ở Việt Nam khi nghiên cứu về suy dinh dƣỡng, các tác giả đa phần tập trung ở khía cạnh dinh dƣỡng và dịch tể TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 học, mới chỉ có một vài nhóm tác giả nghiên cứu về những yếu tố kinh tế xã hội nhƣ Hop vs Khan (2002), Thang vs Popkin (2003), Wagstaff và cộng sự (2003)…, trong khi giảm thiểu tỷ lệ suy dinh dƣỡng ở trẻ em ngày càng trở nên quan trọng.