Luận văn thạc sĩ: Nghiên cứu dịch tễ và sinh lý máu của chó mắc bệnh Parvovirus tại Mỹ Hào, Hưng Yên

Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ và sinh lý sinh hóa máu của chó mắc parvovirus tại Mỹ Hào, Hưng Yên, cung cấp thông tin quan trọng cho thú y.

• Tác giả: Trương Quốc Đạt
• Người hướng dẫn: TS. Dương Văn Nhiệm
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ và sinh lý, sinh hóa máu của chó mắc bệnh do Parvovirus tại Mỹ Hào, Hưng Yên
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục hình
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Thesis abstract
• 1.8. Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 1.9. Tổng quan tài liệu
• 1.9.1. Nguồn gốc loài chó
• 1.9.2. Một số giống chó chính trên thế giới
• 1.9.3. Một số giống chó nuôi ở Việt Nam
• 1.9.4. Các giống chó địa phương
• 1.9.5. Một số giống chó nhập ngoại
• 1.9.6. Một số đặc điểm sinh lý loài chó
• 1.9.6.1. Tần số hô hấp (số lần thở/phút)
• 1.9.6.2. Tần số tim (lần/phút)
• 1.10. Bệnh do Parvovirus trên chó
• 1.10.1. Lịch sử bệnh
• 1.10.2. Phân loại và một số đặc tính sinh học của virus
• 1.10.3. Dịch tễ học
• 1.10.4. Cách sinh bệnh. Tổn thương
• 1.10.5. Phòng bệnh
• 1.11. Các chỉ tiêu sinh lý, sinh hóa máu của chó
• 1.11.1. Một số chỉ tiêu sinh lý máu ở chó
• 1.11.2. Một số chỉ tiêu sinh hóa của chó
• 1.12. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 1.12.1. Đối tượng nghiên cứu, địa điểm nghiên cứu, thời gian nghiên cứu
• 1.12.2. Nội dung nghiên cứu
• 1.12.2.1. Tình hình mắc các nhóm bệnh ở chó được mang tới khám và điều trị
• 1.12.2.2. Xác định tỷ lệ mắc bệnh do Parvovirus ở chó theo giống, lứa tuổi và mùa vụ, giữa chó được tiêm phòng và chó chưa được tiêm phòng
• 1.12.2.3. Xác định một số chỉ tiêu sinh lý máu trên chó mắc bệnh do Parvovirus
• 1.12.2.4. Xác định một số chỉ tiêu sinh hóa máu trên chó mắc bệnh do Parvovirus
• 1.12.2.5. Thử nghiệm một số phác đồ điều trị bệnh do Parvovirus trên chó
• 1.12.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.12.3.1. Phương pháp khám lâm sàng
• 1.12.3.2. Phương pháp xác định bệnh bằng test CPV
• 1.12.3.3. Khảo sát tỷ lệ chó mắc bệnh do Parvovirus
• 1.12.3.4. Phương pháp lấy máu để kiểm tra các chỉ tiêu
• 1.12.3.5. Phương pháp mổ khám quan sát các tổn thương đại thể
• 1.12.3.6. Phương pháp thử nghiệm phác đồ điều trị mới cho chó mắc bệnh do Parvovirus
• 1.12.3.7. Phương pháp xử lý số liệu
• 1.13. Kết quả và thảo luận
• 1.13.1. Kết quả phân loại bệnh của chó được điều trị
• 1.13.2. Tỷ lệ mắc bệnh do Parvovirus ở chó
• 1.13.3. Tỷ lệ mắc bệnh do Parvovirus theo nhóm giống chó
• 1.13.4. Tỷ lệ chó mắc bệnh do Parvovirus theo lứa tuổi
• 1.13.5. Tỷ lệ chó mắc bệnh do Parvovirus theo mùa
• 1.13.6. Tỷ lệ mắc bệnh giữa chó đã được tiêm phòng và chó chưa được tiêm phòng
• 1.13.7. Kết quả nghiên cứu một số chỉ tiêu sinh lý máu ở chó mắc bệnh do Parvovirus
• 1.13.7.1. Các chỉ tiêu hồng cầu chó khỏe và chó mắc bệnh do Parvovirus
• 1.13.7.2. Số lượng bạch cầu và công thức bạch cầu của chó trong bệnh do Parvovirus
• 1.13.7.3. Số lượng tiểu cầu trên chó khỏe và chó mắc bệnh do Parvovirus
• 1.13.7.4. Sự thay đổi của một số chỉ tiêu sinh hóa máu trên chó bệnh do Parvovirus
• 1.13.8. Thử nghiệm một số phác đồ điều trị bệnh do Parvovirus
• 1.14. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Dịch Tễ Bệnh Parvovirus Chó tại Hưng Yên

Bệnh Parvovirus ở chó là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, gây ra nhiều thiệt hại kinh tế cho người nuôi chó. Nghiên cứu về dịch tễ học Parvovirus chó Hưng Yên giúp chúng ta hiểu rõ hơn về sự lây lan, phân bố của bệnh, từ đó có các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát hiệu quả. Tình hình Parvovirus chó tại Hưng Yên đang diễn biến phức tạp, đòi hỏi sự quan tâm và nghiên cứu sâu rộng. Theo nghiên cứu của Trương Quốc Đạt (2019), bệnh truyền nhiễm chiếm tỷ lệ mắc cao thứ hai (21,97%) tại các phòng khám thú y ở Mỹ Hào, Hưng Yên, trong đó viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus chiếm 11,25%.

1.1. Tình Hình Mắc Bệnh Parvo ở Chó tại Các Phòng Khám

Nghiên cứu cho thấy bệnh nội khoa chiếm tỷ lệ cao nhất (43,81%), bao gồm các ca viêm nhiễm đường tiêu hóa, hô hấp và tiết niệu. Bệnh truyền nhiễm đứng thứ hai với 21,97%, trong đó Parvovirus là một trong những tác nhân chính. Bệnh ngoại khoa chiếm 19,73%, bệnh ký sinh trùng 8,06% và bệnh sản khoa 6,44%. Tỷ lệ điều trị khỏi bệnh truyền nhiễm thường thấp do tính phức tạp của tác nhân gây bệnh.

1.2. Phân Bố Bệnh Parvovirus Chó Theo Địa Lý tại Hưng Yên

Nghiên cứu tập trung vào khu vực Mỹ Hào, Hưng Yên, tuy nhiên, cần có thêm các nghiên cứu mở rộng để đánh giá sự phân bố Parvovirus chó trên toàn tỉnh. Các yếu tố như mật độ nuôi chó, điều kiện vệ sinh thú y và ý thức phòng bệnh của người dân có thể ảnh hưởng đến sự lây lan của bệnh. Việc xác định các khu vực có nguy cơ cao giúp tập trung nguồn lực và triển khai các biện pháp phòng ngừa hiệu quả hơn.

II. Thách Thức Chẩn Đoán và Điều Trị Parvovirus ở Chó

Chẩn đoán sớm và chính xác bệnh Parvovirus ở chó là yếu tố then chốt để điều trị thành công. Tuy nhiên, việc chẩn đoán đôi khi gặp khó khăn do triệu chứng lâm sàng có thể nhầm lẫn với các bệnh khác. Điều trị Parvovirus chó cũng là một thách thức lớn, đặc biệt ở chó con và chó có hệ miễn dịch yếu. Nghiên cứu về sinh lý máu chó Parvo giúp chúng ta hiểu rõ hơn về cơ chế bệnh sinh và có các biện pháp điều trị phù hợp.

2.1. Khó Khăn Trong Chẩn Đoán Sớm Bệnh Parvo ở Chó

Triệu chứng lâm sàng của bệnh Parvo ở chó có thể không đặc hiệu ở giai đoạn đầu, dễ nhầm lẫn với các bệnh đường ruột khác. Việc sử dụng các xét nghiệm chẩn đoán nhanh như test CPV là cần thiết để xác định chính xác bệnh. Tuy nhiên, kết quả âm tính giả có thể xảy ra, đặc biệt ở giai đoạn sớm của bệnh hoặc khi virus đã thải ra hết.

2.2. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Điều Trị Parvovirus

Hiệu quả điều trị Parvovirus chó phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm thời điểm bắt đầu điều trị, mức độ nghiêm trọng của bệnh, tuổi và tình trạng sức khỏe của chó. Chó con và chó có hệ miễn dịch yếu thường có tiên lượng xấu hơn. Việc sử dụng các biện pháp hỗ trợ như truyền dịch, kháng sinh và thuốc chống nôn là rất quan trọng.

2.3. Ảnh Hưởng Của Parvovirus Đến Sinh Lý Máu Chó Bệnh

Bệnh Parvovirus gây ra những thay đổi đáng kể trong sinh lý máu chó. Nghiên cứu của Trương Quốc Đạt (2019) cho thấy chó mắc bệnh có số lượng hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu giảm, đồng thời có sự thay đổi về các chỉ số sinh hóa máu như GOT, GPT, Ure và đường huyết. Những thay đổi này phản ánh tình trạng viêm nhiễm, mất nước và suy giảm chức năng các cơ quan.

III. Nghiên Cứu Sinh Lý Máu Chó Mắc Parvo Cách Tiếp Cận Mới

Nghiên cứu về sinh lý máu chó Parvo cung cấp thông tin quan trọng về tình trạng sức khỏe của chó bệnh, giúp bác sĩ thú y đưa ra các quyết định điều trị chính xác hơn. Việc theo dõi các chỉ số huyết học chó Parvo và sinh hóa máu chó Parvo trong quá trình điều trị giúp đánh giá hiệu quả điều trị và điều chỉnh phác đồ khi cần thiết.

3.1. Các Chỉ Số Huyết Học Bị Ảnh Hưởng Bởi Parvovirus

Nghiên cứu của Trương Quốc Đạt (2019) cho thấy chó mắc bệnh Parvovirus có số lượng hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu giảm đáng kể. Số lượng bạch cầu giảm (8,16  0,31 Giga/L so với 9,88  0,49 Giga/L ở chó khỏe) là một dấu hiệu quan trọng của bệnh. Sự suy giảm tiểu cầu có thể gây ra xuất huyết, làm tăng nguy cơ tử vong.

3.2. Thay Đổi Sinh Hóa Máu ở Chó Mắc Bệnh Parvo

Các chỉ số sinh hóa máu cũng bị ảnh hưởng bởi bệnh Parvovirus. Chỉ số GOT tăng cao do tế bào bị tổn thương giải phóng enzyme vào máu. Hàm lượng đường huyết giảm do chó chán ăn, bỏ ăn và niêm mạc đường tiêu hóa bị tổn thương. Độ dự trữ kiềm giảm do quá trình viêm làm tăng sản sinh các chất có tính axit.

3.3. So Sánh Sinh Lý Máu Chó Parvo và Chó Khỏe Mạnh

Việc so sánh sinh lý máu chó Parvo và chó khỏe mạnh giúp xác định các chỉ số bị ảnh hưởng bởi bệnh và mức độ thay đổi. Nghiên cứu của Trương Quốc Đạt (2019) đã thực hiện so sánh này và đưa ra các kết luận quan trọng về sự thay đổi của các chỉ số huyết học và sinh hóa máu ở chó mắc bệnh Parvovirus.

IV. Phương Pháp Điều Trị Parvovirus Chó Phác Đồ và Hiệu Quả

Hiện nay, có nhiều phương pháp điều trị Parvovirus chó, bao gồm sử dụng kháng sinh, thuốc chống nôn, truyền dịch và các biện pháp hỗ trợ khác. Nghiên cứu về hiệu quả của các phác đồ điều trị khác nhau giúp bác sĩ thú y lựa chọn phác đồ phù hợp nhất cho từng trường hợp cụ thể. Việc sử dụng kháng thể Parvovirus cũng được chứng minh là có hiệu quả trong việc điều trị bệnh.

4.1. Thử Nghiệm Phác Đồ Điều Trị Mới Cho Chó Mắc Parvo

Nghiên cứu của Trương Quốc Đạt (2019) đã thử nghiệm một số phác đồ điều trị bệnh Parvovirus trên chó. Kết quả cho thấy phác đồ có bổ sung thêm kháng huyết thanh có thời gian điều trị khỏi bệnh trung bình ngắn hơn so với phác đồ không có kháng huyết thanh (6,14 ngày so với 7,76 ngày).

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Các Phác Đồ Điều Trị Parvovirus

Việc đánh giá hiệu quả các phác đồ điều trị Parvovirus dựa trên các tiêu chí như thời gian điều trị khỏi bệnh, tỷ lệ sống sót và các chỉ số sinh lý máu. Nghiên cứu của Trương Quốc Đạt (2019) đã sử dụng các tiêu chí này để so sánh hiệu quả của hai phác đồ điều trị khác nhau.

4.3. Lưu Ý Khi Điều Trị Parvovirus ở Chó

Khi điều trị Parvovirus ở chó, cần lưu ý đến các yếu tố như thời điểm bắt đầu điều trị, mức độ nghiêm trọng của bệnh và tình trạng sức khỏe của chó. Việc sử dụng các biện pháp hỗ trợ như truyền dịch, kháng sinh và thuốc chống nôn là rất quan trọng. Cần theo dõi sát các chỉ số sinh lý máu để đánh giá hiệu quả điều trị và điều chỉnh phác đồ khi cần thiết.

V. Ứng Dụng Nghiên Cứu Phòng Ngừa Parvovirus Chó tại Hưng Yên

Kết quả nghiên cứu về dịch tễ và sinh lý máu chó mắc Parvovirus có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng các biện pháp phòng ngừa Parvovirus chó hiệu quả. Việc tiêm phòng vaccine đầy đủ và đúng lịch là biện pháp phòng ngừa quan trọng nhất. Ngoài ra, cần chú ý đến vệ sinh thú y, quản lý chó nuôi và nâng cao ý thức phòng bệnh của người dân.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Vaccine Parvovirus Cho Chó

Vaccine Parvovirus cho chó là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất. Nghiên cứu của Trương Quốc Đạt (2019) cho thấy chó chưa được tiêm phòng có tỷ lệ mắc bệnh và tỷ lệ tử vong cao hơn nhiều so với chó đã được tiêm phòng đầy đủ.

5.2. Các Biện Pháp Phòng Ngừa Parvovirus Khác

Ngoài tiêm phòng, cần chú ý đến vệ sinh thú y, quản lý chó nuôi và nâng cao ý thức phòng bệnh của người dân. Vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, khử trùng thường xuyên giúp giảm thiểu nguy cơ lây lan bệnh. Cách ly chó bệnh với chó khỏe mạnh để ngăn chặn sự lây lan của virus.

5.3. Nâng Cao Nhận Thức Về Parvovirus Cho Cộng Đồng

Việc nâng cao nhận thức về Parvovirus cho cộng đồng là rất quan trọng. Cần cung cấp thông tin về bệnh, cách phòng ngừa và điều trị cho người nuôi chó. Tổ chức các buổi tập huấn, hội thảo và phát tờ rơi để tuyên truyền về bệnh.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Dịch Tễ Parvovirus Chó

Nghiên cứu về dịch tễ và sinh lý máu chó mắc Parvovirus đã cung cấp những thông tin quan trọng về bệnh, giúp chúng ta hiểu rõ hơn về sự lây lan, cơ chế bệnh sinh và các biện pháp phòng ngừa, điều trị. Cần có thêm các nghiên cứu sâu rộng hơn để đánh giá sự biến chủng Parvovirus và tìm ra các phương pháp điều trị hiệu quả hơn.

6.1. Tổng Kết Kết Quả Nghiên Cứu Parvovirus tại Hưng Yên

Nghiên cứu của Trương Quốc Đạt (2019) đã xác định được một số đặc điểm dịch tễ và sinh lý máu chó mắc Parvovirus tại Mỹ Hào, Hưng Yên. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng các biện pháp phòng ngừa và điều trị bệnh hiệu quả.

6.2. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Parvovirus Chó

Cần có thêm các nghiên cứu sâu rộng hơn để đánh giá sự biến chủng Parvovirus và tìm ra các phương pháp điều trị hiệu quả hơn. Nghiên cứu về miễn dịch Parvovirus cũng là một hướng đi quan trọng để phát triển các loại vaccine mới và cải thiện hiệu quả của vaccine hiện có.

6.3. Đề Xuất Giải Pháp Kiểm Soát Parvovirus Chó

Để kiểm soát hiệu quả bệnh Parvovirus chó, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, các bác sĩ thú y và người nuôi chó. Cần tăng cường công tác tiêm phòng, kiểm soát dịch bệnh và nâng cao ý thức phòng bệnh cho cộng đồng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nhóm bệnh truyền nhiễm trên đàn chó nuôi tại khu vực miền Bắc luôn là mối đe dọa lớn đối với sức khỏe thú cảnh và hiệu quả kinh tế của các hộ nuôi. Theo thống kê từ 2.408 ca bệnh khảo sát tại huyện Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên, nhóm bệnh truyền nhiễm chiếm 21,97% tổng số ca tiếp nhận khám và điều trị, trong đó bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Canine Parvovirus (CPV-2) chiếm tỷ lệ cao nhất với 11,25% (271 cá thể mắc). Canine Parvovirus là tác nhân gây bệnh cấp tính nguy hiểm, gây hoại tử biểu mô đường tiêu hóa dẫn đến xuất huyết nghiêm trọng, suy giảm miễn dịch diện rộng và tỷ lệ tử vong lên tới 24,39% ở chó non dưới 6 tuần tuổi.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Thú y của tác giả Trương Quốc Đạt dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Dương Văn Nhiệm tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã đi sâu giải quyết vấn đề cấp bách này. Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào ba trọng tâm: xác định quy luật dịch tễ học then chốt theo giống, lứa tuổi, mùa vụ và tiền sử miễn dịch; định lượng sự biến đổi các chỉ số sinh lý, sinh hóa máu ở cá thể mắc bệnh; và đánh giá hiệu quả của phác đồ điều trị mới có bổ sung kháng huyết thanh đặc hiệu. Nghiên cứu được triển khai từ tháng 10/2018 đến tháng 10/2019 tại các cơ sở phòng khám thú y trên địa bàn huyện Mỹ Hào. Đóng góp nổi bật của công trình là cung cấp hệ thống dữ liệu huyết học thực nghiệm chuẩn xác, hỗ trợ chẩn đoán phân biệt sớm và xây dựng phác đồ can thiệp giúp nâng tỷ lệ điều trị khỏi lên 82,66%, đồng thời rút ngắn thời gian điều trị trung bình từ 7,76 ngày xuống 6,14 ngày.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết bệnh sinh học virus học động vật của họ Parvoviridae, kết hợp với mô hình động học kháng thể mẹ truyền (Maternally Derived Antibodies - MDA) và học thuyết cân bằng nội môi huyết học. Canine Parvovirus type 2 là một ADN virus không có vỏ bọc, đường kính 20 nm với 32 capsomers, có sức đề kháng cực cao trong môi trường tự nhiên khi tồn tại hơn 6 tháng trong chất thải ở nhiệt độ phòng và chịu được nhiệt độ 56 độ C trong 30 phút.

Mô hình sinh bệnh học giải thích rõ con đường xâm nhập của virus qua niêm mạc miệng và mũi, nhân lên nhanh chóng tại các hạch lympho vùng hầu họng, đi vào hệ tuần hoàn gây nhiễm trùng huyết từ ngày thứ hai đến ngày thứ năm. Tại đây, virus tác động vào hai cơ quan đích: tủy xương cùng các mô lympho gây phá hủy tế bào lympho dẫn đến suy giảm bạch cầu; và các tế bào mầm biểu mô của tuyến Lieberkühn tại niêm mạc ruột non gây hoại tử, bào mòn toàn bộ lông nhung ruột, dẫn đến tiêu chảy xuất huyết ồ ạt. Nghiên cứu cũng vận dụng các khái niệm sinh lý học quan trọng về áp suất thẩm thấu thể keo, sức kháng thẩm thấu của màng hồng cầu và cơ chế hoạt động của globulin miễn dịch (IGIM chứa trên 90% Immunoglobulin G) để làm sáng tỏ cơ chế bệnh lý và cơ chế trị liệu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tiếp cận thông qua phương pháp mô tả cắt ngang kết hợp thực nghiệm lâm sàng trên cỡ mẫu 2.408 cá thể chó được đưa đến khám tại phòng khám thú y Vũ Xuân Sử và phòng khám Thắng Chung tại Mỹ Hào, Hưng Yên. Phương pháp chọn mẫu chủ đích được áp dụng để sàng lọc 271 cá thể có triệu chứng lâm sàng đặc trưng (sốt cao, nôn mửa, tiêu chảy phân màu xám đỏ hoặc máu tươi có mùi tanh đặc thù) và xác chẩn nhanh bằng bộ kit CPV Ag Test (Bionote, Hàn Quốc) thông qua việc phát hiện kháng nguyên virus trong phân trong thời gian 5 đến 10 phút.

Để đánh giá sâu các biến đổi huyết học, tác giả thiết lập nhóm nghiên cứu gồm 20 chó mắc bệnh có kết quả xét nghiệm dương tính và 20 chó khỏe mạnh cùng lứa tuổi làm đối chứng. Mẫu máu tĩnh mạch khoeo được lấy bằng xi lanh chuyên dụng chứa chất chống đông và phân tích trên máy huyết học tự động 18 chỉ tiêu Hema Screen 18 tại phòng khám thú y chuyên sâu. Phương pháp mổ khám tử thiết 11 bước được thực hiện nhằm quan sát bệnh tích đại thể ở ruột non, hạch màng treo và cơ tim. Lý do lựa chọn phân tích huyết học chuyên sâu và kiểm tra sinh hóa (GOT, GPT, Ure, Creatinine, đường huyết, độ dự trữ kiềm) là nhằm định lượng chính xác mức độ tổn thương nội tạng và mất cân bằng điện giải. Toàn bộ số liệu thu thập trong 12 tháng được xử lý thống kê bằng phần mềm Minitab 15, sử dụng kiểm định Chi bình phương đối với các chỉ tiêu tỷ lệ và kiểm định Paired Samples T-Test (mức ý nghĩa alpha = 0,05) để so sánh giá trị trung bình giữa nhóm bệnh và nhóm đối chứng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích dữ liệu thực nghiệm đã xác định bốn phát hiện then chốt về dịch tễ học và lâm sàng của bệnh Parvovirus:

• Tỷ lệ mắc bệnh phân hóa rõ rệt theo nhóm giống và kích thước: Nhóm chó ngoại có tỷ lệ mắc bệnh lên tới 12,02% (254/2.114 con), cao gấp hơn 2 lần so với nhóm chó nội chỉ 5,78% (17/294 con). Trong đó, các giống chó cảnh vóc nhỏ có tỷ lệ nhiễm cao nhất: chó Fox đạt 24,04%, Chihuahua đạt 18,61%, chó Nhật đạt 11,49%. Ngược lại, các giống chó tầm vóc lớn có tỷ lệ mắc thấp hơn đáng kể: chó Boxer chỉ chiếm 2,17%, Berger đạt 7,64%, Alaska chiếm 7,93%.
• Đặc tính dịch tễ theo lứa tuổi và mùa vụ: Chó từ 6 đến 12 tuần tuổi có tỷ lệ mắc bệnh cao nhất, chiếm 16,42% (142/865 con), tiếp theo là nhóm 12 đến 24 tuần tuổi chiếm 10,15%. Nhóm dưới 6 tuần tuổi có tỷ lệ mắc 7,92% nhưng ghi nhận tỷ lệ tử vong cao nhất, lên tới 24,39%. Về mùa vụ, bệnh xảy ra quanh năm nhưng đạt đỉnh vào mùa hè (13,16%) và mùa xuân (11,39%), thấp nhất vào mùa thu (9,41%).
• Tác động bảo hộ vượt trội của vắc-xin: Tỷ lệ mắc và tỷ lệ tử vong ở nhóm chó chưa được tiêm phòng lần lượt là 22,54% và 22,70%. Ở nhóm đã tiêm 1 mũi, tỷ lệ này giảm xuống 9,92% và 12,82%. Đặc biệt, nhóm chó được tiêm phòng đủ 2 mũi vắc-xin có tỷ lệ mắc giảm sâu chỉ còn 3,34% và tỷ lệ tử vong giảm còn 10,00% (sự sai khác có ý nghĩa thống kê với P < 0,05).
• Biến đổi sâu sắc về các chỉ số huyết học và sinh hóa máu: Ở chó bệnh, số lượng bạch cầu trung bình giảm mạnh còn 8,16 ± 0,31 Giga/L so với mức 9,88 ± 0,49 Giga/L ở chó khỏe (giảm 1,72 Giga/L). Thể tích trung bình hồng cầu (MCV) giảm xuống 57,58 ± 0,55 fL (giảm 4,76 fL). Hàm lượng huyết sắc tố trung bình (MCH) đạt 19,84 ± 0,35 pg (giảm 2,91 pg), nồng độ MCHC giảm 3,54 g/dL và số lượng tiểu cầu sụt giảm nghiêm trọng. Về sinh hóa, men gan GOT, GPT và Ure huyết tăng vọt, trong khi hàm lượng đường huyết sụt giảm dưới mức chuẩn 5,29 ± 0,17 mmol/L và độ dự trữ kiềm suy giảm mạnh.
• Hiệu quả vượt trội của phác đồ bổ sung kháng huyết thanh: Thử nghiệm điều trị cho thấy phác đồ 2 (kết hợp dịch truyền, kháng sinh, thuốc trợ sức và kháng huyết thanh IGIM) giúp rút ngắn thời gian điều trị khỏi bệnh trung bình xuống còn 6,14 ngày, giảm 1,62 ngày so với phác đồ 1 không dùng kháng huyết thanh (7,76 ngày, P < 0,05).

Thảo luận kết quả

Các kết quả dịch tễ học phản ánh chính xác quy luật sụt giảm kháng thể mẹ truyền (MDA). Trong giai đoạn 6 đến 12 tuần tuổi, lượng kháng thể thụ động từ sữa mẹ bài thải gần hết (thường vào tuần thứ 10 đến 11) tạo ra một khoảng trống miễn dịch nguy hiểm khiến chó con trở nên mẫn cảm nhất với mầm bệnh tự nhiên. Tỷ lệ mắc bệnh cao ở các giống chó ngoại vóc nhỏ như Fox và Chihuahua được giải thích bởi khả năng chịu đựng thời tiết nóng ẩm kém, niêm mạc nhạy cảm và sức đề kháng thấp hơn so với các giống chó bản địa thích nghi lâu đời như chó Vàng hay chó Phú Quốc.

Về mặt sinh lý bệnh học, hiện tượng giảm bạch cầu trầm trọng bắt nguồn từ việc virus xâm nhập và làm thoái hóa hoại tử các tế bào sinh lympho tại tủy xương và hạch màng treo ruột. Sự sụt giảm của thể tích trung bình hồng cầu (MCV) và nồng độ huyết sắc tố phản ánh tình trạng mất máu liên tục qua đường tiêu hóa kết hợp mất nước ưu trương, dẫn đến biến đổi áp suất thẩm thấu. Đồng thời, chỉ số GOT và Ure huyết tăng cao là bằng chứng của tình trạng hoại tử tế bào gan, cơ tim và suy giảm tưới máu thận do trụy tuần hoàn. Tình trạng hạ đường huyết và giảm dự trữ kiềm minh chứng cho việc con vật kiệt quệ năng lượng và rơi vào toan chuyển hóa nặng nề do sốt và nhịn ăn kéo dài.

Những xu hướng biến thiên phức tạp này được thể hiện tối ưu qua các bảng dữ liệu đối chiếu huyết học và biểu đồ cột so sánh tương quan giữa tỷ lệ mắc và tỷ lệ tử vong theo độ tuổi. Kết quả này hoàn toàn tương thích với các công bố khoa học của các chuyên gia thú y uy tín trong nước và quốc tế, khẳng định tính tất yếu của việc sử dụng kháng huyết thanh nhằm trung hòa virus lưu hành trong máu trước khi chúng gây tổn thương không thể phục hồi tại niêm mạc ruột.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng thực nghiệm thu được, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm giải pháp can thiệp đồng bộ:

• Chuẩn hóa lịch tiêm phòng vắc-xin cho chó con: Bác sĩ thú y cơ sở và người nuôi chó cần triển khai lịch tiêm phòng mũi đầu tiên bằng vắc-xin đa giá lúc 6 đến 8 tuần tuổi, tiêm nhắc lại mũi 2 vào lúc 10 đến 12 tuần tuổi và tiêm nhắc định kỳ hàng năm. Mục tiêu là nâng tỷ lệ bảo hộ kháng thể chủ động lên trên 95%, giảm thiểu nguy cơ bùng phát dịch ở giai đoạn khoảng trống miễn dịch trong vòng 12 tháng.
• Áp dụng phác đồ điều trị kết hợp kháng huyết thanh trong 72 giờ đầu: Các phòng khám thú y cần sử dụng chế phẩm globulin miễn dịch tinh chế (IGIM) ngay khi chẩn đoán xác định bệnh bằng test nhanh, phối hợp đồng thời với truyền dịch đẳng trương (Ringer Lactat, Glucose 5% liều 30-40 ml/kg thể trọng), kháng sinh phổ rộng (Gentamycin 2-5 mg/kg) và thuốc chống xuất huyết. Mục tiêu là hạ thời gian điều trị xuống dưới 6,5 ngày và giảm tỷ lệ tử vong toàn đàn xuống dưới 12%.
• Tăng cường quy trình an toàn sinh học và tiêu độc khử trùng: Chủ nuôi và các trang trại nhân giống cần thực hiện sát trùng định kỳ chuồng trại 2 lần/tuần bằng dung dịch Natri hypoclorit (nước Javen pha loãng tỷ lệ 1/30) hoặc các chất khử trùng gốc Clo nhằm tiêu diệt virus tồn lưu trong chất thải; duy trì thời gian cách ly theo dõi nghiêm ngặt 14 ngày đối với chó mới nhập đàn.
• Truyền thông nhận diện sớm triệu chứng lâm sàng: Cơ quan quản lý thú y địa phương phối hợp với các hội bảo tồn động vật cảnh tổ chức tập huấn cho người nuôi về các dấu hiệu cảnh báo sớm (sốt, bỏ ăn, nôn mửa, đi ngoài phân tanh mùi cá mè phơi nắng), khuyến cáo đưa chó đến cơ sở y tế trong vòng 24 giờ đầu để can thiệp kịp thời, hạn chế tự ý dùng thuốc đường uống gây tổn thương niêm mạc.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang tính ứng dụng lâm sàng cao, là tài liệu chuyên khảo cần thiết cho các nhóm đối tượng:

• Bác sĩ thú y lâm sàng và chủ phòng mạch thú cảnh: Nắm bắt quy trình chẩn đoán phân biệt nhanh bằng test CPV Ag, hiểu rõ các biến đổi sinh lý máu để tiên lượng bệnh và làm chủ phác đồ điều trị bổ sung kháng huyết thanh IGIM nhằm tối ưu hóa tỷ lệ cứu sống bệnh súc.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Thú y: Tiếp cận nguồn tư liệu tham khảo học thuật giá trị về bệnh truyền nhiễm động vật cảnh, phương pháp luận nghiên cứu dịch tễ học thực địa và kỹ thuật phân tích các chỉ số huyết học nâng cao.
• Chủ trang trại nhân giống và cơ sở cứu hộ động vật: Ứng dụng mô hình phân loại nguy cơ theo nhóm giống và lứa tuổi, xây dựng quy trình tiêm phòng khoa học để bảo vệ đàn chó giống và chó con thương phẩm trước các đợt dịch bùng phát.
• Cơ quan quản lý dịch tễ và kiểm dịch thú y địa phương: Sử dụng các dữ liệu dịch tễ học thực tế tại khu vực đồng bằng sông Hồng để xây dựng bản đồ dịch tễ, hoạch định chính sách kiểm soát dịch bệnh truyền nhiễm trên thú nuôi đô thị.

Câu hỏi thường gặp

Bệnh do Parvovirus ở chó có những biểu hiện lâm sàng đặc trưng nào?

Chó mắc bệnh thường khởi phát với triệu chứng ủ rũ, sốt cao kéo dài, bỏ ăn và nôn mửa liên tục. Sau 24 giờ, con vật bắt đầu tiêu chảy dữ dội, phân chuyển từ màu xám sang màu hồng hoặc lẫn máu tươi, chứa nhiều dịch nhầy niêm mạc ruột và bốc mùi tanh khắm đặc trưng như ruột cá mè phơi nắng. Con vật nhanh chóng suy kiệt do mất nước và rối loạn điện giải.

Tại sao chó từ 6 đến 12 tuần tuổi lại có tỷ lệ mắc bệnh cao nhất?

Đây là giai đoạn "khoảng trống miễn dịch" nguy hiểm nhất. Kháng thể thụ động mẹ truyền qua sữa đầu sụt giảm dần và mất đi hoàn toàn trong khoảng 6 đến 10 tuần tuổi. Trong khi đó, hệ miễn dịch chủ động của chó con chưa được kích hoạt đầy đủ do chưa tiêm phòng hoặc vắc-xin chưa tạo đủ hiệu giá kháng thể bảo hộ, khiến cơ thể trở nên đặc biệt nhạy cảm với virus.

Tiêm phòng vắc-xin đầy đủ có giúp ngăn chặn hoàn toàn nguy cơ tử vong không?

Số liệu thực nghiệm cho thấy việc tiêm đủ 2 mũi vắc-xin giúp giảm tỷ lệ mắc bệnh xuống chỉ còn 3,34% (so với 22,54% ở chó chưa tiêm) và giảm tỷ lệ tử vong xuống 10,00% (so với 22,70%). Vắc-xin kích thích cơ thể sản sinh kháng thể đặc hiệu giúp trung hòa nhanh chóng mầm bệnh, hạn chế tổn thương niêm mạc ruột và tăng cơ hội phục hồi nếu không may nhiễm bệnh.

Sự thay đổi số lượng bạch cầu có ý nghĩa gì trong chẩn đoán và tiên lượng bệnh?

Virus Parvovirus tấn công trực tiếp vào tủy xương và các hạch lympho, làm số lượng bạch cầu trung bình sụt giảm mạnh từ 9,88 Giga/L xuống còn 8,16 Giga/L, đặc biệt là giảm bạch cầu trung tính và lympho bào. Sự suy giảm bạch cầu càng sâu cho thấy hệ miễn dịch càng suy kiệt, nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn kế phát càng cao, là chỉ báo lâm sàng quan trọng để đánh giá mức độ nặng của bệnh.

Kháng huyết thanh IGIM đóng vai trò gì trong việc rút ngắn thời gian điều trị?

Kháng huyết thanh IGIM chứa hàm lượng kháng thể Immunoglobulin G đặc hiệu trên 90%. Khi tiêm vào cơ thể trong giai đoạn đầu (72 giờ đầu), kháng thể ngoại sinh sẽ lập tức liên kết và trung hòa các hạt virus tự do đang lưu hành trong máu, ngăn chặn sự nhân lên của virus tại các tế bào biểu mô ruột non, giúp rút ngắn thời gian hồi phục trung bình từ 7,76 ngày xuống 6,14 ngày.

Kết luận

• Bệnh do Parvovirus chiếm tỷ lệ cao nhất (11,25%) trong nhóm bệnh truyền nhiễm ở chó tại khu vực nghiên cứu, là nguyên nhân gây chết hàng đầu trên chó con.
• Tỷ lệ mắc bệnh tập trung cao ở các giống chó ngoại vóc nhỏ (chó Fox 24,04%, Chihuahua 18,61%) và lứa tuổi từ 6 đến 12 tuần tuổi (16,42%).
• Tiêm đủ 2 mũi vắc-xin phòng bệnh mang lại hiệu quả bảo hộ rõ rệt, hạ tỷ lệ mắc xuống 3,34% so với 22,54% ở nhóm chưa tiêm phòng.
• Bệnh gây rối loạn huyết học nghiêm trọng: suy giảm bạch cầu (8,16 Giga/L), giảm thể tích hồng cầu, tăng men gan GOT, GPT, tăng Ure huyết và gây toan hóa máu.
• Phác đồ điều trị bổ sung kháng huyết thanh IGIM mang lại bước đột phá thực tiễn, giúp rút ngắn thời gian khỏi bệnh xuống 6,14 ngày.

Luận văn đã đóng góp hệ thống dữ liệu dịch tễ học và sinh lý bệnh học toàn diện về Canine Parvovirus tại Việt Nam, mở ra hướng ứng dụng lâm sàng chuẩn hóa cho ngành thú y học đường. Trong giai đoạn 12 đến 24 tháng tới, các cơ sở thú y cần đẩy mạnh ứng dụng chẩn đoán test nhanh kết hợp phác đồ kháng huyết thanh sớm, đồng thời các nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng khảo sát trên các biến chủng virus mới (CPV-2a, CPV-2b, CPV-2c). Các bác sĩ thú y, nhà nghiên cứu và chủ nuôi hãy chủ động áp dụng các khuyến nghị của luận văn nhằm bảo vệ tối ưu sức khỏe đàn thú cảnh và nâng cao hiệu quả điều trị thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Từ xa xưa, con người đã biết cách thuần hóa nhiều loài động vật, đem về nuôi để phục vụ cho nhu cầu của mình. Chó là một trong những loài động vật được thuần dưỡng sớm và rất gần gũi với cuộc sống con người. Chúng có những đặc điểm rất đáng quý như mắt tinh, tai thính, mũi nhạy, đặc biệt là tính trung thành nên được nuôi dưỡng và sử dụng vào nhiều mục đích khác nhau: làm cảnh, trông nhà, chăn gia súc, kéo xe và bảo vệ an ninh, quốc phòng. Ở các nước phương Tây chó là động vật cưng trong nhà và được coi là những người bạn.

Ở nước ta trong những năm gần đây, khi đời sống con người ngày càng được nâng cao, xu hướng nuôi chó ngày càng phát triển. Cùng với sự gia tăng về số lượng và chủng loại, chó được nuôi cũng rất đa dạng chó đã trở thành một trong những loài động vật cảnh phổ biến. Nuôi chó không chỉ với mục đích giản đơn là trông nhà mà chó đã trở thành khuyển cảnh được nhiều người yêu thích. Chó mắc nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, lây lan nhanh và có tỷ lệ tử vong cao.

Trong đó bệnh viêm ruột truyền nhiễm do Parvovirus đã và đang gây ra những tổn thất lớn cho người chăn nuôi. Qua thực tế lâm sàng tại các phòng khám và điều trị chó, mèo ở thành phố Hà Nội cho thấy bệnh do Parvovirus là một bệnh truyền nhiễm rất nguy hiểm, gây chết hàng loạt trên chó con. Chó lớn không chết nhiều nhưng lại là nguồn tàng trữ virus. Bệnh xảy ra nhiều trên chó non từ 6 – 20 tuần tuổi với hai thể bệnh hay gặp: thể tim và thể tiêu hóa, bệnh tiến triển nhanh gây tỷ lệ tử vong cao.

Cho tới nay, ở nước ta đã có một số công trình nghiên cứu về bệnh do Parvovirus trên chó nhưng vẫn ít công trình nào nghiên cứu sâu về các biến đổi về chỉ số sinh lý, sinh hóa của bệnh này. Vì vậy, để góp phần cho công tác chẩn đoán bệnh nhanh, chính xác thì việc tiếp tục nghiên cứu sâu về các biến đổi chỉ số sinh lý , sinh hóa của bệnh do Parvovirus trên chó vẫn là vấn đề cấp thiết hiện nay.Xuất phát từ thực tiễn trên, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Nghiên cứu một số đặc điểm dịch tễ và sinh lý, sinh hóa máu của chó mắc bênh do Parvovirus tại Mỹ Hào, Hưng Yên”. MỤC ĐÍCH Xác định được một số chỉ tiêu dịch tễ và đặc điểm sinh lý, sinh hóa máu của chó mắc bệnh do Parvovirus để phục vụ công tác chẩn đoán nhanh và phát hiện chính xác bệnh. Xây dựng được quy trình phòng bệnh và phác đồ điều trị cho chó mắc bệnh do Parvovirus mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người nuôi chó.

Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI Xác định được đặc điểm dịch tễ, biến đổi của các đặc điểm chỉ tiên sinh lý, sinh hóa máu của chó mắc bệnh do Parvovius, xác định được vị trí khư trú thích hợp của Parvovirus giúp cho công tác phát hiện chẩn đoán sớm. Từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời nhằm hạn chế thiệt hại do bệnh gây nên. Kết quả nghiên cứu của đề tài là những tư liệu khoa học bổ ích giúp cho các nghiên cứu tiếp theo về bệnh. Đồng thời là tư liệu tham khảo hữu ích cho công tác giảng dạy cho sinh viên Thú Y tại các trường Đại học và các phòng mạch điều trị Thú y trong cả nước.

TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. NGUỒN GỐC LOÀI CHÓ Dựa trên những thành tựu nghiên cứu về cổ sinh vật học và di truyền học, các nhà khoa học đã xác định được tổ tiên của loài chó nhà hiện nay là một số loài chó sói sống hoang dã ở các vùng sinh thái khác nhau trên thế giới. Cách đây khoảng 15.000 năm con người đã thuần hóa với mục đích phục vụ cho việc săn bắt, sau đó là giữ nhà và làm bạn với con người (Tô Dung và Xuân Giao, 2006). Trung tâm thuần hóa chó cổ nhất là vùng Đông Nam Á, sau đó được du nhập vào Châu Úc, lan ra khắp Phương Đông và đến Châu Mỹ.

Ở Việt Nam, theo các nhà khảo cổ học, chó được nuôi từ trung kỳ đồ đá mới, khoảng 3000 - 4000 năm trước công nguyên (cách đây 5 - 6 nghìn năm). Tập hợp những giống chó nhà được nuôi hiện nay trên thế giới có khoảng 400 giống, được gọi chung là loài chó nhà (Canis familiaris), thuộc họ chó (Canidae), bộ ăn thịt (Carnivora), lớp động vật có vú (Mammilia) (Phạm Sỹ Lăng và Phan Địch Lân, 1992). MỘT SỐ GIỐNG CHÓ CHÍNH TRÊN THẾ GIỚI Từ hàng trăm năm về trước, các nhà nhân giống đã cho phối chó đực và chó cái có những đặc điểm, chất lượng tốt để tạo ra chó con có đặc điểm giống bố mẹ chúng. Những con chó dùng để phát triển những đặc điểm này gọi là chó giống.

Hiện nay có khoảng 150 giống chó, chia thành 7 nhóm: chó thông minh, chó làm việc, chó thể thao, chó săn, chó chăn giữ gia súc, chó cảnh (Đỗ Hiệp, 1994). Những chú chó thông minh có bộ lông cứng và mỏng. Những con chó này được nhân giống để săn bắt cáo và thỏ. Chó làm việc có thân hình rất khỏe mạnh và rất nghe lời.

Giống chó này được nhân giống để kéo xe trượt tuyết đại diện gồm: chó Boxer, Dorberman pinscher, Rottwailer. Chó thể thao như Pointers và Golden Retrieverf chúng được nhân giống để tha những con vịt và những chim hoang dã mà thợ săn bắt được. Giống chó săn có khứu giác rất tốt, chúng giúp thợ săn lần ra được dấu vết của thỏ và những loài động vật nhỏ bé khác. 3 c Giống chó chăn giữ gia súc được nhân giống để trông giữ những vật nuôi trong các nông trại.

Giống chó cảnh có thân hình đẹp và nhỏ nhắn, chúng được nhân giống để làm người bạn đối với con người, đại diện của nhóm chó này gồm: giống chó Chihuahua, Japanese, Pekingese, Boston Terrie (Đỗ Hiệp, 1994; Lê Văn Thọ, 1997). MỘT SỐ GIỐNG CHÓ NUÔI Ở VIỆT NAM 2. Các giống chó địa phương Giống chó Vàng: Đây là giống chó nuôi phổ biến nhất, có tầm vóc trung bình, cao 50 – 55 cm, nặng 12 – 15 kg, là giống chó săn được nuôi để giữ nhà, săn thú và làm thực phẩm. Chó phối giống được ở độ tuổi 15 - 18 tháng.

Chó cái sinh sản được ở độ tuổi 12 - 14 tháng. Mỗi lứa chó cái đẻ 4 - 7 con, trung bình 5 con (Phạm Sỹ Lăng và cs. Giống chó H' Mông: sống ở miền núi cao, được dùng giữ nhà và săn thú, có tầm vóc lớn hơn chó Vàng: chiều cao 55 – 60 cm, nặng 18 – 20 kg. Chó đực phối giống được ở 16 - 18 tháng tuổi, chó cái sinh sản ở độ tuổi 12 - 15 tháng.

Chó cái mỗi lứa đẻ 5 - 8 con, trung bình 6 con. Giống chó Lào: thường thấy ở trung du và miền núi, lông xồm màu hung có 2 vệt trắng trên mí mắt, có tầm vóc lớn hơn. Cao 60 – 65 cm, nặng 18 – 25 kg. Chó đực có thể phối giống ở độ tuổi 16 - 18 tháng.

Chó cái sinh sản ở độ tuổi 13 - 15 tháng. Mỗi lứa đẻ 5 - 8 con, trung bình 6 con (Lê Văn Thọ, 1997). Giống chó Phú Quốc: nguồn gốc từ bán đảo Phú Quốc Việt Nam, thể hình khá lớn thể trọng bình quân lúc 12 - 15 tháng tuổi đạt từ 12,6 – 13,6 kg, cao 45,65 cm. Đầu cân đối, trên trán có nếp nhăn, mắt đen linh hoạt, tai hướng về phía trước hình chữ V luôn thẳng đứng.

Đường lưng thẳng, trên lưng có một xoáy dài. Đuôi khá dài, kiểu đuôi vòng uốn cong lên lưng, bộ lông ngắn dầy ôm sát thân, bóng mượt, màu sắc lông một màu có thể là vàng đen, vện hoặc úa (Lê Văn Thọ, 1997; Phạm Sỹ Lăng và Phan Địch Lân, 1992). Chó Phú Quốc được xếp vào loại chó quý ở Việt Nam, nó rất trung thành và nó có thể bắt cá nuôi chủ khi chủ ốm. Một số giống chó nhập ngoại Chó Berger Đức (German Shepherd dog) German Shepherd là giống chó có nguồn gốc từ Đức, được xác định đầu 4 c tiên tại Berlin (1899) là giống chó Berger lông ngắn và tại Hanover (1882) là giống chó Berger lông dài.

Có giả thuyết cho rằng Berger Đức là giống chó được tạo ra từ sự tạp giao tự nhiên giữa giống chó chăn cừ và chó nhà. Hiện nay, giống này được phân bố ở khắp nơi trên thế giới, nhưng tập chung chủ yếu ở châu Âu. Giống chó này rất thông minh, linh hoạt, dũng cảm, điềm tĩnh, biết vâng lời thân thiện với đồng loại cũng như với con người. Nhờ những đặc tính tuyệ vời này mà chó Berger được dùng cho nhiều lĩnh vực như: tìm kiếm, cứu hộ, trinh sát, bảo vệ (Nguyễn Văn Thanh và cs.

Giống này được nhập vào nước ta từ những năm 1960. Ngoại hình có tầm vóc tương đối lớn so với các giống chó ở nước ta, dài 110 - 112 cm; cao 56 - 65 cm đối với chó đực và 62 - 66 cm đối với chó cái; trọng lượng 28 - 37 kg. Bộ lông ngắn, mềm, màu đen sẫm ở thân và mõm; đầu, ngực và bốn chân có màu vàng sẫm. Đầu hình nêm; mũi phân thùy; tai dỏng hướng về phía trước, mắt đen; răng to, khớp răng cắn khít.

Chó đực có thể phối giống khi 24 tháng. Chó cái có thể sinh sản khi 18 - 20 tháng. Mỗi năm chó cái đẻ 2 lứa, mỗi lứa 4 - 8 con (Phạm Sỹ Lăng và Phan Địch Lân, 1992; Phạm Sỹ Lăng và cs. Giống chó Rottweiler Chó Rottweiler bắt nguồn từ con Mastiff của Ý.

Nó được tạo giống ở thị trấn Rottwell. Chó Rottweiler có cơ thể mạnh mẽ và rất vạm vỡ, đầu hình cầu khoảng cách giữa hai vai rất rộng, mặt dài gần bằng sọ, mặt hơi gãy, mõm phát triển. Mắt màu nâu đen với dáng vẻ trung thành. Tai hình tam giác và cụp về phía trước.

Lưng phẳng, cổ và lưng tạo thành một đường thẳng, cấu trúc cơ thể có dạng hình vuông, chân trước khá cao trung bình 69,5 cm. Bộ lông ngắn cứng và rậm rạp. Màu lông đen với một ít đốm vàng ở gần hai mắt, trên má, mõm ngực và chân (Phạm Sỹ Lăng và Phan Địch Lân, 1992). Chó Rottweiler có thân hình to lớn và mạnh mẽ.

Con đực cao 61 – 69 cm, nặng 43 – 59 kg, con cái cao 56 – 63 cm, nặng 38 – 52 kg. Giống chó này rất điềm tĩnh, dễ dạy bảo, can đảm và tận tụy hết lòng với chủ nhân và gia đình chủ nhân.