Luận văn thạc sĩ nghiên cứu khả năng tái sinh cây sâm ngọc linh panax vietnamensis ha et grushv phụ vụ công tác bảo tồn tại vùng núi ngọc linh thuộc xã trà linh huyện nam trà my tỉnh quảng nam

Nghiên cứu khả năng tái sinh cây sâm ngọc linh nhằm bảo tồn tại vùng núi Ngọc Linh, xã Trà Linh, huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam.

• Tác giả: Lê Thanh Sơn
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Tập
• Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Luận văn thạc sĩ nghiên cứu khả năng tái sinh cây sâm ngọc linh (Panax vietnamensis Ha et Grushv.) phục vụ công tác bảo tồn tại vùng núi ngọc linh thuộc xã Trà Linh, huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Quảng Nam

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 1.1. Trên thế giới
• 1.2. Vài nét về hiện trạng các loài sâm hiện nay
• 1.3. Vấn đề nhận trạng một số loài sâm
• 2. CHƯƠNG 2: MỤC TIÊU, ĐỐI TƯỢNG, GIỚI HẠN, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Cách tiếp cận của đề tài
• 2.4.2. Phương pháp nghiên cứu cơ thổ
• 3. CHƯƠNG 3: KHÁI QUÁT ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ XÃ HỘI KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 3.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.2. Diện tích, địa hình và đất đai
• 3.3. Khí hậu, thuỷ văn
• 3.4. Điều kiện kinh tế – xã hội
• 3.5. Kinh tế, văn hoá, xã hội
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN
• 4.1. Vài nét về thảm thực vật rừng, nơi có Sâm ngọc linh mọc tự nhiên
• 4.2. Những đặc điểm hình thái và sinh thái cơ bản của Sâm ngọc linh
• 4.2.1. Đặc điểm hình thái
• 4.2.2. Đặc điểm sinh thái
• 4.3. Tình hình sinh trưởng, phát triển và tái sinh tự nhiên của Sâm ngọc linh
• 4.3.1. Chu trình sinh trưởng phát triển hàng năm
• 4.3.2. Sự ra hoa kết quả và tái sinh tự nhiên
• 4.4. Kết quả nghiên cứu nhân giống từ hạt
• 4.4.1. Tiêu chuẩn quả chín để lấy hạt giống
• 4.4.2. Cách xử lý hạt trước khi gieo
• 4.4.3. Làm vườn ươm và kỹ thuật gieo hạt
• 4.5. Kết quả nghiên cứu nhân giống từ một phần thân rễ (củ)
• 4.5.1. Nghiên cứu nhân giống từ đậu mầm thân rễ
• 4.5.2. Khả năng nhân giống khác
• 4.6. Chăm sóc và bảo vệ cây con ươm ươm
• 4.6.1. Chăm sóc cây con ươm ươm
• 4.7. Sự sinh trưởng, phát triển của cây mọc từ hạt và từ đậu mầm trong giai đoạn ươm ươm
• 4.8. Tiêu chuẩn cây giống đề ra trồng
• 4.8.1. Cây giống từ đậu mầm
• 4.9. Vài nét về trạng Sâm ngọc linh dời tán rừng tự nhiên
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nghiên cứu khả năng tái sinh cây sâm ngọc linh

Nghiên cứu khả năng tái sinh của cây sâm ngọc linh (Panax vietnamensis) là một chủ đề quan trọng trong công tác bảo tồn tại vùng núi Ngọc Linh, xã Trà Linh, huyện Nam Trà My, tỉnh Quảng Nam. Cây sâm ngọc linh không chỉ có giá trị kinh tế cao mà còn là biểu tượng của sự đa dạng sinh học tại khu vực này. Việc nghiên cứu khả năng tái sinh của loài cây này giúp xác định các phương pháp bảo tồn hiệu quả và bền vững.

1.1. Đặc điểm sinh học của cây sâm ngọc linh

Cây sâm ngọc linh (Panax vietnamensis) thuộc họ Ngọc lan (Araliaceae) và có nhiều đặc điểm sinh học độc đáo. Loài cây này thường phát triển ở độ cao từ 1.400m đến 2.000m, nơi có khí hậu mát mẻ và độ ẩm cao. Đặc điểm này giúp cây phát triển mạnh mẽ và có khả năng chống chịu với các điều kiện môi trường khắc nghiệt.

1.2. Tình hình phân bố của cây sâm ngọc linh

Cây sâm ngọc linh chủ yếu phân bố tại vùng núi Ngọc Linh, nơi có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho sự phát triển của loài cây này. Tuy nhiên, do sự khai thác quá mức và biến đổi khí hậu, diện tích phân bố của cây đang ngày càng thu hẹp, đe dọa đến sự tồn tại của loài cây quý hiếm này.

II. Vấn đề bảo tồn cây sâm ngọc linh tại vùng núi Ngọc Linh

Bảo tồn cây sâm ngọc linh là một thách thức lớn đối với các nhà nghiên cứu và quản lý tài nguyên thiên nhiên. Việc khai thác không bền vững và sự thay đổi môi trường đã dẫn đến tình trạng suy giảm số lượng cây sâm ngọc linh trong tự nhiên. Do đó, cần có các biện pháp bảo tồn hiệu quả để đảm bảo sự phát triển bền vững của loài cây này.

2.1. Thách thức trong công tác bảo tồn

Một trong những thách thức lớn nhất trong công tác bảo tồn cây sâm ngọc linh là việc quản lý khai thác. Nhiều người dân địa phương vẫn chưa nhận thức được giá trị của việc bảo tồn loài cây này, dẫn đến việc khai thác bừa bãi.

2.2. Tác động của môi trường đến cây sâm ngọc linh

Biến đổi khí hậu và các hoạt động phát triển kinh tế đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sống của cây sâm ngọc linh. Sự thay đổi về nhiệt độ và lượng mưa có thể làm giảm khả năng sinh trưởng và tái sinh của loài cây này.

III. Phương pháp nghiên cứu khả năng tái sinh cây sâm ngọc linh

Để nghiên cứu khả năng tái sinh của cây sâm ngọc linh, các nhà khoa học đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Những phương pháp này không chỉ giúp đánh giá tình trạng hiện tại của cây mà còn đề xuất các giải pháp bảo tồn hiệu quả.

3.1. Phương pháp khảo sát hiện trạng

Khảo sát hiện trạng là bước đầu tiên trong nghiên cứu khả năng tái sinh cây sâm ngọc linh. Các nhà nghiên cứu tiến hành thu thập dữ liệu về số lượng, kích thước và tình trạng sức khỏe của cây trong tự nhiên.

3.2. Phương pháp nhân giống và trồng cây

Nhân giống và trồng cây là một trong những phương pháp quan trọng để bảo tồn cây sâm ngọc linh. Các nhà khoa học đã thử nghiệm nhiều kỹ thuật nhân giống khác nhau để tìm ra phương pháp hiệu quả nhất cho việc tái sinh loài cây này.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu về khả năng tái sinh cây sâm ngọc linh đã chỉ ra rằng loài cây này có khả năng phục hồi tốt nếu được bảo vệ và chăm sóc đúng cách. Những ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu này có thể giúp cải thiện công tác bảo tồn và phát triển bền vững cây sâm ngọc linh.

4.1. Kết quả từ các thí nghiệm nhân giống

Các thí nghiệm nhân giống đã cho thấy tỷ lệ nảy mầm cao và cây con phát triển tốt trong điều kiện chăm sóc thích hợp. Điều này cho thấy khả năng tái sinh của cây sâm ngọc linh là khả thi nếu có sự đầu tư đúng mức.

4.2. Ứng dụng trong bảo tồn và phát triển

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trong các chương trình bảo tồn cây sâm ngọc linh tại địa phương. Việc phát triển các mô hình trồng cây sâm ngọc linh có thể giúp nâng cao thu nhập cho người dân và bảo vệ môi trường.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Nghiên cứu khả năng tái sinh cây sâm ngọc linh không chỉ góp phần bảo tồn loài cây quý hiếm này mà còn mở ra hướng phát triển bền vững cho cộng đồng địa phương. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và người dân để bảo vệ và phát triển cây sâm ngọc linh trong tương lai.

5.1. Tầm quan trọng của bảo tồn cây sâm ngọc linh

Bảo tồn cây sâm ngọc linh không chỉ có ý nghĩa về mặt sinh thái mà còn mang lại giá trị kinh tế cho cộng đồng. Việc bảo tồn loài cây này sẽ giúp duy trì đa dạng sinh học và phát triển bền vững.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp bảo tồn hiệu quả hơn cho cây sâm ngọc linh. Đồng thời, cần nâng cao nhận thức của cộng đồng về giá trị của loài cây này để cùng nhau bảo vệ và phát triển.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 Tæng quan vÊn ®Ò nghiªn cøu 1.1 Trªn thÕ giíi 1.) vµ s¬ bé vÒ sù ph©n bè cña c¸c loµi Chi S©m (Panax L.) thuéc hä Ngò gia b× (Araliaceae) ®­îc Carlvon LinnÐ x¸c ®Þnh tõ n¨m 1753, víi loµi chuÈn lµ Panax quinquefolium L. Loµi nµy ph¸t hiÖn thÊy ë B¾c Mü cïng víi loµi Panax trifoliatus L. Sang thÕ kû 19 vµ 20, ng­êi ta c«ng bè thªm mét sè loµi n÷a nh­: - P., 1842 ë ViÔn §«ng Nga, §«ng b¾c Trung Quèc vµ B¾c TriÒu Tiªn [27], [38], [39],[47]. japonicus Meyer, 1842 ë NhËt B¶n [38],[44].

bipinnatifidus Seem, 1868 ë Ên §é [44]. §Æc biÖt vµo nöa sau cña thÕ kû 20, sau nhiÒu lÇn thay ®æi vÒ c¸c bËc ph©n lo¹i chi Panax L. ë Trung Quèc, c¸c nhµ khoa häc ®· x¸c lËp thªm nhiÒu loµi vµ thø míi kh¸c nh­: P. zingiberensis Wu et Feng; P.

stipuleanatus Tsai et Feng vµ P. Loµi míi ®­îc c«ng bè gÇn ®©y nhÊt lµ S©m ngäc linh/ S©m viÖt nam (Panax vietnamensis Ha et Grushv. Tr¶i qua thêi gian, trong qu¸ tr×nh ®iÒu tra nghiªn cøu vÒ c¸c loµi s©m mäc tù nhiªn, ng­êi ta ®· ghi nhËn thªm ®­îc nhiÒu ®iÓm ph©n bè kh¸c cña c¸c loµi kÓ trªn. MÆt kh¸c, do lµ nh÷ng c©y thuèc cã gi¸ trÞ sö dông vµ kinh tÕ cao nªn mét sè loµi s©m ®· bÞ khai th¸c c¹n kiÖt.

§Ó ®¸p øng cho nhu cÇu nµy, mét sè loµi nh­ Nh©n S©m (P. ginseng Meyer), Tam thÊt (P. notoginseng (Burkill) Chen), Gi¶ nh©n s©m (P. pseudoginseng Wall), T©y d­¬ng s©m (P.

®· ®­îc ®­a §Ò tµi: Nghiªn cøu kh¶ n¨ng t¸i sinh c©y S©m ngäc linh (Panax vietnamensis Ha et Grushv.) phôc vô c«ng t¸c b¶o tån t¹i vïng nói Ngäc Linh thuéc x· Trµ Linh, huyÖn Nam Trµ My, tØnh Qu¶ng Nam -4- LuËn v¨n th¹c sü khoa häc Lª Thanh S¬n vµo trång thªm t¹i chÝnh quèc vµ du nhËp sang nhiÒu quèc gia kh¸c. Sù ph©n bè cña c¸c loµi nµy ë c¸c quèc gia ®­îc thÓ hiÖn trong b¶ng 1-1. C¸c loµi thuéc chi Panax L. trªn thÕ giíi vµ sù ph©n bè Tµi liÖu TT C¸c loµi vµ d­íi loµi Mäc tù nhiªn Trång tham kh¶o 1 Panax ginseng C.

Meyer Trung Quèc, TriÒu Trung Quèc, TriÒu Tiªn, 13,19,27, (Nh©n S©m) Tiªn, Nga Hµn Quèc, NhËt B¶n, Mü, 38,42,44 Nga, Canada… 2 P. Canada, Mü Trung Quèc, Mü 19,33,34 (T©y d­¬ng s©m) 3 P. Canada, Mü Trung Quèc, NhËt B¶n, 19,38,42 Y. Cã thÓ ë Nª Pan NhËt B¶n, Trung Quèc, 19,27,42, 46 (Gi¶ nh©n s©m) TriÒu Tiªn, Hµn Quèc, ViÖt Nam (?) 5 P.

Meyer NhËt B¶n, Trung NhËt B¶n, Trung Quèc 19,42,42 (S©m nhËt) Quèc 6 P. Sun Trung Quèc 19,44 7 P. Trung Quèc Trung Quèc 5 M. Trung Quèc, ViÖt 11,18, 19,22 M.

bipinnatifidus Seemann Trung Quèc, Ên 19,27,42, 43 §é, Nª Pan, Mianma, ViÖt Nam 10 P. bipinnatifidus Seemann var. Trung Quèc, Ên 19,27,42, 43 angustifolius (Burkill) Wen §é, Ne Pan (S©m vò diÖp) 11 P. vietnamensis Ha et Grushv.

ViÖt Nam 1,5,8,9,12,1 (S©m ngäc linh) 5,17,18, 19,20,21, 41 §Ò tµi: Nghiªn cøu kh¶ n¨ng t¸i sinh c©y S©m ngäc linh (Panax vietnamensis Ha et Grushv.) phôc vô c«ng t¸c b¶o tån t¹i vïng nói Ngäc Linh thuéc x· Trµ Linh, huyÖn Nam Trµ My, tØnh Qu¶ng Nam -5- LuËn v¨n th¹c sü khoa häc Lª Thanh S¬n NhËn xÐt: * Trong sè 12 loµi vµ d­íi loµi kÓ trªn cã 11 loµi vµ d­íi loµi lµ c©y mäc tù nhiªn vµ mét sè loµi ®· ®­îc ®­a vµo trång, chØ cã loµi Gi¶ nh©n s©m (P. pseudoginseng) hiÖn ch­a râ vÒ nguån gèc [19],[27],[42],[46]. * Nh­ vËy toµn bé chi S©m (Panax L.) trªn thÕ giíi hiÖn ®· biÕt ch¾c ch¾n cã 11 loµi vµ 1 d­íi loµi (thø – var.), Sù ph©n bè cña chi Panax L. trªn thÕ giíi cho thÊy chóng chØ xuÊt hiÖn ë B¾c b¸n cÇu, kÐo dµi tõ vïng rõng nói gi¸p bê biÓn phÝa §«ng cña B¾c mü bao gåm B¾c Hoa Kú vµ T©y – Nam Canada (cã 2 loµi P.

trifoliatus) vµ d­êng nh­ c¶ loµi P. Vïng §«ng B¾c ¸ (gåm ViÔn §«ng Nga, §«ng B¾c Trung Quèc, b¸n ®¶o TriÒu Tiªn vµ NhËt B¶n) cã 2 loµi P. japonicus Trung t©m ph©n bè cña chi Panax L. cã thÓ tõ vïng T©y – Nam cña Trung Quèc lan to¶ xuèng phÝa B¾c cña ViÖt Nam.

Thùc chÊt khu vùc nµy gåm 2 tØnh biªn giíi kÒ nhau lµ V©n Nam (Trung Quèc) vµ Lµo Cai (ViÖt Nam), ë ®©y ®ang cã tíi 7 loµi vµ d­íi loµi (thø) mäc hoµn toµn tù nhiªn, 2 loµi trång lµ P. §©y cã thÓ coi lµ trung t©m ph©n bè cña chi S©m (Panax L.) cña thÕ giíi. ë B¾c Mü hiÖn cã 3 loµi (P. Giíi h¹n cuèi cïng vÒ phÝa Nam cña chi Panax L.

lµ loµi S©m ngäc linh (Panax vietnamensis) ë MiÒn Trung cña ViÖt Nam, t¹i 14o15’ vÜ ®é B¾c. ChÝnh v× vËy S©m ngäc linh ®­îc coi lµ loµi ®Æc h÷u hÑp cña MiÒn Trung ViÖt Nam. Cã mét sè ý kiÕn cho r»ng S©m ngäc linh cßn cã ë nói Langbian – L©m §ång [7],[8],[9],[41]. Tuy nhiªn, ®Õn thêi ®iÓm hiÖn t¹i chóng t«i vÉn ch­a thu ®­îc mÉu S©m ngäc linh ë ®Þa ®iÓm nµy.

Tãm l¹i, trªn thÕ giíi S©m ngäc linh míi chØ thÊy ë MiÒn Trung cña ViÖt Nam trªn nói Ngäc Linh thuéc 2 tØnh Qu¶ng Nam vµ Kon Tum. §Ò tµi: Nghiªn cøu kh¶ n¨ng t¸i sinh c©y S©m ngäc linh (Panax vietnamensis Ha et Grushv.) phôc vô c«ng t¸c b¶o tån t¹i vïng nói Ngäc Linh thuéc x· Trµ Linh, huyÖn Nam Trµ My, tØnh Qu¶ng Nam -6- LuËn v¨n th¹c sü khoa häc Lª Thanh S¬n 1.2 Vµi nÐt vÒ hiÖn tr¹ng c¸c loµi s©m hiÖn nay Nh­ trong phÇn më ®Çu ®· ®Ò cËp, tÊt c¶ c¸c loµi thuéc chi S©m (Panax L.) trªn thÕ giíi ®Òu ®­îc dïng lµm thuèc vµ cã gi¸ trÞ kinh tÕ cao. Tr¶i qua hµng chôc, thËm chÝ hµng tr¨m n¨m bÞ lïng sôc ®Ó khai th¸c sö dông, nh÷ng loµi s©m mäc tù nhiªn ®Òu r¬i vµo t×nh tr¹ng bÞ c¹n kiÖt. ThËm chÝ cã nh÷ng loµi nh­ Nh©n s©m (P.

ginseng) ®· ®­îc ®­a vµo trång tõ hµng tr¨m n¨m tr­íc kia [39]. Loµi Tam thÊt (P. notoginseng), Gi¶ nh©n s©m (P. pseudoginseng) còng ®­îc trång l©u ®êi t¹i Trung Quèc, nh­ng hiÖn còng ch­a râ xuÊt xø, còng nh­ chóng ®­îc ®­a vµo trång tõ bao giê [19],[27],[47],[44].

Nh÷ng loµi thuéc chi Panax ®· ®­îc trång víi qui m« lín hiÖn nay ë c¸c quèc gia cã thÓ kÓ ®Õn nh­ lµ: + Nh©n s©m (P. ginseng): Trung Quèc, Hµn Quèc, TriÒu Tiªn, NhËt B¶n, Liªn Bang Nga vµ Mü. notoginseng): Trung Quèc, NhËt B¶n vµ Hµn Quèc. pseudoginseng): Trung Quèc, NhËt B¶n, TriÒu Tiªn, Hµn Quèc(?) vµ ViÖt Nam.

quinquefolius): Mü, Trung Quèc. Ngoµi ra mét sè loµi kh¸c nh­ S©m nhËt (P. còng cã trång r¶i r¸c ë NhËt B¶n vµ Trung Quèc nh­ng kh«ng nhiÒu. Mét sè loµi cßn l¹i nh­ P.

stipuleanatus (V©n Nam – Trung Quèc vµ B¾c ViÖt Nam) vµ S©m ngäc linh – P. vietnamensis (MiÒn Trung – ViÖt Nam) ®Òu ®­îc coi lµ c¸c loµi hiÕm vµ cã nguy c¬ bÞ tuyÖt chñng trong tù nhiªn. Tuy vËy, trong sè nµy hiÖn míi chØ cã 2 loµi lµ S©m vò diÖp (P. bipinnatifidus) vµ S©m ngäc linh (P.

vietnamensis) cã tªn trong Danh lôc §á cña IUCN (2003); loµi S©m vò diÖp còng cã tªn trong S¸ch §á Trung Quèc (1996) ®Ó b¶o tån. §Ò tµi: Nghiªn cøu kh¶ n¨ng t¸i sinh c©y S©m ngäc linh (Panax vietnamensis Ha et Grushv.) phôc vô c«ng t¸c b¶o tån t¹i vïng nói Ngäc Linh thuéc x· Trµ Linh, huyÖn Nam Trµ My, tØnh Qu¶ng Nam -7- LuËn v¨n th¹c sü khoa häc Lª Thanh S¬n 1.3 VÊn ®Ò nh©n trång mét sè loµi s©m Theo nh÷ng tµi liÖu ®· c«ng bè hiÖn cã [19],[20],[27],[38],[39],[42],[47], hÇu nh­ c¸c loµi thuéc chi S©m (Panax L.) trªn thÕ giíi xÐt vÒ ph¹m vi ph©n bè còng rÊt h¹n chÕ. vietnamensis) míi chØ biÕt ë mét ®iÓm ph©n bè [5]. Mét vµi loµi kh¸c (P.

bipinnatifidus) cã thÓ cã tõ 2 ®iÓm ph©n bè trë lªn, nh­ng ®­îc biÕt kÝch th­íc quÇn thÓ cña chóng còng rÊt nhá. Bëi vËy khi bÞ t×m kiÕm khai th¸c, ®­¬ng nhiªn chóng sÏ bÞ suy gi¶m nghiªm träng vµ cã nguy c¬ bÞ tuyÖt chñng. V× vËy, ®Ó ®¸p øng cho nhu cÇu sö dông ngµy cµng t¨ng, kh«ng cßn con ®­êng nµo kh¸c lµ ph¶i nghiªn cøu ph¸t triÓn trång. ginseng) ®­îc biÕt tíi kho¶ng 4.

HiÖn t¹i Nh©n s©m ®­îc trång nhiÒu nhÊt lµ ë Trung Quèc, sau ®Õn Hµn Quèc, TriÒu Tiªn vµ NhËt B¶n; Liªn Bang Nga vµ Mü cã trång nh­ng ch­a râ vÒ qui m«. Tæng s¶n l­îng Nh©n s©m trång trªn toµn thÕ giíi mçi n¨m cã thÓ ®Õn hµng ngµn tÊn. Loµi s©m trång nhiÒu hiÖn nay (sau Nh©n s©m) lµ Tam thÊt (P. T¹i Trung Quèc, Tam thÊt ®­îc trång víi qui m« hµng ngµn hÐc ta ë ch©u V©n S¬n (tØnh V©n Nam) vµ mét sè n¬i kh¸c thuéc tØnh Qu¶ng T©y vµ Qu¶ng §«ng [19],[33],[34].

Ngoµi ra loµi c©y thuèc nµy còng ®­îc trång nhiÒu ë NhËt B¶n, Hµn Quèc vµ TriÒu Tiªn [19],[38],[44]. quinquefolius) còng ®­îc trång nhiÒu ë Mü vµ vµi n¨m tr­íc ®©y ®· ®­îc di thùc vÒ trång ë Trung Quèc [19]. Víi ®Æc ®iÓm sinh th¸i lµ c©y ­a Èm vµ ­a bãng nªn c¸c loµi s©m kÓ trªn khi ®­a vµo s¶n xuÊt lín ®Òu ®­îc trång ë v­ên cã m¸i che. MÆt kh¸c, ®Ó ph¸t triÓn trång lín Nh©n s©m, Tam thÊt, Gi¶ nh©n s©m, T©y d­¬ng s©m.

tõ l©u, ng­êi ta ®· quan t©m ®Õn viÖc chän gièng vµ nghiªn cøu vÒ kü thuËt nh©n gièng. §· cã mét sè tµi liÖu c«ng bè vÒ t¹o gièng Nh©n s©m, Tam thÊt b»ng con ®­êng nu«i cÊy m« tÕ §Ò tµi: Nghiªn cøu kh¶ n¨ng t¸i sinh c©y S©m ngäc linh (Panax vietnamensis Ha et Grushv.) phôc vô c«ng t¸c b¶o tån t¹i vïng nói Ngäc Linh thuéc x· Trµ Linh, huyÖn Nam Trµ My, tØnh Qu¶ng Nam -8- LuËn v¨n th¹c sü khoa häc Lª Thanh S¬n bµo. Song qua c¸c tµi liÖu ®· ®­îc c«ng bè vÒ trång trät c©y thuèc cña Liªn X« [39], Trung Quèc [46], cho thÊy r»ng hä vÉn trång Nh©n s©m b»ng c©y gièng gieo tõ h¹t. LÊy vÝ dô nh­ viÖc trång Tam thÊt ë ch©u V©n S¬n, tØnh V©n Nam, Trung Quèc, cø mçi hÐc ta v­ên gièng mçi n¨m cã thÓ cung cÊp h¹t gièng (víi chÊt l­îng tèt) ®ñ trång kho¶ng tõ 1.

Bªn c¹nh ®ã ng­êi ta cßn cã thÓ t¸c ®éng vµo viÖc ra hoa kÕt qu¶ cña c©y mÑ mét c¸ch ®ång ®Òu. VÊn ®Ò thµnh c«ng trong viÖc trång Nh©n s©m vµ Tam thÊt cßn ë chç kü thuËt gieo ­¬m h¹t ®· ®¹t hiÖu suÊt rÊt cao (trªn 95%) [39],[46]. T­¬ng tù nh­ vËy nh÷ng loµi kh¸c nh­ P. zingiberensis… còng ®­îc hoµn thiÖn nghiªn cøu vµ ®­a vµo trång trät tõ nhiÒu n¨m tr­íc.

ThËm chÝ loµi P. notoginseng cã ph©n bè tù nhiªn ë Canada, Mü; loµi P. japonicus cã ph©n bè tù nhiªn ë NhËt B¶n nh­ng còng ®­îc Trung Quèc ph¸t triÓn trång thµnh hµng ho¸ b»ng sù hoµn thiÖn vÒ c«ng nghÖ trång vµ s¶n xuÊt gièng. §Æc biÖt loµi P.