Luận văn thạc sĩ: Nghiên cứu bệnh phấn trắng hại bầu bí tại Hải Dương

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nghiên cứu bệnh phấn trắng hại bầu bí tại hải dương, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Vũ Thị Thoại
• Người hướng dẫn: PGS. Hà Viết Cường
• Trường học: Học viện nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật
• Đề tài: Nghiên cứu bệnh phấn trắng hại bầu bí tại Hải Dương
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỤC LỤC
• LỜI CẢM ƠN
• 2. DANH MỤC BẢNG
• 3. DANH MỤC HÌNH
• 4. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 5. THESIS ABSTRACT
• 6. ĐẶT VẤN ĐỀ
• 7. MỤC ĐÍCH
• 8. YÊU CẦU
• 9. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 9.1. TÌNH HÌNH SẢN XUẤT CÂY BẦU BÍ TRÊN THẾ GIỚI
• 9.2. Tình hình sản xuất cây bầu bí tại Việt Nam và Hải Dương
• 9.2.1. Tình hình sản xuất cây bầu bí tại Việt Nam
• 9.2.2. Tình hình sản xuất cây bầu bí tại Hải Dương
• 9.3. Tình hình bệnh hại trên cây bầu bí
• 9.4. Tình hình nghiên cứu bệnh nấm phấn trắng trên thế giới
• 9.5. Tình hình nghiên cứu bệnh nấm phấn trắng trong nước
• 10. Vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 10.1. Đối tượng nghiên cứu
• 10.2. Thời gian và địa điểm
• 10.3. Vật liệu nghiên cứu
• 10.3.1. Các dòng/giống bầu bí
• 10.3.2. Phương tiện – thiết bị
• 10.4. Nội dung nghiên cứu
• 10.4.1. Điều tra tình hình bệnh
• 10.4.2. Nghiên cứu về đặc điểm hình thái và phân loại
• 10.4.3. Nghiên cứu về phòng trừ
• 10.5. Phương pháp
• 10.5.1. Phương pháp điều tra đồng ruộng
• 10.5.2. Phương pháp đánh giá các chỉ tiêu hình thái
• 10.5.3. Phương pháp PCR và giải trình tự vùng ITS nấm phấn trắng
• 10.5.4. Đánh giá tính kháng nấm phấn trắng trong kiện đồng ruộng
• 10.5.5. Thí nghiệm phòng chống bệnh phấn trắng bằng thuốc hóa học
• 10.5.6. Thí nghiệm đánh giá khả năng tạo tính kháng tập nhiễm chống phấn trắng trên bầu bí
• 10.6. Các chỉ tiêu theo dõi
• 11. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 11.1. Tình hình bệnh phấn trắng hại bầu bí tại Tứ Kỳ - Hải Dương
• 11.1.1. Tình hình phấn trắng trên dưa chuột
• 11.1.2. Tình hình phấn trắng trên bí xanh
• 11.1.3. Tình hình phấn trắng trên dưa lê
• 11.1.4. Tình hình phấn trắng trên bí ngô
• 11.2. Hình thái, phân loại phân tử và phổ ký chủ của nấm phấn trắng bầu bí
• 11.2.1. Hình thái nấm phấn trắng bầu bí
• 11.2.2. Định danh phân tử nấm phấn trắng bầu bí bằng giải trình tự vùng ITS
• 11.2.3. Lây nhiễm nhân tạo nấm phấn trắng bầu bí trên một số cây ký chủ
• 11.3. Đánh giá tính kháng bệnh phấn trắng trên ruộng dưa chuột
• 11.4. Đánh giá khả năng ức chế bệnh phấn trắng bằng thuốc kích kháng
• 11.4.1. Thí nghiệm phòng chống bệnh phấn trắng bằng thuốc kích kháng
• 11.4.2. Thí nghiệm phòng chống bệnh phấn trắng bằng thuốc hóa học
• 12. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bệnh Phấn Trắng Hại Bầu Bí Nghiên Cứu Tại HD

Bệnh phấn trắng là một trong những bệnh hại phổ biến và nghiêm trọng trên các loại cây trồng họ bầu bí, gây ảnh hưởng lớn đến năng suất và chất lượng sản phẩm. Tại Hải Dương, nơi có diện tích trồng bầu bí đáng kể, bệnh phấn trắng gây ra nhiều thiệt hại cho người nông dân. Nghiên cứu về bệnh phấn trắng hại bầu bí tại Hải Dương là vô cùng cần thiết để tìm ra các biện pháp phòng trừ hiệu quả, góp phần bảo vệ mùa màng và nâng cao thu nhập cho bà con. Bệnh nấm phấn trắng phát triển mạnh trong điều kiện ẩm độ cao, nhưng khô hanh lại thuận lợi cho sự phát tán của bào tử nấm. Bệnh gây hại cả hai mặt lá, thường phát sinh mạnh ở mặt trên. Nấm bệnh tồn tại trong hạt giống và tàn dư cây bệnh, lan truyền theo gió. Việc phân loại nấm bệnh phấn trắng khá phức tạp, dựa vào đặc điểm hình thái của cơ quan sinh sản vô tính và hữu tính.

1.1. Tầm quan trọng của việc nghiên cứu bệnh phấn trắng ở Hải Dương

Hải Dương là một tỉnh nông nghiệp trọng điểm, với diện tích trồng bầu bí đáng kể. Bệnh phấn trắng gây ra thiệt hại lớn cho năng suất và chất lượng bầu bí tại tỉnh. Nghiên cứu này cung cấp thông tin quan trọng về tình hình bệnh, giúp nông dân và các nhà quản lý đưa ra các biện pháp phòng trừ hiệu quả. Theo thống kê, diện tích trồng rau ở nước ta đã không ngừng tăng lên trong những năm gần đây, chiếm xấp xỉ 7% đất sản xuất nông nghiệp và 10% đất trồng cây hàng năm (Trần Khắc Thi, 2005). Trong các loại rau thì họ bầu bí chiếm vị trí quan trọng.

1.2. Mục tiêu và phạm vi của nghiên cứu về bệnh phấn trắng

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá hiện trạng bệnh phấn trắng trên các cây bầu bí tại các vùng trồng chính ở Hải Dương. Đồng thời, nghiên cứu cũng xác định khả năng phòng trừ bệnh bằng các biện pháp hóa học và đánh giá khả năng tạo tính kháng tập nhiễm chống phấn trắng trên bầu bí. Mục tiêu chính là đưa ra các giải pháp quản lý bệnh hiệu quả và bền vững cho người nông dân.

II. Triệu Chứng Tác Hại Bệnh Phấn Trắng Trên Bầu Bí Cách Nhận Biết

Bệnh phấn trắng gây ra những triệu chứng đặc trưng trên lá, thân và quả của cây bầu bí. Ban đầu, trên bề mặt lá xuất hiện những đốm nhỏ màu trắng, sau đó lan rộng ra, bao phủ toàn bộ lá và các bộ phận khác của cây. Lá bị bệnh nặng sẽ vàng úa, khô và rụng sớm, ảnh hưởng đến khả năng quang hợp của cây. Quả bị bệnh sẽ kém phát triển, chất lượng giảm sút, thậm chí không thể thu hoạch. Bệnh phấn trắng không chỉ làm giảm năng suất mà còn ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm, gây thiệt hại kinh tế cho người trồng bầu bí.

2.1. Dấu hiệu nhận biết bệnh phấn trắng trên lá bầu bí

Triệu chứng điển hình của bệnh phấn trắng là sự xuất hiện của lớp bột màu trắng xám trên bề mặt lá. Lớp bột này có thể lan rộng nhanh chóng, bao phủ toàn bộ lá. Lá bị bệnh nặng sẽ chuyển sang màu vàng, khô và rụng sớm. Quan sát kỹ lá cây để phát hiện sớm các dấu hiệu của bệnh phấn trắng là rất quan trọng để có biện pháp xử lý kịp thời.

2.2. Ảnh hưởng của bệnh phấn trắng đến năng suất và chất lượng bầu bí

Bệnh phấn trắng làm giảm khả năng quang hợp của cây, dẫn đến giảm năng suất và chất lượng bầu bí. Quả bị bệnh sẽ kém phát triển, chất lượng giảm sút, thậm chí không thể thu hoạch. Thiệt hại do bệnh phấn trắng gây ra có thể lên đến 30-50% năng suất, ảnh hưởng lớn đến thu nhập của người nông dân.

2.3. Bệnh phấn trắng lây lan như thế nào trên cây bầu bí

Bệnh phấn trắng lây lan chủ yếu qua bào tử nấm, phát tán nhờ gió và côn trùng. Điều kiện thời tiết ẩm ướt, nhiệt độ mát mẻ tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển và lây lan của bệnh. Mật độ trồng dày cũng tạo điều kiện cho bệnh lây lan nhanh chóng. Nấm bệnh tồn tại trong hạt giống tàn dư cây bệnh và lan truyền theo gió.

III. Cách Phòng Trừ Bệnh Phấn Trắng Bầu Bí Hiệu Quả Hướng Dẫn Chi Tiết

Để phòng trừ bệnh phấn trắng hiệu quả, cần áp dụng các biện pháp tổng hợp, bao gồm: chọn giống kháng bệnh, luân canh cây trồng, vệ sinh đồng ruộng, bón phân cân đối, và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khi cần thiết. Việc phòng bệnh cần được thực hiện từ sớm, trước khi bệnh phát triển mạnh. Sử dụng các loại thuốc trị bệnh phấn trắng cho bầu bí theo hướng dẫn của nhà sản xuất và tuân thủ nguyên tắc 4 đúng để đảm bảo hiệu quả và an toàn.

3.1. Biện pháp canh tác phòng bệnh phấn trắng cho bầu bí

Chọn giống bầu bí kháng bệnh là biện pháp phòng bệnh hiệu quả và bền vững. Luân canh cây trồng giúp cắt đứt nguồn bệnh trong đất. Vệ sinh đồng ruộng, thu gom và tiêu hủy tàn dư cây bệnh giúp giảm thiểu nguồn lây lan. Bón phân cân đối, tăng cường kali và canxi giúp cây khỏe mạnh, tăng sức đề kháng với bệnh phấn trắng.

3.2. Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trị bệnh phấn trắng

Khi bệnh phấn trắng phát triển mạnh, cần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật để phòng trừ. Chọn các loại thuốc đặc trị bệnh phấn trắng, có tác dụng nhanh và kéo dài. Phun thuốc theo hướng dẫn của nhà sản xuất, đảm bảo phun đều lên toàn bộ cây. Tuân thủ nguyên tắc 4 đúng khi sử dụng thuốc bảo vệ thực vật để đảm bảo hiệu quả và an toàn.

3.3. Phòng trừ bệnh phấn trắng sinh học cho bầu bí

Sử dụng các chế phẩm sinh học như nấm đối kháng Trichoderma hoặc vi khuẩn Bacillus subtilis để phòng trừ bệnh phấn trắng. Các chế phẩm này có tác dụng ức chế sự phát triển của nấm bệnh, giúp bảo vệ cây trồng một cách an toàn và thân thiện với môi trường. Đây là một trong những cách phòng bệnh phấn trắng bầu bí hiệu quả.

IV. Nghiên Cứu Đặc Điểm Nấm Bệnh Phấn Trắng Phân Loại Hình Thái

Nghiên cứu về đặc điểm hình thái và phân loại của nấm gây bệnh phấn trắng là rất quan trọng để xác định chính xác tác nhân gây bệnh và lựa chọn biện pháp phòng trừ phù hợp. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, nấm gây bệnh phấn trắng trên bầu bí có thể thuộc nhiều loài khác nhau, với đặc điểm hình thái và sinh học khác nhau. Việc xác định chính xác loài nấm gây bệnh giúp đưa ra các khuyến cáo phòng trừ chính xác và hiệu quả.

4.1. Phân loại nấm gây bệnh phấn trắng trên bầu bí

Nấm gây bệnh phấn trắng trên bầu bí có thể thuộc nhiều loài khác nhau, như Podosphaera xanthii, Golovinomyces cichoracearum, và Erysiphe cucurbitacearum. Mỗi loài nấm có đặc điểm hình thái và sinh học khác nhau, ảnh hưởng đến khả năng gây bệnh và phản ứng với các biện pháp phòng trừ.

4.2. Đặc điểm hình thái của nấm phấn trắng hại bầu bí

Nấm phấn trắng có đặc điểm hình thái đặc trưng, bao gồm sợi nấm, bào tử phân sinh và quả thể. Sợi nấm phát triển trên bề mặt lá, tạo thành lớp bột màu trắng. Bào tử phân sinh có hình dạng và kích thước khác nhau tùy thuộc vào loài nấm. Quả thể là cơ quan sinh sản hữu tính của nấm, có vai trò quan trọng trong việc phân loại nấm.

4.3. Định danh phân tử nấm phấn trắng bầu bí bằng giải trình tự vùng ITS

Định danh phân tử bằng giải trình tự vùng ITS là phương pháp hiện đại và chính xác để xác định loài nấm phấn trắng. Phương pháp này dựa trên việc phân tích trình tự DNA của vùng ITS (Internal Transcribed Spacer) trong bộ gen của nấm, giúp phân biệt các loài nấm có đặc điểm hình thái tương tự. Kết quả định danh phân tử giúp đưa ra các khuyến cáo phòng trừ chính xác và hiệu quả.

V. Đánh Giá Hiệu Quả Thuốc Trừ Bệnh Phấn Trắng Trên Bầu Bí Tại HD

Nghiên cứu đánh giá hiệu quả của các loại thuốc trừ bệnh phấn trắng trên bầu bí tại Hải Dương là rất quan trọng để lựa chọn các loại thuốc phù hợp và hiệu quả nhất. Các loại thuốc được đánh giá bao gồm cả thuốc hóa học và thuốc sinh học, với các cơ chế tác động khác nhau. Kết quả đánh giá giúp người nông dân lựa chọn các loại thuốc phù hợp với điều kiện sản xuất và tuân thủ các quy định về an toàn thực phẩm.

5.1. So sánh hiệu quả của các loại thuốc hóa học trị phấn trắng

Nghiên cứu so sánh hiệu quả của các loại thuốc hóa học khác nhau trong việc phòng trừ bệnh phấn trắng trên bầu bí. Các loại thuốc được so sánh về khả năng ức chế sự phát triển của nấm bệnh, thời gian tác dụng và ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm. Kết quả so sánh giúp người nông dân lựa chọn các loại thuốc phù hợp và hiệu quả nhất.

5.2. Đánh giá hiệu quả của thuốc kích kháng trong phòng trừ phấn trắng

Thuốc kích kháng là loại thuốc có tác dụng kích thích hệ thống phòng vệ tự nhiên của cây trồng, giúp cây tăng cường khả năng chống chịu với bệnh phấn trắng. Nghiên cứu đánh giá hiệu quả của các loại thuốc kích kháng khác nhau trong việc phòng trừ bệnh phấn trắng trên bầu bí. Kết quả đánh giá giúp người nông dân lựa chọn các loại thuốc kích kháng phù hợp và hiệu quả nhất.

5.3. Khả năng ức chế bệnh phấn trắng của thuốc kích kháng

Đánh giá khả năng ức chế bệnh phấn trắng của thuốc kích kháng khi kết hợp xử lý hạt giống và phun trên cây con. So sánh khả năng phòng chống bệnh phấn trắng của thuốc kích kháng giữa xử lý hạt giống và phun trên cây con. Kết quả cho thấy hiệu quả phòng trừ bệnh phấn trắng cao hơn khi kết hợp cả hai phương pháp.

VI. Kết Luận Giải Pháp Phòng Trừ Bệnh Phấn Trắng Bầu Bí Tại Hải Dương

Nghiên cứu về bệnh phấn trắng hại bầu bí tại Hải Dương đã cung cấp những thông tin quan trọng về tình hình bệnh, đặc điểm của nấm gây bệnh và hiệu quả của các biện pháp phòng trừ. Dựa trên kết quả nghiên cứu, có thể đưa ra các giải pháp phòng trừ bệnh phấn trắng hiệu quả và bền vững cho người nông dân tại Hải Dương, góp phần bảo vệ mùa màng và nâng cao thu nhập.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu về bệnh phấn trắng tại Hải Dương

Nghiên cứu đã xác định được tình hình bệnh phấn trắng trên các loại bầu bí tại Hải Dương, đặc điểm của nấm gây bệnh và hiệu quả của các biện pháp phòng trừ. Kết quả nghiên cứu là cơ sở khoa học để đưa ra các giải pháp quản lý bệnh hiệu quả và bền vững.

6.2. Đề xuất giải pháp phòng trừ bệnh phấn trắng hiệu quả

Để phòng trừ bệnh phấn trắng hiệu quả, cần áp dụng các biện pháp tổng hợp, bao gồm: chọn giống kháng bệnh, luân canh cây trồng, vệ sinh đồng ruộng, bón phân cân đối, và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khi cần thiết. Cần tăng cường công tác khuyến nông, hướng dẫn người nông dân áp dụng các biện pháp phòng trừ bệnh hiệu quả và bền vững.

6.3. Hướng nghiên cứu tiếp theo về bệnh phấn trắng bầu bí

Cần tiếp tục nghiên cứu về đặc điểm sinh học của nấm gây bệnh phấn trắng, tìm kiếm các giống bầu bí kháng bệnh và phát triển các biện pháp phòng trừ sinh học hiệu quả. Đồng thời, cần nghiên cứu về tác động của bệnh phấn trắng đến năng suất và chất lượng sản phẩm, để có cơ sở đánh giá hiệu quả kinh tế của các biện pháp phòng trừ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM VŨ THỊ THOẠI NGHIÊN CỨU BỆNH PHẤN TRẮNG HẠI BẦU BÍ TẠI HẢI DƯƠNG Chuyên ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 60.12 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Hà Viết Cường TS. Nguyễn Văn Liêm NHÀ XUÂT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan bản luận văn này được hoàn thành bằng sự nhận thức chính xác của bản thân. Các số liệu trình bày trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nào khác. Mọi sự giúp dỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được ghi rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Vũ Thị Thoại i c LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành đề tài tốt nghiệp ngoài sự cố gắng của bản thân, tôi đã nhận được rất nhiều sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tình của thầy cô, bạn bè và người thân. Trước tiên, với tình cảm chân thành và lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin gửi lời cảm ơn tới PGS. Hà Viết Cường – Bộ môn Bệnh cây, Khoa nông học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam và TS. Nguyễn Văn Liêm - Viện Bảo vệ thực vật đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành bản luận văn này. Tôi xin chân thành cám ơn các thầy giáo, cô giáo Bộ môn Bệnh cây đã tạo điều kiện góp ý, chỉ bảo và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn. Cuối cùng, tôi xin bày tỏ sự biết ơn chân thành tới gia đình, đồng nghiệp và bạn bè - những người đã luôn bên tôi, động viên, giúp đỡ tôi về vật chất cũng như tinh thần trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn này. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Vũ Thị Thoại ii c MỤC LỤC Lời cam đoan . ii Mục lục . iii Danh mục bảng . v Danh mục hình . vi Trích yếu luận văn .viii Thesis Abstract .1 Tình hình sản xuất cây bầu bí trên thế giới .2 Tình hình sản xuất cây bầu bí tại Việt Nam và Hải Dương .1 Tình hình sản xuất cây bầu bí tại Việt Nam .2 Tình hình sản xuất cây bầu bí tại Hải Dương.3 Tình hình bệnh hại trên cây bầu bí .4 Tình hình nghiên cứu bênh nấm phấn trắng trên thế giới .5 Tình hình nghiên cứu bênh nấm phấn trắng trong nước . Vật liệu, nội dung và phương pháp nghiên cứu .1 Đối tượng nghiên cứu .2 Thời gian và địa điểm .3 Vật liệu nghiên cứu.1 Các dòng/giống bầu bí .2 Phương tiện – thiết bị .4 Nội dung nghiên cứu.1 Điều tra tình hình bệnh .2 Nghiên cứu về đặc điểm hình thái và phân loại .3 Nghiên cứu về phòng trừ .5 Phương pháp.1 Phương pháp điều tra đồng ruộng .2 Phương pháp đánh giá các chỉ tiêu hình thái.3 Phương pháp PCR và giải trình tự vùng ITS nấm phấn trắng .4 Đánh giá tính kháng nấm phấn trắng trong kiện đồng ruộng.5 Thí nghiệm phòng chống bệnh phấn trắng bằng thuốc hóa học.6 Thí nghiệm đánh giá khả năng tạo tính kháng tập nhiễm chống phấn trắng trên bầu bí .6 Các chỉ tiêu theo dõi . Kết quả nghiên cứu và thảo luận .1 Tình hình bệnh phấn trắng hại bầu bí tại Tứ Kỳ - Hải Dương .1 Tình hình phấn trắng trên dưa chuột.2 Tình hình phấn trắng trên bí xanh .3 Tình hình phấn trắng trên dưa lê .4 Tình hình phấn trắng trên bí ngô .2 Hình thái, phân loại phân tử và phổ ký chủ của nấm phấn trắng bầu bí.1 Hình thái nấm phấn trắng bầu bí .2 Định danh phân tử nấm phấn trắng bầu bí bằng giải trình tự vùng ITS .3 Lây nhiễm nhân tạo nấm phấn trắng bầu bí trên một số cây ký chủ .3 Đánh giá tính kháng bệnh phấn trắng trên ruộng dưa chuột .4 Đánh giá khả năng ức chế bệnh phấn trắng bằng thuốc kích kháng .1 Thí nghiệm phòng chống bệnh phấn trắng bằng thuốc kích kháng .2 Thí nghiệm phòng chống bệnh phấn trắng bằng thuốc hóa học. Kết luận và kiến nghị . 52 Tài liệu tham khảo . 53 iv c DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1 Tình hình sản xuất rau họ bầu bí tại Hải Dương .2 Thành phần bệnh hại trên rau họ bầu bí .1 Bệnh phấn trắng trên dưa chuột vụ xuân tại Hải Dương năm 2015 .2 Bệnh phấn trắng trên bí xanh vụ xuân tại Hải Dương năm 2015 .3 Bệnh phấn trắng trên dưa lê vụ xuân hè tại Hải Dương năm 2015.4 Bệnh phấn trắng trên bí ngô vụ thu đông tại Hải Dương năm 2015 .5 Đặc điểm hình thái nấm phấn trắng thu tại ruộng dưa chuột tại Tứ Kỳ - Hải Dương và Gia Lâm - Hà Nội vụ Đông 2015 .6 Đặc điểm hình thái nấm phấn trắng thu trên bí ngô tại Tứ Kỳ - Hải Dương vụ Đông 2015 .7 Đặc điểm hình thái nấm phấn trắng thu trên cây bầu tại Hải Dương vụ Đông 2015 .8 Kết quả định danh 2 mẫu nấm phấn trắng trên dưa chuột tại Gia Lâm – Hà Nội .9 Kết quả lây nhiễm nhân tạo nấm phấn trắng bí ngô trên một số cây kí chủ .10 Bệnh phấn trắng trên tập đoàn giống dưa chuột (Bọ môn Rau-Hoa- Quả) trồng vụ xuân 2016 .11 Đánh giá hiệu quả của xử lý hạt giống bằng thuốc kích kháng ở các nồng độ trong phòng chống bệnh phấn trắng hại dưa chuột .12 Đánh giá hiệu quả của xử lý hạt giống bằng thuốc kích kháng ở các nồng độ trong phòng chống bệnh phấn trắng hại bí ngô .13 Đánh giá khả năng phòng chống bệnh phấn trắng dưa chuột bằng xử lý thuốc kích kháng trên hạt giống ở thời gian xử lý khác nhau .14 Đánh giá khả năng phòng chống bệnh phấn trắng bí ngô bằng xử lý thuốc kích kháng trên hạt giống ở thời gian xử lý khác nhau .15 Khả năng ức chế bệnh phấn trắng của thuốc kích kháng khi kết hợp xử lý hạt giống và phun trên cây con dưa chuột .16 So sánh khả năng phòng chống bệnh phấn trắng của thuốc kích kháng giữa xử lý hạt giống và phun trên cây con bí ngô .17 Đánh giá hiệu quả phòng trừ bệnh phấn trắng hại dưa chuột bằng một số thuốc hóa học . 50 v c DANH MỤC HÌNH Hình 3.1 Vị trí mồi ITS4 và ITS5 trên cum gen rDNA .1 Triệu chứng bệnh phấn trắng trên cây bầu bí A: Bệnh phấn trắng trên cây Dưa chuột; B: Bệnh phấn trắng trên cây Dưa lê. C: Bệnh phấn trắng trên cây Bí xanh; D: Bệnh phấn trắng trên cây Bí ngô.2 Hình thái cành bào tử phân sinh và bào tử phân sinh nấm phấn trắng quan sát thấy trên cây dưa chuột (A, Tứ Kỳ - Hải Dương; B – Gia Lâm – Hà Nội), bầu (C, Tứ Kỳ - Hải Dương) và bí ngô (D, Tứ Kỳ - Hải Dương). Tế bào gốc của cành bào tử phân sinh được chỉ rõ bằng mũi tên.3 Hình thái bào tử phân sinh của nấm Golovinomyces cichoracearum (Trái) và Podosphaera xanthii (phải) (Lebeda & Sedláková, 2010).5 Phân tích phả hệ dựa trên trình tự ITS của 2 mẫu nấm phấn trắng dưa chuột thu tại Gia Lâm – Hà Nội (mẫu 1 và Mẫu 2) và dại diện nấm phấn trắng đã công bố. Cây được xây dựng bằng phương pháp Neighbour Joining (NJ). Chỉ trình bày giá trị boostrap > 50% (1000 lần lặp) .6 Lây nhiễm nhân tạo nấm phấn trắng bầu bí (bí ngô) trên một số cây kí chủ khác.7 Triệu chứng bệnh phấn trắng biểu hiện trên cây tầm bóp (trái) và đơn buốt (phải) sau khi được lây nhiễm với nấm phấn trắng thu từ lá bí ngô .8 Điều tra đánh giá tính kháng bệnh phấn trắng của tập đoàn giống dưa chuột trồng vụ xuân 2016 tại ruộng thí nghiệm khoa nông học (A- Cây dưa chuột giai đoạn 2-3 lá thật, B - Cây dưa chuột giai đoạn 4-5 lá thật, C -Điều tra bệnh phấn trắng) .9 Thí nghiệm đánh giá hiệu quả của xử lý hạt giống bằng thuốc kích kháng ở các nồng độ trong phòng chống bệnh phấn trắng hại bầu bí (A - Ngâm hạt giống trong dung dịch Bion, B - ngâm hạt giống trong dung dịch Dufulin, C - cây con được gieo vào bầu) .10 Thí nghiệm đánh giá khả năng phòng chống bệnh phấn trắng dưa bằng xử lý thuốc kích kháng trên hạt giống ở thời gian xử lý khác nhau .11 Thí nghiệm so sánh khả năng phòng chống bệnh phấn trắng của thuốc kích kháng giữa xử lý hạt giống và phun trên cây con bí đỏ. Đánh giá khả năng phòng trừ phấn trắng bầu bí bằng thuốc hóa học (A – Đối chứng, B – cây được xử lý bằng thuốc Anvil 5 SC, C - cây được xử lý bằng thuốc Bellkute 40WP, D - cây được xử lý bằng thuốc Sumieight 12. 50 vii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Vũ Thị Thoại Tên luận văn: Nghiên cứu bệnh phấn trắng hại bầu bí tại Hải Dương Ngành: Bảo vệ thực vật Mã số: 60.12 Tên cơ sở đào tạo: Học viện nông nghiệp Việt Nam Mục tiêu của nghiên cứu này nhằm đánh giá tình hình bệnh phấn trắng tại huyện Tứ Kỳ - tỉnh Hải Dương và thử nghiệm các biện pháp phòng chống bệnh. Điều tra đồng ruộng vụ xuân 2015 tại 3 xã (Minh Đức, Hưng Đạo và Văn Tố) thuộc huyện Tứ Kỳ - Hải Dương cho thấy trong các cây bầu bí chính là dưa chuột, bí xanh, dưa hấu và dưa lê thì ngoài dưa hấu không bị nhiễm, tất cả 4 cây còn lại đều nhiễm bệnh phấn trắng. Quan sát hình thái nấm phấn trắng hại bầu bí cho thấy các mẫu nấm phấn trắng gây hại trên dưa chuột, bí ngô và bầu đều có đặc điểm bào tử phân sinh, cành bào tử phân sinh, đặc biệt là tế bào gôc, giống nhau và có lẽ do cùng một loài gây ra. Định danh loài nấm phấn trắng gây hại bầu bí bằng giải trình tự gen ITS 2 mẫu nấm thu trên dưa chuột đã lần đầu tiên xác định được nấm phấn trắng bầu bí là loài Podospora xanthii. Nấm phấn trắng bầu bí có thể gây bệnh trên cây ký chủ dại là đơn buốt và tầm bóp, còn đậu đũa không phải là kí chủ của loài nấm phấn trắng này. Điều tra đồng ruộng trên tập đoàn giống dưa chuột của Bộ môn Rau-Hoa-Quả trồng tại Khoa Nông học vụ xuân năm 2016 đã xác định được 2 giống, SL30 và SL3, có tiềm năng kháng bệnh phấn trắng. Đánh giá hiệu quả ức chế bệnh phấn trắng bằng 2 thuốc kích kháng, BION 50WG và Dufulin 30%WP, cho thấy cả 2 thuốc đều có khả năng ức chế bệnh phấn trắng trên dưa chuột (giống DT01). Khả năng ức chế bệnh của 2 thuốc kém hơn trên cây bí ngô (giống Goldstar 998).