Luận văn thạc sĩ một số giải pháp nhằm phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ tại tỉnh đồng tháp

Luận văn thạc sĩ phân tích một số giải pháp nhằm phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ tại tỉnh đồng tháp, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực

• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Đăng Liêm
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Một Số Giải Pháp Nhằm Phát Triển Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ Tại Tỉnh Đồng Tháp
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 0.3. Phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu
• 0.5. Kết cấu của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ DNVVN
• 1.1. Khái niệm DNVVN
• 1.1.1. Khái niệm DNVVN ở các nước trên thế giới
• 1.1.2. Khái niệm DNVVN ở Việt Nam
• 1.1.3. Kinh nghiệm phát triển DNVVN ở một số nước
• 1.2. Vai trò của các DNVVN
• 1.2.1. Vai trò của các DNVVN ở Việt Nam
• 1.2.2. Vai trò DNVVN tại tỉnh Đồng Tháp
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG DNVVN TẠI TỈNH ĐỒNG THÁP TRONG THỜI GIAN QUA
• 2.1. Một số đặc điểm của tỉnh Đồng Tháp
• 2.1.1. Đặc điểm về tự nhiên và dân số
• 2.1.2. Vị trí địa lý
• 2.1.3. Dân số và lao động
• 2.1.4. Thuận lợi và khó khăn
• 2.1.5. Đặc điểm kinh tế xã hội
• 2.2. Thực trạng hoạt động DNVVN tại tỉnh Đồng Tháp trong thời gian qua
• 2.2.1. Về số lượng doanh nghiệp
• 2.2.2. Về ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp
• 2.2.3. Về vốn kinh doanh
• 2.2.4. Về trình độ máy móc thiết bị, công nghệ
• 2.2.5. Về tình hình lao động trong các DNVVN
• 2.2.5.1. Quy mô lao động
• 2.2.5.2. Hình thức tuyển dụng lao động
• 2.2.5.3. Trình độ quản lý doanh nghiệp chuyên môn chủ DN
• 2.2.6. Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh và đóng góp vào ngân sách nhà nước của các DNVVN ở Đồng Tháp
• 2.2.6.1. Số doanh nghiệp sản xuất kinh doanh có lãi, bị lỗ
• 2.2.6.2. Đóng góp cho ngân sách nhà nước
• 2.2.7. Thị trường tiêu thụ các DNVVN tại tỉnh Đồng Tháp. Đánh giá chung
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM THÚC ĐẨY PHÁT TRIỂN DNVVN TẠI TỈNH ĐỒNG THÁP
• 3.1. Bối cảnh trong nước và quốc tế ảnh hưởng đến việc phát triển DNVVN
• 3.1.1. Bối cảnh quốc tế
• 3.1.2. Bối cảnh trong nước
• 3.2. Quan điểm phát triển DNVVN tại tỉnh Đồng Tháp
• 3.3. Một số giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển DNVVN tại tỉnh Đồng Tháp
• 3.3.1. Giải pháp xây dựng và hoàn thiện quy trình phát triển chiến lược kinh doanh cho các DNVVN ở Đồng Tháp
• 3.3.2. Giải pháp về vốn
• 3.3.3. Giải pháp hoàn thiện chiến lược marketing hỗn hợp
• 3.3.4. Giải pháp thực hiện liên kết giữa DNVVN với doanh nghiệp lớn
• 3.3.5. Giải pháp về quản trị doanh nghiệp
• 3.3.6. Giải pháp xây dựng thương hiệu ở từng DNVVN
• 3.3.7. Giải pháp thành lập Hiệp hội các DNVVN
• 3.3.8. Một số kiến nghị tăng cường sự hỗ trợ của nhà nước
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ tại tỉnh Đồng Tháp

Doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế tỉnh Đồng Tháp. Với đặc điểm là khu vực nông nghiệp phát triển, DNVVN không chỉ tạo ra việc làm mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế bền vững. Tỉnh Đồng Tháp có nhiều tiềm năng về nguồn lực và nguyên liệu, tuy nhiên, sự phát triển của DNVVN vẫn còn gặp nhiều thách thức. Việc nghiên cứu và đề xuất các giải pháp phát triển DNVVN là cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động và đóng góp vào sự phát triển kinh tế địa phương.

1.1. Khái niệm và vai trò của doanh nghiệp vừa và nhỏ

DNVVN được định nghĩa là các doanh nghiệp có quy mô nhỏ, thường có số lao động dưới 300 người và vốn đầu tư không quá 10 tỷ đồng. Vai trò của DNVVN tại Đồng Tháp rất quan trọng, không chỉ trong việc tạo ra việc làm mà còn trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế địa phương.

1.2. Tình hình hiện tại của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Đồng Tháp

Hiện nay, DNVVN tại Đồng Tháp chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số doanh nghiệp. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn, công nghệ và thị trường. Việc phân tích thực trạng hoạt động của DNVVN sẽ giúp xác định các vấn đề cần giải quyết.

II. Thách thức trong phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ tại tỉnh Đồng Tháp

Mặc dù DNVVN có nhiều tiềm năng, nhưng vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu vốn, công nghệ lạc hậu, và chính sách hỗ trợ chưa hiệu quả là những rào cản lớn. Việc nhận diện và phân tích các thách thức này là cần thiết để tìm ra giải pháp phù hợp.

2.1. Thiếu vốn và khó khăn trong tiếp cận tài chính

Nhiều DNVVN tại Đồng Tháp gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn vay từ ngân hàng. Điều này ảnh hưởng đến khả năng mở rộng sản xuất và đầu tư công nghệ mới.

2.2. Công nghệ lạc hậu và trình độ quản lý yếu kém

Nhiều doanh nghiệp vẫn sử dụng công nghệ cũ, dẫn đến hiệu suất sản xuất thấp. Bên cạnh đó, trình độ quản lý của chủ doanh nghiệp cũng chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển.

III. Giải pháp phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ tại tỉnh Đồng Tháp

Để thúc đẩy sự phát triển của DNVVN, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính quyền và các tổ chức hỗ trợ. Các giải pháp này bao gồm việc cải thiện môi trường kinh doanh, hỗ trợ tài chính và đào tạo nâng cao năng lực cho doanh nghiệp.

3.1. Cải thiện môi trường kinh doanh và chính sách hỗ trợ

Cần có các chính sách hỗ trợ rõ ràng và hiệu quả hơn cho DNVVN. Điều này bao gồm việc giảm thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn.

3.2. Đào tạo và nâng cao năng lực quản lý cho doanh nghiệp

Đào tạo cho chủ doanh nghiệp và nhân viên về quản lý, marketing và công nghệ là rất cần thiết. Việc này sẽ giúp DNVVN nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về doanh nghiệp vừa và nhỏ

Nghiên cứu thực tiễn cho thấy rằng các DNVVN tại Đồng Tháp có thể phát triển mạnh mẽ nếu được hỗ trợ đúng cách. Các mô hình thành công từ những doanh nghiệp điển hình sẽ là bài học quý giá cho các doanh nghiệp khác.

4.1. Mô hình doanh nghiệp thành công tại Đồng Tháp

Một số DNVVN tại Đồng Tháp đã áp dụng thành công các chiến lược marketing và quản lý hiện đại, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất và doanh thu.

4.2. Kết quả từ các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp

Các chương trình hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức phi chính phủ đã giúp nhiều DNVVN cải thiện tình hình tài chính và nâng cao năng lực cạnh tranh.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Đồng Tháp

Sự phát triển của DNVVN tại Đồng Tháp là rất cần thiết cho sự phát triển kinh tế bền vững. Với các giải pháp đúng đắn, DNVVN có thể trở thành động lực chính cho sự phát triển kinh tế của tỉnh trong tương lai.

5.1. Tương lai của doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Đồng Tháp

Với sự hỗ trợ từ chính quyền và các tổ chức, DNVVN có thể phát triển mạnh mẽ hơn trong thời gian tới, góp phần vào sự phát triển kinh tế của tỉnh.

5.2. Đề xuất chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp

Cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể và hiệu quả hơn cho DNVVN, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển bền vững của khu vực này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội của nhiều quốc gia, chiếm tỷ trọng khoảng 95,4% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam theo tiêu chí dưới 300 lao động. Tỉnh Đồng Tháp, thuộc vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), là một tỉnh nông nghiệp với nhiều tiềm năng về nguyên liệu và nguồn lao động dồi dào, do đó sự phát triển của DNVVN tại đây có ý nghĩa thiết yếu trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương. Tuy nhiên, các DNVVN tại Đồng Tháp còn gặp nhiều khó khăn như vốn hạn chế, công nghệ lạc hậu, thiếu chiến lược kinh doanh và quản trị hiệu quả.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ cơ sở lý luận về DNVVN, phân tích thực trạng hoạt động của các DNVVN tại Đồng Tháp, từ đó đề xuất các giải pháp thúc đẩy phát triển bền vững. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các DNVVN trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp trong giai đoạn gần đây, với dữ liệu thu thập từ 100 doanh nghiệp qua khảo sát thực tế. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách hỗ trợ phát triển DNVVN, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình về phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ, bao gồm:

• Lý thuyết phân loại DNVVN: DNVVN được phân loại dựa trên các tiêu chí vốn, lao động và doanh thu, với sự khác biệt theo từng quốc gia và ngành nghề. Ví dụ, Nhật Bản sử dụng tiêu chí vốn và lao động theo ngành nghề, trong khi Việt Nam áp dụng tiêu chí vốn đăng ký dưới 10 tỷ đồng và lao động dưới 300 người theo Nghị định 90/2001/NĐ-CP.

• Mô hình phát triển DNVVN theo kinh nghiệm quốc tế: Kinh nghiệm từ Đài Loan, Nhật Bản và Hàn Quốc cho thấy sự hỗ trợ về tài chính, công nghệ, đào tạo và chính sách pháp lý là yếu tố then chốt thúc đẩy sự phát triển bền vững của DNVVN.

• Khái niệm quản trị chiến lược và marketing hỗn hợp: Việc hoạch định chiến lược kinh doanh và áp dụng marketing hỗn hợp (4P: Product, Price, Place, Promotion) là cần thiết để nâng cao năng lực cạnh tranh của DNVVN.

Các khái niệm chính bao gồm: vốn kinh doanh, công nghệ sản xuất, quản trị doanh nghiệp, thị trường tiêu thụ và phát triển bền vững.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích thống kê mô tả, tổng hợp và so sánh dựa trên dữ liệu thu thập từ 100 DNVVN tại tỉnh Đồng Tháp. Cỡ mẫu được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện cho các ngành nghề và quy mô doanh nghiệp. Dữ liệu được thu thập thông qua bảng câu hỏi khảo sát, phỏng vấn chuyên gia và tham khảo các báo cáo thống kê của Cục Thống kê tỉnh Đồng Tháp.

Phân tích dữ liệu sử dụng các công cụ thống kê mô tả như tỷ lệ phần trăm, trung bình, biểu đồ và bảng số liệu để đánh giá thực trạng vốn, lao động, công nghệ, kết quả kinh doanh và thị trường tiêu thụ. Timeline nghiên cứu kéo dài trong năm 2007, tập trung phân tích các số liệu và thực trạng hoạt động của DNVVN trong giai đoạn 2005-2007.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Số lượng và cơ cấu DNVVN: Tỉnh Đồng Tháp có 1.005 DNVVN hoạt động, trong đó 97,5% thuộc khu vực ngoài nhà nước, chủ yếu là doanh nghiệp tư nhân (73%) và công ty TNHH (18,3%). Các doanh nghiệp chủ yếu tập trung vào ngành bán buôn, sửa chữa xe có động cơ (39%), công nghiệp chế biến, chế tạo (24,1%) và xây dựng (23,78%).

2. Vốn kinh doanh: Khoảng 45% DNVVN có vốn dưới 0,5 tỷ đồng, phần lớn dựa vào vốn tự có và nguồn vốn không chính thức. Khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng còn hạn chế, với 35% doanh nghiệp cho biết việc vay vốn khá dễ dàng, 22% gặp khó khăn.

3. Công nghệ và thiết bị: 54% doanh nghiệp sử dụng máy móc thiết bị từ thập niên 80, chỉ 22% trang bị thiết bị từ năm 2000 trở lại đây. Công nghệ còn lạc hậu, thiếu đồng bộ và hạn chế trong việc tiếp cận công nghệ mới. Tuy nhiên, 73% doanh nghiệp đã sử dụng máy vi tính và 55% sử dụng internet phục vụ kinh doanh.

4. Lao động và quản lý: Quy mô lao động chủ yếu nhỏ, với 62% doanh nghiệp có dưới 10 lao động. Hình thức tuyển dụng chủ yếu qua quan hệ cá nhân (75%). Trình độ quản lý còn thấp, chỉ 11% chủ doanh nghiệp có trình độ đại học, 22% có trình độ trung cấp/cao đẳng.

5. Kết quả kinh doanh và thị trường: 88,7% doanh nghiệp hoạt động có lãi, đóng góp 19,5% tổng thu ngân sách tỉnh (406 tỷ đồng năm 2007). Thị trường tiêu thụ chủ yếu nội tỉnh (67%), xuất khẩu chiếm 14%, tập trung vào các mặt hàng gạo, thủy sản đông lạnh, bánh phồng tôm và dệt may.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy DNVVN tại Đồng Tháp có vai trò quan trọng trong tạo việc làm, đóng góp GDP và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương. Tuy nhiên, quy mô nhỏ, vốn hạn chế và công nghệ lạc hậu là những rào cản lớn. Việc sử dụng công nghệ thông tin đã được cải thiện nhưng chưa đồng đều, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

So sánh với kinh nghiệm quốc tế, các DNVVN tại Đồng Tháp còn thiếu sự hỗ trợ về tài chính, đào tạo và chuyển giao công nghệ. Việc thiếu chiến lược kinh doanh và marketing bài bản làm giảm khả năng tiếp cận thị trường và xây dựng thương hiệu. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ vốn, quy mô lao động, cơ cấu ngành nghề và biểu đồ thị trường tiêu thụ để minh họa rõ nét hơn các điểm mạnh và hạn chế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và hoàn thiện chiến lược kinh doanh cho DNVVN: Hướng dẫn doanh nghiệp xây dựng kế hoạch dài hạn, áp dụng quản trị chiến lược và marketing hỗn hợp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, chủ thể là Sở Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với các hiệp hội doanh nghiệp.

2. Tăng cường hỗ trợ vốn và tiếp cận tín dụng: Thiết lập các quỹ phát triển DNVVN, đơn giản hóa thủ tục vay vốn ngân hàng, ưu tiên các doanh nghiệp có kế hoạch phát triển rõ ràng. Thời gian triển khai 3 năm, chủ thể là Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức tín dụng địa phương.

3. Nâng cao trình độ công nghệ và đổi mới thiết bị: Tổ chức các chương trình đào tạo, chuyển giao công nghệ, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận công nghệ hiện đại, đặc biệt trong các ngành chế biến nông sản, thủy sản. Thời gian 2-3 năm, chủ thể là Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với các viện nghiên cứu.

4. Phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng lực quản lý: Đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản trị, marketing, công nghệ thông tin cho chủ doanh nghiệp và cán bộ quản lý. Thời gian liên tục, chủ thể là các trường đại học, trung tâm đào tạo nghề và hiệp hội doanh nghiệp.

5. Xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường: Hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm, tham gia các hội chợ trong nước và quốc tế, nâng cao khả năng xuất khẩu. Thời gian 1-2 năm, chủ thể là Sở Công Thương và các tổ chức xúc tiến thương mại.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Nhận diện thực trạng và đề xuất chính sách hỗ trợ phát triển DNVVN phù hợp với điều kiện địa phương.

2. Chủ doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Đồng Tháp và các tỉnh ĐBSCL: Áp dụng các giải pháp nâng cao năng lực quản trị, tiếp cận vốn và công nghệ để phát triển bền vững.

3. Các tổ chức tài chính và ngân hàng: Hiểu rõ nhu cầu và khó khăn của DNVVN để thiết kế các sản phẩm tín dụng phù hợp, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn hiệu quả.

4. Các viện nghiên cứu, trường đại học và trung tâm đào tạo: Phát triển các chương trình đào tạo, nghiên cứu chuyển giao công nghệ và tư vấn quản trị doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. DNVVN tại Đồng Tháp có quy mô và cơ cấu như thế nào?
   DNVVN tại Đồng Tháp chủ yếu là doanh nghiệp tư nhân (73%) và công ty TNHH (18,3%), với quy mô nhỏ, 62% có dưới 10 lao động. Ngành nghề tập trung vào bán buôn, công nghiệp chế biến và xây dựng.

2. Khó khăn lớn nhất của DNVVN tại Đồng Tháp là gì?
   Khó khăn chính là vốn hạn chế, công nghệ lạc hậu, thiếu chiến lược kinh doanh và quản trị chuyên nghiệp, cũng như khả năng tiếp cận thị trường và thông tin còn yếu.

3. DNVVN đóng góp như thế nào vào kinh tế địa phương?
   DNVVN chiếm 88,7% doanh nghiệp hoạt động có lãi, đóng góp 19,5% tổng thu ngân sách tỉnh, tạo nhiều việc làm và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa - hiện đại hóa.

4. Các giải pháp nào được đề xuất để phát triển DNVVN?
   Bao gồm xây dựng chiến lược kinh doanh, tăng cường hỗ trợ vốn, nâng cao công nghệ, đào tạo quản lý và phát triển thương hiệu, mở rộng thị trường xuất khẩu.

5. Vai trò của công nghệ thông tin trong phát triển DNVVN tại Đồng Tháp?
   73% doanh nghiệp đã sử dụng máy vi tính và 55% sử dụng internet, giúp nâng cao hiệu quả quản lý và tiếp cận thị trường, tuy nhiên mức độ sử dụng còn chưa đồng đều và cần được cải thiện.

Kết luận

• DNVVN tại Đồng Tháp chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số doanh nghiệp, đóng góp quan trọng vào GDP và tạo việc làm cho địa phương.
• Thực trạng vốn, công nghệ và quản trị còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.
• Các giải pháp trọng tâm bao gồm hoàn thiện chiến lược kinh doanh, hỗ trợ vốn, nâng cao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực.
• Việc phát triển DNVVN góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phát triển nông thôn và hội nhập kinh tế quốc tế.
• Cần triển khai các chính sách hỗ trợ đồng bộ trong 1-3 năm tới, phối hợp giữa chính quyền, ngân hàng, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.

Các cơ quan quản lý và doanh nghiệp cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất để nâng cao hiệu quả phát triển DNVVN, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội tỉnh Đồng Tháp bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ 1. Khái niệm DNVVN: 1. Khái niệm DNVVN ở các nước trên thế giới: Khái niệm DNVVN hiện nay ở các nước trên thế giới chỉ mang tính chất tương đối, nó thay đổi theo từng giai đọan phát triển kinh tế xã hội từng nước. Tiêu thức phân loại thường được sử dụng là: số lao động thường xuyên với sản xuất doanh thu, lợi nhuận, giá trị gia tăng, nhưng hai tiêu thức thường sử dụng nhất là : vốn và lao động.

có nước chỉ dùng một tiêu thức, nhưng có một số nước dùng một vài tiêu thức để xác định DNVVN. Một số nước dùng tiêu thức chung cho tất cả các ngành nghề, nhưng cũng có một số nước lại dùng tiêu thức riêng cho từng ngành nghề để xác định DNVVN. Bảng 1: Tiêu thức xác định DNVVN ở một số nước trên Thế giới Số lao Nước Phân loại Số vốn Doanh thu động Chế tác 1 – 300 300 triệu yên Nhật Bản Bán buôn 1 – 100 0 – 100 triệu yên Bán lẻ 1 – 50 0 – 50 triệu yên Dịch vụ 1 – 100 1 – 100 triệu yên Thái Lan Công nghiệp nhỏ 0 – 50 < 50 triệu Bath Công nghiệp vừa 51 – 200 50 – 200 triệu Bath Philipin Doanh nghiệp nhỏ 10 – 99 1,5 – 15 triệu pexo Không quan trọng Doanh nghiệp vừa 100 - 199 15 – 60 triệu pexo 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Indonesia Doanh nghiệp siêu nhỏ 1–4 Không quan trọng - Doanh nghiệp nhỏ 5 – 19 0 – 20.000 Doanh nghiệp vừa 20 - 99 20.000 USD/năm Canada Công nghiệp và dịch vụ < 500 < 20 triệu đôla Canada/năm Hồng Công nghiệp < 100 Kông Dịch vụ < 50 Chế tác nhỏ < 100 Australia Chế tác vừa 100 – 199 Dịch vụ nhỏ < 20 Dịch vụ vừa 20 – 199 Chế tác, khai thác Hàn Quốc nhỏ,vận tải 0 – 300 Xây dựng 0 – 200 Thương mại và dịch vụ 0 – 20 Nguồn : GSTS Nguyễn Đình Hương(2002), giải pháp phát triển DNVVN, NXB chính trị Quốc Gia. Căn cứ vào tiêu thức xác định DNVVN nêu trên có thể khái quát thành những quan niệm sau: + Quan niệm thứ nhất: tiêu chuẩn đánh giá xếp loại DNVVN phải gắn với đặc điểm từng ngành đồng thời phải tính đến số lượng vốn và lao động được thu hút vào hoạt động SXKD, Nhật Bản là nước theo quan niệm này.

5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] + Quan niệm thứ hai: tiêu chuẩn đánh giá xếp loại các DNVVN không phân biệt theo ngành nghề mà chỉ cần căn cứ vào số lao động và vốn thu hút vào kinh doanh, các nước theo quan niệm này gồm có: Thái Lan, Philipin … + Quan niệm thứ ba: tiêu chuẩn đánh giá xếp loại DNVVN ngoài tiêu thức về lao động hay vốn kinh doanh còn quan tâm đến doanh thu hàng năm của DN, theo quan điểm này có Canada, Indonesia… + Quan niệm thứ thứ tư: căn cứ vào tiêu thức số lượng lao động tham gia hoặc có phân biệt ngành nghề, hoặc không có phân biệt ngành nghề. Theo quan niệm này có một số nước như: Hồng Kông, Australia, Hàn Quốc… 1. Khái niệm DNVVN ở Việt Nam: Trong thời gian qua ở Việt Nam để hỗ trợ cho các DNVVN, một số cơ quan nhà nước, một số tổ chức đã đưa ra nhiều tiêu thức phân loại DNVVN có thể tổng hợp như sau: 1/ Ngân hàng công thương Việt Nam thì định nghĩa, DNVVN là các DN có dưới 500 lao động, có vốn cố định nhỏ hơn 10 tỷ đồng, có vốn lưu động nhỏ hơn 8 tỷ đồng và doanh thu hàng tháng nhỏ hơn 20 tỷ đồng, sự xác định nhằm phân lọai đối tượng cho vay vốn và số vốn cho vay đối với các doanh nghiệp. 2/ Dự án VPE/US/95/004 hỗ trợ DNVVN ở Việt Nam do UNIDO tài trợ coi doanh nghiệp nhỏ là doanh nghiệp có lao động dưới 30 người, vốn đăng ký dưới 1 tỷ.

Cũng theo dự án này, doanh nghiệp vừa có lao động từ 31 đến 200 người và vốn đăng ký dưới 5 tỷ đồng. 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3/ Quỹ hỗ trợ DNVVN thuộc chương trình VN-EU: doanh nghiệp được quỹ này hỗ trợ gồm các DN có số công nhân từ 10 đến 500 người và vốn điều lệ từ 50 ngàn đến 300 ngàn USD. 4/ Ngày 20/06/1998 tại công văn số 681/CP-KTN của chính phủ đã tạm thời qui định thống nhất tiêu chí xác định DNVVN là DN có vốn điều lệ dưới 5 tỷ và có số lao động bình quân hàng năm dưới 200 người. Công văn nêu rõ các bộ, ngành, địa phương có thể căn cứ vào tình hình cụ thể mà có thể áp dụng cả hai hoặc một trong hai tiêu thức trên.

5/ Nghị định 90/2001 của chính phủ cho rằng: “DNVVN là các cơ sở sản xuất kinh doanh độc lập, đã đăng ký kinh doanh theo pháp luật hiện hành, có vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng hoặc số lao động trung bình hàng năm không quá 300 người”. Căn cứ vào tình hình kinh tế xã hội của ngành, địa phương, trong quá trình thực hiện các biện pháp, chương trình trợ giúp có thể linh hoạt áp dụng đồng thời cả hai tiêu chí vốn và lao động hoặc một trong hai tiêu chí đó. Với những mục đích khác nhau và vào những thời điểm khác nhau nên việc đưa ra những tiêu thức để phân loại, xác định DNVVN của các tổ chức, cơ quan nhà nước và các cá nhân cũng khác nhau và cũng chỉ mang tính ước lệ. Bản thân các tiêu chí đó chưa đủ để xác định thế nào là DN vừa và nhỏ ở Việt Nam hiện nay.

Như vậy, theo nghị định 90/2001/NĐ-CP khu vực DNVVN ở Việt Nam bao gồm: + Các DNNN có qui mô vừa và nhỏ được thành lập và đăng ký theo luật DNNN. + Các công ty CP, công ty TNHH, DNTN và HTX được thành lập và hoạt động theo luật DN, luật HTX đáp ứng được hai hoặc một trong hai tiêu thức mà nghị định 90/2001/NĐ-CP đưa ra. 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] + Các DN có vốn đầu tư nước ngoài được thành lập và hoạt động theo luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam đáp ứng được hai hoặc một trong hai tiêu thức mà nghị định 90/2001/NĐ-CP đưa ra. Kinh nghiệm phát triển DNVVN ở một số nước: +Đài Loan: - Nền Công Nghiệp của Đài Loan được đặc trưng chủ yếu bởi các xí nghiệp vừa và nhỏ (chiếm tỷ lệ gần 90% tổng số doanh nghiệp ở vùng lãnh thổ này).

Ở Đài loan, loại xí nghiệp vừa và nhỏ tối thiểu phải có từ 5-10 công nhân, vốn trung bình là 1,6 triệu USD là rất phổ biến. - Các chính sách của chính quyền chủ yếu đặt mục tiêu là gia tăng khả năng sản xuất của các DNVVN và cải thiện các hỗ trợ về tài chính, sản xuất, quản lý, kế toán và tiếp thị. Chính quyền xúc tiến tổ chức hệ thống nhà máy vệ tinh nhằm nâng cấp chất lượng sản phẩm, cải thiện chuyên môn hóa sản phẩm và đẩy nhanh phát triển công nghiệp nhờ sự hợp tác tốt hơn giữa các doanh nghiệp hiện tại. - Chính quyền Đài Loan duy trì một hệ thống các tổ chức công cộng và tư nhân sâu rộng được tổ chức phối hợp chặt chẽ với nhau để cung cấp hỗ trợ tập trung về quản lý, tài chính và công nghệ cho các DNVVN.

Điều này tỏ ra có hiệu quả vì mặt trái của cơ cấu qui mô nhỏ truyền thống là sự khó khăn trong cuộc tiếp thu công nghệ và thực hiện nghiên cứu và phát triển. Chính quyền đã đầu tư nhiều cho việc truyền bá các thông tin về công nghệ thông qua các tổ chức khác nhau và cố gắng thúc đẩy chuyển giao công nghệ thông qua quan hệ với các công ty nước ngoài. - Để tạo nguồn vốn, Đài loan đã thành lập “Quỹ phát triển DNVVN”để giúp các doanh nghiệp này cải thiện môi trường kinh doanh, đẩy mạnh hợp tác với nhau, đồng thời hướng dẫn cho quỹ tự phát triển nhằm thúc đẩy các DNVVN phát triển lành mạnh. Quỹ này cấp tín dụng cho các 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Về tầm vĩ mô, Đài Loan theo đuổi các chính sách khuyến khích xuất khẩu để cố gắng tạo một môi trường kinh doanh ổn định, khuyến khích đầu tư từ các nguồn vốn trong và ngoài nước.

Trong lĩnh vực này, vai trò của của công ty thương mại vừa và nhỏ được tăng cường mạnh mẽ vì đây là đầu mối để khu chế tạo của Đài Loan tiếp cận thị trường bên ngoài. + NHẬT BẢN Từ sau chiến tranh Thế Giới thứ II, Nhật Bản đặc biệt quan tâm đến phát triển các DNVVN vì đây là khu vực đem lại hiệu quả kinh tế cao và giải quyết được nạn thất nghiệp. Chương trình “hiện đại hóa” các DNVNN trở thành một nhiệm vụ và một loạt các chính sách về nhiều mặt được ban hành, thể hiện trước mắt là luật cơ bản về DNVVN năm 1993 (basic law on small enterprises) qui định những vấn đề có tính nguyên tắc để hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhỏ hoạt động như nhà cung cấp các bộ phận cấu kiện cho các doanh nghiệp lớn hoặc thực hiện hoạt động gia công. Một trong những biện pháp quan trọng để hỗ trợ phát triển DNVVN là khuyến khích mở rộng đầu tư, đồng thời cũng phải ghi nhận rằng Chính phủ và các hiệp hội đã dành những khoảng kinh phí lớn cho chương trình hiện đại hóa các DNVVN.

Năm 1980, Nhật Bản đầu tư 243.375 tỷ yên, đến năm 2000 lên tới 2.239 tỷ yên, nhưng nguồn kinh phí của Chính phủ chỉ chiếm 12,6%, còn lại là của các hiệp hội, ngân hàng. Nguồn tài chính trên tập trung trên bốn lĩnh vực chính: 1) Xúc tiến hiện đại hóa DNVVN; 2) Hiện đại hóa các thể chế quản lý DNVVN; 3) Các hoạt động tư vấn cho DNVVN; 4) Các giải pháp tài chính cho DNVVN. Về tổ chức Nhật Bản thiết lập “hội đồng các doanh nghiệp 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] +HÀN QUỐC Hàn Quốc cũng rất quan tâm đến phát triển DNVVN và coi đó như một bộ phận của cơ cấu kinh tế. Để tạo cơ sở pháp lý cho sự tồn tại và phát triển của các DNVVN cũng như sự ưu tiên hỗ trợ thúc đẩy phát triển các doanh nghiệp này, Chính Phủ Hàn Quốc đã ban hành hàng loạt các sắc luật (12 sắc luật) về DNVVN.

Các sắc luật nhằm tập trung vào giải quyết các vấn đề sau: Thiết lập khái niệm khung về DNVVN theo sắc luật cơ bản của Hàn Quốc về DNVVN phân loại DNVVN theo 2 nhóm ngành. + Trong ngành chế tạo, khai thác, xây dựng, doanh nghiệp có vốn đầu tư dưới 0,6 triệu USD và số lao động thường xuyên dưới 300.