Luận văn: Nghiên cứu Văn Hóa Đọc của Học Sinh Tiểu Học tại Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu văn hóa đọc của học sinh tiểu học tại Hà Nội, phân tích thói quen và ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ.

• Tác giả: Nguyễn Như Ngọc
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Thị Minh Nguyệt
• Trường học: Trường Đại Học Văn Hóa Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa Học Thư Viện
• Đề tài: Nghiên Cứu Văn Hóa Đọc Của Học Sinh Tiểu Học Trên Địa Bàn Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Văn Hóa Đọc Học Sinh Tiểu Học Tại Hà Nội Thực Trạng

Văn hóa đọc đóng vai trò then chốt trong sự phát triển trí tuệ và nhân cách của học sinh tiểu học. Tại Hà Nội, trung tâm văn hóa, chính trị của cả nước, việc bồi dưỡng văn hóa đọc cho thế hệ trẻ, đặc biệt là lứa tuổi tiểu học, càng trở nên quan trọng. Đây là giai đoạn các em hình thành kỹ năng đọc, viết, và tiếp thu kiến thức. Việc khơi gợi niềm yêu thích đọc sách, hướng dẫn kỹ năng đọc hiểu, và tạo môi trường đọc lành mạnh là những yếu tố then chốt để phát triển văn hóa đọc bền vững. Theo nghiên cứu của Nguyễn Như Ngọc (2009), “Khảo sát hiện trạng văn hoá đọc của học sinh tiêu học - giai đoạn bắt đầu hình thành các kỹ năng đọc - trên địa bàn Hà Nội là một vấn đề cần thiết và có ý nghĩa quan trọng đối với việc định hướng giáo dục văn hoá đọc cho các em nói riêng và giáo dục nhân cách cho các em nói chung.” Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn nhiều thách thức trong việc phát triển văn hóa đọc học sinh tiểu học. Sự cạnh tranh từ các hình thức giải trí khác, nội dung sách báo chưa phù hợp, và thiếu sự quan tâm đúng mức từ gia đình, nhà trường là những yếu tố cản trở. Việc tìm hiểu thực trạng văn hóa đọc, phân tích các vấn đề, và đề xuất giải pháp là vô cùng cần thiết.

1.1. Tầm quan trọng của thói quen đọc sách của học sinh tiểu học

Việc đọc sách mang lại nhiều lợi ích cho học sinh tiểu học. Sách cung cấp kiến thức, mở rộng vốn từ vựng, rèn luyện tư duy, và bồi dưỡng tâm hồn. Đọc sách giúp các em phát triển khả năng tập trung, ghi nhớ, và giải quyết vấn đề. Thói quen đọc sách cũng góp phần hình thành nhân cách tốt đẹp, bồi dưỡng tình yêu quê hương đất nước, và ý thức trách nhiệm với cộng đồng. Một văn hóa đọc mạnh mẽ là nền tảng cho một xã hội phát triển, nơi mọi người đều có cơ hội tiếp cận tri thức và phát triển tiềm năng của bản thân.

1.2. Ảnh hưởng của môi trường số đến văn hóa đọc của học sinh

Sự phát triển của công nghệ thông tin và các thiết bị điện tử mang đến nhiều cơ hội tiếp cận thông tin, nhưng cũng tạo ra những thách thức cho văn hóa đọc. Ảnh hưởng của công nghệ đến văn hóa đọc thể hiện ở việc học sinh dành nhiều thời gian cho các hoạt động trực tuyến như chơi game, xem video, lướt mạng xã hội, thay vì đọc sách. Cần có những giải pháp để giúp học sinh cân bằng giữa việc sử dụng công nghệ và duy trì thói quen đọc sách.

II. Thực Trạng Văn Hóa Đọc Hiện Nay Của Học Sinh Tiểu Học Hà Nội

Thực tế tình hình đọc sách của học sinh tiểu học Hà Nội hiện nay cho thấy sự phân hóa rõ rệt. Một bộ phận học sinh có niềm yêu thích đọc sách, chủ động tìm kiếm và lựa chọn sách phù hợp. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều em chưa có thói quen đọc sách, hoặc chỉ đọc những loại sách mang tính giải trí đơn thuần. Nhiều học sinh tiểu học vẫn gặp khó khăn trong việc lựa chọn sách, đọc hiểu, và ghi nhớ nội dung. Các em dễ bị ảnh hưởng bởi những cuốn sách có hình thức bắt mắt, nội dung giật gân, mà chưa chú trọng đến giá trị giáo dục. Sự thiếu định hướng từ gia đình và nhà trường cũng là một nguyên nhân khiến văn hóa đọc của các em chưa phát triển đúng hướng. Theo nghiên cứu của Nguyễn Như Ngọc, tỉ lệ học sinh đọc truyện tranh có nội dung bạo lực chiếm 18,08%, cho thấy sự cần thiết phải định hướng nội dung đọc cho các em.

2.1. Sở thích đọc sách của học sinh tiểu học và các thể loại sách phổ biến

Sở thích đọc sách của học sinh tiểu học Hà Nội khá đa dạng. Các em yêu thích truyện cổ tích, truyện tranh, truyện lịch sử, và sách khoa học. Tuy nhiên, truyện tranh vẫn là thể loại được ưa chuộng nhất, chiếm tỉ lệ cao trong danh mục sách đọc của các em. Cần khuyến khích các em mở rộng sở thích đọc sách sang các thể loại khác, đặc biệt là những cuốn sách có giá trị giáo dục cao.

2.2. Kỹ năng đọc hiểu và khả năng lĩnh hội kiến thức từ sách của học sinh

Kỹ năng đọc hiểu và khả năng lĩnh hội kiến thức từ sách của học sinh tiểu học vẫn còn nhiều hạn chế. Nhiều em chỉ đọc lướt qua, không hiểu sâu nội dung, và không biết cách vận dụng kiến thức vào thực tế. Cần có những phương pháp rèn luyện kỹ năng đọc hiểu hiệu quả, giúp các em nắm vững kiến thức và phát triển tư duy phản biện.

2.3. Vai trò của tủ sách lớp học trong việc khuyến khích văn hóa đọc

Tủ sách lớp học đóng vai trò quan trọng trong việc khuyến khích văn hóa đọc cho học sinh tiểu học. Một tủ sách đa dạng, phong phú, và phù hợp với lứa tuổi sẽ tạo ra môi trường đọc thân thiện và khuyến khích các em tìm tòi, khám phá. Cần có sự đầu tư đúng mức cho tủ sách lớp học, và tạo điều kiện để các em có thể dễ dàng tiếp cận sách.

III. Phương Pháp Phát Triển Văn Hóa Đọc Hiệu Quả Cho Học Sinh Tiểu Học

Để phát triển văn hóa đọc hiệu quả cho học sinh tiểu học, cần có những giải pháp đồng bộ từ gia đình, nhà trường, và xã hội. Việc tạo môi trường đọc thân thiện, khơi gợi niềm yêu thích đọc sách, và hướng dẫn kỹ năng đọc hiểu là những yếu tố then chốt. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên để đảm bảo các em được tiếp cận với những cuốn sách chất lượng, phù hợp với lứa tuổi, và có giá trị giáo dục cao. Các hoạt động ngoại khóa, câu lạc bộ đọc sách, và mô hình thư viện thân thiện cũng là những phương pháp hiệu quả để thúc đẩy văn hóa đọc.

3.1. Vai trò của gia đình trong việc hình thành thói quen đọc sách cho con

Vai trò của gia đình trong việc hình thành văn hóa đọc là vô cùng quan trọng. Cha mẹ nên tạo thói quen đọc sách cho con từ nhỏ, đọc sách cho con nghe, cùng con đến thư viện, và tạo không gian đọc sách tại nhà. Cha mẹ cũng nên làm gương cho con bằng cách tự mình đọc sách, và chia sẻ những cuốn sách hay với con.

3.2. Vai trò của nhà trường trong việc phát triển kỹ năng đọc hiểu

Vai trò của nhà trường trong việc phát triển văn hóa đọc thể hiện ở việc xây dựng thư viện trường học hiện đại, tổ chức các hoạt động đọc sách, và tích hợp giáo dục đọc sách vào chương trình học. Giáo viên cần hướng dẫn học sinh kỹ năng đọc hiểu, khuyến khích các em tham gia câu lạc bộ đọc sách, và tạo điều kiện để các em chia sẻ những cuốn sách hay với bạn bè.

3.3. Xây dựng mô hình thư viện thân thiện và thu hút học sinh

Một mô hình thư viện thân thiện và thu hút sẽ khuyến khích học sinh tiểu học đến đọc sách. Thư viện nên được trang trí sinh động, có nhiều sách hay, và có không gian đọc thoải mái. Thư viện cũng nên tổ chức các hoạt động hấp dẫn như kể chuyện, vẽ tranh theo sách, và đố vui kiến thức để thu hút học sinh.

IV. Biện Pháp Phát Triển Văn Hóa Đọc Ở Học Sinh Tiểu Học Hà Nội

Các biện pháp phát triển văn hóa đọc cho học sinh tiểu học cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng sách báo, tăng cường cơ sở vật chất cho thư viện, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ thư viện, và đẩy mạnh các hoạt động khuyến đọc. Cần có sự đầu tư đúng mức cho giáo dục đọc sách, và tạo điều kiện để các em có thể dễ dàng tiếp cận với những cuốn sách chất lượng. Bên cạnh đó, việc phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình, thư viện, và các tổ chức xã hội là vô cùng quan trọng.

4.1. Giáo dục kỹ năng sống thông qua đọc sách

Đọc sách không chỉ cung cấp kiến thức, mà còn giúp học sinh tiểu học rèn luyện kỹ năng sống. Thông qua những câu chuyện trong sách, các em học được cách ứng xử, giải quyết vấn đề, và đối mặt với khó khăn. Cần lựa chọn những cuốn sách có nội dung giáo dục kỹ năng sống phù hợp với lứa tuổi của các em.

4.2. Phát triển kỹ năng đọc hiểu thông qua chương trình đọc sách cho học sinh

Cần có một chương trình đọc sách cho học sinh tiểu học được xây dựng một cách khoa học, với mục tiêu rõ ràng, và nội dung phù hợp. Chương trình nên tập trung vào việc phát triển kỹ năng đọc hiểu, khuyến khích các em đọc sách đa dạng thể loại, và tạo điều kiện để các em chia sẻ những cuốn sách hay với bạn bè.

4.3. Ảnh hưởng của tủ sách lớp học đến văn hóa đọc của học sinh

Việc tạo một tủ sách đa dạng và hấp dẫn trong lớp học có tác động lớn đến văn hóa đọc của học sinh. Tủ sách lớp học giúp học sinh tiếp cận sách một cách dễ dàng và tự nhiên. Giáo viên có thể tổ chức các hoạt động liên quan đến tủ sách để khuyến khích học sinh đọc và chia sẻ kiến thức với nhau.

V. Nghiên Cứu Văn Hóa Đọc Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Đạt Được

Các nghiên cứu về văn hóa đọc của học sinh tiểu học đã cung cấp những thông tin quan trọng để xây dựng các giải pháp phù hợp. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng, việc khuyến khích văn hóa đọc không chỉ giúp các em nâng cao kiến thức, mà còn phát triển toàn diện về nhân cách. Các nghiên cứu cũng chỉ ra những yếu tố ảnh hưởng đến văn hóa đọc, từ đó giúp các nhà quản lý giáo dục, giáo viên, và phụ huynh có những hành động phù hợp.

5.1. Thư viện trường học trong việc hình thành văn hóa đọc của học sinh tiểu học

Thư viện trường học đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành văn hóa đọc cho học sinh tiểu học. Một thư viện được đầu tư bài bản, có nhiều sách hay, và có cán bộ thư viện nhiệt tình sẽ thu hút học sinh đến đọc sách. Cần tạo điều kiện để thư viện trường học phát huy tối đa vai trò của mình.

5.2. Hoạt động ngoại khóa khuyến khích học sinh tiểu học đọc sách

Hoạt động ngoại khóa là một phương pháp hiệu quả để khuyến khích học sinh tiểu học đọc sách. Các hoạt động như kể chuyện, vẽ tranh theo sách, và đố vui kiến thức không chỉ giúp các em thư giãn, mà còn kích thích trí tưởng tượng và niềm yêu thích đọc sách.

VI. Tương Lai Văn Hóa Đọc Giải Pháp Nào Cho Học Sinh Tiểu Học

Để văn hóa đọc của học sinh tiểu học phát triển bền vững trong tương lai, cần có sự chung tay của toàn xã hội. Cần tiếp tục đầu tư cho giáo dục đọc sách, nâng cao chất lượng sách báo, và tạo môi trường đọc thân thiện. Bên cạnh đó, cần có những giải pháp để giúp các em cân bằng giữa việc sử dụng công nghệ và duy trì thói quen đọc sách. Việc phát triển văn hóa đọc cho thế hệ trẻ là một nhiệm vụ lâu dài và cần sự kiên trì, tâm huyết.

6.1. Sự phát triển trí tuệ của học sinh qua đọc sách

Sách là chìa khóa mở ra cánh cửa tri thức, giúp học sinh không ngừng phát triển trí tuệ. Đọc sách giúp các em mở rộng hiểu biết về thế giới xung quanh, rèn luyện tư duy logic, và phát triển khả năng sáng tạo. Cần khuyến khích các em đọc sách đa dạng thể loại để phát triển trí tuệ một cách toàn diện.

6.2. Kỹ năng sống và phát triển toàn diện qua đọc sách

Đọc sách không chỉ cung cấp kiến thức, mà còn giúp học sinh rèn luyện kỹ năng sống và phát triển toàn diện. Thông qua những câu chuyện trong sách, các em học được cách ứng xử, giải quyết vấn đề, và đối mặt với khó khăn. Cần lựa chọn những cuốn sách có nội dung giáo dục kỹ năng sống phù hợp với lứa tuổi của các em.

6.3. Vấn đề văn hóa đọc trong bối cảnh hội nhập và phát triển

Trong bối cảnh hội nhập và phát triển, việc phát triển văn hóa đọc càng trở nên quan trọng. Văn hóa đọc giúp các em tiếp cận tri thức mới, rèn luyện tư duy phản biện, và hội nhập với thế giới. Cần có những giải pháp để giúp các em giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời tiếp thu những giá trị văn hóa tiến bộ của nhân loại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I VĂN HOÁ ĐỌC VOI SU PHAT TRIEN CUA HQC SINH TIEU HQC HÀ NỘI 1.1 KHÁI NIỆM VAN HOA DOC.1 Các quan điểm khác nhau về văn hoá đọc Thuật ngữ “văn hoá đọc” hiện nay liên tục xuất hiện trên các phương tiên thông tin đại chúng, chuyên mục văn hoá đọc trên các báo, tạp chí, đài phát thanh truyền hình ở địa phương và trung ương. Van hoa doc là một trong những nhân tố cấu thành nên đời sống văn hoá của con người và xã hội. Để làm rõ quan niệm về văn hoá đọc, trước hết chúng ta cần tiếp cận khái niệm văn hoá. Từ văn hoá có rất nhiều nghĩa.

Trong tiếng Việt, “Văn hoá” được dùng theo nghĩa thông dụng để chỉ học thức (trình độ văn hoá), lối sống (nếp sống văn hoá); theo nghĩa chuyên biệt để chỉ trình độ phát triển của một gian đoạn (văn hoá Đông Sơn).; Theo nghĩa rộng, văn hoá bao gồm cả những giá trị vật chất và các giá trị tỉnh thần do con người tạo nên [43] Phân tích cách tiếp cận văn hoá phổ biến hiện nay, có thể xác định được bốn đặc trưng cơ bản mà tổng hợp lại, có thể nêu ra một định nghĩa “Văn hoá” như sau: “Văn hoá là một hệ thống hữu cơ các giá trị vật chất và tỉnh thần do con người sáng tao và tích luỹ qua quá trình hoạt động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội” [35] Văn hoá đọc cũng chính là một bộ phận văn hoá của con người được trao truyền qua rất nhiều thế hệ. Từ khi có chữ viết ra đời, cùng với nó là hoạt động đọc của con người cũng xuất hiện. Khi công nghệ in ấn phát triển, hoạt động đọc của con người ngày càng trở nên phổ biến hơn trong xã hội. Sách báo cung cấp cho con người tri thức khoa học kỹ thuật, chính trị kinh tế, văn học.

Trong sách báo lưu giữ các kinh nghiệm sống, kinh nghiệm sản xuất và chiến đấu mà con người đã tích luy và đúc kết lại trong quá trình sống. Thông qua quá trình đọc va tự đọc, các tri thức này được truyền từ đời này qua đời khác, từ thế hệ này sang thế hệ khác 'Văn hoá đọc mang những giá trị văn hoá của thế hệ trước truyền lại cho thế hệ sau. Từ xa xưa, các bậc tiền bối đã khẳng định vai trò quan trọng của việc đọc trong đời sống xã hội và trong sự phát triển của mỗi cá nhân. Nhiều bậc vĩ nhân trong lịch sử cũng đã đề cao sức mạnh của sách và việc đọc sách Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: * Sách là thuốc bổ tỉnh thải „ sách là thuốc chữa tội ngu” [36].Lênin cho rằng: “Không có sách thì không có tri thức Không có tri thức thì không có chủ nghĩa cộng sản”.

Từ đó, có thể đúc kết lại: văn hoá đọc là nền tảng, là cơ sở cho sự phát triển những ý tưởng sáng tạo, góp phần nâng cao dân trí, đồng thời cũng là phương tiện lưu giữ trí thức, kinh nghiệm cho các thế hệ. Và vì thế, văn hoá đọc còn là một nét đẹp truyền thống của mỗi dân tộc. Ở Việt Nam hiện nay có nhiều cách hiểu khác nhau về văn hoá đọc, day cũng chính là đề tài được nhiều nhà khoa học quan tâm và để cập đến. Mặc dù có nhiều quan điểm khác nhau, phụ thuộc vào những khía cạnh mà họ quan tâm khi nói đến văn hoá đọc, vẫn nổi bật lên hai khuynh hướng cơ bản Khuynh hướng thứ nhất là cách tiếp cận văn hoá đọc theo đối tượng đọc mà người đọc hướng tới.

Khuynh hướng thứ hai, xem xét vấn để văn hoá đọc một cách bao quát hơn với tư cách là một bộ phận văn hóa hành vi của con người. Khuynh hướng thứ hai xem xét việc đọc dưới các khía cạnh đa dạng và tổng hợp hơn so với khuynh hướng thứ nhất và được tác giả luận văn lựa chọn làm quan điểm xuyên suốt trong quá trình nghiên cứu và giải quyết các vấn đề của luận văn. Theo quan điểm này, văn hóa đọc bao gồm các khía cạnh: đọc cái gì (nhu cầu đọc, hứng thú đọc, sở thích đọc, cách lựa chọn tác phẩm để đọc.), đọc như thế nào (phương pháp đọc, kỹ năng đọc, khả năng cảm thụ nội dung đọc) và thái độ ứng xử với tài liệu của chủ thể đọc.2 Biểu hiện của văn hoá đọc. 'Văn hoá đọc không chỉ thể hiện ở số lượng tài liệu đã đọc mà còn ở chất lượng đọc.

Kiến thức, kinh nghiệm tích luỹ được của mỗi người sẽ giúp ích nhiều cho việc đọc hiểu, lĩnh hội sâu sắc kiến thức và thông tin được chuyên tải trong tài liệu. Hiệu quả của việc đọc phải được thể hiện ở khả năng vận dụng sáng tạo những tri thức thu được từ việc đọc vào cuộc sống và công việc. hàng ngày của chủ thể đọc. Văn hoá đọc còn bao gồm cả thái độ ứng xử của chủ thể đọc đối với tài liệu mà họ đã, đang và sẽ đọc.

Nói cách khác, văn hoá đọc phụ thuộc vào trình độ văn hoá của mỗi người Với sự phát triển ngày càng mạnh mẽ của khoa học và công nghệ, các hình thức và các phương tiện giúp con người tiếp cận với tri thức ngày càng đa dạng và phong phú. Tuy nhiên, hoạt động đọc vẫn là một phần không thể thiếu trong đời sống của con người.1 Nhu cầu đọc. Yếu tố đầu tiên khi đề cập đến văn hoá đọc là như cầu đọc và hứng thú đọc của chủ thể đọc. Chúng ta không thé doc tat cả những điều cần biết nhưng, có đủ thời gian để đọc những điều cần thiết cho cuộc sống.

Như cầu đọc là đòi hỏi khách quan của con người đối với việc tiếp nhận và sử dụng tài liệu nhằm duy trì và phát triển hoạt động sống. Con người ai cũng muốn vươn lên, ai cũng muốn hiễu biết. Chúng ta tiếp nhận sự hiểu biết qua lao động, qua học tập, qua việc đọc sách, tài liệu. Nhu cầu đọc là thái độ nhận thức hoặc cảm thụ của người đọc (cá nhân, nhóm người) đối với việc đọc như đối với hoạt động cần thiết của cuộc sống mà nhờ đó, các nhu cầu giao tiếp, nhận thức, thâm mỹ được thoả mãn.

Nhu cầu đọc chỉ xuất hiện khi bản thân người đọc cảm nhận được việc đọc chính là chất dinh dưỡng tỉnh thần không thể thiếu được trong đời sống thường nhật của họ. Nhu cau đọc là nhu cầu tỉnh thần xuất phát từ nhu cầu nhận thức, nhu cầu giao tiếp và nhu cầu thẩm mỹ. Đọc không chỉ để nhận thức mà còn để cảm nhận, thấu hiểu, thưởng thức một vẻ đẹp, một giá trị. Nhu cầu đọc thường xuất hiện và được duy tri ồn định ở những người có đời sống tinh thần phát triển cao.

Nhu cầu đọc bắt nguồn từ yêu cầu của các hoạt động khác nhau trong đời sống của mỗi người và chịu sự ảnh hưởng trực tiếp của các điều kiện xã hội. Điều này được thể hiện qua nội dung và phương thức mà xã hội thoả mãn nhu cầu đọc cho người đọc. Nhu cầu đọc nếu được đáp ứng thường xuyên, đầy đủ thì ngày cảng phát triển và bền vững, ngược lại nếu không được đáp ứng lâu dần sẽ suy giảm và mắt di Đọc là quá trình tiếp thu, lĩnh hội tri thức và các giá trị văn hoá được thể hiện trên tài liệu. Hoạt động đọc là hoạt động tỉnh thần bên trong của con người, bắt nguồn từ nhu cầu đọc.

Hoạt động đọc có sự tham gia trực tiếp của. các yếu tố tâm lý như: cảm giác, trí giác, trí nhớ, tư duy, ngôn ngữ. Vì thế đọc là quá trình tâm lý đặc biệt của con người, trong đó không chỉ có sự tham gia của các quá trình nhận thức cảm tính, lý tính mà còn chịu sự chỉ phối của các trạng thái tâm lý và các thuộc tính tâm lý cá nhân [30] Nội dung nhu cầu đọc xuất phát từ yêu cầu của hoạt động sống, nội dung đọc vì vậy liên quan chặt chẽ đến hoạt động chủ đạo của chủ thể đọc. Nếu hoạt động chủ đạo của chủ thể đọc là học tập thì các loại tài liệu có nội dung liên quan đến chương trình học tập, các loại tài liệu tham khảo, sách hướng.

dẫn học tập, sách giáo khoa. được quan tâm chọn lựa. Nếu chủ thể đọc là học sinh tiểu học thì sách thiếu nhỉ là loại tài liệu chủ yếu được các em hướng. Đây là vấn đề trọng tâm cần xem xét khi nghiên cứu phát triển văn hoá đọc cho các nhóm người đọc khác nhau.

Kết quả của hoạt động đọc là tri thức, giá trị văn hoá, kinh nghiệm xã hội chứa đựng trong tài liệu được người đọc lĩnh hội, vận dụng vào cuộc sống và làm thay đổi nhận thức, hành vi của họ theo hướng tích cực, đồng thời những nội dung mà người đọc thu nhận được từ tài liệu không hề bị mắt đi mà trái lại còn được phổ biến, sản sinh ra nhiều hơn Khi đọc sách kèm theo cảm xúc thì hứng thii đọc sẽ xuất hiện. Hứng thú là thái độ đặc biệt của cá nhân đối với một đối tượng nào đó vừa có ý nghĩa trong đời sống vừa có khả năng đem lại cho chủ thể những khoái cảm. Hứng thú có quan hệ mật thiết với nhu cầu, giữa nhu cầu và hứng thú có thể chuyển hoá cho nhau [32] Hững thú đọc là thái độ lựa chọn tích cực của chủ thể đối với việc đọc những tài liệu có ý nghĩa và có sức hấp dẫn về mặt tình cảm đối với chủ thẻ. Hứng thú đọc của thiếu nhỉ bị chỉ phối bởi yếu tố: đặc điểm lứa tuổi, giới tính, khả năng học tập, hoàn cảnh kinh tế gia đình 'Nhu cầu đọc và hứng thú đọc là nguồn gốc tính tích cực trong hoạt động đọc, quyết định hiệu quả của hoạt động đọc, đồng thời cũng là hai khái niệm luôn đi đôi với nhau trong việc nghiên cứu hoạt động đọc của tất cả mọi thành phần người đọc.

Nhu cầu đọc là nhân tố duy trì sự tồn tại và phát triển của văn hoá đọc, còn hứng thú đọc là yếu tố kích thích sự phát triển của văn hoá đọc. Hứng thú đọc có vai trò rất quan trọng. đối với việc hình thành và phát triển nhu cầu đọc, nhất là đối với lứa tuổi nhi đồng. Hoạt động của các em thường chịu sự chỉ phối rất mạnh của yếu tố cảm xúc, hứng thú.vì thế nếu biết cách kích thích hứng thú đọc thì nhu cầu đọc sẽ được hình thành và duy trì lâu bền “Trong quá trình đọc, con người ngày càng hoàn thiện các kỹ năng đọc để việc đọc đạt hiệu quả cao nhất.