CRSD có EG == @ TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI Nhóm tác giả: Nguyễn Thị Anh Quyên Ngô Ánh Hồng Đỗ Thị Thanh Thủy GÂY QUY VÀ TÌM TÀI TRỢ 1 CHO CÁC TÔ CHỨC VĂN HÓA NGHỆ THUẬT Ộ i } NHA XUAT BAN LAO DONG TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI Ngô Ánh Hồng - Nguyễn Thị Anh Quyên - Đỗ Thị Thanh Thủy GAY QUY VA TIM TAI TRO CHO CAC TO CHUC VAN HOA NGHE THUAT (Gido trinh danh cho sinh vién Đại học và Cao đăng các trường văn hoá - nghệ thuật) (Tái bản lần hai, có sửa chữa, bỗ sung) NHA XUAT BAN LAO DONG HA NOI, 2018 LỜI NÓI ĐẦU Ở nhiều nơi trên thế giới, gây quỹ và tìm tài trợ đã trở thành một trong những kỹ năng quản lý thiết yếu cho sự sống còn và phát triển của các tô chức văn hóa nghệ thuật, đặc biệt khi lĩnh vực văn hóa nghệ thuật đang phải chuyển sang vận hành theo cơ chế thị trường, với nguồn bao cấp nhà nước ngày càng cắt giảm. Gây quỹ và tìm tài trợ đã góp phần huy động nguồn lực, đặc biệt là tài chính, giúp cho tổ chức văn hóa nghệ thuật giảm bớt sự lệ thuộc vào một nguồn tài chính nhất định. Phát triển năng lực gây quỹ còn đi đôi với việc cải tiến hiệu quả chung của tổ chức, góp phần xây dựng nên một tô chức vững mạnh và năng động. Nó giúp cho tổ chức văn hóa nghệ thuật mở rộng phạm vi và mạng lưới hoạt động của mình, xây dựng được các đối tác, các liên minh chiến lược hay những người ủng hộ cho tô chức. Gây quỹ còn có tác động tích cực đến các hoạt động khác của tô chức như lên chương trình nghệ thuật, phát triển khán giả hay các hoạt động giáo dục nghệ thuật. Không những thế, gây quỹ có thể thúc đây sự đa dạng trong sáng tạo, do những yêu cầu, mục đích của các nhà tài trợ là khác nhau. Tuy nhiên, ở Việt Nam, do ảnh hưởng của cơ chế bao cấp kéo dài, khi chuyển sang cơ chế thị trường, nhiều tổ chức văn hoá nghệ thuật vẫn chưa đánh giá đúng vai trò của øây quỹ và tìm tài trợ cũng như không được trang bị các kiến thức và kỹ năng cần thiết về gây quỹ và tìm tài trợ. Việc trang bị các kiến thức kỹ năng gây quỹ và tìm tài trợ là điều cần thiết, đẻ góp phần giúp các tổ chức văn hóa nghệ thuật có thể vận hành na quả hơn trong cơ chế thị trường và nâng cao năng lực tự chủ của tổ chức. Đáp ứng nhu cầu thực tiễn này, chương trình đào tạo chuyên ngành Quản lý Văn hoá của Trường Đại học Văn họá Hà Nội đã đưa mồn học “Gây quỹ và tìm tài trợ cho các tổ chức văn hoá nghệ thuật” vào giảng dạy với thời lượng là 45 tiết, trong đó:25 tiết lý thuyết, 15 tiết thảo Dàn, và làm việc nhóm, 5 tiết nghiên cứu thực tẾ.- Môn học này cung cấp cho sinh viên kiến thức cơ bản về = khái niệm, các hình thức và các kỹ năng gây quỹ và tìm tài trợ. Sinh viền sẽ học quy trình gây quỹ và tìm tài trợ, phương pháp tiếp cận và phát triền môi quan hệ với các đối tác. Môn học do nhóm biên soạn, được chỉa làm 3 chương: Chương 1: Đỗ Thị Thanh Thuy! Chương 2: Ngô Ánh Hồng” ˆ“ Chương 3: Nguyễn Thị Anh Quyên” Chương 1: Tổng quan về gây quỹ và tài trợ ˆ Chương l trình bày tầm quan trọng của gây quỹ và tìm tài trợ, vài nét về lịch sử của gây quỹ và tìm tài trợ ở một số nước trên thế giới và Việt Nam, lý luận về vai trò của văn hóa nghệ thuật được áp dụng cho gây quỹ và tìm tài trợ. Chương này cũng phân tích khái niệm của các loại hình gây quỹ và các nguồn tài trợ, trình bày một số kỹ năng người gây quỹ cần có cũng như một số nguyên tắc then chốt của gây quỹ và tìm tài trợ. Chương 2: Quy trình tìm tài trợ Đây là chương trình bày và phân tích quy trình gây quỹ và tìm tài trợ , gồm năm bước chính: Đánh giá đặc điểm của tổ chức văn hoá nghệ thuật, cung cấp các lợi ích cho nhà tài trợ, nghiên cứu nhà tài trợ tiềm năng, quy trình tiếp cận nhà tài trợ mục tiêu và phát triển mỗi quan hệ hợp tác với nhà tài trợ. Chương 3: Một số hình thức gây quỹ và tìm tài trợ Chương này sẽ giới thiệu một số hình thức gây quỹ phô biến đôi với các tổ chức văn hoá nghệ thuật, đó là các cuộc vận động, tô chức sự kiện Và marketing trực tiếp. Tuy nhiên, kết quả đánh giá về tô chức văn hoá nghệ thuật là yếu tố quan trọng quyết định hình thức gây quỹ nào là phù hợp và hiệu quả cho tô chức đó. Nhóm tác giả xin trân trọng cảm ơn Quỹ Ford, TS. MiChael ˆ RiGrogorio, GS. Gerald Lidstone - Trường Đại học Goldsmiths - Vương, ! PGS.TS, Viện Văn hóa:Nghệ thuật quốc gia Việt Nam. ˆ TS, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội. i * TS, Truéng Dai hoc Van hoa Ha NGL MỤC LỤC Trang Lời nói đầu Chương 1 TỎNG QUAN VÈ GÂY QUỸ VÀ TÌM TÀI TRỢ 11 1. Khái niệm và tầm quan trọng của gây quỹ và tìm tài trợ 11 1. Khái niệm gây quỹ và tìm tài trợ 11 1.2, Tam quan trọng của gây quỹ và tim tai trợ 12 1. Vài nét về lịch sử gây quỹ và tìm tài trợ ở một số nước trên thế giới và Việt Nam 15 1. Lý luận về vai trò của văn hóa nghệ thuật trong gây quỹ và tìm tài trợ 24 1. Lý luận về sự phát triển 25 1. Lý luận về một xã hội vững chắc 26 1. Lý luận về nền kinh tế tri thức 30 1. Các xu hướng chính trong tài trợ 31 1. 4, Các loại hình gây quỹ và các nguồn tài trợ 31 1. Thu nhập củatổ chức (Earned income) 32 —_1. Ngân sách nhà nước cấp (Subsidy) 32 1. Trợ cáp không hoàn lại (Grants) 34 1. Tài trợ từ các quỹ (Foundations) 37 1. Tài trợ của doanh nghiệp (Sponsorship) 46 1. Gây quỹ cộng đồng (Crowdfunding) 51 1. Một số kỹ năng và nguyên tắc gây quỹ và tìm tài trợ 53 1. Những kỹ năng người gây quỹ cần có 53 1. Một số nguyên tắc then chốt trong gây quỹ 55 Tóm tắt chương 1 59 Cầu hồi ôn tập chương 1 : 59 Chường 2 <øTWN : а O7 QUY TRÌNH TÌM TÀI TRỢ 60 2. Đánh giá đặc điểm cũa tô chúc văn hoá nghệ thuật (Bước 1) 60 2. Phân tích SWOT 60 2. Xác định nhu cầu của tổ chức 64 2. Đánh giá các nguồn lực của tô chức 67 2. Xác định phạm vi đối tượng tô chức có thê tiếp cận 69 2. Xác định quyên lợi cho nhà tài trợ 70 2. Lập hồ sơ mời tài trợ (Đề xuất mời tài trợ - Bước 2) 72 2. Mô tả bản sắc của tô chức văn hoá nghệ thuật 72 2. Tìm hiểu và mô tả khán giả của tổ chức văn hoá nghệ thuật 74 2. Xác định các dự án của tô chức văn hoá nghệ thuật 74 2. Xây dựng quyền lợi của nhà tài trợ 76 2. Định giá tàt trợ 81 —— 2. Nghiên cứu nhà tài trợ mục tiêu (Bước 3) 84 2. Khám phá khách hàng tiềm năng 84 2. Phát triển dữ liệu thông tin của tổ chức văn hoá nghệ thuật 84 2. Lựa chọn doanh nghiệp mục tiêu 89 2. Quy trình tiếp cận nhà tài trợ mục tiêu (Bước 4) 91 2. Lập thời gian biểu cho chiến dịch tiếp cận 91 2. Lựa chọn phương pháp tiếp cận 92 2. Viết bản đề xuất mời tài trợ (Lập hồ sơ mời tài trợ) 9S 2. Tiếp xúc, gặp mặt 99 2. Xử lý các ý kiến phản đối 101 2. Duy trì mỗi liên hệ với các nhà tài trợ 102 2. Phát triển mối quan hệ hợp tác với nhà tài trợ (Bước 5) 103 2. Làm thoả thuận tài trợ chính thức 103 2. Thực hiện các thoả thuận đã ký kết 104 2. Theo dõi, đánh giá việc thực hiện các thoả thuận với nhà tài trợ 104 2. Làm báo cáo, nghiệm thu, thanh lý với nhà tài trợ 106 2. Giữ liên lạc và phát triển môi quan hệ với nhà tài trợ 107 2. Tông kết, rút kinh nghiệm 108 Tóm tắt chương 2 109 Bài tập chương 2 109 Câu hỏi ôn tập chương 2 110 Chương 3 MỘT SÓ HÌNH THỨC GÂY QUỸ VÀ TÌM TÀI TRỢ 111 3. Tô chức sự kiện gây quỹ 111 3. Tô chức sự kiện gây quỹ-có bán vé . 112 động tài trợ trợ thực hiện và À quản lý 3 Chương Í TONG QUAN VE GAY QUY VA TiM TÀI TRỢ 1. KHÁI NIỆM VÀ TÀM QUAN TRONG CUA GAY QuUY VÀ TÌM TÀI TRỢ 1. Khái niệm gây quỹ và tìm tài trợ Gây quỹ và tìm tài trợ là các hoạt động nhằm phát hiện, tiếp cận và phát triền các nguôn tài chính cũng như các nguồn lực cần thiết khác, phục vụ cho sứ mệnh, mục tiêu của tổ chức hoặc đơn vị văn hóa nghệ thuật. Cần chú ý là gây quỹ và tìm tài trợ không chỉ là các chiến lược và kỹ năng thuần túy, nhằm đạt được mục tiêu cuối cùng là huy động nguồn lực cho tô chức, điều quan trọng là gây quỹ và tìm tài trợ cần được triển khai trên nên tảng của ý tưởng và đạo đức gây quỹ, bao gồm sử dụng nguồn tài trợ đúng mục đích, tôn trọng nguyên tắc về tính bền vững của tai trợ và quản lý nguồn lực. Mặc dù các chiến lược và kỹ năng (rong gây quỹ và tìm tài trợ được đúc rút và tiếp thu từ lĩnh vực kinh doanh, nhưng mục tiêu của gây quỹ và tìm tài trợ cho các tổ chức văn Hóa nghệ thuật lại khác biệt và đa dạng hơn, bởi nó không chỉ nhắm đến sự vững mạnh về tài chính cho tổ chức, mà quan trọng hơn là các mục tiêu về văn hóa, nghệ thuật và trách nhiệm xã hội. Khái niệm “gầy quỹ và tìm tài trợ” là một khái niệm mang ý nghĩa bao hàm và liên đới, được sử dụng linh hoạt và tương đối hơn là phân tách thành hai khái niệm “gây quỹ” và “tìm tài trợ” một cách riêng biệP. Trong tiếng Anh “tài trợ” (sponsorship) hoặc “tìm tài trợ” (sponsor-seeking) là một phần công việc nằm trong khái niệm “gây quỹ” (fundraising), hay nói ‘Fine Allison, Momentum igniting social change in the connected age, John Wiley & Sons, Inc. San Francisco, USA. * Trong tiếng Việt đôi khi từ “tài trợ” được dùng với nghĩa như bảo trợ hay thậm chí còn để chỉ xnột khoản ngân sách bao cấp nhà nước cho một dự án cụ thể của tổ chức văn hóa nghệ thuật.