Chương 1: Sự cần thiết hoàn thiện chính sách quản lý thị trường vàng tại Việt Nam. Chương 2: Chính sách quản lý thị trường vàng tại Việt Nam. Chương 3: Giải pháp nhằm hoàn thiện chính sách quản lý thị trường vàng tại Việt Nam. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 CHƢƠNG 1 SỰ CẦN THIẾT HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ THỊ TRƢỜNG VÀNG VIỆT NAM 1.
VAI TRÒ VÀ CHỨC NĂNG CỦA VÀNG TRONG NỀN KINH TẾ HIỆN ĐẠI 1. Vai trò của vàng - Vàng là đồng tiền chung của thế giới Trên thế giới có nhiều chế độ tiền tệ coi trọng vàng như “ chế độ bản vị vàng cố định”, “chế độ bản vị vàng thay đổi” và “chế độ bản vị sửa đổi”. Những chế độ tiền tệ này xem vàng là trọng tâm để xác định giá trị tiền tệ của một nước. Nó thể hiện tầm quan trọng của vàng trong hệ thống kinh tế không chỉ một nước mà còn cả thế giới.
Chế độ bản vị vàng cố định: Để khắc phục nhược điểm của việc trao đổi tiền tệ giữa các nước xảy ra nhiều rủi ro khi giao thương buôn bán làm ảnh hưởng đến tình hình kinh tế vĩ mô của các nước, vàng được chọn làm thước đo chung cho mọi đồng tiền của các nước. Điều này sẽ làm tăng đầu tư và thương mại giữa các nước, đồng thời hạn chế sự biến động của tỉ giá, giúp cho sự phát triển của mỗi quốc gia. Chế độ bản vị vàng thay đổi: Vì chi phí vận chuyển cao, đồng số lượng vàng thì tương đối ổn định, không theo kịp với sự phát triển của các nước, nên các nước chuyển sang chế độ bản vị vàng thay đổi. Với nội dung: mỗi loại tiền tệ đều tự do chuyển đổi sang vàng theo tỉ lệ cố định và tự do chuyển đổi sang đồng tiền khác theo tỷ giá cố định.
Chế độ bản vị sửa đổi: Do các nhà kinh tế Hoa kỳ đưa ra và sử dụng dựa trên lý thuyết của chế độ bản vị vàng cố định, thiết lập mối quan hệ giữa vàng – USD. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 Tầm quan trọng của vàng không ở giới hạn một quốc gia, một nền kinh tế, một kỷ nguyên mà nó có ảnh hưởng đến cả thế giới, đến một hệ thống kinh tế toàn cầu và qua hàng kỷ nguyên. - Vai trò của vàng trong sự vận động của nền kinh tế. Theo học thuyết của chủ nghĩa trọng tiền, tiền là một trong những của cải.
Theo nghĩa này, vàng cũng được coi là tiền. Friedman và một số những nhà kinh tế coi việc điều chỉnh cung tiền là một công cụ cơ bản để quản lý kinh tế. Khi vàng được đóng vai trò phương tiện thanh toán trong nền kinh tế thì giá vàng ảnh hưởng rất lớn đến giá của một số hàng hóa và tài sản như bất động sản, xe cộ… Khi giá vàng tăng, nghĩa là người dân phải bỏ ra nhiều hơn một lượng tiền để mua vàng thanh toán cho việc mua bán bất động sản, dẫn đến giá bất động sản tăng lên so với giá trị thực và hậu quả có lúc thị trường bất động sản đóng băng. Thị trường bất động sản đóng băng ảnh hưởng tiêu cực tới ngành xây dựng và các ngành liên quan, rốt cục có thể làm giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế.
- Vàng là tài sản đầu tư thay thế : với giá trị thực cao nên vàng được coi như một tài sản có nhu cầu cao trong khu vực tài sản. Nhà đầu tư và người dân mua vàng để tích trữ, làm của hồi môn hay là nơi trú ẩn an toàn khi nền kinh tế bất ổn. Do đó, vàng trở thành một tài sản thay thế cho các tài sản khác. Khi hiệu quả đầu tư vào tài sản này hay tài sản khác thấp thì nhà đầu tư sẽ chuyển sang đầu tư vào một tài sản có hiệu suất sinh lời cao hơn.
Khi thị trường chứng khoán, thị trường bất động sản bất ổn thì nhà đầu tư chuyển sang vàng. Vàng là tài sản có giá trị trong khu vực tài sản vì vàng có khả năng sinh lời cao. Vàng là loại tài sản ít mất giá trong một thời gian dài, thông thường giá trị của nó có thể tăng theo thời gian, theo sự phát triển của nền kinh tế, vì số lượng của nó có giới hạn còn nền kinh tế thì không ngừng tăng trưởng và phát triển, làm cho giá trị nội tại của vàng càng tăng. Do đó, trong thời gian dài, vàng đem lại lợi nhuận đầu tư cao.
Ví dụ, giá vàng năm 2007 dao động quanh mức 1.000/chỉ, đến năm 2012, giá vàng lên đến gần 4.000, trong 5 năm giá vàng tăng gần gấp 3 lần. Điều này có nghĩa là tỷ suất lợi nhuận lên đến 300% [12]. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các chức năng chính của vàng Trong lịch sử tiền tệ thế giới, vàng được coi là một loại tiền tệ đặt biệt hội đủ 5 chức năng của tiền: 1- Thước đo giá trị khi giá trị của hàng hóa được biểu hiện bằng một lượng vàng nhất định; 2 - Phương tiện lưu thông là vàng làm môi giới trong trao đổi hàng hóa; 3 – Vàng thực hiện chức năng phương tiện thanh toán khi vàng được dung để trả nợ hay dung để trao đổi hàng hóa…; 4 - Là phương tiện cất trữ khi vàng rút khỏi lưu thông đi vào cất trữ; 5- Chức năng tiền tệ quốc tế,vàng được dùng để trao đổi hàng hóa và thanh toán không chỉ trong phạm vi một quốc gia mà còn có thể sử dụng ngoài phạm vi quốc gia.
Tuy nhiên, trong nền kinh tế hiện đại, chức năng của vàng đã có có một số thay đổi, chức năng của vàng tập trung vào 2 phần chính là công cụ để tiết kiệm và đầu tư của các thành phần kinh tế, đồng thời là tài sản dự trữ của quốc gia: - Phương tiện tiết kiệm và đầu tư: Trong những năm 1960, một phương pháp nghiên cứu kinh tế vĩ mô mới hình thành trong quá trình phân t ch so sánh các mô hình Keynes, tân cổ điển và các mô hình đang được sử dụng rộng rãi. Phương pháp này gọi là cách tiếp cận danh mục. Theo cách tiếp cận này, hành vi của các chủ thể kinh tế bị chi phối không chỉ bởi quá trình sản xuất và sử dụng sản lượng hiện tại mà còn bởi số lượng và cấu trúc của tài sản. Trong quá trình tối ưu hóa tài sản của mình, các chủ thể kinh tế cung ứng vốn tiết kiệm cho ch nh phủ hoặc doanh nghiệp đã làm thay đổi điều kiện sản xuất hàng hóa và dịch vụ trong nền kinh tế.
Để thấy rõ tầm quan trọng của của vàng trong khu vực tài sản và nền kinh tế, ta cần xem xét danh mục tài sản của một hộ gia đình. Chúng ta lấy kết quả trong một cuộc điều tra về “Quyết định tài chính của hộ gia đình” tại Mỹ (Bảng 1.1: Danh mục tài sản của hộ gia đình Stt Tài sản 1 Tài khoản thanh toán 1… Tài khoản thanh toán LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 2 Tài khoản tiết kiệm có tính thanh khoản cao 2.1 Tài khoản tiết kiệm 2.2 Tài khoản công đoàn 2.3 Các quỹ trên thị trường tiền tệ 3 Tài khoản tiết kiệm có tính thanh khoản thấp 3.1 Chứng chỉ tiền gửi 3.2 Trái phiếu tiết kiệm ch nh phủ 3.3 Công cụ trên thị trường tiền tệ 4 Hợp đồng tiết kiệm 4.1 Tài khoản hưu tr 4.2 Hợp đồng tiết kiệm cá nhân đóng hàng năm 4.3 Giá trị tiền mặt của Bảo hiểm nhân thọ 5 Vốn 5.1… Cổ phiếu 6 Trái phiếu đô thị 6.1… Trái phiếu đô thị 7 Nhà cửa 8 Tài sản khác 8.1 Cho thuê tài sản 8.2 Cổ phiếu của các công ty nhỏ 8.3 Chứng khoán chuyển đổi, tài sản cố định 8.4 Bất động sản 8.5 Tài sản hữu hình nghệ thuật, vàng… Nguồn:http:// Drap.uk [27] Trong danh mục tài sản của một hộ gia đình tại bất kỳ quốc gia nào thường có danh mục vàng vì việc đa dạng danh mục tài sản sẽ giúp hạn chế được nhiều rủi ro có thể xảy ra và nó là một minh chứng cho việc đánh giá vàng là một tài sản có giá trị để lưu trữ, tiết kiệm. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 Bên cạnh đó, vàng tác động đến nền kinh tế thông qua việc thay đổi tỷ trọng tài sản trong danh mục đầu tư của chủ thể kinh tế. Để thấy rõ chức năng đầu tư của vàng, chúng ta quan sát hình về giá vàng qua 16 năm., giá vàng tăng qua các năm, đặc biệt tăng mạnh từ năm 2005.
Việc tăng mạnh giá vàng cho thấy nhu cầu vàng tăng nhanh, trong khi nguồn cung vàng tăng chậm.1: Giá vàng thế giới trong giai đoạn (1997-2012) Đơn vị:USD/Oz Nguồn: http:\\www.com [31] Từ 1997 đến 2005, nền kinh tế toàn cầu bắt đầu khôi phục sau cuộc khủng hoảng tài chính châu Á nhưng giá vàng không bị sụt giảm và sau năm 2005, giá vàng đã tăng nhanh chóng khi dấu hiệu bất ổn kinh tế thế giới xuất hiện do khủng hoảng thị trường tín dụng Mỹ, nhất là dư âm từ vụ sụp đổ Lehman Brother và các tổ chức tài chính khổng lồ khác đã đưa giá vàng lên đỉnh cao vào ngày 10/10/2008 ở mức 950 USD/Oz do nền kinh tế hàng đầu đứng trước nguy cơ khủng hoảng toàn diện và việc FED quyết định đưa lãi suất về mức thấp nhất trong lịch sử cùng với những biện pháp nới lỏng định lượng tạo áp lực mất giá với USD. Điều này đã chứng tỏ vàng là công cụ an toàn nhất để trú ẩn trong khủng hoảng kinh tế. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 - Là tài sản dự trữ quốc gia: Từ khi chế độ bản vị vàng sụp đổ, các cơ quan tiền tệ trên thế giới đã cố gắng bằng nhiều cách để loại bỏ vàng ra khỏi hệ thống tiền tệ. Trong thập niên tám mươi, tiền đồng đã thống trị hệ thống tiền tệ quốc tế.
Nhưng đến giữa năm 2007, cuộc khủng hoảng thị trường t n dụng bùng nổ, vàng trở nên đắt đỏ hơn, các Ngân hàng Trung ương tăng tỷ trọng vàng trong dự trữ của mình. Năm 1999, công bố của Hiệp định Washington đã nhấn mạnh “ Vàng vẫn còn là một yếu tố quan trọng trong Dự trữ tiền tệ toàn cầu” [15] Một trong những l do vàng được coi là tài sản dự trữ của quốc gia là khi một đồng tiền bị mất giá thì nó không được chấp nhận như một tài sản quốc tế, không được chấp nhận trong thanh toán hàng hóa giữa các nước, nó chỉ được giao dịch trong nội bộ quốc gia. Đây ch nh là nhược điểm của tiền giấy.