i BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP ___________ NGUYỄN VĂN NGỌC NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP QUẢN LÝ SÂU HẠI TRÚC SÀO (PHYLLOSTACHYS PUBESCENS MAZEL EX H. DE LEHAIE) TẠI HUYỆN BẢO LẠC, CAO BẰNG Chuyên ngành: Quản lý bảo vệ tài nguyên rừng Mã số: 60620211 LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC LÂM NGHIỆP NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. NGUYỄN THẾ NHà Hà Nội, 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu khoa học nào. Tác giả Nguyễn Văn Ngọc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ii LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình thực hiện luận văn này tôi đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ của nhiều cá nhân và tập thể. Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn thầy giáo PGS. Nguyễn Thế Nhã là người trực tiếp hướng dẫn khoa học trong quá trình nghiên cứu. Tôi xin chân thành cảm ơn sự góp ý kiến quý báu của các thầy giáo, cô giáo, các nhà khoa học, các bạn bè đồng nghiệp và sự động viên quan tâm của gia đình. Tôi xin bầy tỏ lòng cảm ơn đến UBND huyện Bảo Lạc, phòng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn, hạt kiểm Lâm, phòng Địa Chính, UBND xã Huy Giáp, Đình Phùng, Nhà máy Chế Biến Trúc Bản Ngà, là những đơn vị đã trực tiếp giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập số liệu, đặc biệt là những người dân đang sinh sống tại xã Huy Giáp và Đình Phùng đã tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình điều tra ngoại nghiệp và vui lòng trả lời những câu hỏi của tôi. Họ đã cung cấp nhiều thông tin hữu ích trong quá trình nghiên cứu để tôi có thể hoàn thành bản luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn! Bảo Lạc, ngày.năm 2013 Tác Giả Nguyễn Văn Ngọc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com iii MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa Lời cam đoan. ii Mục lục . iii Danh mục từ viết tắt . vi Danh mục các bảng . vii Danh mục các hình . viii ĐẶT VẤN ĐỀ . 1 Chương 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU . Khái quát về tre trúc và Trúc sào . Tình hình nghiên cứu về sâu hại tre trúc trên thế giới . Tình hình nghiên cứu về sâu hại tre trúc ở Việt Nam . 6 Chương 2 MỤC TIÊU, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung . Mục tiêu cụ thể . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Nội dung nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp kế thừa. Chuẩn bị dụng cụ nghiên cứu. Chọn địa điểm nghiên cứu, xác định hệ thống ô tiêu chuẩn . Xử lý mẫu vật côn trùng thu được . Phương pháp nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh thái . Phương pháp đề xuất biện pháp quản lý tổng hợp . 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu điều tra . 19 Chương 3 ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN CỦA KHU VỰC NGHIÊN CỨU . Điều kiện tự nhiên . Vị trí địa lý . Địa hình, địa mạo . Tài nguyên rừng . Thực trạng môi trường . Điều kiện kinh tế - xã hội . Dân số, dân tộc, lao động, việc làm . Thực trạng phát triển sản xuất lâm nghiệp. Phân tích đánh giá thuận lợi khó khăn trong quy hoạch phát triển . Về điều kiện tự nhiên . Về điều kiện dân sinh, kinh tế - xã hội . 28 Chương 4 KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ . Tình hình sâu hại tại khu vực nghiên cứu . Thành phần sâu hại Trúc sào. Tình hình phát sinh của sâu hại Trúc sào . Đặc điểm nhận biết các loài sâu hại trúc sào . Các loài châu chấu . Xén tóc vân hổ (Chlorophorus annularis Fab. Vòi voi nhỏ (Otidognathus davidis Fab. Bọ hung nâu lớn (Holotrichia sauteri Mauser) . 39 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Bọ nẹt hai màu (Pasara bicolor Walker) . Ong đục cành (Aiolomorphus rhopaloides Walker) . Ruồi hại măng trúc sào (Pegomya phyllostachys Fan) . Đặc điểm sinh thái học một số loài sâu hại trúc sào . Ảnh hưởng của địa hình dưới mật độ sâu hại chủ yếu. Quan hệ của sâu hại với môi trường đất . Các loài thiên địch của sâu hại Trúc sào . Thử nghiệm một số biện pháp phòng chống sâu hại . Biện pháp kỹ thuật lâm sinh .2 Biện pháp sinh học . Đề xuất biện pháp phòng chống sâu hại trúc sào . Biện pháp kỹ thuật lâm sinh . Biện pháp sinh học . Biện pháp cơ giới vật lý . Biện pháp phòng chống một số loài sâu hại Trúc sào . Giải pháp nâng cao hiệu quả phòng trừ sâu hại . 52 Xây dựng mô hình quản lý tổng hợp sâu hại . 52 KẾT LUẬN – TỒN TẠI – KIẾN NGHỊ . 55 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Viết tắt Nghĩa D00 Đường kính gốc ĐVT Đơn vị tính HVN Chiều cao vút ngọn INBAR International Network for Bamboo and Rattan – Mạng lưới quốc tế về tre trúc và song mây KT-XH Kinh tế - xã hội LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vii DANH MỤC CÁC BẢNG TT Tên bảng Trang 1.1 Phân bố các loài và chi Tre trúc trên thế giới 3 3.1 Diễn biến tài nguyên rừng huyện Bảo Lạc giai đoạn 2009-20012 26 3.2 Sản phẩm lâm sản chủ yếu huyện Bảo Lạc năm 2012 27 4.1 Danh lục sâu hại Trúc sào tại Bảo Lạc – Cao Bằng 30 4.2 Tỷ lệ % số loài sâu hại Trúc sào của các nhóm sâu hại 32 4.3 Kết quả điều tra sâu hại Trúc sào tại Bảo Lạc, Cao Bằng 33 4.4 Danh sách các loài sâu hại Trúc sào chủ yếu theo INBAR 34 4.5 Kiểm tra sự chênh lệch mật độ sâu hại 43 4.6 Ảnh hưởng của địa hình đến sinh trưởng Trúc sào 44 4.7 Danh lục các loài thiên địch sâu hại Trúc sào 45 4.8 Kết quả thí nghiệm biện pháp vun xới, phát dọn thực bì 47 4.9 Quan hệ giữa sâu hại và thiên địch của chúng 48 4.10 Kết quả sử dụng thuốc thảo mộc bảo vệ măng 49 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com viii DANH MỤC CÁC HÌNH TT Tên hình Trang 2.1 Sơ đồ bố trí ô tiêu chuẩn điều tra sâu hại Trúc sào 12 2.2 Hình ảnh một số ô tiêu chuẩn điều tra sâu hại Trúc sào 13 4.1 Châu chấu tre lưng vàng (trái) và CCT lưng xanh (phải) 35 4.2 Bọ xít trúc sào (Notobitus monatus Hsiao) 37 4.4 Xén tóc vân hổ (trái) Vòi voi nhỏ (giữa)Bọ hung nâu lớn (phải) 38 4.6 Ruồi hại măng trúc sào (Pegomyia phyllostachys Fan) 42 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 ĐẶT VẤN ĐỀ Tre trúc là tập hợp các loài thực vật thuộc họ Hoà thảo (Poaceae, hoặc còn gọi là Gramineae). Các loài tre trúc rất phong phú, đa dạng, phân bố rộng khắp trên thế giới, đặc biệt là ở Châu Á trong đó có Việt Nam. Tre trúc dễ trồng, sinh trưởng nhanh, sớm cho khai thác, dễ chế biến nên được sử dụng cho rất nhiều mục đích khác nhau. Tre trúc có giá trị rất lớn đối với nền kinh tế quốc dân và đời sống nhân dân, đặc biệt là nông dân nông thôn và miền núi (Nguyễn Hoàng Nghĩa, 2005, Nguyễn Ngọc Bình và Phạm đức Tuấn, 2007). Các loài tre trúc phân bố tự nhiên ở các vùng nhiệt đới, Á nhiệt đới và ôn đới, từ vùng thấp tới độ cao 4000 m (so với mực nước biển), song tập trung chủ yếu ở vùng thấp tới đai cao trung bình (Nguyễn Hoàng Nghĩa, 2005). Các loài tre trúc có thể mọc hoang dại hoặc được gây trồng và có một đặc điểm nổi bật là có mặt ở rất nhiều các môi trường sống khác nhau (Dransfield và Widjaja, 1995). Theo Rao và Rao (1995), cả thế giới có khoảng 1250 loài tre trúc của 75 chi, phân bố ở khắp các châu lục, trừ châu Âu. Châu Á đặc biệt phong phú về số lượng và chủng loại tre trúc với khoảng 900 loài của khoảng 65 chi (Rao and Rao1995; 1999). Trúc sào là loài cây mọc tản, có nhiều đặc điểm giống trúc cần câu nhưng có thân khí sinh to hơn, đường kính trung bình từ 6 - 10 cm, chiều cao trung bình 10 - 12 m, mo thân có bẹ mo lớn (15x20cm), mặt lưng có lông cứng, mép có lông thô, tai mo thoái hóa, lông tai mo dài. Măng trúc sào ăn ngon, nhiều dinh dưỡng được nhiều người ưa thích. Rừng trúc sào có khả năng phòng hộ chống xói mòn, giữ đất, giữ nước, tạo cảnh quan môi trường sinh thái tốt. Trúc sào hiện đang là loài trúc đặc biệt quan trọng ở Cao Bằng. Do hạn chế về diện tích và sản lượng mà hai nhà máy liên doanh với Đài Loan sản xuất mành từ Trúc sào đều không có đủ nguyên liệu. Trúc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 sào có ba dạng là Trúc mèo (trúc mốc), Trúc vàng và Trúc xanh. Sâu hại tre trúc, đặc biệt là sâu hại Trúc sào rất đa dạng và phong phú, bao gồm nhiều loài như: Vòi voi nhỏ (Otidognathus davidis), Bọ hung (Scarabaeoidea), Sâu cuốn lá ( Algedonia coclesalis Walker ), Ruồi hại măng chúc sào ( Pegomya phyllostachys Fan ), Bọ xít ( Notobitus montanus Hsiao ). Hiện nay loài Trúc sào có vai trò đặc biệt quan trọng ở Cao Bằng. Trong kế hoạch trồng cây đặc sản của Cao Bằng, Trúc sào chiếm một vị trí chủ đạo (5000 ha). Nhưng đến nay vẫn chưa có công trình nghiên cứu cụ thể về biện pháp quản lý phòng trừ sâu hại để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Vì vậy, để quản lý tốt cây Trúc sào, tạo điều kiện để cây phát triển bền vững, có năng suất cao đề tài: “Nghiên cứu đề xuất biện pháp quản lý sâu hại Trúc sào (Phyllostachys pubescens Mazel ex H. de Lehaie) tại huyện Bảo Lạc, Cao Bằng”đã được thực hiện. Mục đích của đề tài: Trên cơ sở xác định thành phần loài sâu hại Trúc sào, đặc điểm sinh học, sinh thái học của các loài chủ yếu để có thể đưa ra đề xuất giải pháp quản lý sâu hại. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 Chương 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Khái quát về tre trúc và Trúc sào Tre trúc với khoảng 1250 loài của 75 chi có đại diện ở mọi châu lục trừ châu Âu. Châu á đặc biệt giàu về số lượng và chủng loại Tre trúc, với khoảng 65 chi và 900 loài (Rao and Rao, 1995), trong đó theo Biswas (1995) thì Việt Nam có tới 92 loài và 16 chi (Bảng 1.
Nghiên Cứu Biện Pháp Quản Lý Sâu Hại Trúc Sào (Phyllostachys Pubescens) Tại Huyện Bảo Lạc, Cao Bằng
Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay nghiên cứu đề xuất biện pháp quản lý sâu hại trúc sào phyllostachys pubescens mazel ex h de, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất
Trường đại học
Trường Đại học Lâm nghiệpChuyên ngành
Quản lý bảo vệ tài nguyên rừngNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận văn thạc sỹPhí lưu trữ
30 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Nguyễn Văn Ngọc
Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thế Nhã
Trường học: Trường Đại học Lâm nghiệp
Chuyên ngành: Quản lý bảo vệ tài nguyên rừng
Đề tài: Nghiên cứu đề xuất biện pháp quản lý sâu hại Trúc sào (Phyllostachys pubescens Mazel ex H. de Lehaie) tại huyện Bảo Lạc, Cao Bằng
Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
Năm xuất bản: 2013
Địa điểm: Hà Nội
Tài liệu có tiêu đề Biện Pháp Quản Lý Sâu Hại Trúc Sào Tại Huyện Bảo Lạc, Cao Bằng cung cấp cái nhìn sâu sắc về các biện pháp hiệu quả nhằm kiểm soát sâu hại đối với cây trúc sào tại khu vực Bảo Lạc, Cao Bằng. Tài liệu này không chỉ nêu rõ các loại sâu hại phổ biến mà còn đề xuất các phương pháp quản lý tổng hợp, giúp nông dân bảo vệ mùa màng một cách bền vững. Độc giả sẽ tìm thấy những thông tin hữu ích về cách thức áp dụng các biện pháp này trong thực tiễn, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp.
Để mở rộng thêm kiến thức về quản lý sâu hại trong nông nghiệp, bạn có thể tham khảo tài liệu Luận án nghiên cứu thành phần bọ xít bắt mồi và khả lợi dụng hai loài coranus fuscipennis reuter và coranus spiniscutis reuter trong quản lý tổng hợp sâu hại đậu rau tại vùng hà nội, nơi nghiên cứu về các loài bọ xít có thể hỗ trợ trong việc kiểm soát sâu hại. Bên cạnh đó, tài liệu Nghiên cứu đặc điểm sinh học sinh thái sâu tơ plutella xylostella và hiệu lực của một số thuốc thương phẩm chế phẩm sinh học phòng chống sâu tơ trong phòng thí nghiệm năm 2021 sẽ cung cấp thêm thông tin về các loại thuốc sinh học có hiệu quả trong việc phòng chống sâu hại. Cuối cùng, tài liệu Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đề xuất biện pháp quản lý tổng hợp sâu hại măng luồng thuộc họ vòi voi curculionidae tại khu vực ngọc lặc thanh hóa cũng là một nguồn tài liệu quý giá cho những ai quan tâm đến quản lý sâu hại trong nông nghiệp. Những tài liệu này sẽ giúp bạn có cái nhìn toàn diện hơn về các biện pháp quản lý sâu hại hiệu quả.
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ