HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM HÀ THỊ BÍCH DIỆP ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TRÀNG ĐỊNH, TỈNH LẠNG SƠN Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Trần Văn Chính NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Hà Thị Bích Diệp i c LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc PGS.TS Trần Văn Chính đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Trắc địa - Bản đồ, Khoa quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn Ủy ban nhân dân huyện Tràng Định, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Tràng Định, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Tràng Định, Trạm khuyến nông huyện Tràng Định, Ủy ban nhân dân và cán bộ địa chính của 02 xã, thị trấn điều tra đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và cung cấp đầy đủ các thông tin, số liệu, tư liệu bản đồ trong quá trình nghiên cứu luận văn, đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.
Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Hà Thị Bích Diệp ii c MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.v Danh mục bảng. vi Danh mục hình.
viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Những lý luận cơ bản về sử dụng đất nông nghiệp.
Khái quát về đất nông nghiệp. Nguyên tắc và quan điểm về sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả. Tiêu chí đánh giá sử dụng đất bền vững. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới và Việt Nam.
Sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới. Sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam. Một số công trình đã nghiên cứu về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Một số công trình nghiên cứu về hiệu quả sử dụng đất trên thế giới.
Một số công trình nghiên cứu tại Việt Nam. Một số kết quả nghiên cứu về đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp ở tỉnh lạng sơn, huyện tràng định. Đánh giá chung về tổng quan định hướng nghiên cứu. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội liên quan đến sử dụng đất nông nghiệp huyện Tràng Định.
Hiện trạng sử dụng đất huyện Tràng Định. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Tràng Định. Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp điều tra thu thập số liệu. Phương pháp chọn điểm và mẫu điều tra. Xử lý số liệu bằng Excel. Phương pháp phân cấp chỉ tiêu đánh giá hiệu quả.
Phương pháp so sánh. Kết quả và thảo luận. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội liên quan đến sử dụng đất nông nghiệp huyện Tràng Định. Điều kiện tự nhiên.
Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Tràng Định. Hiện trạng sử dụng đất huyện Tràng Định. Hiện trạng sử dụng đất theo mục đích sử dụng đất huyện Tràng Định.
Hiện trạng và biến động sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Tràng Định. Các loại hình sử dụng đất hiện trạng của huyện (diện tích và phân bố). Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Tràng Định. Xác định các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp.
Đánh giá hiệu quả kinh tế của các loại hình sử dụng đất. Đánh giá hiệu quả xã hội của các loại hình sử dụng đất. Hiệu quả môi trường của các loại hình sử dụng đất. Đánh giá tổng hợp hiệu quả các loại hình sử dụng đất.
Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Đề xuất định hướng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp ở Tràng Định. Kết luận và kiến nghị .88 Tài liệu tham khảo .93 iv c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CLĐ Công lao động CNHN Công nghiệp hàng năm CNLN Công nghiệp lâu năm CPTG Chi phí trung gian GTGT Giá trị gia tăng GTNC Giá trị ngày công GTSX Giá trị sản xuất HQĐV Hiệu quả đồng vốn KC Khuyến cáo LM Lúa mùa LUT Loại hình sử dụng đất LX Lúa xuân NXB Nhà xuất bản TBVTV Thuốc bảo vệ thực vật TCP Tổng chi phí TNT Thu Nhập thuần TN & MT Tài nguyên và Môi trường UBND Ủy ban nhân dân FAO Tổ chức nông nghiệp và lương thực thế giới v c DANH MỤC BẢNG Bảng 3.
Phân cấp hiệu quả kinh tế sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Phân cấp hiệu quả xã hội sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Bảng tổng hợp đánh giá hiệu quả sử dụng đất của các LUT. Bảng thống kê nhiệt độ, lượng mưa, độ ẩm huyện Tràng Định năm 2015.
Diện tích, cơ cấu của các loại đất trên địa bàn huyện Tràng Định. Diện tích và đặc điểm các loại rừng huyện Tràng Định. Một số chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội huyện Tràng Định. Tình tình dân số, lao động, thu nhập huyện Tràng Định giai đoạn 2010 - 2015.
Hiện trạng sử dụng đất huyện Tràng Định năm 2015. Biến động sử dụng đất sản xuất nông nông nghiệp huyện Tràng Định giai đoạn 2010 - 2015. Các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp chính của huyện Tràng Định. Các loại hình sử dụng và kiểu sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tiểu vùng 1.
Các loại hình sử dụng và kiểu sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tiểu vùng 2. Hiệu quả kinh tế của các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp vùng 1. Đánh giá xếp loại hiệu quả kinh tế của các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 1. Hiệu quả kinh tế của các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 2.
Đánh giá xếp loại hiệu quả kinh tế của các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 2. Hiệu quả xã hội của các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 1. Hiệu quả xã hội của các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 2. Mức sử dụng phân bón cho từng loại cây trồng ở tiểu vùng 1.
Mức sử dụng phân bón cho từng loại loại hình sử dụng đất ở tiểu vùng 1. Mức sử dụng thuốc BVTV cho từng loại cây trồng ở tiểu vùng 1. Mức sử dụng thuốc BVTV cho từng loại loại hình sử dụng đất ở tiểu vùng 1. Bảng tổng hợp hiệu quả môi trường qua lượng phân bón và thuốc BVTV tiểu vùng 1.
Mức sử dụng phân bón cho từng loại cây trồng ở tiểu vùng 2. Mức sử dụng phân bón cho từng loại loại hình sử dụng đất ở tiểu vùng 2. Mức sử dụng thuốc BVTV cho từng loại cây trồng ở tiểu vùng 2. Mức sử dụng thuốc BVTV cho từng loại loại hình sử dụng đất ở tiểu vùng 2.
Bảng tổng hợp hiệu quả môi trường qua lượng phân bón và thuốc BVTV tiểu vùng 2. Bảng tổng hợp đánh giá các hiệu quả của các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 1. Bảng tổng hợp đánh giá các hiệu quả của các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 2 .78 vii c DANH MỤC HÌNH Hình 4. Vị trí địa lý huyện Tràng Định.
Cơ cấu sử dụng đất đai huyện Tràng Định năm 2015. Cảnh quan LUT chuyên lúa. Cảnh quan LUT 1 Lúa – 2 màu. Cảnh quan LUT chuyên màu.
Cảnh quan LUT Đất nương rẫy tưới nhờ nước trời .50 viii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Hà Thị Bích Diệp Tên luận văn: “Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn” Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60 85 01 03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu của đề tài - Đánh giá hiệu quả các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn; - Đề xuất các các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Tràng Định. Phương pháp nghiên cứu của đề tài Luận văn đã sử dụng các phương pháp: - Phương pháp điều tra thu thập số liệu: + Điều tra, thu thập thông tin, số liệu thứ cấp: Gồm những thông tin, số liệu,bản đồ về tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện tại các phòng Nông nghiệp và PTNT, phòng Tài nguyên và môi trường, phòng Thống kê huyện. + Điều tra số liệu sơ cấp: Điều tra nông hộ bằng phiếu điều tra, với những nội dung cơ bản. - Phương pháp chọn điểm và hộ điều tra: + Chọn điểm điều tra: Dựa trên cơ sở về đặc điểm tự nhiên (địa hình, độ dốc, hệ thống thuỷ văn, nguồn gốc phát sinh đất, cây trồng,.