Luận Văn Thạc Sĩ Về Chuyển Đổi Hình Thức Công Ty Theo Pháp Luật Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích chuyển đổi hình thức công ty theo pháp luật Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về quy định và thực tiễn.

• Tác giả: Hoàng Anh Tuấn
• Người hướng dẫn: Ngô Huy Cương
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật kinh tế
• Đề tài: Chuyển đổi hình thức công ty theo pháp luật Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ CHUYỂN ĐỔI HÌNH THỨC CÔNG TY
• 1.1. Khái niệm công ty
• 1.2. Khái niệm, bản chất và đặc điểm pháp lý, vai trò và ý nghĩa của việc chuyển đổi hình thức công ty
• 1.3. Quyền tự do kinh doanh – nền tảng của chuyển đổi hình thức công ty
• 1.4. Phân loại chuyển đổi hình thức công ty
• 1.5. Điều kiện và thủ tục chuyển đổi hình thức công ty
• 1.6. Bảo vệ người thứ ba từ sự tác động của việc chuyển đổi hình thức công ty
• 1.7. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: LƯỢC SỬ PHÁT TRIỂN VÀ THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ CHUYỂN HÌNH THỨC CÔNG TY
• 2.1. Lược sử phát triển pháp luật về chuyển đổi hình thức công ty
• 2.2. Thực trạng pháp luật Việt Nam về chuyển đổi hình thức công ty
• 2.3. Thực tiễn chuyển đổi hình thức công ty ở Việt Nam hiện nay
• 2.4. Nguyên nhân khiếm khuyết của pháp luật về chuyển đổi hình thức công ty
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN HÀNH VỀ CHUYỂN ĐỔI HÌNH THỨC CÔNG TY
• 3.1. Các định hướng hoàn thiện pháp luật Việt Nam về chuyển đổi hình thức công ty
• 3.2. Các giải pháp hoàn thiện pháp luật về chuyển đổi hình thức công ty
• 3.3. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chuyển Đổi Hình Thức Công Ty Tại Việt Nam

Chuyển đổi hình thức công ty là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh kinh tế Việt Nam hội nhập sâu rộng. Việc này cho phép doanh nghiệp thích ứng với sự thay đổi của thị trường, tối ưu hóa hoạt động và thu hút vốn đầu tư. Chuyển đổi loại hình doanh nghiệp không chỉ là thay đổi về mặt pháp lý mà còn là sự tái cấu trúc toàn diện, ảnh hưởng đến quản trị, tài chính và chiến lược kinh doanh. Theo tài liệu nghiên cứu, sự phù hợp giữa mong muốn và năng lực của nhà đầu tư với hình thức công ty là yếu tố quan trọng thúc đẩy sự phát triển của một công ty. Do đó, luật công ty cần tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển đổi loại hình doanh nghiệp khi cần thiết. Bài viết này sẽ đi sâu vào các khía cạnh pháp lý, quy trình và thực tiễn liên quan đến chuyển đổi hình thức công ty tại Việt Nam, cung cấp cái nhìn tổng quan và chi tiết cho các doanh nghiệp và nhà đầu tư.

1.1. Khái niệm và bản chất của chuyển đổi hình thức công ty

Chuyển đổi hình thức công ty là quá trình thay đổi loại hình pháp lý của một doanh nghiệp, ví dụ từ công ty TNHH sang công ty cổ phần hoặc ngược lại. Bản chất của việc này là sự tái cấu trúc pháp lý, không làm thay đổi quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp đối với các bên liên quan trước khi chuyển đổi. Theo Hoàng Anh Tuấn, việc chuyển đổi hình thức công ty cần phản ánh được bản chất kinh tế và vai trò của nó. Điều này đòi hỏi pháp luật phải có quy định đầy đủ và rõ ràng về các điều kiện, thủ tục và hậu quả pháp lý của việc chuyển đổi.

1.2. Vai trò và ý nghĩa của chuyển đổi hình thức công ty

Việc chuyển đổi hình thức công ty đóng vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển, mở rộng quy mô và tiếp cận các nguồn vốn lớn hơn. Nó cũng giúp doanh nghiệp thích ứng với các thay đổi của môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng yêu cầu của thị trường. Theo tài liệu gốc, chuyển đổi hình thức công ty phù hợp góp phần quyết định sự thành công hay thất bại của các nhà đầu tư. Do đó, việc nghiên cứu và hoàn thiện pháp luật về vấn đề này là rất cần thiết.

II. Thách Thức Pháp Lý Khi Chuyển Đổi Loại Hình Doanh Nghiệp

Mặc dù chuyển đổi loại hình doanh nghiệp mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng đặt ra không ít thách thức pháp lý cho doanh nghiệp. Các quy định pháp luật hiện hành về thủ tục chuyển đổi loại hình doanh nghiệp còn nhiều bất cập, chưa đầy đủ và thiếu tính linh hoạt. Điều này gây khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện, làm tăng chi phí và thời gian. Ngoài ra, việc bảo vệ quyền lợi của các bên liên quan, đặc biệt là người lao động và các chủ nợ, cũng là một vấn đề cần được quan tâm. Theo nghiên cứu, các quy định về điều kiện chuyển đổi, các chế tài về vi phạm thủ tục, điều kiện chuyển đổi còn bị bỏ ngỏ. Các quy định về thủ tục chuyển đổi tạo ra rào cản lớn cho các nhà đầu tư muốn thực hiện việc chuyển đổi công ty.

2.1. Bất cập trong quy định về điều kiện chuyển đổi

Các điều kiện để chuyển đổi loại hình doanh nghiệp theo quy định hiện hành còn chung chung, thiếu cụ thể và khó áp dụng. Ví dụ, việc xác định giá trị tài sản của doanh nghiệp trước khi chuyển đổi, hoặc việc đảm bảo quyền lợi của các thành viên góp vốn, chưa có hướng dẫn chi tiết. Điều này dẫn đến sự không chắc chắn và rủi ro cho doanh nghiệp khi thực hiện quy trình chuyển đổi loại hình công ty.

2.2. Rào cản trong thủ tục chuyển đổi loại hình doanh nghiệp

Thủ tục chuyển đổi loại hình doanh nghiệp hiện nay còn rườm rà, phức tạp và tốn nhiều thời gian. Doanh nghiệp phải thực hiện nhiều thủ tục hành chính khác nhau, từ việc chuẩn bị hồ sơ, nộp hồ sơ, đến việc xin cấp phép và đăng ký lại. Điều này gây khó khăn cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, làm giảm tính hấp dẫn của việc chuyển đổi loại hình doanh nghiệp.

2.3. Thiếu chế tài xử lý vi phạm trong chuyển đổi loại hình

Pháp luật hiện hành chưa có chế tài đủ mạnh để xử lý các hành vi vi phạm trong quá trình chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, như gian lận, trốn thuế hoặc xâm phạm quyền lợi của các bên liên quan. Điều này tạo ra kẽ hở cho các hành vi tiêu cực, làm giảm tính minh bạch và công bằng của thị trường.

III. Hướng Dẫn Chi Tiết Thủ Tục Chuyển Đổi Loại Hình Công Ty

Để chuyển đổi loại hình công ty thành công, doanh nghiệp cần tuân thủ đúng quy trình và thủ tục theo quy định của pháp luật. Quy trình này bao gồm nhiều bước, từ việc chuẩn bị hồ sơ, nộp hồ sơ, đến việc xin cấp phép và đăng ký lại. Doanh nghiệp cần nắm vững các quy định pháp luật liên quan, chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ cần thiết và thực hiện đúng các thủ tục hành chính. Việc này đòi hỏi sự cẩn trọng, tỉ mỉ và am hiểu pháp luật của doanh nghiệp. Theo Luật Doanh nghiệp năm 2005, chỉ xác định hai trường hợp chuyển đổi hình thức công ty - đó là chuyển đổi công ty trách nhiệm hữu hạn thành công ty cổ phần và ngược lại (Điều 154); và chuyển đổi công ty trách nhiệm một thành viên thành công ty trách nhiệm hữu hạn có hai thành viên trở lên (Điều 155).

3.1. Chuẩn bị hồ sơ chuyển đổi loại hình doanh nghiệp

Hồ sơ chuyển đổi loại hình doanh nghiệp bao gồm nhiều giấy tờ khác nhau, tùy thuộc vào loại hình doanh nghiệp và hình thức chuyển đổi. Thông thường, hồ sơ bao gồm: Quyết định của chủ sở hữu hoặc hội đồng thành viên về việc chuyển đổi, Điều lệ công ty mới, Danh sách thành viên hoặc cổ đông, Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh cũ, và các giấy tờ khác theo yêu cầu của cơ quan đăng ký kinh doanh.

3.2. Nộp hồ sơ và thực hiện thủ tục hành chính

Sau khi chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, doanh nghiệp nộp hồ sơ tại cơ quan đăng ký kinh doanh có thẩm quyền. Cơ quan này sẽ xem xét hồ sơ và cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh mới cho doanh nghiệp. Doanh nghiệp cũng cần thực hiện các thủ tục hành chính khác, như thông báo thay đổi thông tin đăng ký thuế, đăng ký lại con dấu, và các thủ tục khác theo quy định.

3.3. Lưu ý về thời gian và chi phí chuyển đổi

Thời gian và chi phí chuyển đổi loại hình doanh nghiệp có thể khác nhau tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể. Doanh nghiệp cần dự trù thời gian và chi phí hợp lý để đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra suôn sẻ. Ngoài ra, doanh nghiệp cũng cần lưu ý đến các vấn đề pháp lý khác, như thuế, bảo hiểm, và các nghĩa vụ tài chính khác.

IV. Bí Quyết Hoàn Thiện Hồ Sơ Chuyển Đổi Loại Hình Công Ty

Việc chuẩn bị một bộ hồ sơ đầy đủ và chính xác là yếu tố then chốt để quá trình chuyển đổi loại hình công ty diễn ra thuận lợi. Doanh nghiệp cần chú ý đến từng chi tiết, từ việc soạn thảo văn bản, thu thập giấy tờ, đến việc công chứng, chứng thực. Một bộ hồ sơ hoàn chỉnh sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chi phí và tránh được các rủi ro pháp lý. Theo kinh nghiệm của các chuyên gia, việc tìm kiếm sự tư vấn của luật sư hoặc chuyên gia pháp lý là rất hữu ích trong quá trình này.

4.1. Soạn thảo văn bản pháp lý chính xác và đầy đủ

Các văn bản pháp lý trong hồ sơ chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, như Quyết định của chủ sở hữu, Điều lệ công ty mới, cần được soạn thảo chính xác, đầy đủ và phù hợp với quy định của pháp luật. Doanh nghiệp nên tham khảo các mẫu văn bản chuẩn hoặc tìm kiếm sự tư vấn của luật sư để đảm bảo tính pháp lý của các văn bản này.

4.2. Thu thập đầy đủ giấy tờ chứng minh và xác nhận

Hồ sơ chuyển đổi loại hình doanh nghiệp cần có đầy đủ các giấy tờ chứng minh và xác nhận, như Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh cũ, Giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản, và các giấy tờ khác theo yêu cầu của cơ quan đăng ký kinh doanh. Doanh nghiệp cần kiểm tra kỹ lưỡng tính hợp lệ của các giấy tờ này trước khi nộp hồ sơ.

4.3. Công chứng chứng thực các giấy tờ cần thiết

Một số giấy tờ trong hồ sơ chuyển đổi loại hình doanh nghiệp cần được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật. Doanh nghiệp cần thực hiện thủ tục công chứng, chứng thực tại các cơ quan có thẩm quyền để đảm bảo tính pháp lý của các giấy tờ này.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Chuyển Đổi Công Ty TNHH Sang Cổ Phần

Việc chuyển đổi công ty TNHH sang cổ phần là một trong những hình thức chuyển đổi phổ biến nhất tại Việt Nam. Hình thức này giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô, huy động vốn từ công chúng và nâng cao năng lực quản trị. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này cũng đòi hỏi doanh nghiệp phải tuân thủ nhiều quy định pháp luật và thực hiện nhiều thủ tục hành chính. Theo quy định của Luật Doanh nghiệp, việc chuyển đổi công ty TNHH sang cổ phần phải được thực hiện theo một quy trình chặt chẽ, đảm bảo quyền lợi của các thành viên góp vốn và các bên liên quan.

5.1. Ưu điểm và nhược điểm của hình thức công ty cổ phần

Công ty cổ phần có nhiều ưu điểm, như khả năng huy động vốn lớn, tính thanh khoản cao, và cơ cấu quản trị linh hoạt. Tuy nhiên, nó cũng có một số nhược điểm, như chi phí thành lập và duy trì cao, và sự phức tạp trong quản trị và điều hành. Doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ lưỡng các ưu điểm và nhược điểm này trước khi quyết định chuyển đổi sang hình thức công ty cổ phần.

5.2. Quy trình chuyển đổi công ty TNHH sang cổ phần

Quy trình chuyển đổi công ty TNHH sang cổ phần bao gồm nhiều bước, từ việc chuẩn bị hồ sơ, nộp hồ sơ, đến việc xin cấp phép và đăng ký lại. Doanh nghiệp cần tuân thủ đúng quy trình này để đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra suôn sẻ và hợp pháp.

5.3. Lưu ý về vốn điều lệ và cơ cấu cổ đông

Khi chuyển đổi sang hình thức công ty cổ phần, doanh nghiệp cần xác định vốn điều lệ phù hợp và xây dựng cơ cấu cổ đông hợp lý. Vốn điều lệ phải đáp ứng yêu cầu của pháp luật và phù hợp với quy mô hoạt động của doanh nghiệp. Cơ cấu cổ đông cần đảm bảo sự cân bằng quyền lực và lợi ích giữa các cổ đông.

VI. Giải Pháp Hoàn Thiện Pháp Luật Về Chuyển Đổi Hình Thức Công Ty

Để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp chuyển đổi hình thức công ty, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để hoàn thiện pháp luật về vấn đề này. Các giải pháp này bao gồm việc sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật hiện hành, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường tính minh bạch và công khai, và nâng cao năng lực của các cơ quan quản lý nhà nước. Theo nghiên cứu, việc hoàn thiện pháp luật về chuyển đổi hình thức công ty có ý nghĩa quan trọng đối với việc nâng cao nhận thực và ứng dụng thực tiễn để từng bước mở rộng và bảo hộ quyền tự do kinh doanh, tăng cường năng lực gia nhập thị trường của các Công ty, đặc biệt là trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng như hiện nay.

6.1. Sửa đổi bổ sung các quy định pháp luật hiện hành

Cần sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật hiện hành về chuyển đổi hình thức công ty để đảm bảo tính đầy đủ, rõ ràng và phù hợp với thực tiễn. Các quy định cần được sửa đổi, bổ sung bao gồm: Điều kiện chuyển đổi, Thủ tục chuyển đổi, Quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan, và Chế tài xử lý vi phạm.

6.2. Đơn giản hóa thủ tục hành chính

Cần đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến chuyển đổi hình thức công ty để giảm chi phí và thời gian cho doanh nghiệp. Các thủ tục cần được đơn giản hóa bao gồm: Thủ tục nộp hồ sơ, Thủ tục xin cấp phép, và Thủ tục đăng ký lại.

6.3. Tăng cường tính minh bạch và công khai

Cần tăng cường tính minh bạch và công khai trong quá trình chuyển đổi hình thức công ty để đảm bảo quyền lợi của các bên liên quan và ngăn ngừa các hành vi tiêu cực. Các thông tin cần được công khai bao gồm: Thông tin về doanh nghiệp, Thông tin về quá trình chuyển đổi, và Thông tin về kết quả chuyển đổi.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Lý luận về chuyển đổi hình thức công ty Chương 2: Lược sử phát triển và thực trạng pháp luật Việt Nam về chuyển đổi hình thức công ty Chương 3: Định hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật Việt Nam hiện hành về chuyển đổi hình thức công ty 10 z Phần I TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 11 z Chuyển đổi hình thức công ty không thể xem là một đề tài mới hoàn toàn bởi lẽ đơn giản là công ty đã xuất hiện với nhiều hình thức từ khá sớm trong lịch sử loài người. Hơn nữa, nó là một công cụ hữu hiệu trong hoạt động mưu sinh của con người. Các thương nhân luôn luôn tìm kiếm việc sử dụng hữu hiệu và linh hoạt các hình thức công ty dẫn đến việc làm phát sinh nhu cầu nghiên cứu chuyển đổi hình thức công ty. Thực tế luật lệ về công ty của các nước ít nhiều đều đề cập tới việc chuyển đổi hình thức công ty.

Tuy nhiên việc nghiên cứu về cơ sở lý luận và thực tiễn về chuyển đổi hình thức công ty hiện nay ở Việt Nam vẫn là một đề tài có giá trị quan trọng. Nhận thức rằng nghiên cứu chuyển đổi hình thức công ty không thể không dựa trên một nền tảng kiến thức pháp lý chung về công ty, và từ đó đi sâu phân tích pháp luật về chuyển đổi hình thức công ty từ lý luận cho tới thực tiễn và đưa ra kiến nghị cho cho việc hoàn thiện. Vì vậy, phần này được chia thành hai mục lớn để lần lượt giới thiệu tình hình nghiên cứu ở các nước trên thế giới, tình hình nghiên cứu ở Việt Nam, và trong mỗi mục đều giới thiệu tình hình nghiên cứu các vấn đề chung có liên quan và tình hình nghiên cứu trực tiếp về chuyển đổi hình thức công ty. Tuy nhiên do hạn chế về ngôn ngữ nên nghiên cứu sinh chỉ có thể tiếp cận được các tài liệu bằng tiếng Việt và tiếng Anh.

Tình hình nghiên cứu ở một số nước trên thế giới a) Tình hình nghiên cứu các vấn đề chung có liên quan ở một số nước trên thế giới Tự do ý chí là tư tưởng có tính nguyên tắc mà hầu hết pháp luật của các quốc gia đều tuân thủ và ghi nhận. Công trình tập hợp hóa và so sánh pháp luật thương mại của các nước trên thế giới lớn nhất là “Digest of Commercial Laws of the World” của Lester Nelson (bao gồm nhiều công trình nghiên cứu của các 12 z luật gia ở hầu hết các nước) cho thấy ngoài các quy tắc pháp lý truyền thống, tự do ý chí in dấu ấn trong luật lệ về thương mại của các nước [125]. Tự do ý chí cũng đã được nghiên cứu ở Việt Nam. Trong đề tài nghiên cứu đặc biệt cấp Đại học Quốc gia Hà Nội mang Mã số QG.38 về “Tự do ý chí trong pháp luật Việt Nam”.

Sau khi đã khảo sát nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này trên thế giới đã làm rõ hạt nhân lý luận của tự do ý chí (will autonomy) gồm hai vấn đề lớn tóm tắt như sau: Thứ nhất, con người chỉ bị ràng buộc bởi ý chí của chính mình; và thứ hai, con người có quyền định đoạt tất cả những gì thuộc về mình. Hai vấn đề này có sự gắn bó chặt chẽ và thể hiện rất rõ trong luật tư, nhất là luật dân sự. Vấn đề thứ nhất liên quan nhiều tới luật hợp đồng hay luật về hành vi pháp lý là những gì mà được xem là nguồn gốc tạo lập ra hậu quả pháp lý bởi ý chí của đương sự, và được biểu hiện cụ thể bằng nguyên tắc tự do hợp đồng. Vấn đề thứ hai liên quan nhiều tới luật về tài sản, mà tại đó quyền tư hữu được thừa nhận và bảo vệ, và được diễn đạt thông qua sự thống trị của chủ sở hữu đối với tài sản của mình.

Tuy nhiên, tác giả đề tài này cũng cho rằng tự do ý chí có mặt trái của nó, do đó pháp luật cần có các quy định kiểm soát mặt trái của tự do ý chí. “Thực tế pháp luật của hầu hết các nền tài phán đều có các quy định như vậy từ trước tới nay xuất phát từ việc cân đối giữa lợi ích của cá nhân và lợi ích của cộng đồng” [38, tr. Từ cách hiểu tổng quát này, nghiên cứu sinh xin trình bày thật tóm tắt thành tựu của khoa học pháp lý trên thế giới liên quan tới đề tài Luận án. Nghiên cứu sinh cho rằng việc chuyển đổi hình thức công ty được chia thành hai loại.

Một loại liên quan tới hành vi pháp lý. Loại khác liên quan tới ý chí của nhà làm luật. Cả hai loại này đều đòi hỏi nghiên cứu xuất phát từ bản chất pháp lý của công ty. Việc biểu lộ ý chí như thế nào của các thành viên công ty để có được sự chuyển đổi hình thức công ty hoàn tất và các hậu quả pháp lý liên quan kéo theo không thể không xuất phát từ bản chất pháp lý của 13 z công ty và các nguyên tắc của nó.

Nhà nước, qua pháp luật, có thể buộc một công ty nào đó phải chuyển đổi hình thức cũng cần phải xuất phát từ bản chất thực của công ty và các nguyên tắc khách quan của luật công ty để có được các quy định thích hợp và có hiệu quả. Vì vậy trước tiên cần khái quát các kết quả nghiên cứu về bản chất pháp lý của công ty và các nguyên tắc của nó. Các nền tài phán theo Common Law phát triển nhiều học thuyết về bản chất pháp lý của công ty. Trong đó Hoa Kỳ là nước phát triển nhiều học thuyết về bản chất pháp lý của công ty nhất.

Cho tới nay ở nước này ít nhất có sự hiện diện của các học thuyết sau: Thứ nhất, Học thuyết hư cấu hay thực thể nhân tạo (fiction or artificial entity theory) xem công ty là một pháp nhân hay một thực thể nhân tạo được thiết lập bởi nhà chức trách. Học thuyết này bắt nguồn từ Luật La Mã và Luật Giáo hội với quan niệm về persona ficta; Thứ hai, Học thuyết thừa nhận (fiat theory) hay Học thuyết nhượng quyền (concession theory) xem sự tồn tại của công ty bởi sự nhượng bộ của nhà nước. Các đặc quyền từ sự nhượng bộ này cho phép các chủ sở hữu và các nhà đầu tư kinh doanh giống như đối với công ty; Thứ ba, Học thuyết hiện thực (realistic theory) hay Học thuyết về tính vốn có (inherence theory) xem nhân tính của công ty là sự thừa nhận các lợi ích nhóm như một hiện tượng thực tế đã tồn tại; Thứ tư, Học thuyết doanh nghiệp (enterprise theory) nhấn mạnh tới doanh nghiệp thương mại cơ bản, không nhấn mạnh tới thực thể - sự liên kết của những thực thể cấu thành; Thứ năm, Học thuyết biểu tượng (symbol theory) xem công ty là một biểu tượng cho sự liên kết của những cá nhân sáng tạo thành công ty có nhân tính nhóm; 14 z Thứ sáu, Học thuyết mối liên hệ hợp đồng (nexus of contracts) do các nhà kinh tế học phát triển để tạo dựng các mô hình kinh tế. Học thuyết này xem công ty là một giả tưởng pháp lý bao gồm một mạng lưới các quan hệ hợp đồng giữa những cá nhân như: chủ sở hữu của lao động, nguyên vật liệu và vốn (đầu vào) cũng như khách hàng của công ty (đầu ra) và những mối liên hệ khác.

Theo học thuyết này, những giám đốc của công ty là những nhân vật chính có chức năng kết hợp các nguồn lực hiện hữu đã được cung cấp để tiến hành các hoạt động nhằm mang lại lợi nhuận tối đa. Những người nắm giữ cổ phần trong công ty không được xem là những chủ sở hữu của công ty mà chỉ là những người cung cấp vốn, cùng với những người nắm giữ cổ phiếu và những chủ nợ khác chờ đợi thu nhập từ hoạt động đầu tư. Tuy nhiên trong nhiều trường hợp, người nắm giữ cổ phần cũng có thể tham gia quản lý công ty như những giám đốc; Thứ bảy, Học thuyết hợp đồng thường được sử dụng để giải quyết mối quan hệ giữa các thành viên của công ty với nhau; mối quan hệ giữa các thành viên của công ty với bản thân công ty, và mối quan hệ giữa công ty và nhà nước. “Các học thuyết khác nhau là nền tảng tư tưởng để hình thành bản chất của công ty, góp phần cho việc giải thích khái niệm hiện đại về công ty, nhưng mỗi học thuyết chỉ chiếm một vị trí nhất định trong việc giải thích này và không bao trùm được toàn bộ” [149, tr.

Chẳng hạn: Học thuyết thừa nhận hay Học thuyết nhượng quyền có giá trị rất lớn ở những thời kỳ trước đây khi người ta ấn định các điều kiện hoặc các giới hạn quan trọng đối với việc thành lập công ty. Nhưng ngày nay khi việc thành lập công ty trở thành những công việc thông thường của đời sống xã hội, thì học thuyết này vẫn thỉnh thoảng được đề cập đến để xác định vai trò thích hợp của công ty trong xã hội hiện đại mà có liên quan tới các chính sách xã hội. “Học thuyết này còn có tên gọi khác như Học thuyết nguồn gốc chính phủ (government paternity theory)” [40, tr. 15 z Các nước theo truyền thống Civil Law đều xem công ty là một hành vi pháp lý hay hành vi thương mại.

Quan niệm này đều được thể hiện rất rõ trong pháp luật thực định mà Điều 1832, Bộ luật Dân sự Pháp 1804 là một điển hình. Phỏng theo đó các công trình nghiên cứu đều xoay quanh và nhấn mạnh tới bản chất hành vi thương mại của công ty. Các Bộ luật Dân sự và Bộ luật Thương mại của Việt Nam dưới các chế độ cũ cũng ghi nhận học thuyết xem công ty là một hợp đồng. Cho đến nay quan niệm này cũng được thể hiện tương đối rõ nét ở các Bộ luật mới ban hành ở các nước xã hội chủ nghĩa cũ như: Bộ luật Dân sự của Liên bang Nga 1994, Bộ luật Thương mại Czech 1991… Mặc dù có nhiều học thuyết về công ty đối nhân, nhưng các luật gia Hoa Kỳ luôn quan niệm rằng công ty hợp danh là một hợp đồng và mối quan hệ giữa các thành viên trong công ty là quan hệ hợp đồng.

Khi giải quyết tranh chấp về công ty hầu hết các nền tài phán đều sử dụng học thuyết xem công ty là một hợp đồng hay là một hành vi pháp lý. Chẳng hạn: Trong vụ Clarke v. Dunraven [1897], Clarke và Dunraven đều viết đơn xin tham dự vào câu lạc bộ đua thuyền mang tên Mudhook Yacht Club, và cam kết tuân thủ các quy tắc của Yacht Club Association.