Luận văn thạc sĩ: Quản lý công chức tại Sở NN&PTNT Hòa Bình thời chuyển đổi số

Luận văn phân tích thực trạng quản lý công chức tại Sở NN&PTNT Hòa Bình trong chuyển đổi số, đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý.

• Tác giả: Nguyễn Thị Minh Trang
• Người hướng dẫn: TS. Lê Anh Xuân
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Quản lý công chức tại Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hòa Bình trong bối cảnh chuyển đổi số
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về quản lý công chức trong bối cảnh chuyển đổi số

Quản lý công chức là một trong những lĩnh vực quan trọng của hành chính công hiện đại. Trong era chuyển đổi số, công tác quản lý công chức phải thích ứng với những thay đổi công nghệ để nâng cao hiệu quả. Luận văn này tập trung vào việc nghiên cứu quản lý công chức tại Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hòa Bình. Công chức đóng vai trò then chốt trong việc thực hiện chính sách và phục vụ nhân dân. Các nguyên tắc quản lý công chức bao gồm tuyển dụng, bổ nhiệm, đánh giá, và phát triển năng lực. Chuyển đổi số mang lại cơ hội để tối ưu hóa các quy trình này, giảm thời gian xử lý và tăng tính minh bạch.

1.1. Khái niệm và vai trò của công chức trong nền hành chính công

Công chức là những cán bộ làm việc trong các cơ quan hành chính nhà nước. Họ chịu trách nhiệm thực hiện các chính sách công và phục vụ cộng đồng. Quản lý công chức là quá trình planification, tổ chức, và giám sát hoạt động của lực lượng công chức. Vai trò của công chức trong hành chính công không thể thiếu vì họ là những người thực hiện các quyết định chính sách và tương tác trực tiếp với công dân.

1.2. Các nguyên tắc và mục tiêu công tác quản lý công chức

Các nguyên tắc quản lý công chức bao gồm: công bằng, minh bạch, khách quan, và xây dựng trên năng lực. Mục tiêu quản lý công chức là: (1) xây dựng lực lượng công chức chuyên nghiệp và có đạo đức; (2) cải thiện hiệu suất công việc; (3) tạo môi trường làm việc tốt. Chuyển đổi số giúp đạt được các mục tiêu này thông qua tự động hóa và số hóa các quy trình.

II. Chuyển đổi số trong quản lý công chức hiện đại

Chuyển đổi số là quá trình tích hợp công nghệ số vào mọi khía cạnh của quản lý công chức. Điều này bao gồm sử dụng hệ thống thông tin, ứng dụng phần mềm, và cơ sở dữ liệu để quản lý các hoạt động liên quan đến công chức. Các ứng dụng tiêu biểu trong chuyển đổi số bao gồm: hệ thống quản lý nhân sự, ứng dụng ghi danh công, hệ thống đánh giá hiệu suất điện tử. Lợi ích của chuyển đổi số trong quản lý công chức rất đa dạng: (1) tăng hiệu quả công việc; (2) giảm sai sót do con người; (3) cải thiện trải nghiệm công chức; (4) tăng tính minh bạch và trách nhiệm giải trình. Tỉnh Hòa Bình đang nỗ lực thực hiện các chương trình chuyển đổi số để hiện đại hóa nền hành chính công.

2.1. Khái niệm và các yếu tố của chuyển đổi số trong khu vực công

Chuyển đổi số (Digital Transformation) là quá trình ứng dụng công nghệ số để thay đổi cách thức hoạt động. Các yếu tố chính bao gồm: (1) công nghệ; (2) nhân sự; (3) quy trình; (4) dữ liệu. Trong khu vực công, chuyển đổi số không chỉ là về công nghệ mà còn là về thay đổi tư duy và văn hóa làm việc để phục vụ công dân tốt hơn.

2.2. Các ứng dụng công nghệ hỗ trợ quản lý công chức

Các ứng dụng tiêu biểu bao gồm: (1) Hệ thống quản lý nhân sự (HRMS) giúp quản lý hồ sơ cán bộ; (2) Ứng dụng ghi danh công qua điện tử; (3) Hệ thống đánh giá hiệu suất số hóa; (4) Nền tảng đào tạo trực tuyến. Tại Sở Nông nghiệp Hòa Bình, việc ứng dụng các công nghệ này còn ở mức độ ban đầu nhưng đang được tăng cường dần.

III. Thực trạng quản lý công chức tại Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hòa Bình

Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hòa Bình là cơ quan chủ chặp triển khai các chính sách nông nghiệp của tỉnh. Cơ sở này có hơn 100 công chức làm việc tại trụ sở chính và các chi nhánh địa phương. Thực trạng công tác quản lý công chức tại đây cho thấy nhiều kết quả tích cực: lực lượng công chức ổn định, có chuyên môn tương đối. Tuy nhiên, còn những hạn chế: (1) quy trình quản lý chưa hoàn toàn số hóa; (2) hệ thống thông tin chia rẻ; (3) năng lực về công nghệ số của công chức còn hạn chế. Nguyên nhân của những hạn chế này bao gồm: thiếu tài chính, thiếu nhân lực chuyên về CNTT, và sự저항thay đổi từ một số công chức.

3.1. Khái quát về Sở Nông nghiệp Hòa Bình và cơ cấu tổ chức

Sở Nông nghiệp được thành lập nhằm quản lý và phát triển ngành nông nghiệp của tỉnh Hòa Bình. Cơ cấu tổ chức bao gồm: (1) Văn phòng; (2) Phòng Quản lý tài nguyên đất đai; (3) Phòng Sản xuất; (4) Phòng Thương mại nông sản; (5) các chi nhánh ở các huyện. Tổng số công chức hiện là khoảng 110 người với trình độ khác nhau.

3.2. Thực trạng và những thách thức hiện tại

Những kết quả đạt được: (1) hệ thống quản lý hành chính cơ bản hoạt động tốt; (2) công chức có trách nhiệm cao. Những hạn chế: (1) chuyển đổi số mới ở giai đoạn khởi đầu; (2) hệ thống CNTT chưa tích hợp; (3) nhu cầu đào tạo về kỹ năng số còn lớn. Thách thức là cân bằng giữa việc giữ lại kiến thức truyền thống và thích ứng với công nghệ mới.

IV. Phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý công chức

Để nâng cao hiệu quả công tác quản lý công chức tại Sở Nông nghiệp Hòa Bình trong bối cảnh chuyển đổi số, cần thực hiện một số giải pháp toàn diện. Trước tiên, phải hoàn thiện cơ sở hạ tầng công nghệ: đầu tư vào hệ thống CNTT, đảm bảo kết nối mạng ổn định, xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung. Thứ hai, nâng cao năng lực công chức thông qua các chương trình đào tạo, bồi dưỡng về kỹ năng số. Thứ ba, cải cách quy trình: số hóa các quy trình tuyển dụng, bổ nhiệm, đánh giá hiệu suất. Thứ tư, xây dựng văn hóa số: tạo thái độ chấp nhận thay đổi, khuyến khích sáng kiến ứng dụng công nghệ. Cần có sự cam kết từ lãnh đạo, phân bổ nguồn lực hợp lý, và theo dõi, đánh giá tiến độ thực hiện.

4.1. Phương hướng phát triển quản lý công chức tại Sở Nông nghiệp

Phương hướng chung là xây dựng một hệ thống quản lý công chức hiện đại, kết hợp giữa quy trình truyền thống và công nghệ số. Mục tiêu cụ thể: (1) số hóa 100% quy trình quản lý công chức trong 3 năm; (2) nâng cao năng lực số của 100% công chức; (3) thiết lập hệ thống thông tin tích hợp cho toàn cơ quan; (4) cải thiện độ hài lòng công chức.

4.2. Các giải pháp cụ thể nâng cao hiệu quả quản lý

Giải pháp 1: Đầu tư cơ sở hạ tầng: xây dựng trung tâm dữ liệu, nâng cấp hệ thống mạng. Giải pháp 2: Đào tạo nhân lực: tổ chức khóa học kỹ năng số định kỳ cho công chức. Giải pháp 3: Số hóa quy trình: triển khai phần mềm quản lý nhân sự tích hợp, ứng dụng chữ ký điện tử. Giải pháp 4: Xây dựng văn hóa: tạo môi trường khuyến khích sáng kiến công nghệ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG CHỨC TRONG BỐI CẢNH CHUYỂN ĐỔI SỐ 1.1 Khái quát về công chức và quản lý công chức 1.1 Khái niệm, vai trò của công chức và quản lý công chức trong nền hành chính công 1.1 Khái niệm công chức Công chức là khái niệm thường áp dụng trong nền hành chính công và được sử dụng phổ biến ở nhiều quốc gia. Khái niệm "Công chức" ở Việt Nam đã trải qua nhiều sự thay đổi và phát triển trong suốt lịch sử, phản ánh sự thay đổi của hệ thống hành chính công và chế độ chính trị của đất nước vì vậy nó khá phức tạp Sắc lệnh số 76/SL ngày 20/5/1950 của Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa quy định rằng công chức là những công dân Việt Nam được chính quyền nhân dân tuyển để giữ một chức vụ thường xuyên trong các cơ quan Chính phủ, bất kể là ở trong nước hay ngoài nước. Họ đều được coi là công chức theo quy chế này, trừ những trường hợp đặc biệt do Chính phủ quy định khác. Điều này chỉ ra rằng công chức được xác định dựa trên việc họ được tuyển dụng bởi chính quyền nhân dân để giữ các chức vụ quan trọng trong hệ thống Chính phủ, không phân biệt nơi họ đang làm việc.

[44] Khái niệm “công chức” đã được xác định rõ ràng từ các văn bản chính thức của Nhà nước Việt Nam từ năm 1950. Theo văn bản này, công chức là những người được tuyển dụng để giữ một chức vụ thường xuyên trong các cơ quan Chính phủ. Điều này không bao gồm những người làm việc trong các cơ quan, đơn vị sự nghiệp, cũng như các cơ quan của Nhà nước như Tòa án, Viện Kiểm sát và các tổ chức tương tự. Luật Cán bộ, công chức số 22/2008/QH12 đã đánh dấu một bước tiến mới trong việc cải cách chế độ công vụ, công chức tại Việt Nam, mang tính cách mạng 12 về cải cách chế độ công vụ, công chức, thể chế hoá quan điểm, đường lối của Đảng về công tác cán bộ, đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.

Được thông qua bởi Quốc hội nước Cộng hoà XHCN Việt Nam vào năm 2008, Luật đã đặt ra các quy định quan trọng về công chức và cán bộ nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân. Theo Điều 4, Khoản 2 của Luật Cán bộ, công chức năm 2008, công chức được xác định là công dân Việt Nam, được tuyển dụng và bổ nhiệm vào các ngạch, chức vụ, chức danh trong các cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong các cơ quan thuộc Quân đội Nhân dân Việt Nam (trừ sỹ quan, quân nhân chuyên nghiệp và công nhân quốc phòng); trong công an nhân dân (trừ sỹ quan, hạ sỹ quan chuyên nghiệp); và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của các đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (được gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), có biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước. [40] Điều này chỉ ra rằng, công chức theo Luật này được định nghĩa rộng rãi, bao gồm cả các cán bộ trong các cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội, và đơn vị sự nghiệp công lập. Luật cũng quy định rõ các quyền lợi, nghĩa vụ, và điều kiện làm việc của công chức, nhằm đảm bảo tính công bằng, minh bạch và hiệu quả trong hoạt động của họ.

Công chức được phân loại theo trình độ đào tạo và theo vị trí công tác. Theo trình độ đào tạo gồm có công chức loại A, B, C, D. Việc phân loại công chức theo các tiêu chí này giúp quản lý và phát triển nguồn nhân lực công vụ hiệu quả, đồng thời đảm bảo tính chuyên nghiệp và hiệu suất làm việc trong các cơ quan, đơn vị của nhà nước. Các công chức cũng được xếp vào các ngạch nghề nghiệp và hưởng các quyền lợi, nghĩa vụ phù hợp với loại hình công việc và trình độ đào tạo của mình.

Nghị định số 06/2010/NĐ-CP ngày 25 tháng 01 năm 2010 đã được Chính phủ ban hành để hướng dẫn thi hành Luật Cán bộ công chức năm 2008. Theo Nghị định này, công chức được định nghĩa là: 13 (1) Là công dân Việt Nam. (2) Được tuyển dụng và bổ nhiệm vào các ngạch, chức vụ, chức danh trong biên chế của các cơ quan nhà nước. (3) Hưởng lương từ ngân sách nhà nước.

Hoặc được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập, theo quy định của pháp luật. Điều này nhấn mạnh rõ ràng vai trò và trách nhiệm của công chức trong hệ thống hành chính nhà nước, cũng như quy định các điều kiện và quyền lợi cơ bản của họ. Qua đó, Luật Cán bộ công chức cùng các văn bản hướng dẫn thi hành đã tạo nên nền tảng pháp lý rõ ràng để quản lý, đào tạo và thúc đẩy năng lực của nguồn nhân lực công chức, góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước. Điều 6 của Nghị định số 06/2010/NĐ-CP quy định cụ thể về các chức vụ công chức trong cơ quan hành chính ở cấp tỉnh, bao gồm: [05] - Các chức vụ trong Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND, Văn phòng UBND tỉnh: (1) Chánh văn phòng, Phó Chánh văn phòng.

(2) Người giữ chức vụ cấp trưởng, cấp phó và người làm việc trong cơ cấu tổ chức của Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND. (3)Người giữ chức vụ cấp trưởng, cấp phó và người làm việc trong cơ cấu tổ chức của Văn phòng UBND tỉnh. - Các chức vụ trong các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh:(1) Người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu cơ quan chuyên môn. (2) Người giữ chức vụ cấp trưởng, cấp phó và người làm việc trong các tổ chức không phải là đơn vị sự nghiệp công lập thuộc cơ cấu tổ chức của cơ quan chuyên môn.

- Các chức vụ trong Ban Quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế thuộc UBND tỉnh: (1) Trưởng ban, Phó Trưởng ban. (2) Người giữ chức vụ cấp trưởng, cấp phó và người làm việc trong các tổ chức không phải là đơn vị sự nghiệp công lập thuộc cơ cấu tổ chức của Ban Quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế. Năm 2019, Quốc hội Việt Nam đã ban hành Luật số 52/2019/QH14 về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức 2008. Điều Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2020.

Luật số 52/2019/QH14 sửa đổi, bổ sung 14 khoản 2 Điều 4 Luật Cán bộ, công chức: “Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh tương ứng với vị trí việc làm trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công nhân công an, trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách nhà nước.” [22] Đây là sự thay đổi nhằm nhấn mạnh sự điều chỉnh và cập nhật lại khái niệm công chức để phù hợp với thực tiễn và yêu cầu phát triển của hệ thống hành chính công và các tổ chức quốc gia. Điều này cũng nhằm tăng cường tính chuyên nghiệp và hiệu quả hoạt động của công chức, đồng thời củng cố nền tảng pháp lý cho việc quản lý và phát triển nguồn nhân lực công vụ ở Việt Nam.2 Khái niệm quản lý công chức Quản lý công chức là một quá trình quan trọng trong việc duy trì và phát triển hiệu quả bộ máy hành chính nhà nước. Đây là một quá trình tác động có tổ chức và bằng pháp luật của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với những người đã được tuyển dụng, bổ nhiệm và đảm nhận công việc thường xuyên trong hệ thống hành chính công. Những người này nằm trong biên chế của các cơ quan hành chính nhà nước từ trung ương đến cơ sở.

Quản lý công chức không chỉ đảm bảo hoạt động hành chính công suôn sẻ mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng nền hành chính công bền vững, nâng cao năng lực và chất lượng dịch vụ công. Đồng thời, nó cũng là cơ chế quan trọng để giám sát và đảm bảo sự trung thực, tính chuyên nghiệp của công chức trong hoạt động công vụ. Căn cứ tại Điều 71 Nghị định 138/2020/NĐ-CP quy định về nội dung quản lý công chức bao gồm: - Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về công chức. 15 - Xây dựng kế hoạch và quy hoạch công chức.

- Quy định ngạch, chức danh, mã số công chức; vị trí việc làm và cơ cấu công chức. - Xác định số lượng và quản lý biên chế công chức. - Tổ chức thực hiện việc tuyển dụng và sử dụng công chức. - Tổ chức thực hiện chế độ đào tạo và bồi dưỡng đối với công chức.

- Tổ chức thực hiện chế độ tiền lương và các chế độ, chính sách đãi ngộ đối với công chức. - Tổ chức thực hiện việc khen thưởng, kỷ luật đối với công chức. - Thực hiện chế độ thôi việc và nghỉ hưu đối với công chức. - Thực hiện chế độ báo cáo, thống kê và quản lý hồ sơ công chức.

- Thanh tra, kiểm tra việc thi hành quy định của pháp luật về công chức. - Chỉ đạo, tổ chức giải quyết khiếu nại và tố cáo đối với công chức.3 Nội dung quản lý công chức Nghị định 138/2020/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 27/11/2020 quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý công chức có hiệu lực từ ngày 01/12/2020. Trong đó, tại Điều 71 của Nghị định bao gồm 12 nội dung Quản lý công chức, như sau: - “Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về công chức. - Xây dựng kế hoạch, quy hoạch công chức.

- Quy định ngạch, chức danh, mã số công chức; vị trí việc làm và cơ cấu công chức. 16 - Xác định số lượng và quản lý biên chế công chức. - Tổ chức thực hiện việc tuyển dụng, sử dụng công chức. - Tổ chức thực hiện chế độ đào tạo, bồi dưỡng đối với công chức.

- Tổ chức thực hiện chế độ tiền lương và các chế độ, chính sách đãi ngộ đối với công chức. - Tổ chức thực hiện việc khen thưởng, kỷ luật đối với công chức.