phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, đề tài được kết cấu thành 4 chương 15 tiết. 5 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Hiện nay, các nghiên cứu về NNL trên thế giới được tiếp cận khá phong phú dưới nhiều góc độ khác nhau. Cách tiếp cận phổ biến nhất hiện nay về NNL ở góc độ phát triển NNL. Với cách tiếp cận này, các nghiên cứu muốn tìm ra cách thức nhằm xây dựng và phát triển đội ngũ NNL chất lượng có kiến thức, kinh nghiệm, kĩ năng tốt nhất, đáp ứng được những thay đổi và đòi hỏi không ngừng của TTLĐ cũng như của thế giới trong bối cảnh toàn cầu hóa.
Những công trình nghiên cứu về cơ sở lý luận của phát triển nguồn nhân lực trong điều kiện của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tƣ. Những công trình nghiên cứu Quốc tế Nhìn lại lịch sử nghiên cứu trong lĩnh vực này, vấn đề phát triển NNL trở nên phổ biến và giữ vai trò đặc biệt sau khi lý thuyết tăng trưởng và lý thuyết vốn con người được ủng hộ bởi Schultz T. Lý thuyết về phát triển NNL đã xuất hiện nhiều và đa dạng, được đề cập đến ở những mức độ khác nhau. Mọi lý thuyết đều đi đến đồng thuận khi cho rằng: Không có quốc gia nào vững mạnh khi không có NNL vững mạnh.
NNL là tài sản lớn nhất, là thước đo hiệu quả sản xuất của một nền kinh tế, là một trong những yếu tố quyết định cạnh tranh quốc gia. Nguồn tài sản trí tuệ này không những giữ vững hiệu quả cho hoạt động hiện tại mà còn sinh lợi cho tương lai [81], [11]. Vì lý do đó, phát triển NNL luôn là chiến lược trọng tâm của bất kì chính phủ nào. Trước những năm 1980, phát triển NNL chủ yếu được liên kết với tuyển dụng, đào tạo và quản trị nhân lực.
Ngày nay, nó tích lũy một loạt các trách nhiệm chiến lược và chiến thuật từ đào tạo, quản lý tài năng đến quan hệ đối tác kinh doanh và các dịch vụ hoạt động chung. Sự chuyển đổi đáng kể này đã được thúc đẩy bởi các áp lực bên ngoài như toàn cầu hóa, công nghệ và áp lực bên trong như những thay đổi tổng thể trong xã hội, từ luật pháp cho đến các giá trị về niềm tin. Thống kê của Culture Amp năm 2018 cho thấy: những công ty phát triển nhanh là những công ty có khả năng tìm được nhân tài, thu hút và giữ chân những người giỏi nhất. Ngay từ đầu thế kỷ 21, các tổ chức quốc tế LHQ, UNESCO, OECD cũng 6 quan tâm đến việc tăng cường khả năng tuyển dụng và phát triển các kỹ năng liên quan để có thể bảo vệ chính NNL.
Một trong các nội dung nghiên cứu gắn với phát triển NNL chủ yếu bao gồm các loại hoạt động chính như: 1 Hoạch định, giáo dục NNL, 2 Đào tạo năng lực và phát triển kỹ năng, thái độ của NNL, (3) Thu hút, phân bổ sử dụng NNL và (4) Các chính sách phát triển NNL. Rất nhiều NLĐ dường như không thể phát huy hết tiềm năng của mình trong công việc, do vậy phát triển NNL là cách để họ nhận ra tiềm năng của chính mình, nhất là trong thời đại CMCN lần thứ tư. Liên quan tới vai trò của NNL trong CMCN lần thứ tư, tác giả Adina Tarry với khẳng định trong nhiều thập kỉ qua, phát triển NNL có nhiều thay đổi, sự cần thiết về khả năng tạo động lực, truyền cảm hứng cho phát triển NNL rõ ràng là rất quan trọng trong bối cảnh thế giới mới. Do đó, việc hợp tác với công nghệ và AI sẽ tạo ra hệ thống và thái độ mới giúp khai thác và nâng cao tiềm năng của con người [5].
Về những kĩ năng cần thiết trong CMCN lần thứ tư, nhóm tác giả Zoe Karanikola và Georgios Panagiotopoulos xem xét sự phản ứng gay gắt nảy sinh xung quanh vấn đề cuộc CMCN lần thứ tư và những thay đổi sau đó. Những thay đổi này ảnh hưởng mạnh mẽ đến tất cả các lĩnh vực tồn tại của con người, đặc biệt là lao động [116]. Bên cạnh đó là sự mất cân bằng đáng kể giữa các quốc gia, các nhóm dân tộc và chủng tộc, khu vực thành thị và nông thôn, phụ nữ và nam giới. Mọi người sẽ cần xác định lại kỹ năng và tư duy của mình để có thể xử lý những thay đổi công nghệ nhanh chóng này.
Để trở thành NNL có chất lượng, theo Hillage và Pollard, kỹ năng là động lực chính của khả năng được tuyển dụng cùng với việc thu nhận kiến thức và phẩm chất đạo đức nghề nghiệp sẽ là những vấn đề cốt lõi [43]. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra: các kỹ năng thích hợp để phát triển NNL trong thời đại công nghệ là gì Theo Lê Phương Thảo, Trần Hồng Lĩnh 2021). về kỹ năng làm việc của NNL trong giai đoạn mới này, khoảng một phần ba số NLĐ đủ tiêu chuẩn cho công việc của họ, trong khi một phần sáu là không phù hợp giữa các kỹ năng hiện có và những người đủ tiêu chuẩn cho công việc của họ. Khoảng cách kỹ năng, thiếu kỹ năng và không phù hợp kỹ năng có thể ảnh hưởng đến NSLĐ và khả năng tuyển dụng [95].
Theo yêu cầu của cuộc CMCN lần thứ tư, các kĩ năng để 7 phù hợp với yêu cầu mới sẽ gia tăng đến mức nào và mất bao lâu để các chính sách về phát triển NNL được thực thi Trong nghiên cứu của Gyuhee Hwang 2019 đã liên kết cấu trúc cơ bản của cuộc CMCN lần thứ tư với nhu cầu phát triển kỹ năng của NNL. Tác giả trình bầy đặc điểm của cuộc cách mạng và nghiên cứu sâu hơn về thách thức đối với phát triển NNL. Đồng thời, nghiên cứu sự cạnh tranh công nghệ và sự thay đổi của công việc trong cuộc CMCN lần thứ tư với nhu cầu kỹ năng lao động mới và sự thay đổi của GDĐT tập trung vào năng lực mới [31]. Bổ xung cho vấn đề này, Mr Claude Phiri 2019 phân tích: khi công nghệ thay đổi, cách chúng ta phát triển NNL cũng phải thay đổi.
Không thể mong đợi tiếp tục sử dụng các phương pháp và công cụ cũ giống như kỹ thuật để phát triển NNL trong môi trường làm việc công nghệ ngày nay. Chúng ta không thể chống lại những tiến bộ công nghệ. Cuốn sách này thách thức giới lãnh đạo cần phải suy nghĩ lại về cách quản lý và phát triển NNL. Các phương pháp tiếp cận để phát triển NNL phải thay đổi, các chiến lược phải được xem xét lại và các tổ chức cần phải phát triển để duy trì tính phù hợp và cạnh tranh trong môi trường công nghệ cao ngày nay và tương lai [64].
Một trong những vấn đề cốt lõi của phát triển NNL là các chính sách phát triển NNL từ cấp vi mô tới vĩ mô. Để xác định điều này, ngày càng có nhiều ngành và quy trình làm việc được số hóa và tự động hóa theo thời gian. Điều quan trọng là phải thích ứng với xu hướng này để duy trì tăng trưởng NSLĐ, cho phép các tổ chức đáp ứng nhanh chóng các nhu cầu về môi trường. Tăng cường năng lực chấp nhận sự thay đổi là điều cần thiết.
Về mặt nhân sự, nó ảnh hưởng đến tất cả các quá trình, từ tuyển dụng và hoạt động hàng ngày đến hệ thống đãi ngộ. Trong bối cảnh đó, nhiều câu hỏi đặt ra là những thay đổi này sẽ ảnh hưởng đến công việc và cuộc sống như thế nào. Các câu trả lời có thể khác nhau, nhưng vị trí và nhiệm vụ của khu vực nhân sự trong các tổ chức chắc chắn sẽ khác so với hiện tại. Xu hướng sắp tới trong kỷ nguyên công nghiệp 4.0 đó là NNL là một phần thiết yếu, tập trung có mục tiêu vào NNL là điều cần thiết để thực hiện suôn sẻ các thay đổi mới.
Bài viết của hai tác giả M. Demidova (2020) cho rằng: Trong bối cảnh cuộc CMCN lần thứ tư, NNL tạo ra những đổi mới đang trở thành yếu tố then chốt trong việc xây dựng năng lực cạnh tranh của từng công ty nói riêng và nền kinh tế quốc 8 dân nói chung. Sự chuyển đổi kỹ thuật số của đời sống công cộng đã có tác động đáng kể đến sự phát triển NNL. Công nghệ liên lạc từ xa, công nghệ robot và trí tuệ nhân tạo đã tạo ra những cơ hội mới trong giáo dục, chăm sóc sức khỏe và việc làm.
Trong điều kiện đó, NNL phải đối mặt với nhu cầu tiếp thu kiến thức mới, nâng cao trình độ chuyên môn và phát triển cá nhân toàn diện trong suốt cuộc đời. Để đảm bảo mọi thành viên trong xã hội tham gia vào môi trường kỹ thuật số, nhà nước và doanh nghiệp phải tạo điều kiện để nâng cao mức độ năng lực kỹ thuật số, tài chính và pháp lý của NNL [60]. Về xu hướng phát triển NNL trong kỷ nguyên 4.0, nhà nghiên cứu Hana Ga ová Adamková 2020 nêu rõ: Kỷ nguyên công nghiệp 4.0 là kỷ nguyên robot hóa giả định sự thống nhất và tự động hóa các quy trình trong lĩnh vực nhân sự: thu thập dữ liệu, phân tích thông tin, đánh giá, đào tạo, nâng cao hiệu suất và ra quyết định. Bài viết khẳng định phát triển NNL là một phần thiết yếu của cuộc CMCN lần thứ tư, xác định các loại thay đổi thường được thực hiện nhất trong tổ chức và cũng như sự hài lòng của nhân viên với tác động của những thay đổi đó.
Bắt đầu từ thực tế cho thấy, những thay đổi đóng góp vào tương lai của một tổ chức không ngừng phát triển. Càng có nhiều người kết nối với nhau để thay đổi, thì càng dễ dàng khuyến khích sự tham gia tích cực của họ [33]. Nghiên cứu về những yếu tố cốt lõi của CMCN lần thứ tư, như tự động hoá hay số hoá, gây ra các tác động với việc phát triển NNL, chẳng hạn như chuyển đổi nghề nghiệp, thay đổi hình thức việc làm, tạo ra những thách thức đối với chính sách xã hội như bài nghiên cứu Julie Cook Ramirez (2020) [55]. Một cách cụ thể, các tác giả Violeta Sima, Ileana Georgiana Gheorghe, Jonel Subic và Dumitru Nancu (2020) đã tiếp cận ở góc độ vi mô về phát triển NNL, tìm kiếm trên Web of Science đã xác định được 160 bài báo đáp ứng các tiêu chí đưa vào.
Các mục tiêu chính nhằm xác định: các loại ảnh hưởng chính của Cách mạng Công nghiệp 4.
