CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ XÁC ĐỊNH CHA, ME, CON 1. KHÁI NIỆM VỀ XÁC ĐỊNH CHA, ME, CON 1. Khai niém cha, me, con Ï. Khát niém chữ, ne, con di OU 80C av StTtt NOC — XG triỘi Ấm c.
! - - ara Ios Theo từ diển Tiếng Việt, cha là “người dàn ông có con, trong gan hệ vor con” [107, tr.130]; mẹ là “người đàn bà có con, trong quan hệ với con” [107, tr. Đây là một khái niệm rộng. nếu chỉ đưa ra khái niệm như vậy thì “cha mẹ” sẽ bao gồm cả cha me đẻ và cha mẹ nuôi. Dưới góc độ xã hội, người ta không cần quan tam đếu việc phân biệt cha mẹ đẻ hay cha mẹ nuôi.
Khái niệm cha. mẹ được dùng để chỉ mối quan hệ giữa các chủ thể với tư cách là cha, mẹ đối với con cái của họ. Dưới góc độ sinh học, cần có sự phân biệt rõ khái niệm cha mẹ đẻ va cha mẹ nuôi. Cha mẹ nuôi.
về nguyên tắc, không có quan hệ huyết thống trực hệ với người con nuôi. Cha mẹ đẻ, về nguyên tác, là người có quan hệ huyết thống trực hệ với người con và trực tiếp sinh thành ra người con đó. Theo phong tục tập quán và tính chất vùng miền, có nhiều danh từ dùng để chỉ cha mẹ như thay, u; tia, má; ba, má; bố, me; thay, bầm. Tuy nhiên, danh từ phổ thông, “bố” là “con vật đực thuộc thế hệ trước, trong quan hệ với những con vật thuộc thế hệ sau và do nó trực tiếp sinh ra” (107, tr.78]; mẹ là “con vật cái thuộc thế hệ trước, trong quan hệ với những con vat thuộc thế hệ sau và do nó trực tiếp sinh ra” [107, tr.
Khái niệm này dùng để chỉ cha mẹ với tư cách là cha mẹ đẻ nhưng lại ám chỉ ở các loài động vật mà thôi. Theo từ điển Tiếng Việt thì “con” là “người hoặc động vật thuộc thế hệ sau, trong quan hệ với người hoặc động vật trực tiếp sinh ra” (107. Khái niệm này trùng với khái niệm “con dé” “con do chính mình sinh ra, không phải con 1” nuôi ” (107, tr. Trong dân gian thường có câu nói “có con thì mới có cha, có cháu giữa nhà thì mới có ông”, tức là khái niệm cha, me, con luôn song hành với nhau.
Từ điển Tâm lý học đưa ra khái niệm me trong mối quan hệ mẹ - con “Với đến mẹ tức là nói đến con và quan hệ mẹ - con. Tâm lý học dùng từ "cặp mẹ con” để mô tả mối quan hệ chặt chế ấy, cả hai hợp thành một thực thể độc nhất. Khi còn trong lòng mẹ, tất cả những nhu câu sinh lý của con déu thông qua cơ thể người mẹ: đó là giai đoạn cong sinh (Symbiose). Sau khi sinh ra, cơ thể con tách khỏi me, nhưng em bé còn hoàn toàn phụ thuộc vào người mẹ.Đây là mối quan hệ giữa hai cơ thể, hai xác thịt, mà người ta gọi là quan hệ ruội thịt, mối quan hệ dau tiên của con người lúc mới sinh ra, một mối quan hệ phi ngôn ngữ.Đây là mối quan hệ vừa mang tính thể chất vừa mang tính tam lý, đây là giai đoạn hoà mình giữa mẹ - con, kế tiếp giai đoạn cộng sinh.
Khái niệm cha. mẹ, con là những khái niệm luôn tồn tại cùng nhau. có mối liên quan không thể tách rời. Mối quan hệ giữa cha mẹ đẻ và con đẻ luôn gắn liền với quá trình sinh đẻ từ việc thụ thai.
mang thai và sinh con. dưới góc độ sinh hoc, về nguyên tac, con dé phải dam bảo hai yếu tố: thứ nhất. phải mang huyết thống, mã gen của cha mẹ: thứ hai. được cha mẹ trực tiếp sinh ra.
Cha mẹ đẻ cũng phải đảm bảo hai yếu tố: thứ nhất, có quan hệ huyết thống trực hệ với người con. Thứ hai, là người trực tiếp sinh ra người con. trong trường hợp sinh con theo phương pháp khoa học có những ngoại lệ nhất định. Con đẻ trong trường hợp này chỉ đảm bảo một yếu tố là được người mẹ trực tiếp sinh ra, nhưng có thể không đảm bảo được yếu tố về mặt huyết thống và mang mã gen của cha mẹ.
Bởi vì việc sinh con theo phương pháp khoa học có thể có sự can thiệp của người thứ ba. Đó là người cho tinh trùng, cho trứng, cho phôi. người con đẻ có thể mang mã gen của cha hoặc của mẹ hoặc không mang mã gen của cả cha đẻ và mẹ đẻ. Đặc biệt, trong trường hợp nhận phôi từ ngân hàng phôi để tiến hành sinh con theo phương pháp khoa học, thì có sự khác biệt về khái niệm con đẻ và con ruột.
Từ trước tới nay, xét dưới cả góc độ sinh học và xã hội, con đẻ và con ruột là một. Khi một người được sinh ra, thông thường sẽ mang dòng máu của cha mẹ — người đã sinh thành ra mình. Trong dân gian còn gọi người con chính là “núm ruột” của cha mẹ. Nhưng trong trường hợp trên, con đẻ lại không mang mã gen của cả cha và mẹ, không có quan hệ huyết thống với cả cha và mẹ.
có quan điểm cho rằng, đây là một dạng nuôi con nuôi đặc biệt [27]. Chúng tôi không đồng ý với quan điểm này, bởi một điều không thể phủ nhận, quan hệ giữa cha mẹ nuôi và con nuôi được hình thành dựa trên sự kiện nhận nuôi con nuôi hoàn toàn khác biệt với quan hệ giữa cha mẹ đẻ và con đẻ được hình thành dựa trên sự kiện sinh đẻ. Cho dù người con được người mẹ sinh ra từ việc nhận phôi của người khác thì người mẹ cũng phải trải qua một quá trình từ việc thụ thai, mang thai và sinh con. Mối quan hệ cha mẹ và con.
trên thực tế, được hình thành và gan kết với nhau từ khi quá trình đó được bat đầu. Người mẹ vẫn là người trực tiếp sinh ra đứa trẻ và đương nhiên là mẹ đẻ của người con đó. Đồng thời, người con đó 10 được coi là con đẻ chứ không phải là con nuôi. Cap vợ chong vô sinh không phải là người tao nên phôi thai nhưng lai là người thể hiện ý chí muốn có đứa con đó ngay từ khi người vợ được mang thai bang việc cấy phôi.
Cap vợ chồng vô sinh là người trực tiếp mang lại sự sống cho đứa trẻ. Tuy vậy, trong trường hợp này, khái niệm cha đẻ, mẹ đẻ, con đẻ, về mat sinh học, có sự khác biệt nhất định với những quan niệm truyền thống. con đẻ không còn đồng nhất với khái niệm con ruột. Con ruột phải là người có quan hệ huyết thông, ruột thịt với người đã sinh de ra minh: con dé có thé Không có quan hệ huyết thống, ruột thịt với người đã sinh đẻ ra mình.
Khái niêm con đẻ rộng hơn khái niệm con ruột. Con ruột là con đẻ nhưng con dé không đương nhiên là con ruột. Như vậy, trong khái niệm cha đẻ, mẹ đẻ. con đẻ thì dấu hiệu cha mẹ đẻ là người trực tiếp sinh ra con đẻ luôn luôn được đảm bảo trong mọi trường hợp.
Còn dấu hiệu cha đẻ, mẹ đẻ và con đẻ có mối quan hệ huyết thống trực hệ với nhau không được đảm bảo trong trường hợp sinh con theo phương pháp khoa học có sự tham gia của người thứ ba. Khái niệm cha, mẹ, con dưới góc độ sinh học: Cha, me để, trong quan hệ với con, là người trực tiếp sinh ra và có quan hệ huyết thống với người con đó; Con để, trong quan hệ với cha mẹ, là người được cha mẹ trực tiếp sinh ra và có cùng huyết thông với cha mẹ. Khái niệm cha, me, con, dưới góc độ sinh học — xã hội được đưa ra một cách tổng quát như sau: cha, mẹ đẻ, trong quan hệ với con, là người trực tiếp sinh ra con, có thể có hoặc không có quan hệ huyết thống với người con đó; Con dé, trong quan hệ với cha mẹ, là người được cha mẹ trực tiếp sinh ra, có thể có hoặc không có quan hệ huyết thống với cha, mẹ. Khái niệm cha, mẹ, con dưới góc độ pháp lý Dưới góc độ pháp lý, khái niệm cha, mẹ, con luôn gan lién với những sự Kiện pháp lý nhất định.
Quan hệ giữa cha mẹ và con về mặt pháp lý chỉ được phát sinh khi được sự chứng nhận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Tức là, về mặt sinh học - xã hội có thể đã tồn tại quan hệ cha mẹ và con với tư cách là cha mẹ đẻ và con đẻ. Xét dưới góc độ pháp ly, tư cách là cha mẹ đẻ, con đẻ chỉ được chính thức thừa nhận thong qua những thủ tục pháp lý nhất định. Về nguyên tắc, người cha, người mẹ, người con về mặt sinh học sẽ đương nhiên trùng với người cha, người mẹ về mặt pháp lý vì mối quan hệ này có xuất phát điểm là sự kiện sinh đẻ nhằm đảm bảo tính huyết hệ tự nhiên giữa hai thé hệ sinh ra kê tiếp nhau.
đồng thời, dam bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các chu thể trong mối quan hệ này. Có nghĩa là, đảm bảo cả thuộc tính tự nhiên và thuộc tính xã hội của các chủ thể với tư cách là cha, me, con. Trong hai thuộc tính này, thuộc tính tự nhiên mang tính phổ biến. không thay đổi: thuộc tính xã hội lại thay đổi trong những điều kiện xã hội nhất định.
người cha. người mẹ, người con về mặt sinh học có thể không trùng với người cha. người mẹ, người con về mặt pháp lý. Một vấn đề đặt ra là hệ thông pháp luật cân thiết phải có cơ chế điều chính phù hợp để người cha.
người mẹ. người con về mặt pháp lý chính là người cha. người mẹ. người con về mặt sinh học.
Như vậy, dưới góc độ pháp lý, cha de, mẹ dé trong mối quan hệ với con, là người trực tiép sinh ra người con, có quyền và nghĩa vụ theo qui định của pháp luật. Con đẻ, trong môi quan hệ với cha mẹ, là người được cha me sinh ra, có quyền và nghĩa vụ theo qui định của pháp luật. Dưới góc độ pháp lý, khái niệm “con” sẽ được nghiên cứu trong một số trường hợp đặc biệt sau: * Khái niêm “con trong giá thú” và “con ngoài giá thi” Theo từ điển Tiếng Việt thi “giá thú” là “viée lấy vợ, lấy chồng được pháp luật thừa nhận ” [107, tr. “Giá thú” là một từ hán việt, theo cách giải thích của các học gia trước đây thì danh từ “giá thú” gồm hai chữ “giá” và “thú”.4133 be “Giá” có nghĩa là lấy chồng và “thú” có nghĩa là lấy vợ [49, tr.
Do vậy, danh từ “giá thú” bao hàm cả trường hợp con trai lấy vợ và con gái lấy chồng.