Luận Án Tiến Sĩ Pháp Luật Về Kiểm Soát Tập Trung Kinh Tế Ở Việt Nam

• Tác giả: Hà Ngọc Anh
• Người hướng dẫn: Phạm Trí Hùng
• Trường học: Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Luật Kinh tế
• Đề tài: Pháp luật kiểm soát tập trung kinh tế ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.2.1. Mục đích nghiên cứu
• 0.2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 0.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
• 0.5. Những điểm mới của luận án
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NHỮNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.1.1. Tình hình nghiên cứu ở trong nước
• 1.1.2. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.1.3. Đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.2. Cơ sở lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và phương pháp tiếp cận
• 1.2.1. Phương pháp nghiên cứu
• 1.2.2. Phương pháp tiếp cận
• 1.2.3. Kết cấu của luận án
• 1.3. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TẬP TRUNG KINH TẾ VÀ PHÁP LUẬT KIỂM SOÁT TẬP TRUNG KINH TẾ
• 2.1. Khái quát về tập trung kinh tế
• 2.1.1. Khái niệm, đặc điểm của tập trung kinh tế
• 2.1.2. Phân loại tập trung kinh tế
• 2.2. Cơ sở lý luận của pháp luật kiểm soát tập trung kinh tế
• 2.2.1. Bản chất kinh tế - pháp lý của hoạt động tập trung kinh tế của doanh nghiệp
• 2.2.2. Vai trò bảo vệ cạnh tranh, kiểm soát tập trung kinh tế của Nhà nước
• 2.2.3. Chính sách cạnh tranh và mục tiêu của kiểm soát tập trung kinh tế
• 2.2.4. Tác động của tập trung kinh tế đến cạnh tranh
• 2.3. Tổng quan về pháp luật kiểm soát tập trung kinh tế
• 2.3.1. Khái niệm, đặc điểm của pháp luật kiểm soát tập trung kinh tế
• 2.3.2. Nội dung pháp luật kiểm soát tập trung kinh tế
• 2.4. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ HÌNH THỨC TẬP TRUNG KINH TẾ, PHẠM VI VÀ NGƯỠNG KIỂM SOÁT TẬP TRUNG KINH TẾ Ở VIỆT NAM
• 3.1. Hình thức tập trung kinh tế
• 3.1.1. Quy định về hình thức tập trung kinh tế trong Luật Cạnh tranh năm 2004
• 3.1.2. Những bất cập của quy định về hình thức tập trung kinh tế trong Luật Cạnh tranh năm 2004
• 3.2. Phạm vi kiểm soát tập trung kinh tế
• 3.2.1. Quy định pháp luật về phạm vi kiểm soát tập trung kinh tế
• 3.2.2. Những bất cập trong quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành về phạm vi kiểm soát tập trung kinh tế
• 3.3. Ngưỡng kiểm soát tập trung kinh tế ở Việt Nam
• 3.3.1. Tiêu chí xác định hành vi tập trung kinh tế không phải thông báo
• 3.3.2. Ngưỡng thông báo tập trung kinh tế
• 3.3.3. Kinh nghiệm của một số quốc gia tiêu biểu trong việc xác định “ngưỡng thông báo” tập trung kinh tế
• 3.4. Đề xuất hoàn thiện pháp luật về hình thức, phạm vi và ngưỡng kiểm soát tập trung kinh tế
• 3.4.1. Về hình thức tập trung kinh tế
• 3.4.2. Về phạm vi kiểm soát tập trung kinh tế
• 3.4.3. Về ngưỡng kiểm soát tập trung kinh tế
• 3.5. Kết luận Chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: CƠ QUAN THỰC HIỆN KIỂM SOÁT TẬP TRUNG KINH TẾ VÀ THỦ TỤC KIỂM SOÁT TẬP TRUNG KINH TẾ
• 4.1. Cơ quan thực hiện kiểm soát tập trung kinh tế
• 4.1.1. Quy định pháp luật về cơ quan thực hiện kiểm soát tập trung kinh tế
• 4.1.2. Những bất cập về cơ quan thực hiện kiểm soát tập trung kinh tế
• 4.2. Thủ tục thông báo tập trung kinh tế
• 4.2.1. Quy định pháp luật về thủ tục thông báo tập trung kinh tế
• 4.2.2. Xử lý hồ sơ thông báo tập trung kinh tế
• 4.3. Đánh giá tác động về kinh tế trong thẩm định Hồ sơ thông báo tập trung kinh tế
• 4.3.1. Mục tiêu đánh giá tác động về kinh tế
• 4.3.2. Kinh nghiệm của một số quốc gia về tiêu chí đánh giá tác động của vụ tập trung kinh tế
• 4.3.3. Các bước đánh giá tác động về kinh tế
• 4.4. Đề xuất hoàn thiện pháp luật về cơ chế thực hiện kiểm soát tập trung kinh tế
• 4.4.1. Đối với cơ quan kiểm soát tập trung kinh tế
• 4.4.2. Đối với thủ tục thông báo tập trung kinh tế
• 4.4.3. Đối với thẩm định tác động trong hồ sơ tập trung kinh tế
• 4.5. Kết luận Chương 4
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Giới thiệu và tính cấp thiết của đề tài

Luận án tiến sĩ 'Pháp luật kiểm soát tập trung kinh tế ở Việt Nam' của tác giả Hà Ngọc Anh tập trung vào việc phân tích và đánh giá hệ thống pháp luật hiện hành về kiểm soát tập trung kinh tế (TTKT). Với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế thị trường (KTTT) và quá trình hội nhập quốc tế, việc hoàn thiện pháp luật kiểm soát TTKT trở thành yêu cầu cấp thiết. Luận án nhấn mạnh sự cần thiết của việc xây dựng một khung pháp lý đồng bộ, đảm bảo môi trường cạnh tranh lành mạnh và bảo vệ quyền lợi của các doanh nghiệp.

1.1. Bối cảnh kinh tế và pháp lý

Việt Nam đang trong quá trình xây dựng nền KTTT theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Sự phát triển của các hoạt động TTKT, đặc biệt là sáp nhập và mua lại (M&A), đặt ra nhiều thách thức cho cơ quan quản lý. Luận án chỉ ra rằng, mặc dù Luật Cạnh tranh năm 2004 đã được ban hành, hệ thống pháp luật vẫn còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của luận án là phân tích và đánh giá các quy định pháp luật hiện hành về TTKT, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện. Luận án cũng nhằm làm rõ vai trò của pháp luật kiểm soát TTKT trong việc bảo vệ cạnh tranh và đảm bảo an ninh kinh tế.

II. Cơ sở lý luận về tập trung kinh tế và pháp luật kiểm soát

Chương này tập trung vào việc phân tích các khái niệm cơ bản về TTKT và cơ sở lý luận của pháp luật kiểm soát TTKT. Luận án đưa ra định nghĩa về TTKT, phân loại các hình thức TTKT và làm rõ bản chất kinh tế - pháp lý của hoạt động này. Đồng thời, luận án cũng nhấn mạnh vai trò của Nhà nước trong việc bảo vệ cạnh tranh và kiểm soát TTKT.

2.1. Khái niệm và đặc điểm của TTKT

TTKT được định nghĩa là quá trình các doanh nghiệp hợp nhất, sáp nhập hoặc mua lại nhằm tăng cường sức mạnh thị trường. Luận án phân tích các đặc điểm của TTKT, bao gồm tính chất phức tạp và tác động đa chiều đến môi trường cạnh tranh.

2.2. Vai trò của pháp luật kiểm soát TTKT

Pháp luật kiểm soát TTKT đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn các hành vi phản cạnh tranh, đảm bảo sự công bằng và minh bạch trong hoạt động kinh tế. Luận án nhấn mạnh sự cần thiết của việc xây dựng một hệ thống pháp luật đồng bộ, phù hợp với thực tiễn kinh tế và hội nhập quốc tế.

III. Quy định pháp luật về hình thức phạm vi và ngưỡng kiểm soát TTKT

Chương này tập trung vào việc phân tích các quy định pháp luật hiện hành về hình thức, phạm vi và ngưỡng kiểm soát TTKT tại Việt Nam. Luận án chỉ ra những bất cập trong quy định của Luật Cạnh tranh năm 2004, đặc biệt là việc thiếu các tiêu chí cụ thể để đánh giá tính hạn chế cạnh tranh (HCCT) của các hành vi TTKT.

3.1. Hình thức TTKT

Luận án phân tích các hình thức TTKT được quy định trong Luật Cạnh tranh, bao gồm sáp nhập, mua lại và hợp nhất. Tuy nhiên, các quy định này còn chưa rõ ràng và thiếu tính khả thi trong thực tiễn.

3.2. Phạm vi và ngưỡng kiểm soát

Luận án đánh giá các quy định về phạm vi và ngưỡng kiểm soát TTKT, chỉ ra sự thiếu đồng bộ và chưa phù hợp với thực tiễn kinh tế. Đồng thời, luận án cũng đề xuất các giải pháp hoàn thiện, bao gồm việc xác định lại các tiêu chí đánh giá và ngưỡng kiểm soát.

IV. Cơ quan thực hiện kiểm soát TTKT và thủ tục kiểm soát

Chương này tập trung vào việc phân tích vai trò của các cơ quan thực hiện kiểm soát TTKT và các thủ tục liên quan. Luận án chỉ ra những bất cập trong cơ chế thực hiện kiểm soát TTKT, đặc biệt là sự thiếu hiệu quả của Cục Quản lý cạnh tranh (QLCT) và Hội đồng cạnh tranh (HĐCT).

4.1. Cơ quan kiểm soát TTKT

Luận án đánh giá vai trò của CQCT trong việc thực hiện kiểm soát TTKT, chỉ ra sự thiếu nguồn lực và chuyên môn để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ này. Đồng thời, luận án cũng đề xuất các giải pháp tăng cường năng lực cho các cơ quan này.

4.2. Thủ tục kiểm soát TTKT

Luận án phân tích các thủ tục thông báo và xử lý hồ sơ TTKT, chỉ ra sự phức tạp và thiếu minh bạch trong quy trình. Đồng thời, luận án cũng đề xuất các giải pháp đơn giản hóa thủ tục, đảm bảo tính hiệu quả và công bằng trong quá trình kiểm soát.

V. Kết luận và đề xuất

Luận án kết luận rằng, mặc dù pháp luật kiểm soát TTKT tại Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể, vẫn còn nhiều bất cập cần được khắc phục. Luận án đề xuất các giải pháp hoàn thiện, bao gồm việc sửa đổi Luật Cạnh tranh, tăng cường năng lực cho các cơ quan quản lý và xây dựng các tiêu chí đánh giá cụ thể. Những đề xuất này nhằm đảm bảo môi trường cạnh tranh lành mạnh và thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

5.1. Đề xuất hoàn thiện pháp luật

Luận án đề xuất việc sửa đổi Luật Cạnh tranh, bổ sung các quy định cụ thể về hình thức, phạm vi và ngưỡng kiểm soát TTKT. Đồng thời, luận án cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc xây dựng các tiêu chí đánh giá tính HCCT của các hành vi TTKT.

5.2. Tăng cường năng lực cơ quan quản lý

Luận án đề xuất các giải pháp tăng cường năng lực cho CQCT và HĐCT, bao gồm việc đào tạo nguồn nhân lực chuyên môn và cung cấp đủ nguồn lực tài chính để thực hiện hiệu quả nhiệm vụ kiểm soát TTKT.