Luận án tiến sĩ: Nghiên cứu giống ngô và biện pháp canh tác hiệu quả trên đất dốc tại Yên Bái

• Tác giả: Hoàng Hải Hiếu
• Người hướng dẫn: GS. Đặng Văn Minh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên - Trường Đại học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Khoa học cây trồng
• Đề tài: Tuyển chọn giống ngô và biện pháp kỹ thuật canh tác thích hợp với điều kiện đất dốc tại tỉnh Yên Bái
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vật liệu nghiên cứu
• 2.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.2.1. Địa điểm và đặc điểm đất đai, thời tiết khí hậu khu vực nghiên cứu
• 2.2.2. Thời gian nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Điều tra, đánh giá thực trạng sản xuất ngô trên đất dốc tại tỉnh Yên Bái
• 2.4.2. Nghiên cứu khả năng sinh trưởng, phát triển của một số THL/giống ngô lai thích ứng với điều kiện sinh thái tỉnh Yên Bái
• 2.4.3. Nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật canh tác ngô trên đất dốc theo hướng bền vững tại tỉnh Yên Bái
• 2.4.4. Ứng dụng kết quả nghiên cứu xây dựng mô hình canh tác ngô trên đất dốc theo hướng bền vững tại tỉnh Yên Bái
• 2.4.5. Phương pháp theo dõi, đánh giá
• 2.4.5.1. Phương pháp lựa chọn hộ điều tra, đánh giá mức độ ảnh hưởng
• 2.4.5.2. Phương pháp xác định lượng đất xói mòn qua mỗi vụ canh tác
• 2.4.5.3. Phương pháp xác định độ ẩm đất
• 2.4.5.4. Phương pháp theo dõi đặc điểm nông sinh học của cây
• 2.4.5.5. Phương pháp theo dõi về sâu, bệnh hại
• 2.4.5.6. Phương pháp xác định hiệu quả kinh tế
• 2.4.5.7. Phương pháp xác định hiệu suất sử dụng phân viên nén
• 2.4.5.8. Phương pháp xây dựng mô hình trình diễn
• 2.4.5.9. Phương pháp xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Kết quả điều tra thực trạng sản xuất ngô trên đất dốc tại tỉnh Yên Bái
• 3.1.1. Hiện trạng sử dụng đất và quy mô trồng ngô của các hộ dân trên đất dốc tại tỉnh Yên Bái
• 3.1.2. Những thuận lợi và khó khăn trong sản xuất ngô trên đất dốc tại tỉnh Yên Bái
• 3.1.3. Cơ cấu sử dụng giống ngô trên đất dốc tại tỉnh Yên Bái
• 3.1.4. Tình hình phát sinh sâu, bệnh hại trên cây ngô trên đất dốc tại tỉnh Yên Bái
• 3.1.5. Tình hình sử dụng phân bón cho ngô trên đất dốc tại tỉnh Yên Bái
• 3.2. Kết quả điều tra, đánh giá một số biện pháp kỹ thuật canh tác ngô trên đất dốc của người nông dân tại tỉnh Yên Bái
• 3.3. Kết quả điều tra, đánh giá năng suất ngô trên đất dốc ở các vụ trồng chính tại tỉnh Yên Bái
• 3.4. Những vấn đề tồn tại qua kết quả điều tra, đánh giá thực trạng sản xuất ngô trên đất dốc tại tỉnh Yên Bái
• 3.5. Nghiên cứu khả năng sinh trưởng, phát triển của một số tổ hợp lai, giống ngô lai thích ứng với điều kiện sinh thái tỉnh Yên Bái
• 3.5.1. Các giai đoạn sinh trưởng, phát triển của các THL/giống ngô lai trong vụ Hè Thu 2015 và vụ Xuân Hè 2016 tại tỉnh Yên Bái
• 3.5.2. Đặc điểm hình thái của các THL/giống ngô lai trong vụ Hè Thu 2015 và vụ Xuân Hè 2016 tại tỉnh Yên Bái
• 3.5.3. Khả năng chống chịu của một số tổ hợp lai/giống ngô lai trong vụ Hè Thu 2015 và Xuân Hè 2016 tại tỉnh Yên Bái
• 3.6. Nghiên cứu một số biện pháp kỹ thuật canh tác ngô trên đất dốc theo hướng bền vững tại tỉnh Yên Bái
• 3.6.1. Nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón và mật độ, khoảng cách trồng tới sinh trưởng và năng suất giống ngô lai CS71 trên đất dốc
• 3.6.2. Nghiên cứu ảnh hưởng của làm đất tối thiểu và che phủ đất tới sinh trưởng và năng suất giống ngô lai CS71 trên đất dốc
• 3.7. Ứng dụng kết quả nghiên cứu xây dựng mô hình canh tác ngô trên đất dốc theo hướng bền vững tại tỉnh Yên Bái
• 3.7.1. Giống ngô sử dụng
• 3.7.2. Kỹ thuật trồng và chăm sóc
• 3.7.3. Che phủ đất
• 3.7.4. Chăm sóc và phòng trừ sâu, bệnh
• 3.7.5. Phòng trừ sâu, bệnh hại
• 3.7.6. Thu hoạch và bảo quản
• 3.7.7. Kết quả xây dựng mô hình trình diễn
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• DANH MỤC CÁC BÀI BÁO ĐƯỢC CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Ngô là cây lương thực quan trọng, đứng thứ hai sau lúa mỳ trên thế giới. Tại Việt Nam, diện tích gieo trồng ngô đạt khoảng 1 triệu ha/năm, với sản lượng hàng năm khoảng 4,8-4,9 triệu tấn. Tuy nhiên, năng suất ngô bình quân chỉ đạt 4,7 tấn/ha, thấp hơn nhiều so với năng suất toàn cầu. Sản xuất ngô chủ yếu diễn ra trên các vùng đất khó khăn, đặc biệt là đất dốc tại tỉnh Yên Bái. Tỉnh này có diện tích trồng ngô lớn nhưng năng suất chỉ đạt 70-72% so với bình quân cả nước. Việc tuyển chọn giống ngô và áp dụng các kỹ thuật canh tác phù hợp là rất cần thiết để nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế cho người nông dân, đồng thời bảo vệ môi trường sinh thái.

II. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu là tuyển chọn giống ngô lai triển vọng và xác định các biện pháp kỹ thuật canh tác thích hợp trên đất dốc tại tỉnh Yên Bái. Nghiên cứu nhằm nâng cao năng suất ngô, hiệu quả kinh tế và bảo vệ độ phì của đất. Việc xác định giống ngô có khả năng chịu hạn và thích ứng với điều kiện canh tác trên đất dốc là rất quan trọng. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin hữu ích cho nông dân trong việc lựa chọn giống và áp dụng các biện pháp canh tác hiệu quả.

III. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

Nghiên cứu này không chỉ bổ sung cơ sở khoa học cho việc tuyển chọn giống ngô lai mà còn xây dựng các biện pháp kỹ thuật canh tác phù hợp với điều kiện đất dốc. Kết quả nghiên cứu sẽ là tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo về giống ngô và kỹ thuật canh tác tại Việt Nam. Về mặt thực tiễn, giống ngô lai CS71 được xác định là phù hợp với điều kiện canh tác tại Yên Bái, giúp tăng năng suất và hiệu quả kinh tế cho nông dân. Biện pháp che phủ đất và sử dụng phân bón hợp lý cũng góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao độ phì của đất.

IV. Những đóng góp mới của đề tài

Nghiên cứu đã làm rõ thực trạng sản xuất ngô trên đất dốc tại tỉnh Yên Bái và xác định giống ngô lai CS71 có khả năng chịu hạn, năng suất cao. Các biện pháp kỹ thuật canh tác được giới thiệu bao gồm mật độ trồng 66.600 cây/ha, sử dụng phân viên nén NPK Con Lười 17:5:11 với lượng 500 kg/ha. Những biện pháp này không chỉ nâng cao năng suất mà còn giảm thiểu xói mòn và bảo vệ độ phì của đất, hướng tới canh tác bền vững trên đất dốc.

V. Kết luận

Nghiên cứu về giống ngô và kỹ thuật canh tác trên đất dốc tại tỉnh Yên Bái đã chỉ ra rằng việc lựa chọn giống và áp dụng các biện pháp canh tác hợp lý là rất quan trọng. Kết quả nghiên cứu không chỉ có giá trị khoa học mà còn có ý nghĩa thực tiễn cao, giúp nâng cao năng suất ngô và cải thiện đời sống cho người nông dân. Việc bảo vệ môi trường và duy trì độ phì của đất cũng là những yếu tố cần thiết trong sản xuất nông nghiệp bền vững.