Luận án tiến sĩ: Chính sách cổ tức của các công ty xây dựng công trình giao thông niêm yết ở Việt Nam

Nghiên cứu chính sách cổ tức của các công ty xây dựng công trình giao thông niêm yết tại Việt Nam, phân tích và đánh giá hiệu quả tài chính.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thuỳ Dung
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Đăng Nam
• Trường học: Học Viện Tài Chính
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Chính Sách Cổ Tức Của Các Công Ty Xây Dựng Công Trình Giao Thông Niêm Yết Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ CỔ TỨC VÀ CHÍNH SÁCH CỔ TỨC CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ CỔ TỨC CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN
• 1.1.1. Khái quát về công ty cổ phần
• 1.1.2. Khái niệm về cổ tức của công ty cổ phần
• 1.2. CHÍNH SÁCH CỔ TỨC CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN
• 1.2.1. Khái niệm, mục tiêu và vai trò của Chính sách cổ tức
• 1.2.2. Nội dung của chính sách cổ tức
• 1.2.3. Các tiêu chí và chỉ tiêu đánh giá chính sách cổ tức
• 1.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI CHÍNH SÁCH CỔ TỨC VÀ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH CỔ TỨC TỚI CÔNG TY CỔ PHẦN
• 1.3.1. Các nhân tố ảnh hưởng tới chính sách cổ tức
• 1.3.2. Tác động của chính sách cổ tức tới công ty cổ phần
• 1.4. KINH NGHIỆM VỀ VIỆC HOẠCH ĐỊNH CSCT CỦA CÁC CÔNG TY Ở MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM RÚT RA CHO CÁC CTCP Ở VIỆT NAM
• 1.4.1. CSCT của các CTCP trên thế giới ở một số thị trường mới nổi
• 1.4.2. CSCT ở một số thị trường trong giai đoạn phát triển
• 1.4.3. CSCT ở một số nước khi nền kinh tế biến nhiều biến động tiêu cực
• 1.4.4. Chính sách cổ tức của các công ty ở một số nước trong giai đoạn hiện nay
• 1.4.5. Bài học kinh nghiệm cho các công ty cổ phần tại Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH CỔ TỨC CỦA CÁC CÔNG TY XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG NIÊM YẾT Ở VIỆT NAM
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ NGÀNH XDCTGT VÀ CÁC CÔNG TY XDCTGT NIÊM YẾT Ở VIỆT NAM
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển ngành XD CTGT ở VN
• 2.1.2. Đặc điểm SXKD của các công ty XD CTGT ở VN
• 2.1.3. Khái quát về các công ty XD CTGT niêm yết ở VN
• 2.1.4. Khái quát tình hình tài chính tại các công ty XD CTGT niêm yết
• 2.2. THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH CỔ TỨC CỦA CÁC CÔNG TY XDCTGT NIÊM YẾT Ở VN
• 2.2.1. Khái quát chung về chính sách cổ tức
• 2.2.2. Thực trạng hình thức chi trả cổ tức
• 2.2.3. Thực trạng tần suất chi trả cổ tức
• 2.2.4. Thực trạng qui trình chi trả cổ tức
• 2.2.5. Thực trạng mô hình chi trả cổ tức
• 2.3. PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHÍNH SÁCH CỔ TỨC VÀ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH CỔ TỨC TỚI CÔNG TY CỔ PHẦN
• 2.3.1. Các nhân tố ảnh hưởng đến CSCT của các công ty XD CTGT niêm yết
• 2.3.2. Chính sách cổ tức ảnh hưởng tới công ty XD CTGT niêm yết
• 2.4. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG VỀ CHÍNH SÁCH CỔ TỨC CỦA CÁC CÔNG TY XDCTGT NIÊM YẾT Ở VN
• 2.4.1. Những kết quả đạt được
• 2.4.2. Những hạn chế
• 2.4.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH CỔ TỨC CỦA CÁC CÔNG TY XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG NIÊM YẾT Ở VIỆT NAM
• 3.1. BỐI CẢNH KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA NGÀNH XD CTGT TRONG NHỮNG NĂM TỚI
• 3.1.1. Bối cảnh kinh tế - xã hội trong nước và quốc tế
• 3.1.2. Triển vọng về đầu tư hạ tầng giao thông trong thời gian tới
• 3.1.3. Định hướng phát triển các công ty XDCTGT niêm yết ở VN
• 3.2. NHỮNG QUAN ĐIỂM CƠ BẢN CẦN QUÁN TRIỆT TRONG VIỆC HOÀN THIỆN CSCT CỦA CÁC CÔNG TY XDCTGT NIÊM YẾT Ở VN
• 3.2.1. CSCT phải dựa trên những quy định pháp lý
• 3.2.2. Mỗi một công ty cần có CSCT linh hoạt và cụ thể riêng
• 3.2.3. Không sử dụng CSCT như công cụ phát tín hiệu sai lệch
• 3.2.4. CSCT phải dựa trên cả tình hình tài chính hiện tại và khả năng phát triển trong tương lai của công ty
• 3.2.5. CSCT phải mang lại lợi ích tối đa có thể cho các chủ thể liên quan
• 3.3. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH CỔ TỨC CỦA CÁC CÔNG TY XDCTGT NIÊM YẾT Ở VN
• 3.3.1. Tăng cường tính chính xác của việc dự báo và hoạch định về các chỉ số tài chính trong tương lai
• 3.3.2. Sử dụng ý kiến từ các chuyên gia đồng thời với phát triển Ban phân tích nội bộ
• 3.3.3. Phân tích các nhân tố để xây dựng CSCT một cách khoa học
• 3.3.4. Không sử dụng chính sách cổ tức như một công cụ phát tín hiệu đi kèm với đẩy mạnh công tác định hướng các nhà đầu tư
• 3.3.5. Lựa chọn mô hình chi trả cổ tức phù hợp với chiến lược dài hạn và ngắn hạn
• 3.3.6. Hoàn thiện quy trình hoạch định một CSCT bài bản khoa học
• 3.4. KIẾN NGHỊ CÁC ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN GIẢI PHÁP
• 3.4.1. Đối với Chính phủ và các cơ quan liên quan
• 3.4.2. Đối với nhà đầu tư
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách cổ tức của các công ty xây dựng giao thông niêm yết tại Việt Nam

Chính sách cổ tức (CSCT) là một trong những yếu tố quan trọng trong quản lý tài chính của các công ty cổ phần, đặc biệt là trong ngành xây dựng giao thông. CSCT không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận của công ty mà còn tác động đến quyết định đầu tư của cổ đông. Các công ty xây dựng giao thông niêm yết tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc xây dựng và thực hiện chính sách này. Việc hiểu rõ về CSCT sẽ giúp các công ty tối ưu hóa lợi nhuận và thu hút nhà đầu tư.

1.1. Khái niệm và vai trò của chính sách cổ tức trong ngành xây dựng

CSCT là quy định về việc phân phối lợi nhuận cho cổ đông. Trong ngành xây dựng, CSCT đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sự ổn định tài chính và thu hút vốn đầu tư. Các công ty cần xác định rõ mục tiêu và chiến lược cổ tức để đáp ứng nhu cầu của cổ đông và phát triển bền vững.

1.2. Tình hình thực tế về chính sách cổ tức của các công ty niêm yết

Nhiều công ty xây dựng giao thông niêm yết tại Việt Nam vẫn chưa có chính sách cổ tức rõ ràng. Việc chi trả cổ tức thường mang tính tự phát, không gắn với chiến lược phát triển dài hạn. Điều này dẫn đến sự thiếu tin tưởng từ phía nhà đầu tư và ảnh hưởng đến giá cổ phiếu.

II. Vấn đề và thách thức trong chính sách cổ tức của các công ty xây dựng giao thông niêm yết

Các công ty xây dựng giao thông niêm yết tại Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc xây dựng và thực hiện chính sách cổ tức. Những thách thức này không chỉ đến từ nội bộ công ty mà còn từ môi trường kinh doanh bên ngoài. Việc nhận diện và giải quyết các vấn đề này là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến chính sách cổ tức

Nhiều yếu tố như tình hình tài chính, nhu cầu vốn đầu tư và áp lực từ cổ đông ảnh hưởng đến CSCT. Các công ty cần phân tích kỹ lưỡng các yếu tố này để đưa ra quyết định hợp lý về việc chi trả cổ tức.

2.2. Hạn chế trong việc thực hiện chính sách cổ tức

Một số công ty gặp khó khăn trong việc duy trì mức cổ tức ổn định do biến động trong doanh thu và lợi nhuận. Điều này dẫn đến sự không nhất quán trong chính sách cổ tức, gây khó khăn cho nhà đầu tư trong việc dự đoán lợi nhuận.

III. Phương pháp cải thiện chính sách cổ tức cho các công ty xây dựng giao thông niêm yết

Để cải thiện chính sách cổ tức, các công ty xây dựng giao thông niêm yết cần áp dụng các phương pháp khoa học và thực tiễn. Việc xây dựng một chính sách cổ tức rõ ràng và nhất quán sẽ giúp tăng cường niềm tin của nhà đầu tư và cải thiện giá trị cổ phiếu.

3.1. Xây dựng chính sách cổ tức linh hoạt và cụ thể

Các công ty cần xây dựng một chính sách cổ tức linh hoạt, phù hợp với tình hình tài chính và chiến lược phát triển. Điều này giúp công ty có thể điều chỉnh mức cổ tức theo từng giai đoạn phát triển.

3.2. Tăng cường giao tiếp với cổ đông

Việc tăng cường giao tiếp với cổ đông về chính sách cổ tức sẽ giúp tạo ra sự minh bạch và tin tưởng. Các công ty nên thường xuyên cập nhật thông tin về tình hình tài chính và kế hoạch chi trả cổ tức.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về chính sách cổ tức

Nghiên cứu về chính sách cổ tức của các công ty xây dựng giao thông niêm yết đã chỉ ra rằng việc áp dụng các phương pháp cải thiện có thể mang lại nhiều lợi ích. Các công ty có chính sách cổ tức rõ ràng thường thu hút được nhiều nhà đầu tư hơn và có giá cổ phiếu ổn định hơn.

4.1. Kết quả từ các công ty điển hình

Một số công ty xây dựng giao thông niêm yết đã áp dụng thành công chính sách cổ tức rõ ràng và nhất quán, dẫn đến sự tăng trưởng bền vững trong giá cổ phiếu và sự hài lòng của cổ đông.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các công ty quốc tế

Các công ty quốc tế trong ngành xây dựng đã áp dụng nhiều mô hình cổ tức khác nhau, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho các công ty Việt Nam. Việc học hỏi từ các mô hình thành công sẽ giúp các công ty Việt Nam cải thiện chính sách cổ tức của mình.

V. Kết luận và tương lai của chính sách cổ tức trong ngành xây dựng giao thông

Chính sách cổ tức của các công ty xây dựng giao thông niêm yết tại Việt Nam cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu của cổ đông và thị trường. Tương lai của chính sách này sẽ phụ thuộc vào khả năng của các công ty trong việc xây dựng một chiến lược cổ tức bền vững và hiệu quả.

5.1. Triển vọng phát triển chính sách cổ tức

Với sự phát triển của ngành xây dựng giao thông, các công ty cần có những điều chỉnh phù hợp trong chính sách cổ tức để thu hút đầu tư và phát triển bền vững.

5.2. Đề xuất cho các công ty xây dựng giao thông niêm yết

Các công ty nên xem xét việc áp dụng các mô hình cổ tức hiện đại và linh hoạt, đồng thời tăng cường giao tiếp với cổ đông để tạo ra sự tin tưởng và ổn định trong chính sách cổ tức.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Chính sách cổ tức là một trong ba quyết định tài chính doanh nghiệp cốt lõi, cùng với chính sách huy động vốn và chính sách đầu tư. Trong các công ty cổ phần, chính sách cổ tức đóng vai trò điều tiết giữa phần lợi nhuận giữ lại để tái đầu tư phục vụ tăng trưởng và phần lợi nhuận phân phối cho các cổ đông nhằm đáp ứng nhu cầu thu nhập hiện tại. Ngành xây dựng công trình giao thông là ngành kinh tế kỹ thuật trọng điểm, giữ vai trò xây dựng hạ tầng cơ sở và kết nối giao thương trong chiến lược phát triển kinh tế đến năm 2030 của Việt Nam. Mặc dù các công ty xây dựng công trình giao thông niêm yết đa phần có nguồn gốc từ doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa, thực tiễn quản trị tài chính tại các đơn vị này phần lớn chỉ tập trung vào việc tìm kiếm dự án, huy động vốn vay và đầu tư thiết bị, trong khi chính sách cổ tức chưa được quan tâm tương xứng. Việc hoạch định cổ tức còn mang tính tự phát, thiếu gắn kết với nhu cầu vốn và chu kỳ phát triển kinh doanh, gây ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư, giá trị cổ phiếu và uy tín doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán.

Khoảng trống nghiên cứu được xác định xuất phát từ thực tế: các công trình nghiên cứu về chính sách cổ tức tại Việt Nam phần lớn sử dụng mẫu tổng hợp đa ngành, chưa phản ánh được đặc thù kinh tế - kỹ thuật riêng biệt của nhóm ngành xây dựng hạ tầng giao thông (vốn có chu kỳ thi công dài, phụ thuộc vào vốn đầu tư công và chịu áp lực lớn từ các khoản phải thu).

Mục tiêu nghiên cứu: Mục tiêu nghiên cứu là đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện chính sách cổ tức của các công ty xây dựng công trình giao thông niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và tối đa hóa lợi ích cho cổ đông.

Nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Hệ thống hóa và làm rõ cơ sở lý thuyết về cổ tức, chính sách cổ tức của công ty cổ phần; nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để rút ra bài học cho các doanh nghiệp Việt Nam.
2. Phân tích, đánh giá thực trạng chính sách cổ tức của các công ty xây dựng công trình giao thông niêm yết tại Việt Nam giai đoạn 2016–2020, làm rõ những hạn chế và nguyên nhân; đánh giá các nhân tố tác động đến chính sách cổ tức cũng như tác động của chính sách cổ tức tới doanh nghiệp.
3. Đề xuất hệ thống quan điểm, giải pháp và kiến nghị điều kiện thực hiện nhằm hoàn thiện chính sách cổ tức cho các công ty xây dựng công trình giao thông niêm yết tại Việt Nam.

Câu hỏi nghiên cứu:

• Câu hỏi 1: Những nội dung của chính sách cổ tức là gì?
• Câu hỏi 2: Yếu tố ngành ảnh hưởng thế nào tới chính sách cổ tức của các công ty?
• Câu hỏi 3: Những nhân tố chủ quan và khách quan nào ảnh hưởng tới chính sách cổ tức và chính sách cổ tức có thể ảnh hưởng như thế nào tới công ty?
• Câu hỏi 4: Thực trạng chính sách cổ tức của các công ty xây dựng công trình giao thông niêm yết ở Việt Nam như thế nào? Ưu nhược điểm và nguyên nhân dẫn tới những nhược điểm của chính sách cổ tức của các công ty xây dựng công trình giao thông niêm yết ở Việt Nam?
• Câu hỏi 5: Giải pháp nào cần được đưa ra đối với các công ty xây dựng công trình giao thông trong việc hoàn thiện chính sách cổ tức trong ngắn hạn và dài hạn?
• Câu hỏi 6: Kiến nghị cần được đưa ra đối với các cơ quan ban ngành và các nhà đầu tư để có thể hỗ trợ các công ty xây dựng công trình giao thông trong việc hoàn thiện chính sách cổ tức?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Chính sách cổ tức của các công ty xây dựng công trình giao thông niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
• Phạm vi không gian: 22 công ty xây dựng công trình giao thông niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam thỏa mãn các tiêu chí lựa chọn mẫu (cổ phần hóa trước năm 2016 và nguồn doanh thu chính từ xây dựng công trình giao thông).
• Phạm vi thời gian: Thu thập và xử lý số liệu giai đoạn 2016–2020; định hướng và đề xuất giải pháp đến năm 2030.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Tổng quan nghiên cứu trong luận án được phân chia theo hai nhóm công trình trong nước và quốc tế, tập trung vào ba chủ đề chính: lý thuyết chung về chính sách cổ tức, các nhân tố tác động đến chính sách cổ tức và ảnh hưởng của chính sách cổ tức đối với doanh nghiệp.

Các nghiên cứu trong nước

• Tổng quan lý thuyết và thực trạng: Các giáo trình nền tảng của Nguyễn Minh Kiều (2009), Bùi Văn Vần và Vũ Văn Ninh (2015), Nguyễn Trung Trực (2014), Vũ Duy Hào và Trần Văn Tuấn (2016), cùng sách chuyên khảo của Đào Lê Minh (2008), Trần Ngọc Thơ và cộng sự (2014) đã hệ thống hóa các khái niệm, quy trình và hình thức chi trả cổ tức. Đề tài của Vũ Thị Hoa và cộng sự (2012), luận án tiến sĩ của Vũ Văn Ninh (2008) phân tích thực trạng cổ tức của các công ty niêm yết nhưng chưa phân hóa sâu theo ngành. Các luận án gần đây như của Bùi Thị Hà Linh (2018) về ngành dược, Bạch Thị Thu Hường (2020) về ngành thủy sản đã tiếp cận theo từng nhóm ngành hẹp, để lại khoảng trống đối với ngành xây dựng công trình giao thông.
• Các nhân tố ảnh hưởng: Luận án của Ngô Thị Quyên (2016) phân tích toàn diện các yếu tố tác động đến chính sách cổ tức tại các công ty niêm yết. Trương Đông Lộc (2013), Trương Đông Lộc và Phạm Phát Tiến (2015), Võ Xuân Vinh (2013), Đinh Bảo Ngọc và Nguyễn Chí Cường (2014), Lê Thẩm Dương và Bùi Thanh Đan (2019) kiểm định thực nghiệm vai trò của thu nhập trên mỗi cổ phần (EPS), quy mô nợ, sở hữu nhà nước, thanh khoản và thuế suất.
• Tác động của chính sách cổ tức: Phạm Thị Thanh Hòa và cộng sự (2014) nghiên cứu tác động đến giá trị thị trường của các công ty thép; Nguyễn Minh Hà và Ngô Thị Mỹ Loan (2011), Trần Thị Hải Lý (2012), Nguyễn Ngọc Huy và Trương Thị Mỹ Trâm (2016) phân tích mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và giá trị doanh nghiệp thông qua chỉ số Tobin's Q.

Các nghiên cứu quốc tế

• Lý thuyết nền móng và tổng quan: Frankfuter và cộng sự (2003), Baker H., Lintner (1956), Manandhar (2002), Brav và cộng sự (2005) xác lập các quy luật về tính ổn định của cổ tức trong dài hạn và xu hướng bám sát mức chi trả mục tiêu.
• Nhân tố tác động: Brittain (1966) mở rộng mô hình Lintner với biến dòng tiền thuần; Khurana (1985), Basnet (2007), Baker và Powell (2007), Ahmed và Javid (2008), He (2009), Baker và cộng sự (2010), Appannan và cộng sự (2011), Asghar và cộng sự (2011), Mehta (2012), John (2018) khẳng định tầm quan trọng của lợi nhuận hiện tại, đòn bẩy tài chính, hạn chế thanh khoản và dòng tiền. Các nghiên cứu của Rozeff (1982), Fama và French (2001), Al-Malkawi (2009), La Porta và cộng sự (2000) phân tích cơ cấu sở hữu, quy mô và khuôn khổ bảo vệ nhà đầu tư.
• Tác động của chính sách cổ tức tới doanh nghiệp: Nghiên cứu của Miller và Modigliani (1961) về sự bất liên quan của cổ tức trong thị trường hoàn hảo; mô hình "Chim trong tay" của Gordon (1963) và Lintner (1962) chỉ ra tác động cùng chiều tới giá cổ phiếu; Brennan (1971), Poterba và Summers (1984) lập luận về ảnh hưởng bất lợi của thuế cổ tức; Bhattacharya (1979), John và Williams (1985) phát triển lý thuyết tín hiệu; Higgins (1977, 1981), Hong-Yi Chen (2012) nghiên cứu mối quan hệ với tỷ lệ tăng trưởng bền vững (SGR); Talat Afza và Samya Tahir (2012), Jitmaneeroj (2017), Krishnan và Chen (2017) khảo sát mối quan hệ với tỷ số P/E; Eugene và Myron Gordon (1968), Svetlana và cộng sự (2018) nghiên cứu về chi phí vốn; Agata Gniadkowska (2018), Banerjee (2017) xem xét tác động tới khả năng thanh toán.

Vị trí và khoảng trống nghiên cứu của luận án

Các nghiên cứu trước đây thể hiện sự bất đồng giữa lý thuyết và kết quả thực nghiệm tùy thuộc vào bối cảnh thị trường và đặc trưng ngành. Luận án lựa chọn giải quyết khoảng trống nghiên cứu bằng cách đi sâu vào mẫu 22 doanh nghiệp ngành xây dựng công trình giao thông niêm yết tại Việt Nam trong giai đoạn 2016–2020, kết hợp khảo sát chuyên gia và mô hình kinh tế lượng để làm rõ các yếu tố ảnh hưởng và tác động đa chiều của chính sách cổ tức trong ngành này.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

Luận án kế thừa và phát triển định nghĩa: "Chính sách cổ tức thể hiện mối quan hệ giữa phần lợi nhuận được sử dụng để chi trả cổ tức cho cổ đông ở hiện tại và phần lợi nhuận được sử dụng để tái đầu tư vào công ty để mang lại lợi ích cho cổ đông trong tương lai".

Khung lý thuyết của luận án dựa trên các lý thuyết tài chính doanh nghiệp:

• Lý thuyết chi phí đại diện (Agency Cost Theory): Jensen và Meckling (1976), Brickley, Lease và Smith (1988), Agrawal và Mandelker (1996) xem xét việc chi trả cổ tức nhằm giảm lượng tiền mặt tự do thuộc quyền kiểm soát của ban điều hành.
• Lý thuyết trật tự phân hạng (Pecking Order Theory): Myers và Majluf (1984) nhấn mạnh ưu tiên sử dụng nguồn vốn nội bộ từ lợi nhuận giữ lại trước khi huy động nợ vay và phát hành cổ phiếu mới.
• Lý thuyết đánh đổi cấu trúc vốn (Trade-off Theory): Kraus và Litzenberger (1973) phân tích sự cân bằng giữa lá chắn thuế của nợ và chi phí kiệt giá tài chính.
• Lý thuyết tín hiệu (Signaling Theory) và Lý thuyết "Chim trong tay" (Bird-in-the-hand): Miller và Modigliani (1961), Lintner (1956, 1962), Gordon (1963), Bhattacharya (1979).

Khung nội dung đánh giá chính sách cổ tức gồm 4 trụ cột:

1. Hình thức chi trả: Cổ tức bằng tiền mặt, cổ tức bằng cổ phiếu, cổ tức bằng tài sản.
2. Tần suất chi trả: Số lần thực hiện chi trả trong năm tài chính.
3. Quy trình chi trả: Các mốc thời gian pháp lý (ngày thông báo, ngày giao dịch không hưởng quyền, ngày chốt danh sách cổ đông, ngày thanh toán).
4. Mô hình chi trả cổ tức: Mô hình chi trả mức cổ tức ổn định, mô hình chi trả cổ tức phần dư, mô hình chi trả cổ tức ổn định ở mức thấp kết hợp chi trả thêm cuối năm, mô hình hệ số cổ tức ổn định.

Nội dung chính	Khái niệm và đặc điểm	Ưu điểm chính	Nhược điểm / Hạn chế
Cổ tức tiền mặt	Lợi nhuận sau thuế phân phối bằng tiền trực tiếp cho cổ đông.	Cung cấp thu nhập chắc chắn; phát tín hiệu khả năng tài chính tốt.	Làm giảm lượng tiền mặt và tính thanh khoản; cổ đông chịu thuế thu nhập ngay.
Cổ tức cổ phiếu	Phát hành thêm cổ phần từ lợi nhuận sau thuế cho cổ đông hiện hữu.	Giữ lại nguồn vốn tái đầu tư; tăng vốn chủ sở hữu; không tốn chi phí phát hành mới.	Pha loãng số lượng cổ phiếu lưu hành; giảm EPS ngắn hạn; quy trình kỹ thuật phức tạp.
Cổ tức tài sản	Chi trả bằng hàng hóa, thành phẩm, cổ phiếu/trái phiếu nắm giữ.	Không làm giảm tiền mặt; giải phóng hàng tồn kho; không pha loãng cổ phiếu.	Khó chia nhỏ cho cổ đông lẻ; khó định giá đồng nhất và bảo đảm công bằng.

Phương pháp nghiên cứu

Luận án kết hợp đồng thời phương pháp định tính và phương pháp định lượng:

• Phương pháp phân tích căn bản (định tính): Tổng hợp tài liệu, thống kê mô tả, so sánh đối chiếu, nghiên cứu lịch sử phát triển ngành và kinh nghiệm hoạch định cổ tức tại Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ; phương pháp phỏng vấn chuyên gia tài chính (CGTC) và cán bộ quản lý (CBQL).
• Phương pháp khảo sát và phân tích thang đo: Xây dựng bảng hỏi theo thang đo Likert 5 bậc (1: Không quan trọng đến 5: Cực kỳ quan trọng) khảo sát 28 nhân tố ảnh hưởng. Kiểm tra độ tin cậy của dữ liệu qua hệ số Cronbach's Alpha (yêu cầu $\ge 0.7$ theo Hair và cộng sự, 2010). Đánh giá và xếp hạng độ quan trọng của các nhân tố thông qua hệ số tương đối (Relative Index - RI): $$RI = \frac{\sum w}{A \times N}$$ Trong đó: $w$ là trọng số đánh giá của từng chuyên gia (từ 1 đến 5), $A$ là điểm đánh giá cao nhất ($A = 5$), $N$ là số lượng mẫu khảo sát.
• Phương pháp hồi quy dữ liệu bảng (định lượng): Sử dụng mô hình tác động cố định (Fixed Effects Model - FEM) và mô hình tác động ngẫu nhiên (Random Effects Model - REM) trên tập dữ liệu bảng của 22 công ty trong 5 năm (2016–2020). Sử dụng kiểm định Hausman test để lựa chọn mô hình ước lượng thích hợp.

Nguồn tư liệu và dữ liệu

• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập từ kết quả khảo sát bảng hỏi gửi các chuyên gia tài chính tại các trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức tài chính và cán bộ quản lý tại các doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông.
• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ báo cáo tài chính kiểm toán, báo cáo thường niên, nghị quyết Đại hội đồng cổ đông và thông báo chi trả cổ tức giai đoạn 2016–2020 của 22 doanh nghiệp niêm yết trên các sở giao dịch chứng khoán (HOSE, HNX, UPCoM) và cổng thông tin cơ quan quản lý.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận chung về cổ tức và chính sách cổ tức của công ty cổ phần

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về bản chất công ty cổ phần, khái niệm cổ tức và chính sách cổ tức. Luận án phân tích chi tiết mục tiêu tối đa hóa giá trị cổ phần cho cổ đông hiện hành thông qua việc cân đối dòng tiền cổ tức hiện tại ($D_1$) và tốc độ tăng trưởng dài hạn ($g$) trong mô hình định giá: $$P_0 = \frac{D_1}{r_e - g}$$ Tác giả làm rõ vai trò của chính sách cổ tức đối với cổ đông (thu nhập chắc chắn, thu nhập lãi vốn, phát tín hiệu thị trường) và đối với doanh nghiệp (tác động trực tiếp đến chính sách tài trợ và chính sách đầu tư). Chương 1 cũng phân loại các hình thức, tần suất, quy trình chi trả và phân tích cơ chế vận hành của 4 mô hình chi trả cổ tức kinh điển. Đồng thời, tác giả tổng kết các nhân tố chủ quan (khả năng sinh lời ROA, ROE; quy mô; cơ cấu nợ; dòng tiền; lịch sử cổ tức), nhân tố khách quan (thuế, luật bảo vệ nhà đầu tư, lạm phát, lãi suất) và tác động của chính sách cổ tức tới giá cổ phiếu, chỉ số P/E, tỷ lệ tăng trưởng bền vững (SGR), chi phí vốn và khả năng thanh toán. Cuối chương, luận án đúc kết bài học kinh nghiệm từ chính sách cổ tức của các công ty hạ tầng tại Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản và Ấn Độ.

Chương 2: Thực trạng chính sách cổ tức của các công ty xây dựng công trình giao thông niêm yết ở Việt Nam

Chương 2 trình bày tổng quan về ngành xây dựng công trình giao thông Việt Nam, đặc điểm sản xuất kinh doanh (chu kỳ thi công kéo dài, giá trị công trình lớn, vốn ứ đọng nhiều ở các khoản phải thu) và phân tích thực trạng tài chính của 22 công ty trong mẫu nghiên cứu giai đoạn 2016–2020.

Nhóm chỉ tiêu thực trạng	Phát hiện và số liệu chính trong giai đoạn 2016–2020
Quy mô và cơ cấu tài sản - nguồn vốn	Tốc độ tăng vốn kinh doanh trung bình có biến động; tỷ trọng nợ ngắn hạn chiếm ưu thế trong tổng nợ; đòn bẩy tài chính duy trì ở mức cao.
Khả năng sinh lời và thanh toán	Tỷ suất sinh lời (ROA, ROE, ROIC) phân hóa mạnh giữa các nhóm quy mô; khả năng thanh toán chịu áp lực lớn do dòng tiền từ các khoản phải thu chậm thu hồi.
Hình thức và tần suất chi trả	Hình thức chi trả chủ yếu là tiền mặt; một số ít kết hợp cổ tức cổ phiếu; tần suất chi trả chủ yếu 1 lần/năm sau kỳ họp ĐHĐCĐ thường niên, ít tạm ứng giữa niên độ.
Mô hình chi trả cổ tức	Đa số các công ty không duy trì mô hình chi trả nhất quán; mức chi trả biến động thất thường, phụ thuộc vào dòng tiền từng năm hơn là kế hoạch chiến lược.
Kết quả kiểm định kinh tế lượng	Ước lượng mô hình FEM/REM và kiểm định Hausman test xác định các nhân tố có ý nghĩa thống kê tác động đến tỷ lệ chi trả cổ tức; kiểm định tác động của chính sách cổ tức tới tỷ lệ tăng trưởng bền vững (SGR) và khả năng thanh toán.

Đánh giá tổng quát trong chương chỉ rõ:

• Kết quả đạt được: Các công ty đã nỗ lực duy trì chi trả cổ tức bằng tiền mặt nhằm bảo vệ quyền lợi cổ đông và duy trì mức độ tín nhiệm cơ bản trên thị trường.
• Hạn chế: Chính sách cổ tức mang tính ngắn hạn, thụ động, chưa gắn kết với chiến lược đầu tư dài hạn; tỷ lệ chi trả không ổn định; quy trình công bố thông tin và thực hiện chi trả đôi khi bị kéo dài.
• Nguyên nhân: Đặc thù ngành phụ thuộc vốn ngân sách nhà nước, các khoản phải thu từ chủ đầu tư chậm thanh toán dẫn đến mất cân đối dòng tiền thực tế so với lợi nhuận kế toán; năng lực dự báo tài chính nội bộ còn hạn chế.

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện chính sách cổ tức của các công ty xây dựng công trình giao thông niêm yết ở Việt Nam

Chương 3 phân tích bối cảnh kinh tế - xã hội, triển vọng giải ngân vốn đầu tư công vào hạ tầng giao thông và xác định 5 quan điểm cơ bản cần quán triệt khi hoàn thiện chính sách cổ tức (tuân thủ pháp lý; linh hoạt theo từng công ty; không phát tín hiệu sai lệch; cân đối giữa hiện tại và tương lai; tối đa hóa lợi ích các bên liên quan).

Hệ thống giải pháp được đề xuất gồm 6 nhóm:

1. Nâng cao độ chính xác trong dự báo và hoạch định tài chính: Xây dựng bảng dự báo dòng tiền và khả năng hoán tệ của các khoản phải thu.
2. Kết hợp tư vấn chuyên gia và kiện toàn Ban phân tích tài chính nội bộ: Nâng cao năng lực thẩm định các chỉ số tài chính phục vụ quyết định cổ tức.
3. Phân tích khoa học các nhân tố ảnh hưởng: Đánh giá toàn diện các yếu tố dòng tiền, đòn bẩy, cơ hội đầu tư trước khi trình phương án phân phối lợi nhuận.
4. Định hướng kỳ vọng nhà đầu tư và minh bạch thông tin: Tránh sử dụng cổ tức như công cụ tạo tâm lý ngắn hạn.
5. Lựa chọn mô hình chi trả cổ tức phù hợp theo nhóm doanh nghiệp: Phân loại doanh nghiệp theo quy mô vốn và mức EPS (nhóm quy mô lớn - EPS cao, nhóm quy mô nhỏ - EPS thấp,...) để áp dụng mô hình cổ tức ổn định, mô hình cổ tức phần dư hoặc mô hình hỗn hợp tương ứng trong ngắn hạn và dài hạn.
6. Chuẩn hóa quy trình hoạch định chính sách cổ tức: Xây dựng quy trình gồm các bước từ đánh giá nhu cầu vốn, cân đối dòng tiền, lập phương án dự phòng đến thông qua ĐHĐCĐ và chi trả đúng hạn.

Chương này kết thúc bằng các kiến nghị cụ thể đối với Chính phủ, các bộ ngành liên quan (hoàn thiện khung pháp lý về thanh quyết toán công trình công, bảo vệ nhà đầu tư) và đối với chính các nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán.

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp mới về mặt học thuật và lý luận

• Hệ thống hóa và làm sâu sắc thêm khung lý luận về chính sách cổ tức áp dụng đặc thù cho các công ty cổ phần xây dựng công trình giao thông, làm rõ sự tương tác giữa chính sách cổ tức với chu kỳ luân chuyển vốn và cơ cấu tài chính ngành xây dựng hạ tầng.
• Đúc kết kinh nghiệm quốc tế về hoạch định chính sách cổ tức tại các thị trường phát triển và mới nổi, rút ra các bài học tham chiếu cho doanh nghiệp Việt Nam.

Kết luận mới về đánh giá thực tiễn

• Đánh giá toàn diện thực trạng chính sách cổ tức của 22 công ty xây dựng công trình giao thông niêm yết tại Việt Nam giai đoạn 2016–2020 trên cả 4 khía cạnh: hình thức, tần suất, quy trình và mô hình chi trả.
• Kết hợp khảo sát chuyên gia (đánh giá mức độ quan trọng qua hệ số Cronbach's Alpha và Relative Index - RI) với mô hình kinh tế lượng dữ liệu bảng (FEM, REM, kiểm định Hausman test), làm rõ các nhân tố quyết định chính sách cổ tức và lượng hóa tác động của chính sách cổ tức đối với tỷ lệ tăng trưởng bền vững (SGR) cũng như khả năng thanh toán của doanh nghiệp.

Đề xuất mới về chính sách và giải pháp

• Đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện chính sách cổ tức có tính phân hóa theo từng nhóm doanh nghiệp căn cứ vào quy mô và mức lợi nhuận trên mỗi cổ phần (EPS).
• Đưa ra giải pháp dự báo khả năng hoán tệ của các khoản phải thu và chuẩn hóa quy trình ra quyết định cổ tức trong ngắn hạn và dài hạn tầm nhìn đến năm 2030.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế về quy mô mẫu và phạm vi dữ liệu: Nghiên cứu giới hạn ở 22 công ty xây dựng công trình giao thông niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2016–2020. Số lượng quan sát dữ liệu bảng tương đối nhỏ do đặc thù số lượng doanh nghiệp ngành này niêm yết chưa nhiều.
• Hạn chế về phương pháp chuyên gia: Đánh giá định tính qua bảng hỏi khảo sát phụ thuộc vào góc nhìn chủ quan của nhóm chuyên gia tài chính và cán bộ quản lý được khảo sát.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các doanh nghiệp xây dựng hạ tầng chưa niêm yết hoặc các nhóm ngành xây dựng dân dụng, công nghiệp; cập nhật chuỗi dữ liệu sau năm 2020 để phân tích biến động chính sách cổ tức trong các giai đoạn kinh tế mới.

Giá trị tham khảo

• Đối với nhà nghiên cứu, giảng viên và nghiên cứu sinh: Cung cấp tài liệu tham khảo chuyên sâu về quản trị tài chính doanh nghiệp ngành xây lắp - hạ tầng giao thông, bổ sung nguồn tư liệu thực nghiệm về mô hình FEM/REM và phương pháp khảo sát Relative Index trong phân tích chính sách cổ tức.
• Đối với cán bộ quản lý và Hội đồng quản trị doanh nghiệp xây dựng công trình giao thông: Là cẩm nang tham khảo để xây dựng quy trình phân phối lợi nhuận, lựa chọn mô hình chi trả cổ tức phù hợp với quy mô vốn và tốc độ thu hồi công nợ.
• Đối với cơ quan quản lý nhà nước và nhà đầu tư: Giúp cơ quan quản lý (Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước) hoàn thiện cơ chế công bố thông tin và chính sách thị trường; hỗ trợ nhà đầu tư có thêm cơ sở đánh giá chất lượng dòng tiền và giá trị cổ phiếu ngành xây dựng công trình giao thông.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án định nghĩa chính sách cổ tức của công ty cổ phần như thế nào?

Luận án định nghĩa chính sách cổ tức thể hiện mối quan hệ giữa phần lợi nhuận được sử dụng để chi trả cổ tức cho cổ đông ở hiện tại và phần lợi nhuận được sử dụng để tái đầu tư vào công ty để mang lại lợi ích cho cổ đông trong tương lai.

2. Mẫu nghiên cứu của luận án gồm bao nhiêu doanh nghiệp và được thu thập trong giai đoạn nào?

Mẫu nghiên cứu gồm 22 công ty xây dựng công trình giao thông niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam, được khảo sát và thu thập số liệu báo cáo trong giai đoạn 5 năm từ năm 2016 đến năm 2020.

3. Bốn nội dung chính cấu thành chính sách cổ tức được luận án phân tích là gì?

Bốn nội dung chính gồm có: (1) Hình thức chi trả cổ tức (tiền mặt, cổ phiếu, tài sản); (2) Tần suất chi trả cổ tức (số lần trả trong năm); (3) Quy trình chi trả cổ tức (ngày thông báo, ngày giao dịch không hưởng quyền, ngày chốt danh sách, ngày thanh toán); (4) Mô hình chi trả cổ tức (mô hình cổ tức ổn định, mô hình cổ tức phần dư, mô hình cổ tức ổn định mức thấp kết hợp chi trả thêm cuối năm, mô hình hệ số cổ tức ổn định).

4. Luận án sử dụng những công cụ và mô hình định lượng nào để xử lý dữ liệu?

Luận án sử dụng hệ số Cronbach's Alpha và chỉ số tương đối (Relative Index - RI) để phân tích bảng hỏi khảo sát Likert 5 bậc đối với 28 nhân tố ảnh hưởng; đồng thời sử dụng mô hình hồi quy tác động cố định (FEM), mô hình tác động ngẫu nhiên (REM) và kiểm định Hausman test để phân tích dữ liệu bảng từ báo cáo tài chính của 22 doanh nghiệp.

5. Điểm cốt lõi trong giải pháp hoàn thiện chính sách cổ tức của luận án là gì?

Điểm cốt lõi là giải pháp phân loại các công ty theo quy mô vốn và mức EPS để áp dụng mô hình chi trả cổ tức phù hợp trong ngắn hạn và dài hạn, đồng thời gắn kết quyết định cổ tức với khả năng dự báo dòng tiền hoán tệ từ các khoản phải thu.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Thị Thuỳ Dung đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về chính sách cổ tức của các công ty xây dựng công trình giao thông niêm yết tại Việt Nam giai đoạn 2016–2020. Bằng việc kết hợp phương pháp khảo sát chuyên gia và mô hình kinh tế lượng dữ liệu bảng, công trình đã làm rõ các nhân tố tác động cũng như ảnh hưởng của chính sách cổ tức tới sự tăng trưởng bền vững và an toàn tài chính của doanh nghiệp. Các giải pháp đề xuất theo nhóm quy mô và chỉ tiêu lợi nhuận mang tính ứng dụng cụ thể, đóng góp cơ sở khoa học cho công tác quản trị tài chính doanh nghiệp hạ tầng giao thông và hoạch định chính sách thị trường vốn tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Chính sách cổ tức (CSCT) là một trong ba chính sách quan trọng của chính sách tài ch nh (ch nh ách huy động, chính sách đầu tư và chính sách cổ tức) của các công ty cổ phần. Trong đ , chính sách cổ tức là một yếu tố quan trọng để các nhà quản ý điều tiết lợi nhuận giữ lại cho phát triển công ty và lợi nhuận phân phối cho các cổ đông sao cho vừa đáp ứng nhu cầu vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp, vừa đáp ứng đòi hỏi của các cổ đông quan t m đến cổ tức. Hiểu được tầm quan trọng của chính sách cổ tức, nhiều nhà khoa học trên thế giới và ở Việt Nam đã tham gia nghiên cứu về các nội dung iên quan đến chính sách này.

Tuy nhiên, các nghiên cứu phần nhiều đi ào mẫu tổng quan với các công ty ở đa dạng ngành nghề, rất nhiều các nhóm ngành cụ thể chưa được nghiên cứu tới. Ngành Xây dựng Công trình Giao thông (XDCTGT) được đánh giá à một trong những ngành trọng điểm trong nền kinh tế vì nó góp phần xây dựng nền móng cho sự phát triển cơ ở hạ tầng, đáp ứng nhu cầu đi ại và vận chuyển ngày càng tăng cao Theo định hướng phát triển nền kinh tế đến năm 2030, chủ trương của Đảng và Nhà nước cũng cho thấy sự chú trọng vào phát triển hạ tầng giao thông cho nền kinh tế. Mặc dù các công ty trong ngành đã c những thành tựu nhất định nhưng trước sự đòi hỏi ngày càng cao từ thị trường à trước sức ép cạnh tranh ngày càng lớn từ các công ty nước ngoài, các công ty XDCTGT ở VN đã ộc lộ nhiều nhược điểm trong cách thức điều hành của mình Đặc biệt là nhóm các CT XDCTGT niêm yết ở Việt Nam, đa phần các công ty trong nhóm này đều là các công ty nhà nước chuyển đổi sang mô hình cổ phần nhưng các công ty nói chung mới chỉ chú trọng ào ch nh ách đầu tư à ch nh ách tài trợ, còn CSCT th chưa nhận được sự quan t m đúng mức. Chính vì sự quan tâm chưa đúng mức đ mà iệc chi trả cổ tức còn mang tính tự phát, chưa gắn với nhu cầu đầu tư à giai đoạn phát triển của công ty cũng như chưa c t nh chiến ược trong ngắn hạn và dài hạn.

Sự thiếu hợp lí trong việc thực hiện CSCT dẫn tới việc các công ty không tối đa hoá được nguồn lực cũng như ảnh hưởng không 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tốt tới giá cổ phiếu và uy tín của các công ty ở trên thị trường. Bên cạnh đ , iệc thực hiện chi trả cổ tức không được tuân thủ nghiêm ngặt khiến nhiều nhà đầu tư ngày càng không còn đánh giá cao nh m cổ phiếu của các công ty trong ngành như trước đ y. Vì thế, việc tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện CSCT cho các CT XD CTGT niêm yết ở Việt Nam là rất cấp thiết à c ý nghĩa ới sự phát triển của các công XDCTGT niêm yết nói riêng, các công ty XD CTGTn i chung à hơn nữa là đối với sự phát triển của nền kinh tế nói chung bởi vì giao thông từ lâu nay vẫn được coi là huyết mạch của nền kinh tế. Xuất phát từ những điều trên, nghiên cứu sinh lựa chọn đề tài “Chính sách cổ tức của các công ty Xây dựng Công trình Giao thông niêm yết ở Việt Nam” để góp phần hệ thống hóa và làm rõ thêm lý luận khoa học về chính sách cổ tức, phân t ch được thực trạng CSCT của các công ty XD CTGT niêm yết ở VN, ưu nhược điểm trong CSCT để từ đ đưa ra các giải pháp hoàn thiện CSCT của các công ty XDCTGT niêm yết ở VN, góp phần giúp các công ty phát triển bền vững.

Tổng quan những công trình nghiên cứu đã công bố có liên quan đến đề tài luận án và hướng tiếp cận nghiên cứu của luận án. Những nghiên cứu trong nước 2. Nhóm những nghiên cứu tổng quan về chính sách cổ tức Các ách, giáo tr nh đã được xuất bản cùng nhau hoàn thiện hệ thống lý thuyết về CSCT ở nhiều phương diện có thể được kể tới à Giáo tr nh “Tài chính doanh nghiệp căn ản” của tác giả Nguyễn Minh Kiều (2009)[29], giáo tr nh “Tài chính doanh nghiệp ” của tác giả Bùi Văn Vần à Vũ Văn Ninh ( )[49], Giáo tr nh “Tài chính doanh nghiệp ” của tác giả Nguyễn Trung Trực (2014)[47], Giáo tr nh “Tài chính doanh nghiệp ” của Tác giả Vũ Duy Hào à Trần Văn Tuấn (2016). [22] Với cách thức tiếp cận là giáo trình, các công trình nghiên cứu trên đã hệ thống hoá toàn bộ những lý thuyết căn ản nhất về CSCT mà cũng đã được các nhà nghiên cứu trên thế giới xây dựng và phát triển trong nhiều năm qua như các khái niệm iên quan đến chính sách cổ tức, quy trình thanh toán cổ tức, các 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] hình thức cổ tức, các nhân tố ảnh hưởng tới CSCT cũng như ảnh hưởng của CSCT tới công ty.

Một số sách chuyên khảo khác như cuốn ách “CSCT à tác động của nó tới công ty - những gợi ý cho VN” của T Đào Lê Minh ( )[34], ngoài việc hệ thống lại những lý thuyết liên quan tới chính sách cổ tức, công trình nghiên cứu đã đánh giá khá toàn diện về CSCT của các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán VN trong giai đoạn 2000- , trên cơ ở đ đã đề xuất những gợi ý cho các công ty trong mẫu nghiên cứu. Sách chuyên khảo “Tài chính doanh nghiệp hiện đại” của Trần Ngọc Thơ và các tác giả NXB Thống kê (2014)[44] cũng tr nh ày hệ thống hoá lý thuyết về CSCT với rất nhiều quan điểm hiện đại về Tài chính doanh nghiệp. Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Học viện (Học viện Tài chính, 2012) của Chủ nhiệm đề tài Th Vũ Thị Hoa và các thành viên [23], “CSCT của các CTCP niêm yết ở VN - Thực trạng và giải pháp hoàn thiện” đã nêu ên được thực trạng chi trả cổ tức của các CTCP niêm yết ở VN à đưa ra các giải pháp hoàn thiện. Tuy nhiên, các đề tài chưa đi u ào nh m công ty đặc biệt nào, các giải pháp cũng chưa c t nh chất phân loại để áp dụng với từng loại hình công ty cụ thể.

Luận án tiến ĩ của tác giả Vũ Văn Ninh (Học viện Tài ch nh, năm 2008)[36], “Hoàn thiện CSCT tại các CTCP niêm yết trên thị trường chứng khoán ở VN” đã hoàn thiện cơ ở lý luận cũng như đánh giá được thực trạng CSCT à đưa ra được những điều kiện áp dụng thích hợp cho các CTCP niêm yết. Tuy nhiên, nghiên cứu đã được tiến hành cách đ y năm, c rất nhiều biến động trên thị trường VN nên cần phải có các nghiên cứu mới hơn c ự cập nhật về số liệu để các giải pháp có tính ứng dụng cho các công ty trong giai đoạn này. Trong thời gian gần đ y, uận án tiến ĩ của Bùi Thị Hà Linh (2018)[29] “Hoàn thiện CSCT tại các công ty dược niêm yết trên thị trường chứng khoán” à luận án tiến ĩ của Bạch Thị Thu Hường (2020)[26] “ CSCT của các công ty thuỷ sản niêm yết trên thị trường chứng khoán VN” à hai trong những công trình liên quan đến CSCT đã được thực hiện với số liệu cập nhật, các công tr nh đã ph n t ch 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chi tiết tình hình thực tế của các chính sách cổ tức, ưu nhược điểm của chính sách cổ tức, từ đ g p phần đưa ra các giải pháp hoàn thiện CSCT của các nhóm công ty đ Nhược điểm là các nghiên cứu chỉ đề cập tới một nhóm công ty trong nền kinh tế và còn rất nhiều ngành kinh tế khác chưa được đề cập tới. Nguyễn Kim Thu (2008)[45] đã nghiên cứu thực tế CSCT trên thế giới và đưa ra các trường hợp điển hình về chi trả cổ tức ở các công ty lớn trên thế giới.

Tuy nhiên, đề tài mới chỉ đề cập tới các công ty ở nước ngoài à chưa ph n t ch tới các công ty ở VN. Nguyễn Thị Hương ( )[31] đã ph n t ch được khái quát về CSCT và sự dụng kỹ thuật phân tích kinh tế ượng ANOVA và mô hình hồi quy để tìm ra một số đặc trưng của các công ty như các công ty đa phần chi trả tiền mặt, các nh m ngành khác nhau chưa c ự khác biệt về cổ tức một cách đáng kể. Nhóm những nghiên cứu tập trung vào các nhân tố ảnh hưởng tới chính sách cổ tức Luận án tiến ĩ của Ngô Thị Quyên (Đại học Kinh tế Quốc dân, 2016)[43], “Các nh n tố ảnh hưởng đến CSCT tại các CTCP niêm yết trên thị trường chứng khoán VN” Luận án đã ph n t ch một cách rất đầy đủ về các nhân tố ảnh hưởng đến CSCT tại các CTCP niêm yết. Tuy nhiên, trong thực tế, ngoài việc hoàn thiện CSCT dựa trên việc xem xét các nhân tố ảnh hưởng tới nó, các công ty cũng cần xem xét đến các nhân tố chịu ảnh hưởng lớn bởi những thay đổi do CSCT gây ra.

Từ đ mới có cái nhìn hoàn thiện về chính sách cổ tức Hơn nữa, đề tài đề cập tới các công ty nói chung, các kết quả nghiên cứu còn mang tính khái quát, chưa c ự ph n định đi chuyên u ào một nhóm công ty cụ thể nào. Nghiên cứu của Trương Đông Lộc(2013) [31] dụng ố iệu từ các áo cáo tài ch nh năm của công ty niêm yết, kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ chi trả cổ tức của các công ty phụ thuộc ào các nh n tố au ( ) Thu nhập trên mỗi cổ phần ( ) Thời gian hoạt động của công ty ( ) Tỷ ệ nợ trên tổng nguồn ốn à ( ) Tỷ ệ cổ phiếu được ở hữu ởi Nhà nước Nghiên cứu đã được thực hiện cách đ y khá u à các công ty trong mẫu nghiên cứu được lựa chọn ngẫu nhiên không c đặc trưng g cụ thể. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.