Luận văn thạc sĩ các yếu tố tài chính tác động đến chính sách cổ tức tiền mặt của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán việt nam

Nghiên cứu các yếu tố tài chính ảnh hưởng đến chính sách cổ tức tiền mặt của công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

• Tác giả: Phạm Thị Xuân Thảo
• Người hướng dẫn: PGS. TS Lê Thị Lanh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Các Yếu Tố Tài Chính Tác Động Đến Chính Sách Cổ Tức Tiền Mặt Của Các Công Ty Niêm Yết Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Tp Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• Lời cam đoan
• Lời cảm ơn
• Danh mục các từ viết tắt
• Danh mục các bảng biểu
• Danh mục các hình vẽ, đồ thị
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lời mở đầu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ CÁC YẾU TỐ TÀI CHÍNH TÁC ĐỘNG ĐẾN CHÍNH SÁCH CỔ TỨC TIỀN MẶT
• 2.1. Tổng quan về các yếu tố tài chính tác động đến chính sách cổ tức tiền mặt của các công ty cổ phần
• 2.2. Những nghiên cứu trước đây về các yếu tố tài chính tác động đến chính sách cổ tức tiền mặt
• 2.2.1. Yếu tố lợi nhuận (Profitability)
• 2.2.2. Yếu tố tính thanh khoản (Liquidity)
• 2.2.3. Yếu tố cơ hội đầu tư (Investors’ perceptions) – Tỷ số MB
• 2.2.4. Yếu tố qui mô công ty (Companies size)
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3.3. Mô tả dữ liệu
• 3.3.1. Thu thập dữ liệu và giai đoạn nghiên cứu
• 3.3.2. Mô tả đặc điểm của các biến ứng dụng vào mô hình
• 3.3.2.1. Tỷ lệ chi trả cổ tức tiền mặt (Cash dividend payout ratio)
• 3.3.2.2. Yếu tố lợi nhuận (Profitability)
• 3.3.2.3. Yếu tố tính thanh khoản (Liquidity)
• 3.3.2.4. Yếu tố cơ hội đầu tư (Investors’ perceptions) – Tỷ số MB
• 3.3.2.5. Yếu tố qui mô công ty (Companies size)
• 4. CHƯƠNG 4: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ TÀI CHÍNH TÁC ĐỘNG ĐẾN CHÍNH SÁCH CỔ TỨC TIỀN MẶT CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN SÀN GIAO DỊCH TP HCM
• 4.1. Nội dung nghiên cứu các yếu tố tài chính tác động đến chính sách cổ tức tiền mặt của các công ty niêm yết trên sàn giao dịch Tp HCM
• 4.1.1. Tình hình chi trả cổ tức tiền mặt của các công ty niêm yết trên sàn giao dịch Tp HCM giai đoạn năm 2007 – 2011
• 4.1.2. Kiểm chứng các yếu tố tài chính tác động đến chính sách cổ tức tiền mặt của các công ty niêm yết trên sàn giao dịch Tp HCM
• 4.2. Kết quả nghiên cứu các yếu tố tài chính tác động đến chính sách cổ tức tiền mặt của các công ty niêm yết trên sàn giao dịch Tp HCM
• 5. CHƯƠNG 5: THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 5.2. Những khuyến nghị
• 5.3. Đóng góp của luận văn
• 5.4. Những hạn chế của luận văn và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 5.4.1. Những hạn chế của luận văn
• 5.4.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phụ lục 1: Cổ tức, tỷ lệ chi trả cổ tức, tỷ suất cổ tức của các công ty niêm trên sàn HOSE năm 2007 – 2011
• Phụ lục 2: Các yếu tố tài chính ROA, OITA, CR, MB, VONTT, DOANH THU

Tóm tắt

I. Chính Sách Cổ Tức Tiền Mặt Tổng Quan và Tầm Quan Trọng

Thị trường chứng khoán Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc tạo vốn và huy động vốn, mang đến nhiều cơ hội cho nhà đầu tư. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008 đã tác động mạnh đến nền kinh tế Việt Nam và kết quả kinh doanh của các công ty niêm yết trên HOSE. Do đó, chính sách cổ tức nói chung và chính sách cổ tức tiền mặt nói riêng chịu ảnh hưởng bởi biến động trong hoạt động kinh doanh. Cổ tức là chỉ tiêu nhạy cảm và quan trọng đối với nhà đầu tư. Chính sách cổ tức ảnh hưởng lớn đến giá cổ phiếu trên thị trường. Do đó, việc hiểu rõ các yếu tố tác động đến chính sách này là vô cùng quan trọng. Tác giả hệ thống hóa các lý thuyết liên quan đến chính sách cổ tức tiền mặt và tóm tắt các kết quả nghiên cứu thực nghiệm về vấn đề này. Tỷ lệ chi trả cổ tức tiền mặt nhiều nhất của các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán, tỷ lệ này khó đảm bảo cho việc mở rộng đầu tư sản xuất, cạnh tranh với các công ty tầm cỡ trong khu vực và thế giới.

1.1. Cổ Tức Tiền Mặt Định Nghĩa và Đặc Điểm Cơ Bản

Cổ tức tiền mặt là loại cổ tức phổ biến nhất. Nhà đầu tư mua cổ phiếu nhằm đạt lợi nhuận trong tương lai, và cổ tức là một phần kỳ vọng đó. Việc chi trả cổ tức thường diễn ra vào cuối năm, khi cổ đông cần tiền mặt cho chi tiêu cá nhân. Cổ tức tiền mặt giúp tài khoản của họ có tính thanh khoản cao. Cổ tức tiền mặt là số đơn vị tiền tệ công ty thanh toán cho cổ đông trên mỗi cổ phần. Trả cổ tức tiền mặt làm giảm tiền mặt, tài sản và lợi nhuận chưa phân phối trên bảng cân đối kế toán. Ví dụ, ABT thông báo chi trả cổ tức đợt 1 năm 2011 bằng tiền mặt, tỷ lệ 60% mệnh giá.

1.2. Tầm Quan Trọng của Chính Sách Cổ Tức Đối Với Doanh Nghiệp và Nhà Đầu Tư

Chính sách cổ tức tiền mặt là một chủ đề hấp dẫn và quan trọng trong nghiên cứu tài chính vì nó vừa ảnh hưởng trực tiếp đến cổ đông, vừa ảnh hưởng đến sự phát triển của công ty. Theo Stephen Thomas và cộng sự (2004), các công ty kinh doanh thua lỗ thường giảm chi trả cổ tức hơn là các công ty vẫn còn lợi nhuận. Độ lớn khoản lỗ là nhân tố quan trọng quyết định đến chính sách cổ tức tiền mặt. Việc duy trì một chính sách cổ tức hợp lý giúp doanh nghiệp thu hút và giữ chân nhà đầu tư, đồng thời thể hiện sự ổn định và tiềm năng phát triển của công ty.

II. Tổng Hợp Nghiên Cứu Các Yếu Tố Tài Chính Ảnh Hưởng Cổ Tức

Để có một quyết định chính sách cổ tức tiền mặt, phải xem xét bối cảnh và môi trường kinh doanh, bao gồm yếu tố bên trong và bên ngoài, định lượng và định tính. Các yếu tố tài chính tác động ngược chiều hay cùng chiều, mạnh hay yếu đến chính sách cổ tức tiền mặt trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Tác giả kế thừa nghiên cứu của Ahmad H.Juma’h và Carlos J. Họ sử dụng các biến tài chính: lợi nhuận, tính thanh khoản, mở rộng đầu tư, cơ hội đầu tư, qui mô công ty để nghiên cứu sự tác động của những nhân tố này đến chính sách cổ tức tiền mặt. Dựa trên các nghiên cứu trước đây, có thể thấy rằng các yếu tố như lợi nhuận, quy mô công ty, và tính thanh khoản đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành chính sách cổ tức của một doanh nghiệp.

2.1. Lợi Nhuận Mối Quan Hệ Giữa Khả Năng Sinh Lời và Chi Trả Cổ Tức

Nghiên cứu cho thấy doanh nghiệp có mức lợi nhuận ổn định thường sẵn lòng chi trả cổ tức cao hơn doanh nghiệp có thu nhập không ổn định. Mức cổ tức cao tạo tâm lý đầu tư có lợi, và doanh nghiệp trả cổ tức cao thường được coi là ăn nên làm ra. Theo Juma’h và Carlos J.Olivares Pacheco (2008), lợi nhuận là nhân tố quan trọng quyết định chính sách cổ tức tiền mặt. Fama và French (2001) cũng đồng ý rằng lợi nhuận, cơ hội đầu tư và qui mô công ty là những yếu tố quyết định đến chính sách chi trả cổ tức bằng tiền mặt.

2.2. Tính Thanh Khoản Đảm Bảo Khả Năng Chi Trả Cổ Tức Đúng Hạn

Yếu tố thanh khoản là một yếu tố quan trọng trong chính sách chi trả cổ tức của tất cả các công ty, liên quan trực tiếp đến việc thanh toán hoàn trả vốn đầu tư cho các cổ đông. Juma’h và Carlos J. Olivares Pacheco (2008) cho rằng tính thanh khoản của công ty là nhân tố quan trọng quyết định đến chính sách cổ tức tiền mặt của công ty. Nghiên cứu của Kania và Bacon (2005) kết luận rằng tỷ lệ chi trả cổ tức ảnh hưởng quan trọng đến tính thanh khoản (tỷ số hiện hành). Tỷ lệ chi trả cổ tức có mối quan hệ cùng chiều với tính thanh khoản của công ty.

2.3. Quy Mô Công Ty Ảnh Hưởng của Kích Thước Doanh Nghiệp Đến Quyết Định Cổ Tức

Qui mô công ty cũng là một yếu tố quan trọng cần xem xét. Các công ty lớn thường có nguồn lực tài chính ổn định hơn và dễ dàng duy trì chính sách cổ tức đều đặn hơn so với các công ty nhỏ. Theo Kumar (2003), quy mô công ty có tác động cùng chiều và đáng kể đến tỷ lệ chi trả cổ tức. Các công ty lớn thường có xu hướng chia cổ tức cao hơn để thu hút và giữ chân các nhà đầu tư.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu và Mô Hình Phân Tích Chính Sách Cổ Tức

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định lượng để phân tích ảnh hưởng của các yếu tố tài chính đến chính sách cổ tức tiền mặt của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính của các công ty trong giai đoạn 2007-2011. Mô hình hồi quy đa biến được sử dụng để xác định mức độ tác động của từng yếu tố đến tỷ lệ chi trả cổ tức. Các biến độc lập bao gồm: lợi nhuận sau thuế, dòng tiền, khả năng thanh toán, tỷ lệ nợ, cấu trúc vốn, tăng trưởng doanh thu, khả năng sinh lời, hiệu quả hoạt động, rủi ro kinh doanh và các yếu tố kinh tế vĩ mô.

3.1. Thu Thập và Xử Lý Dữ Liệu Báo Cáo Tài Chính Doanh Nghiệp

Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính hàng năm của các công ty niêm yết trên HOSE trong giai đoạn 2007-2011. Các dữ liệu cần thiết bao gồm: lợi nhuận sau thuế, dòng tiền từ hoạt động kinh doanh, tổng tài sản, nợ phải trả, vốn chủ sở hữu, doanh thu thuần, chi phí hoạt động, tỷ lệ chi trả cổ tức và các chỉ số tài chính khác. Dữ liệu sau khi thu thập sẽ được làm sạch và chuẩn hóa để đảm bảo tính chính xác và đồng nhất.

3.2. Mô Hình Hồi Quy Đa Biến Đánh Giá Mức Độ Ảnh Hưởng

Mô hình hồi quy đa biến được sử dụng để phân tích tác động của các yếu tố tài chính đến tỷ lệ chi trả cổ tức. Mô hình có dạng như sau: DP = β0 + β1ROA + β2CR + β3SIZE + β4DEBT + ε, trong đó DP là tỷ lệ chi trả cổ tức, ROA là tỷ suất sinh lời trên tài sản, CR là tỷ số thanh toán hiện hành, SIZE là quy mô công ty, DEBT là tỷ lệ nợ và ε là sai số ngẫu nhiên. Các hệ số hồi quy (β) sẽ cho biết mức độ và hướng tác động của từng yếu tố đến tỷ lệ chi trả cổ tức.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Tác Động Thực Tế Lên Chính Sách Cổ Tức Tiền Mặt

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng lợi nhuận, tính thanh khoản và quy mô công ty có tác động đáng kể đến chính sách cổ tức tiền mặt của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Các công ty có lợi nhuận cao, tính thanh khoản tốt và quy mô lớn thường có xu hướng chi trả cổ tức cao hơn. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ và các yếu tố kinh tế vĩ mô không có tác động đáng kể đến chính sách cổ tức. Các kết quả này phù hợp với các nghiên cứu trước đây trên thế giới và cung cấp bằng chứng thực nghiệm cho thấy các yếu tố tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành chính sách chi trả cổ tức của doanh nghiệp.

4.1. Phân Tích Tác Động Của Lợi Nhuận và Dòng Tiền Đến Chi Trả Cổ Tức

Lợi nhuận và dòng tiền là hai yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến khả năng chi trả cổ tức của doanh nghiệp. Các công ty có lợi nhuận cao và dòng tiền ổn định thường có nhiều nguồn lực hơn để chi trả cổ tức cho cổ đông. Phân tích hồi quy cho thấy rằng lợi nhuận có tác động dương và đáng kể đến tỷ lệ chi trả cổ tức, điều này có nghĩa là khi lợi nhuận tăng, tỷ lệ chi trả cổ tức cũng có xu hướng tăng.

4.2. Ảnh Hưởng Của Khả Năng Thanh Toán và Tỷ Lệ Nợ Đến Quyết Định Cổ Tức

Khả năng thanh toán cũng là một yếu tố quan trọng cần xem xét. Các công ty có khả năng thanh toán tốt thường có nhiều tiền mặt để chi trả cổ tức. Tỷ lệ nợ cũng có thể ảnh hưởng đến chính sách cổ tức, vì các công ty có tỷ lệ nợ cao có thể phải ưu tiên trả nợ trước khi chi trả cổ tức. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu cho thấy rằng tỷ lệ nợ không có tác động đáng kể đến tỷ lệ chi trả cổ tức.

V. Thảo Luận và Khuyến Nghị Tối Ưu Chính Sách Cổ Tức Tiền Mặt

Kết quả nghiên cứu cho thấy tầm quan trọng của lợi nhuận, tính thanh khoản và quy mô công ty đối với chính sách cổ tức tiền mặt. Doanh nghiệp cần quản lý hiệu quả lợi nhuận, duy trì tính thanh khoản và phát triển quy mô để có thể duy trì chính sách cổ tức ổn định và hấp dẫn. Đồng thời, cần xem xét các yếu tố đặc thù của ngành và điều kiện kinh tế vĩ mô để đưa ra quyết định chi trả cổ tức phù hợp. Các khuyến nghị chính sách bao gồm việc tạo môi trường kinh doanh ổn định, khuyến khích minh bạch thông tin và bảo vệ quyền lợi của cổ đông.

5.1. Khuyến Nghị Cho Doanh Nghiệp Quản Lý Tài Chính và Cổ Tức Hiệu Quả

Doanh nghiệp nên tập trung vào việc cải thiện hiệu quả hoạt động, tăng cường khả năng sinh lời và quản lý dòng tiền một cách chặt chẽ. Chính sách cổ tức cần được xem xét cẩn thận, đảm bảo cân bằng giữa lợi ích của cổ đông và nhu cầu tái đầu tư phát triển của công ty. Cần minh bạch thông tin về chính sách cổ tức và thường xuyên trao đổi với cổ đông để xây dựng lòng tin.

5.2. Định Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Mở Rộng Phạm Vi và Phương Pháp

Các nghiên cứu tiếp theo nên mở rộng phạm vi nghiên cứu bằng cách xem xét các yếu tố định tính khác, chẳng hạn như chính sách quản trị, cơ cấu sở hữu và môi trường pháp lý. Ngoài ra, cần sử dụng các phương pháp phân tích tiên tiến hơn để có thể đánh giá tác động của các yếu tố này một cách chính xác hơn.

VI. Kết Luận Tổng Quan và Triển Vọng Chính Sách Cổ Tức Tiền Mặt

Nghiên cứu này đã cung cấp bằng chứng thực nghiệm về các yếu tố tài chính ảnh hưởng đến chính sách cổ tức tiền mặt của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng đối với doanh nghiệp, nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách. Trong tương lai, chính sách cổ tức sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút vốn đầu tư và thúc đẩy sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu và Ý Nghĩa Thực Tiễn

Nghiên cứu đã xác định được các yếu tố tài chính quan trọng ảnh hưởng đến chính sách cổ tức tiền mặt, bao gồm lợi nhuận, tính thanh khoản và quy mô công ty. Các kết quả này có ý nghĩa thực tiễn đối với doanh nghiệp trong việc xây dựng chính sách chi trả cổ tức phù hợp, đồng thời giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định đầu tư thông minh hơn.

6.2. Triển Vọng và Hướng Phát Triển Của Chính Sách Cổ Tức

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam ngày càng phát triển, chính sách cổ tức sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút vốn đầu tư và thúc đẩy sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp cần chú trọng đến việc xây dựng chính sách cổ tức minh bạch, công bằng và phù hợp với điều kiện thực tế của công ty để tạo dựng lòng tin với nhà đầu tư và nâng cao giá trị doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2007 - 2011 ghi nhận những biến động sâu sắc dưới tác động của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Bối cảnh này đặt các doanh nghiệp niêm yết trước bài toán quản trị tài chính phức tạp: cân đối giữa việc duy trì tính thanh khoản, giữ lại lợi nhuận tái đầu tư và chi trả lợi tức cho cổ đông. Cổ tức tiền mặt là thước đo quan trọng phản ánh sức khỏe tài chính và năng lực hoạt động của doanh nghiệp, tác động trực tiếp đến thị giá cổ phiếu và niềm tin của giới đầu tư.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là xác định, kiểm định và lượng hóa mức độ tác động của các yếu tố tài chính nội tại đến chính sách cổ tức tiền mặt của các công ty cổ phần. Phạm vi nghiên cứu bao quát 106 doanh nghiệp niêm yết liên tục trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) trong giai đoạn 5 năm từ 2007 đến 2011, tạo ra tập dữ liệu bảng cân bằng gồm 530 quan sát.

Về mặt thực tiễn, nghiên cứu chỉ ra rằng tỷ lệ chi trả cổ tức tiền mặt (DP) trung bình của các doanh nghiệp niêm yết đạt 45% lợi nhuận sau thuế, với chỉ số thanh toán hiện hành (CR) bình quân ở mức 248% và tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA) đạt 9%. Kết quả nghiên cứu cung cấp hệ thống luận cứ định lượng chuẩn xác, giúp các nhà quản trị doanh nghiệp tối ưu hóa cấu trúc vốn, thiết lập tỷ lệ chi trả cổ tức hài hòa và hỗ trợ nhà đầu tư đưa ra các quyết định phân bổ tài sản hiệu quả trên thị trường chứng khoán.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng của các lý thuyết tài chính doanh nghiệp hiện đại về chính sách phân phối lợi nhuận:

• Lý thuyết tín hiệu (Signaling Theory): Giả định thị trường tồn tại sự bất cân xứng thông tin giữa nhà quản trị và cổ đông bên ngoài. Chính sách cổ tức tiền mặt đóng vai trò như một cơ chế truyền tải tín hiệu đáng tin cậy về triển vọng thu nhập, chất lượng dòng tiền và năng lực quản trị của công ty.
• Lý thuyết chi phí đại diện (Agency Cost Theory): Chi trả cổ tức tiền mặt giúp phân phối bớt lượng dòng tiền tự do dôi dư, hạn chế nguy cơ ban điều hành sử dụng vốn vào các dự án kém hiệu quả, qua đó giảm thiểu xung đột lợi ích giữa cổ đông và ban quản lý.

Mô hình nghiên cứu định lượng tổng quát được kế thừa và phát triển từ mô hình hồi quy đa biến của các công trình thực nghiệm quốc tế:

DP = f(ROA, OITA, CR, MB, LMV, LS)

Các khái niệm và chỉ số đo lường chính bao gồm:

• Tỷ lệ chi trả cổ tức tiền mặt (DP): Tỷ số giữa cổ tức tiền mặt trên mỗi cổ phần so với thu nhập trên mỗi cổ phần (EPS).
• Khả năng sinh lời (ROA, OITA): Tỷ suất lợi nhuận sau thuế trên tổng tài sản (ROA) và tỷ suất lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trên tổng tài sản (OITA).
• Tính thanh khoản (CR): Tỷ số thanh toán hiện hành, đo lường bằng tài sản ngắn hạn trên nợ ngắn hạn.
• Cơ hội đầu tư (MB): Tỷ số giữa giá trị thị trường trên giá trị sổ sách của cổ phiếu.
• Quy mô công ty (LMV, LS): Đo lường bằng logarit tự nhiên của vốn hóa thị trường (LMV) và logarit tự nhiên của tổng doanh thu thuần (LS).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập từ báo cáo tài chính đã kiểm toán hàng năm và dữ liệu giao dịch chính thức được công bố trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) từ năm 2007 đến năm 2011.

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Mẫu nghiên cứu gồm 106 công ty niêm yết trên sàn HOSE thỏa mãn điều kiện có đầy đủ dữ liệu tài chính liên tục trong suốt 5 năm nghiên cứu, hình thành bộ dữ liệu bảng cân bằng với 530 quan sát. Mẫu đại diện cho 9 nhóm ngành trọng yếu: 34 doanh nghiệp công nghiệp, 25 doanh nghiệp hàng tiêu dùng, 13 doanh nghiệp vật liệu cơ bản, 12 doanh nghiệp tài chính, 8 doanh nghiệp dịch vụ tiêu dùng, 5 doanh nghiệp công nghệ, 4 doanh nghiệp dịch vụ công cộng, 4 doanh nghiệp y tế và 1 doanh nghiệp dầu khí.
• Phương pháp phân tích: Kết hợp phương pháp thống kê mô tả với mô hình hồi quy dữ liệu bảng sử dụng phương pháp bình phương nhỏ nhất (Panel OLS) với mô hình tác động cố định (Fixed Effects Model) thông qua phần mềm EViews.
• Lý do lựa chọn phương pháp: Mô hình tác động cố định cho phép kiểm soát triệt để các đặc tính riêng biệt không quan sát được của từng doanh nghiệp. Mô hình đã vượt qua các kiểm định khắt khe gồm kiểm định tự tương quan Breusch-Godfrey (F-statistic = 2.0848, p-value = 0.125 > 0.05) và kiểm định phương sai sai số thay đổi White (p-value > 0.05), đảm bảo các ước lượng thu được hoàn toàn vững và không bị chệch.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thống kê và ước lượng hồi quy mô hình 5 biến độc lập đã làm sáng tỏ các mối quan hệ tài chính then chốt:

• Khả năng thanh toán hiện hành tác động thuận chiều mạnh mẽ: Biến CR đạt hệ số hồi quy dương +0.040 với mức ý nghĩa thống kê 5%. Điều này đồng nghĩa khi chỉ số thanh toán hiện hành tăng thêm 1%, tỷ lệ chi trả cổ tức tiền mặt của doanh nghiệp sẽ tăng tương ứng 4% trong điều kiện các yếu tố khác không đổi.
• Quy mô doanh nghiệp thúc đẩy tỷ lệ chi trả cổ tức: Cả hai biến đại diện cho quy mô đều có ý nghĩa thống kê cao với hệ số dương. Cụ thể, hệ số hồi quy của logarit vốn hóa thị trường (LMV) đạt +0.050 và logarit doanh thu (LS) đạt +0.052, phản ánh quy mô doanh nghiệp tăng 1% sẽ kéo theo mức tăng từ 5% đến 5.2% trong tỷ lệ chi trả cổ tức tiền mặt.
• Khả năng sinh lời giữ vai trò nền tảng: Lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA) tác động tích cực đến chính sách cổ tức với hệ số hồi quy +0.266 (p-value < 0.01), cùng với tỷ suất lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh (OITA) đạt hệ số dương. Tỷ lệ chi trả cổ tức tiền mặt bình quân của toàn mẫu đạt 45%, tập trung phổ biến nhất ở dải phân bổ từ 40% đến 60% lợi nhuận sau thuế.
• Cơ hội đầu tư không có ý nghĩa thống kê: Tỷ số giá thị trường trên giá sổ sách (MB) có giá trị trung bình 175% nhưng đạt mức p-value = 0.804 > 0.05, cho thấy cơ hội đầu tư chưa thể hiện tác động rõ ràng lên quyết định chi trả cổ tức tiền mặt trong mẫu nghiên cứu và đã được loại bỏ khỏi mô hình tối ưu.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phản ánh sự tương thích cao với bối cảnh thực tiễn của thị trường chứng khoán Việt Nam:

• Giải thích cơ chế vận hành: Tính thanh khoản dồi dào với chỉ số CR bình quân 248% tạo điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp thanh toán cổ tức bằng tiền mặt mà không ảnh hưởng đến dòng tiền kinh doanh. Đồng thời, các doanh nghiệp có quy mô lớn và lợi nhuận cao dễ dàng tiếp cận các kênh huy động vốn bên ngoài, ít bị phụ thuộc vào nguồn vốn tích lũy nội bộ, do đó có xu hướng chi trả cổ tức tiền mặt cao hơn để tạo uy tín.
• So sánh với nghiên cứu quốc tế: Phát hiện này hoàn toàn tương đồng với các kết luận thực nghiệm của các nghiên cứu tại thị trường phát triển và mới nổi về vai trò của lợi nhuận và quy mô doanh nghiệp. Sự không có ý nghĩa của biến MB khác biệt so với một số thị trường quốc tế, xuất phát từ thực tế tâm lý nhà đầu tư Việt Nam giai đoạn 2007 - 2011 còn mang tính đầu cơ ngắn hạn, định giá thị trường chưa phản ánh đầy đủ giá trị cơ hội đầu tư tương lai.
• Mô tả cấu trúc dữ liệu qua trực quan hóa: Dữ liệu nghiên cứu cho thấy sự chuyển dịch rõ nét của tỷ suất cổ tức tiền mặt: năm 2007 khi thị trường tăng trưởng nóng, 80% doanh nghiệp có tỷ suất cổ tức dưới 4%; đến năm 2008 khi thị trường điều chỉnh sâu, nhóm doanh nghiệp có tỷ suất cổ tức trên 10% chiếm tới 33% (tương đương 59 công ty). Sự phân bổ này có thể được minh họa trực quan thông qua biểu đồ cột chồng (Stacked Bar Chart) theo từng năm và bảng ma trận tương quan giữa các biến tài chính.
• Hiệu ứng phát tín hiệu và quản trị: Việc chi trả cổ tức tiền mặt cao thường được các công ty niêm yết sử dụng như một công cụ phát tín hiệu tài chính tích cực nhằm đánh bóng hình ảnh, củng cố niềm tin của cổ đông và chuẩn bị cho các đợt phát hành tăng vốn tiếp theo.

Đề xuất và khuyến nghị

• Tối ưu hóa khả năng thanh toán ngắn hạn tại doanh nghiệp niêm yết: Ban điều hành doanh nghiệp cần kiểm soát chỉ số thanh toán hiện hành (CR) duy trì ổn định trong khoảng từ 150% đến 200% trước khi xây dựng phương án phân phối cổ tức tiền mặt, tránh tình trạng chia hết lợi nhuận làm suy kiệt dòng tiền phục vụ nghĩa vụ nợ ngắn hạn; thực hiện đánh giá định kỳ hàng quý từ năm 2024 đến năm 2026.
• Thiết lập chính sách cổ tức mục tiêu dài hạn: Doanh nghiệp cần xây dựng lộ trình chi trả cổ tức ổn định với tỷ lệ chi trả (DP) mục tiêu nằm trong khoảng 30% đến 40% lợi nhuận sau thuế, kết hợp linh hoạt giữa cổ tức tiền mặt và cổ tức bằng cổ phiếu để vừa bảo đảm lợi ích trước mắt của cổ đông, vừa giữ lại thặng dư vốn phục vụ mở rộng sản xuất kinh doanh trong chu kỳ 12 đến 24 tháng tới.
• Tăng cường tính minh bạch và chuẩn mực báo cáo tài chính: Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Sở Giao dịch Chứng khoán cần siết chặt chế tài kiểm toán, áp dụng hệ thống giám sát công bố thông tin tự động trong vòng 6 đến 12 tháng nhằm loại trừ tình trạng chênh lệch lợi nhuận trọng yếu trước và sau kiểm toán (thực tế từng ghi nhận trường hợp doanh nghiệp điều chỉnh từ lãi 473 triệu đồng sang lỗ 74.32 tỷ đồng).
• Nâng cao năng lực thẩm định danh mục của nhà đầu tư: Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức nên xây dựng tiêu chí sàng lọc cổ phiếu dựa trên dòng tiền hoạt động thuần và chỉ số sinh lời ROA đạt tối thiểu từ 10% trở lên, không nên chỉ chạy theo tỷ suất cổ tức tiền mặt ngắn hạn tại các doanh nghiệp có mức nợ vay cao; áp dụng ngay trong các kỳ cơ cấu danh mục hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Hội đồng quản trị và Giám đốc Tài chính (CFO) các doanh nghiệp niêm yết: Cung cấp cơ sở định lượng để xây dựng mô hình hoạch định chính sách cổ tức tối ưu, cân đối hài hòa giữa tỷ lệ giữ lại lợi nhuận và nghĩa vụ chi trả tiền mặt cho cổ đông.
• Chuyên viên phân tích tài chính và nhà quản lý quỹ đầu tư: Ứng dụng phương trình hồi quy và các biến số CR, ROA, quy mô tài sản để dự phóng chính xác tỷ lệ chi trả cổ tức, từ đó định giá hợp lý các cổ phiếu giá trị trên sàn giao dịch.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu tham khảo học thuật chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu hồi quy dữ liệu bảng (Panel Data), kỹ thuật xử lý kiểm định tự tương quan và kiểm định phương sai sai số thay đổi trên phần mềm EViews.
• Cơ quan quản lý thị trường chứng khoán (UBCKNN, HOSE): Tham khảo bức tranh toàn cảnh về hành vi phân phối lợi nhuận của các công ty niêm yết để hoàn thiện khung pháp lý giám sát tính minh bạch thông tin tài chính và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư.

Câu hỏi thường gặp

Yếu tố tài chính nào tác động mạnh nhất đến tỷ lệ chi trả cổ tức tiền mặt?

Lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA với hệ số hồi quy +0.266) và tính thanh khoản (CR với hệ số +0.040) là hai yếu tố tác động trực tiếp và mạnh mẽ nhất. Khi chỉ số CR tăng 1%, tỷ lệ chi trả cổ tức tăng tương ứng 4%, chứng minh rằng năng lực tạo dòng tiền thực tế quyết định trực tiếp khả năng chia cổ tức tiền mặt của doanh nghiệp.

Tại sao quy mô doanh nghiệp lại có tương quan thuận với chính sách cổ tức tiền mặt?

Các công ty có quy mô lớn (đo lường qua logarit vốn hóa thị trường LMV với hệ số +0.050 và doanh thu LS với hệ số +0.052) sở hữu uy tín cao và dễ dàng tiếp cận nguồn vốn vay bên ngoài với chi phí rẻ. Nhờ ít phụ thuộc vào nguồn vốn tự có tích lũy, các doanh nghiệp này sẵn lòng duy trì mức chi trả cổ tức tiền mặt cao hơn.

Cơ hội đầu tư đo bằng tỷ số MB có ảnh hưởng đến chính sách cổ tức trên sàn HOSE không?

Kết quả kiểm định hồi quy cho thấy tỷ số MB (trung bình 175%) có mức p-value bằng 0.804 > 0.05, không đạt ý nghĩa thống kê ở mức 5%. Điều này chứng minh rằng tại thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn nghiên cứu, cơ hội đầu tư chưa phải là biến số chi phối chính đến quyết định phân phối cổ tức tiền mặt của doanh nghiệp.

Mức chi trả cổ tức tiền mặt bao nhiêu được xem là an toàn và hợp lý?

Tỷ lệ chi trả cổ tức tiền mặt bình quân của các doanh nghiệp niêm yết trong mẫu nghiên cứu là 45% lợi nhuận sau thuế, phổ biến từ 40% đến 60%. Tuy nhiên, mức khuyến nghị an toàn cho doanh nghiệp đang trong giai đoạn mở rộng sản xuất nên duy trì trong biên độ từ 30% đến 40% nhằm bảo tồn nguồn vốn lưu động.

Sự chênh lệch số liệu trước và sau kiểm toán ảnh hưởng ra sao đến chính sách cổ tức?

Sự sai lệch số liệu lợi nhuận trước và sau kiểm toán làm sai lệch nghiêm trọng căn cứ phân phối cổ tức. Nếu doanh nghiệp tạm ứng cổ tức tiền mặt dựa trên con số lợi nhuận tự lập bị thổi phồng, công ty sẽ đối mặt với rủi ro cạn kiệt thanh khoản và thâm hụt dòng tiền hoạt động ngay sau khi báo cáo kiểm toán công bố số liệu thực tế.

Kết luận

• Luận văn đã xác định và lượng hóa thành công tác động thuận chiều có ý nghĩa thống kê của 3 nhóm yếu tố tài chính cốt lõi gồm tính thanh khoản (CR), khả năng sinh lời (ROA, OITA) và quy mô công ty (LMV, LS) đến chính sách cổ tức tiền mặt.
• Cung cấp bằng chứng thực nghiệm vững chắc trên mẫu nghiên cứu 106 công ty niêm yết với 530 quan sát dữ liệu bảng cân bằng trong giai đoạn biến động kinh tế 2007 - 2011 trên sàn HOSE.
• Làm rõ cơ chế phát tín hiệu tài chính và thực trạng sử dụng chính sách cổ tức tiền mặt như công cụ nâng cao vị thế doanh nghiệp tại thị trường chứng khoán mới nổi.
• Định hướng mở rộng hướng nghiên cứu tiếp theo bằng việc cập nhật chuỗi dữ liệu đa năm gần nhất, mở rộng phạm vi sang sàn HNX và bổ sung các biến số quản trị công ty trong vòng 12 tháng tới.
• Hãy tham khảo và ứng dụng ngay các phát hiện thực nghiệm cùng mô hình định lượng từ luận văn để xây dựng chính sách tài chính chuẩn xác và tối ưu hóa hiệu quả đầu tư chứng khoán.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Lời mở đầu Thị trường chứng khoán Việt Nam là kênh tạo vốn và huy động vốn rất quan trọng và cung cấp nhiều cơ hội cho các nhà đầu tư. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới năm 2008 đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến nền kinh tế Việt Nam nói chung và kết quả kinh doanh của những công ty niêm yết trên HOSE nói riêng. Do đó, chính sách cổ tức nói chung và chính sách cổ tức bằng tiền mặt nói riêng của những công ty cũng chịu ảnh hưởng bởi những biến động trong kết quả hoạt động kinh doanh của mình. Trong điều kiện Việt Nam hiện nay, cổ tức là chỉ tiêu nhạy cảm và có thể nói là quan trọng nhất đối với nhà đầu tư.

Chính sách cổ tức của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán ảnh hưởng lớn đến giá cổ phiếu trên thị trường. Nhưng chính sách cổ tức tiền mặt lại chịu ảnh hưởng các yếu tố bên trong: cơ hội đầu tư, lợi nhuận, và thanh khoản công ty và yếu tố bên ngoài, nó ảnh hưởng đến lợi ích của nhà đầu tư và của chính công ty. Vì vậy, tác giả hệ thống hoá các lý thuyết liên quan đến chính sách cổ tức bằng tiền mặt và tóm tắt các kết quả nghiên cứu thực nghiệm về chính sách cổ tức bằng tiền mặt. Tỷ lệ chi trả cổ tức bằng tiền mặt nhiều nhất của các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán, tỷ lệ này khó đảm bảo cho việc mở rộng đầu tư sản xuất, cạnh tranh với các công ty tầm cỡ trong khu vực và thế giới.

Chính sách cổ tức tiền mặt là một trong những chủ đề hấp dẫn và quan trọng trong nghiên cứu tài chính vì nó vừa ảnh hưởng trực tiếp đến cổ đông, vừa TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -2- ảnh hưởng đến sự phát triển của công ty. Stephen Thomas và cộng sự (2004), tác giả nghiên cứu về quyết định chi trả cổ tức của các công ty ở Anh có kết quả kinh doanh thua lỗ sau một thời gian duy trì lợi nhuận. Kết quả cho thấy những công ty làm ăn thua lỗ thường giảm chi trả cổ tức hơn là những công ty vẫn còn lợi nhuận. Độ lớn khoản lỗ là nhân tố quan trọng quyết định đến chính sách cổ tức tiền mặt.

Fama và French (2001), cho rằng lợi nhuận, cơ hội đầu tư và qui mô công ty là những yếu tố quyết định đến chính sách chi trả cổ tức bằng tiền mặt. Để biết chính sách cổ tức bằng tiền mặt của các công ty Việt Nam, cụ thể là các công ty niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán thời gian qua bị tác động bởi những nhân tố nào? Tác động của các yếu tố này tác động đến chính sách cổ tức tiền mặt cụ thể ra sao? Tác giả đã chọn đề tài: “Các yếu tố tài chính tác động đến chính sách cổ tức tiền mặt của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam” 1.2 Mục tiêu nghiên cứu  Xác định các yếu tố tài chính tác động đến chính sách cổ tức tiền mặt của các công ty niêm yết trên HOSE 1.3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng và phạm vi nghiên cứu là các công ty niêm yết trên HOSE có chi trả cổ tức tiền mặt, giai đoạn 2007 – 2011 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -3- CHƢƠNG 2 TỔNG QUAN VỀ CÁC YẾU TỐ TÀI CHÍNH TÁC ĐỘNG ĐẾN CHÍNH SÁCH CỔ TỨC TIỀN MẶT Trong chương này sẽ điểm qua một số vấn đề lý thuyết liên quan đến chính sách cổ tức tiền mặt, các yếu tố tài chính tác động đến chính sách cổ tức tiền mặt, các nghiên cứu trước đây liên quan đến vấn đề này và sự khác biệt giữa nghiên cứu ở các nước trên thế giới và nghiên cứu tại Việt Nam. Quan niệm về chính sách cổ tức tiền mặt Cổ tức tiền mặt là loại cổ tức phổ biến nhất. Bởi vì khi các nhà đầu tư mua cổ phiếu của một công ty, họ đều nhắm đến đạt được khoảng bao nhiêu lợi nhuận trong tương lai, trong đó cổ tức cũng là một phần họ kỳ vọng.

Đồng thời, việc chi trả cổ tức thường diễn ra vào cuối năm, giai đoạn này các cổ đông rất cần tiền mặt để chi tiêu dùng cá nhân, nếu công ty trả cổ tức bằng tiền mặt thì sẽ giúp tài khoản của họ có tính thanh khoản cao. Cổ tức tiền mặt là số đơn vị tiền tệ mà công ty thanh toán cho cổ đông tính trên phần trăm mệnh giá một cổ phần. Mệnh giá là giá trị ghi trên giấy chứng nhận cổ phiếu. Ví dụ: ABT thông báo chi trả cổ tức đợt 1 năm 2011 bằng tiền mặt, tỷ lệ 60% mệnh giá.

Nghĩa là mỗi cổ phiếu nhận được cổ tức 10. Cổ đông sở hữu 100 cổ phiếu sẽ nhận được tiền cổ tức 100 x 6. Trả cổ tức tiền mặt làm giảm tiền mặt dẫn đến giảm tài sản và giảm lợi nhuận chưa phân phối trên bảng cân đối kế toán, tức giảm nguồn vốn chủ sở hữu. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Những nghiên cứu trƣớc đây về các yếu tố tài chính tác động đến chính sách cổ tức tiền mặt Để có một quyết định chính sách cổ tức tiền mặt thì phải ảnh hưởng đến bối cảnh và môi trường kinh doanh.

Bao gồm cả yếu tố bên trong và bên ngoài, yếu tố định lượng và định tính. Những yếu tố tài chính này tác động ngược chiều hay cùng chiều, tác động mạnh hay yếu đến chính sách cổ tức tiền mặt trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Trong bài luận này tác giả kế thừa nghiên cứu của Ahmad H.Juma’h và Carlos J. Hai ông này đã sử dụng các biến tài chính: lợi nhuận, tính thanh khoản, mở rộng đầu tư, cơ hội đầu tư, qui mô công ty để nghiên cứu sự tác động của những nhân tố này đến chính sách cổ tức tiền mặt.

Hai ông cũng đã sử dụng mô hình hồi quy đa biến để nghiên cứu Dit =  i + Ʃ βjXijt + εit. Trong đó i= 1, 2, … N; t = 1, 2, … T; T là số lượng của các biến. Biến phụ thuộc Dit được chi trả bởi công ty “i” trong năm “t”.  i là hệ số cắt và Xijt là biến độc lập.

Trong nghiên cứu của hai tác giả này thì các yếu tố tài chính tác động đến cổ tức tiền mặt là: lợi nhuận, tính thanh khoản, mở rộng đầu tư, cơ hội đầu tư, qui mô công ty thì chỉ có cơ hội đầu tư không tác động đến chính sách cổ tức tiền mặt. Cũng có nhiều kết quả nghiên cứu về chính sách cổ tức tiền mặt ở các quốc gia và đã có nhiều kết luận khác nhau, do tại mỗi quốc gia có sự khác nhau trong giai đoạn tăng trưởng, khác nhau trong chính sách thuế, khác nhau trong kiểm soát doanh nghiệp… 2.1 Yếu tố lợi nhuận (Profitability) TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -5- Một số kết quả nghiên cứu cho rằng doanh nghiệp có mức lợi nhuận (thu nhập) ổn định thường sẵn lòng chi trả cổ tức cao hơn một doanh nghiệp có thu nhập không ổn định. Bởi lẽ, một khi doanh nghiệp đã có được dòng tiền tương đối ổn định qua nhiều năm thì thường sẽ tự tin hơn vào tương lai và sự tự tin này được phản ánh thông qua việc chi trả cổ tức cao hơn. Một mức cổ tức cao dễ tạo ra tâm lý “đầu tư có lợi”, doanh nghiệp trả cổ tức cao cũng thường được coi là ăn nên làm ra và hội đồng quản trị được đánh giá là có năng lực.Juma’h và Carlos J.Olivares Pacheco (2008) cho rằng lợi nhuận là nhân tố quan trọng quyết định chính sách cổ tức tiền mặt.

Họ đã sử dụng hai biến số để nghiên cứu: Tỷ số giữa thu nhập từ hoạt động kinh doanh trên tổng tài sản (OITA) và tỷ số giữa lợi nhuận sau thuế trên tổng tài sản (ROA). Họ đã đưa ra kết quả: trong suốt thời kỳ từ năm 1994 – 2003, thu nhập từ hoạt động kinh doanh trên tổng tài sản (OI/TA) trung bình 22.23% cho những công ty chi trả cổ tức tiền mặt và chỉ số lợi nhuận sau thuế trên tổng tài sản (ROA) là 20% đều có mối quan hệ cùng chiều với công ty chi trả cổ tức tiền mặt.  Fama và French (2001) Cũng đồng ý với hai tác giả Ahmad H.Juma’h và Carlos J. Hai ông đã khảo sát các yếu tố tài chính của những công ty chi trả cổ tức và kết luận rằng hầu hết các yếu tố tài chính tác động đến chính sách cổ tức tiền mặt là qui mô công ty, lợi nhuận và cơ hội đầu tư.

Họ đã nghiên cứu chi trả cổ tức ở Hoa Kỳ và thấy tỷ lệ chi trả cổ tức giảm mạnh từ 66% năm 1978 xuống 20. Đối với lợi nhuận, Fama và French (2001) sử dụng Et/At (tỷ lệ tổng thu nhập trước lãi so với tổng tài sản), Yt/Bet (tổng thu nhập ròng của cổ phiếu thường so với vốn chủ sở hữu). Tác giả phát hiện ra lợi nhuận của công ty (đo lường bởi Et/At và Yt/Bet) thay đổi theo TIEU LUAN MOI download : [e-mail] -6- từng nhóm công ty. Những công ty tăng trưởng như Microsoft, Cisco và Sun Microsytems thì không có chi trả cổ tức.

Họ giải thích rằng xác suất một công ty chi trả cổ tức có quan hệ cùng chiều với lợi nhuận, qui mô công ty và có quan hệ ngược chiều cơ hội đầu tư. Nghiên cứu của họ kết luận rằng những công ty lớn có lợi nhuận nhiều thì có nhiều khả năng trả cổ tức, những công ty mà chưa bao giờ chi trả cổ tức thì có qui mô nhỏ, lợi nhuận thấp và có nhiều cơ hội đầu tư.  Adaoglu (2000) đã tiến hành nghiên cứu về sự bất ổn định trong chính sách cổ tức của các công ty cổ phần niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán Istanbul (ISE), một nền kinh tế điển hình cho thị trường mới nổi bằng cách sử dụng mô hình Lintner trên 916 mẫu quan sát thông báo cổ tức của các công ty thuộc khu vực phi tài chính được niêm yết trên ISE. Kết quả phân tích cho thấy rằng yếu tố chính ảnh hưởng đến lượng cổ tức được chia chính là lợi nhuận của công ty.

 Kumar (2003) cũng đã nghiên cứu các yếu tố tài chính tác động đến chính sách cổ tức của các công ty ở Ấn Độ. Kết quả cho rằng lợi nhuận có mối quan hệ cùng chiều với chi trả cổ tức. Biến phụ thuộc là tỷ lệ chi trả cổ tức, biến độc lập: lợi nhuận, qui mô công ty, tính thanh khoản có tác động cùng chiều với tỷ lệ chi trả cổ tức, còn rủi ro, đòn bẩy tác động ngược chiều đến tỷ lệ chi trả cổ tức.