Các đảng bộ trường công an nhân dân ở thành phố hồ chí minh lãnh đạo công tác xây dựng đảng từ năm 2003 đến năm 2020

Nghiên cứu về lãnh đạo công tác xây dựng Đảng tại các Đảng bộ trường Công an Nhân dân TP.HCM từ 2003-2020. Phân tích yếu tố tác động, chủ trương và kinh nghiệm.

• Tác giả: Đỗ Hoàng Tuấn
• Người hướng dẫn: TS. Mạch Quang Thắng
• Trường học: Học Viện Chính Trị Quốc Gia Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Lịch Sử Đảng Cộng Sản Việt Nam
• Đề tài: Lãnh đạo Công tác Xây dựng Đảng tại các Đảng bộ Trường Công an Nhân dân TP.HCM (2003-2020)
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• 1.1. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
• 1.2. Kết quả nghiên cứu của các công trình khoa học có liên quan và những nội dung luận án cần tập trung nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC ĐẢNG BỘ TRƯỜNG CÔNG AN NHÂN DÂN Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG TỪ NĂM 2003 ĐẾN NĂM 2011
• 2.1. Yếu tố tác động đến quá trình lãnh đạo công tác xây dựng Đảng của các đảng bộ trường Công an nhân dân ở Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2003 đến năm 2011
• 2.2. Chủ trương và quá trình chỉ đạo thực hiện công tác xây dựng Đảng của các đảng bộ trường Công an nhân dân ở Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2003 đến năm 2011
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC ĐẢNG BỘ TRƯỜNG CÔNG AN NHÂN DÂN Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG TỪ NĂM 2011 ĐẾN NĂM 2020
• 3.1. Yếu tố tác động đến quá trình lãnh đạo công tác xây dựng Đảng của các đảng bộ trường Công an nhân dân ở Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2011 đến năm 2020
• 3.2. Chủ trương và quá trình chỉ đạo thực hiện công tác xây dựng Đảng của các đảng bộ trường Công an nhân dân ở Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2011 đến năm 2020
• 4. CHƯƠNG 4: NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM
• 4.1. Một số kinh nghiệm
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan Lãnh đạo Công tác Xây dựng Đảng trong CAND

Đại hội XIII của Đảng khẳng định vai trò lãnh đạo công tác xây dựng Đảng đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong lực lượng Công an Nhân dân (CAND), công tác này mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, quyết định khả năng hoàn thành nhiệm vụ chính trị. Nghiên cứu lịch sử xây dựng Đảng trong CAND góp phần làm sáng tỏ lịch sử Đảng, đúc kết kinh nghiệm quý báu cho hiện tại và tương lai. Luận án này tập trung vào các Đảng bộ Trường Công an Nhân dân TP.HCM giai đoạn 2003-2020, một giai đoạn có nhiều thay đổi về tổ chức và hoạt động.

1.1. Lý do chọn đề tài và mục tiêu nghiên cứu luận án

Đề tài được chọn do tính cấp thiết của việc nghiên cứu lãnh đạo công tác xây dựng Đảng trong bối cảnh mới. Mục tiêu chính là nghiên cứu quá trình lãnh đạo của các đảng bộ trường CAND ở TP.HCM từ 2003-2020, đúc rút kinh nghiệm góp phần tăng cường công tác xây dựng Đảng tại các trường CAND giai đoạn tiếp theo. Tác giả nhấn mạnh sự cần thiết nghiên cứu các đảng bộ trường CAND ở TP.HCM nhằm làm sáng rõ quá trình các đảng bộ trường vừa tuân thủ và vận dụng chủ trương của Đảng, sự chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương vào thực tiễn xây dựng Đảng, vừa phát huy vai trò chủ động, phù hợp với đặc thù của các đơn vị hoạt động trên địa bàn phía Nam; đồng thời, đúc rút những kinh nghiệm có thể vận dụng vào thực tiễn xây dựng Đảng hiện nay, trước hết là cho các trường CAND phía Nam, là cần thiết.

1.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu công tác xây dựng Đảng

Đối tượng nghiên cứu là quá trình các Đảng bộ Trường Công an Nhân dân TP.HCM lãnh đạo công tác xây dựng Đảng giai đoạn 2003-2020. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào việc xây dựng chủ trương và hoạt động chỉ đạo, tổ chức thực hiện chủ trương trên các mặt chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ. Luận án giới hạn trong khung thời gian từ 2003 (thành lập Trường Đại học CSND và ANND) đến 2020 (kiện toàn tổ chức đảng, lập đảng bộ cấp trên cơ sở). Không gian nghiên cứu là các trường CAND có trụ sở chính tại TP.HCM: Đại học An ninh nhân dân (T04), Đại học Cảnh sát nhân dân (T05), Cao đẳng Cảnh sát nhân dân II (T10).

II. Thách thức Xây dựng Đảng trong lực lượng Công an TP

Luận án đối diện với thách thức làm rõ những yếu tố tác động đến quá trình lãnh đạo công tác xây dựng Đảng của các Đảng bộ Trường Công an Nhân dân TP.HCM. Các yếu tố này bao gồm bối cảnh chính trị - xã hội, yêu cầu nhiệm vụ của lực lượng CAND, đặc điểm của các trường CAND, và sự chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương. Xác định và phân tích đúng đắn những yếu tố này là cơ sở để đánh giá chính xác quá trình lãnh đạo và đề xuất giải pháp.

2.1. Yếu tố tác động giai đoạn 2003 2011 tới công tác xây dựng Đảng

Giai đoạn 2003-2011 chứng kiến sự phát triển nhanh chóng của các trường CAND ở TP.HCM. Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về thành lập các trường đại học CAND đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng. Tuy nhiên, cũng có những khó khăn như cơ sở vật chất còn hạn chế, đội ngũ cán bộ, giảng viên chưa đáp ứng đủ yêu cầu. Các yếu tố bên ngoài như tình hình an ninh trật tự phức tạp cũng tác động không nhỏ đến công tác xây dựng Đảng. Theo tài liệu, “Từ năm 2003, khi Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 152/2003/QĐ- TTg ngày 28/7/2003 “Về việc thành lập Trường Đại học Cảnh sát nhân dân” [173] và Quyết định số 154/2003/QĐ-TTg ngày 30/7/2003 “Về việc thành lập Trường Đại học An ninh nhân dân” [174]. Các đảng bộ cơ sở trường CAND ở TPHCM trở thành tổ chức đảng lãnh đạo cơ sở giáo dục đại học độc lập.

2.2. Yếu tố tác động giai đoạn 2011 2020 ảnh hưởng xây dựng Đảng

Giai đoạn 2011-2020, các trường CAND tiếp tục được đầu tư, nâng cấp. Quyết định giao quyền cấp trên cơ sở cho Đảng ủy các trường đại học là một bước tiến quan trọng. Bên cạnh đó, yêu cầu về chất lượng đào tạo ngày càng cao, đòi hỏi công tác xây dựng Đảng phải đổi mới, nâng cao hiệu quả. Sự phát triển của công nghệ thông tin, mạng xã hội cũng đặt ra những thách thức mới cho công tác tư tưởng, chính trị. Năm 2011, khi Ban Thường vụ Đảng ủy Công an Trung ương ban hành Quyết định số 24-QĐ/ĐUCA(X13) và Quyết định số 25-QĐ/ĐUCA(X13), ngày 13/4/2011, “Về việc giao quyền cấp trên cơ sở” [99; 100] cho Đảng ủy Trường Đại học ANND và Đảng ủy Trường Đại học CSND. Các đảng bộ trường CAND ở TPHCM bước vào giai đoạn thí điểm xây dựng đảng bộ cấp trên cơ sở.

III. Phương pháp Đổi mới Lãnh đạo Xây dựng Đảng tại CAND

Luận án tập trung phân tích các phương pháp, giải pháp được Đảng bộ Trường Công an Nhân dân TP.HCM áp dụng để đổi mới lãnh đạo công tác xây dựng Đảng. Các giải pháp này bao gồm tăng cường công tác chính trị tư tưởng, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, đẩy mạnh kiểm tra giám sát, và chú trọng công tác tổ chức cán bộ. Phân tích hiệu quả của từng giải pháp là một nhiệm vụ quan trọng của luận án. Việc triển khai mô hình tổ chức bộ máy mới cũng là một trong những phương pháp nghiên cứu.

3.1. Chủ trương và chỉ đạo thực hiện công tác xây dựng Đảng 2003 2011

Giai đoạn 2003-2011, các Đảng bộ Trường Công an Nhân dân TP.HCM tập trung xây dựng chủ trương, nghị quyết về công tác xây dựng Đảng. Các chủ trương này bám sát đường lối của Đảng, sự chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương, đồng thời phù hợp với đặc điểm của các trường CAND. Luận án đi sâu vào phân tích nội dung, cách thức triển khai và hiệu quả của các chủ trương này. Chủ trương và quá trình chỉ đạo thực hiện công tác xây dựng Đảng của các đảng bộ trường Công an nhân dân ở Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2003 đến năm 2011.

3.2. Chủ trương và chỉ đạo thực hiện công tác xây dựng Đảng 2011 2020

Giai đoạn 2011-2020, các Đảng bộ Trường Công an Nhân dân TP.HCM tiếp tục đổi mới chủ trương, biện pháp lãnh đạo công tác xây dựng Đảng. Các chủ trương này tập trung vào nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, giảng viên, tăng cường giáo dục lý luận chính trị, và đẩy mạnh đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí. Luận án đánh giá mức độ phù hợp và tính hiệu quả của các chủ trương này. Chủ trương và quá trình chỉ đạo thực hiện công tác xây dựng Đảng của các đảng bộ trường Công an nhân dân ở Thành phố Hồ Chí Minh từ năm 2011 đến năm 2020.

IV. Thực tiễn Hiệu quả xây dựng Đảng tại các trường CAND

Luận án đánh giá khách quan, toàn diện hiệu quả của công tác xây dựng Đảng tại các Trường Công an Nhân dân TP.HCM giai đoạn 2003-2020. Đánh giá dựa trên các tiêu chí cụ thể như: sự vững mạnh về chính trị tư tưởng, năng lực lãnh đạo của cấp ủy, chất lượng đội ngũ đảng viên, và kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị. Luận án cũng chỉ ra những hạn chế, tồn tại và nguyên nhân.

4.1. Nhận xét về quá trình lãnh đạo công tác xây dựng Đảng

Luận án đưa ra những nhận xét tổng quan về quá trình lãnh đạo công tác xây dựng Đảng của các Đảng bộ Trường Công an Nhân dân TP.HCM. Nhận xét tập trung vào những thành công, hạn chế và bài học kinh nghiệm. Các nhận xét này dựa trên cơ sở phân tích dữ liệu, tài liệu và kết quả khảo sát thực tế. Các đảng bộ trường CAND ở TPHCM lãnh đạo công tác xây dựng Đảng thời gian qua, làm sáng rõ quá trình các đảng bộ trường vừa tuân thủ và vận dụng chủ trương của Đảng, sự chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương vào thực tiễn xây dựng Đảng, vừa phát huy vai trò chủ động, phù hợp với đặc thù của các đơn vị hoạt động trên địa bàn phía Nam.

4.2. Một số kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn xây dựng Đảng

Trên cơ sở phân tích quá trình lãnh đạo công tác xây dựng Đảng, luận án đúc rút một số kinh nghiệm có giá trị tham khảo. Kinh nghiệm tập trung vào việc xây dựng đội ngũ cán bộ, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, và tăng cường kiểm tra giám sát. Các kinh nghiệm này có thể được vận dụng vào thực tiễn xây dựng Đảng tại các trường CAND khác. Nghiên cứu công tác xây dựng Đảng trong các trường CAND, do đó, có ý nghĩa góp phần làm sáng rõ lịch sử công tác xây dựng Đảng trong CAND Việt Nam; đồng thời, có thể đúc kết các kinh nghiệm hay có thể vận dụng vào công tác xây dựng Đảng nói chung và xây dựng Đảng trong lực lượng CAND nói riêng, trong hiện tại và tương lai.

V. Kết luận Tương lai công tác xây dựng Đảng tại CAND

Luận án kết luận về tầm quan trọng của công tác xây dựng Đảng đối với sự phát triển của lực lượng CAND. Trên cơ sở những thành công và hạn chế đã được phân tích, luận án đề xuất một số giải pháp, kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả công tác xây dựng Đảng tại các trường CAND trong tình hình mới. Các giải pháp, kiến nghị này hướng đến việc xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

5.1. Đề xuất giải pháp tăng cường xây dựng Đảng tại CAND

Luận án đề xuất các giải pháp cụ thể, khả thi để tăng cường công tác xây dựng Đảng tại các trường CAND. Các giải pháp tập trung vào việc nâng cao năng lực lãnh đạo của cấp ủy, chất lượng đội ngũ đảng viên, và hiệu quả công tác kiểm tra giám sát. Đề xuất dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn, có tính khả thi cao. Luận án cung cấp luận cứ khoa học phục vụ hoạt động lãnh đạo, tham mưu của cấp ủy, đơn vị chức năng trong đề xuất chủ trương, biện pháp nâng cao hiệu quả công tác xây dựng Đảng tại các trường CAND trong tình hình mới.

5.2. Kiến nghị với Đảng ủy Công an Trung ương

Luận án đưa ra một số kiến nghị với Đảng ủy Công an Trung ương nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho công tác xây dựng Đảng tại các trường CAND. Các kiến nghị tập trung vào việc hoàn thiện cơ chế chính sách, tăng cường đầu tư nguồn lực, và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác Đảng. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài nghiên cứu Kết quả của luận án góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho lĩnh vực nghiên cứu về lịch sử công tác xây dựng Đảng trong CAND, giúp các đơn vị chức năng trong CAND tham khảo, phục vụ tham mưu các chủ trương, chính sách, kế hoạch, chương trình, biện pháp tiếp tục hoàn thiện tổ chức đảng, tổ chức bộ máy các trường CAND trong tình hình mới.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Nghiên cứu lịch sử Đảng trong lực lượng vũ trang là một nhánh nghiên cứu chuyên biệt nhưng giữ vai trò nền tảng trong khoa học chính trị và lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam. Công trình luận án tiến sĩ với đề tài "Các đảng bộ trường Công an nhân dân ở Thành phố Hồ Chí Minh lãnh đạo công tác xây dựng Đảng từ năm 2003 đến năm 2020", do nghiên cứu sinh Đỗ Hoàng Tuấn thực hiện tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, Mã số: 9229015; dưới sự hướng dẫn của GS.TS. Mạch Quang Thắng và TS. Nguyễn Đình Thống, bảo vệ năm 2024), đại diện cho một bước đột phá học thuật trong việc phục dựng hệ thống và toàn diện quá trình lãnh đạo công tác xây dựng Đảng tại các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng lực lượng vũ trang nhân dân ở địa bàn trọng điểm phía Nam.

+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
| KHUNG PHÂN KỲ & QUY MÔ NGHIÊN CỨU TẠI 03 ĐƠN VỊ: ĐH ANND (T04), ĐH CSND (T05), CĐ CSND II (T10)  |
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
|  Giai đoạn 1 (2003 - 2011):                                                                        |
|  - Chuyển đổi từ Phân hiệu thành trường ĐH độc lập (QĐ 152 & 154/2003/QĐ-TTg).                    |
|  - Tổ chức Đảng vận hành theo mô hình Đảng bộ cơ sở trực thuộc Đảng ủy CATW/Tổng cục XDLL.       |
|                                                                                                   |
|  Giai đoạn 2 (2011 - 2020):                                                                        |
|  - Thí điểm giao quyền cấp trên cơ sở (QĐ 24 & 25-QĐ/ĐUCA năm 2011).                             |
|  - Kiện toàn chính thức thành Đảng bộ cấp trên cơ sở (QĐ 670 & 794-QĐ/ĐUCA năm 2020).             |
|                                                                                                   |
|  Tỷ trọng thực nghiệm:                                                                            |
|  - Chiếm 13,1% đầu mối TCCSĐ và 10% tổng số đảng viên toàn Đảng bộ Công an Trung ương.            |
|  - Lưu lượng đào tạo: ~5.000 học viên/trường/năm; Biên chế cơ hữu: 500 - 800 cán bộ/trường.       |
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) cốt lõi được xác định rõ: Mặc dù đã có các công trình nghiên cứu về công tác xây dựng Đảng trong lực lượng Công an nhân dân (CAND) (Tô Lâm, 2016, 2024; Đinh Ngọc Hoa, 2015) hoặc lịch sử biên niên của từng học viện, trường CAND phía Bắc (Học viện ANND, 2006; Học viện CSND, 2008), nhưng chưa từng có công trình nào khảo cứu độc lập, có hệ thống về quá trình lãnh đạo công tác xây dựng Đảng của các đảng bộ trường CAND tại địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM). Khoảng trống này để lại thiếu khuyết lớn trong việc luận giải cơ chế lãnh đạo đặc thù tại các đơn vị giáo dục lực lượng vũ trang phía Nam vốn mang tính lịch sử kế thừa từ An ninh Trung ương Cục miền Nam.

Luận án thiết lập 03 câu hỏi nghiên cứu trung tâm và hệ thống giả thuyết khoa học tương ứng:

• RQ1: Những yếu tố khách quan và chủ quan nào chi phối quá trình xác lập, vận hành phương thức lãnh đạo công tác xây dựng Đảng tại các trường CAND phía Nam từ năm 2003 đến năm 2020?
• RQ2: Quá trình chuyển hóa từ mô hình đảng bộ cơ sở lên đảng bộ cấp trên cơ sở được thực hiện thông qua những chủ trương, bước đi và giải pháp cụ thể nào trên các mặt chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức, cán bộ và kiểm tra, giám sát?
• RQ3: Quy luật phát triển, ưu điểm, hạn chế và các bài học kinh nghiệm lịch sử nào có giá trị phổ quát để hoàn thiện mô hình tổ chức đảng trong các cơ sở đào tạo lực lượng vũ trang giai đoạn hiện nay?

Khung lý thuyết của công trình được định hình dựa trên hệ thống lý luận Mác - Lênin về chính đảng kiểu mới của giai cấp công nhân, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng và CAND, kết hợp Thuyết thể chế tổ chức (Institutional Theory) và Lý thuyết quản trị tổ chức hiện đại. Phạm vi nghiên cứu bao trùm không gian 03 cơ sở giáo dục CAND trọng điểm phía Nam gồm Trường Đại học An ninh nhân dân (T04), Trường Đại học Cảnh sát nhân dân (T05), và Trường Cao đẳng Cảnh sát nhân dân II (T10), trên khung thời gian 17 năm (2003 - 2020), giải quyết bài toán quản trị đảng quy mô lớn với hơn 10% tổng số đảng viên của toàn Đảng bộ Công an Trung ương.

Literature Review và Positioning

Tổng quan tài liệu nghiên cứu quốc tế và trong nước cho thấy sự phân hóa thành ba dòng học thuật chính:

Dòng thứ nhất tập trung vào lý luận và lịch sử xây dựng Đảng Cộng sản cầm quyền, đổi mới phương thức lãnh đạo và xây dựng tổ chức bộ máy. Các công trình tiêu biểu của Mạch Quang Thắng (2007, 2020), Đặng Xuân Kỳ và cộng sự (2005), Nguyễn Trung Thanh, Ngô Huy Tiếp và Dương Trung Ý (2018) đã phân tích sâu sắc nguyên tắc tập trung dân chủ, tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng và cơ chế cầm quyền của Đảng trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Bên cạnh đó, Lưu Văn Sùng (2011), Nguyễn Văn Giang và Phạm Tất Thắng (2012) hệ thống hóa các lý thuyết tổ chức hiện đại áp dụng vào việc tinh gọn bộ máy và xây dựng tổ chức cơ sở đảng.

Dòng thứ hai nghiên cứu về sự lãnh đạo của Đảng đối với lực lượng vũ trang và công tác xây dựng Đảng trong CAND. Tiêu biểu là các công trình lý luận chuyên sâu của Tô Lâm (2016, 2017, 2022, 2024), Nguyễn Bình Ban (2007), Đinh Ngọc Hoa (2015), Đặng Văn Hiếu (2015) và Đảng bộ Công an Trung ương (2019, 2020). Nhóm tác giả này nhất quán khẳng định nguyên tắc Đảng lãnh đạo CAND tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt; phân tích cơ chế song trùng lãnh đạo và nhấn mạnh công tác xây dựng Đảng là khâu "then chốt của then chốt" quyết định bản chất cách mạng của lực lượng vũ trang.

Dòng thứ ba khảo sát thực tiễn giáo dục đào tạo, giáo dục chính trị tư tưởng và xây dựng lực lượng tại các học viện, trường CAND. Các luận án của Trần Thị Thanh Huyền (2017), Bùi Trường Giang (2019), Nguyễn Thị Thu Trang (2017, 2019) và Nguyễn Thị Hiền (2018) đã phác thảo các khía cạnh về giáo dục đạo đức nghề nghiệp, phong cách làm việc Hồ Chí Minh và thích ứng sư phạm của giảng viên CAND, tuy nhiên hầu hết các mẫu khảo sát đều giới hạn ở các trường khu vực phía Bắc (Hà Nội).

+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
| SO SÁNH VỊ TRÍ HỌC THUẬT VỚI CÁC NGHIÊN CỨU QUỐC TẾ TIÊU BIỂU                                     |
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
|  1. Hướng tiếp cận xây dựng Đảng trong CAND các nước XHCN:                                       |
|     - Xue Jianming (2003) & Lý Lương Đồng (2020): ĐCS Trung Quốc chú trọng "sáu điều tuân thủ"    |
|       và đổi mới phương thức cầm quyền nội bộ.                                                     |
|     - Hủm Phăm Phỉu Khêm Phon (2016) & Souksavanh Silavong (2019): Đảng Nhân dân Cách mạng Lào    |
|       lãnh đạo Bộ An ninh tập trung vào củng cố TCCSĐ và đào tạo sĩ quan an ninh chính quy.        |
|     => Luận án Đỗ Hoàng Tuấn mở rộng mô hình phân cấp: Chuyển đổi thể chế từ TCCSĐ lên Cấp trên cơ|
|        sở trong bối cảnh phân vùng đào tạo phía Nam Việt Nam.                                      |
|                                                                                                   |
|  2. Hướng tiếp cận đạo đức và kiểm soát dân sự/quân sự phương Tây:                                |
|     - Michael Josephson (2009) & B. Lord (2004): 6 trụ cột đạo đức cảnh sát và ngăn ngừa lạm quyền|
|       theo khung quản trị nhà nước pháp quyền phương Tây.                                          |
|     => Luận án tích hợp bản chất giai cấp công nhân với chuẩn mực sư phạm nghiệp vụ vũ trang,     |
|        đặt đạo đức nghề nghiệp dưới sự kiểm soát chính trị tuyệt đối của Đảng ủy Công an TW.     |
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+

Tranh luận học thuật nổi bật tồn tại giữa hai quan điểm: Một nhóm học giả cho rằng mô hình tổ chức đảng trong trường đại học vũ trang nên đồng nhất với các trường đại học dân sự thuộc hệ thống giáo dục quốc dân nhằm tối đa hóa tính tự chủ học thuật; nhóm học giả ngược lại nhấn mạnh tính chất đơn vị dự bị chiến đấu trực thuộc Bộ Công an đòi hỏi cơ chế quản trị đảng tập trung tuyệt đối theo hệ thống dọc. Luận án giải quyết xung đột này bằng cách chứng minh tính tất yếu của mô hình tổ chức đảng cấp trên cơ sở có thẩm quyền tương đương cấp ủy cấp trên trực tiếp cơ sở, vừa bảo đảm chỉ đạo nghiệp vụ chiến đấu, vừa bảo đảm quy chuẩn giáo dục quốc gia.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng Lý luận chính đảng cách mạng kiểu mới của V.I. Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng trong điều kiện cụ thể của các trung tâm đào tạo nghiệp vụ vũ trang:

• Phát triển lý luận về cơ chế phân quyền tổ chức đảng đặc thù: Đóng góp luận cứ khẳng định tính tất yếu của việc chuyển giao thẩm quyền cấp trên cơ sở cho các đảng ủy cơ sở trường CAND có quy mô lớn. Quá trình này chứng minh rằng việc phân cấp quản lý đảng viên và tổ chức bộ máy không làm suy yếu tính tập trung mà trái lại, nâng cao năng lực tự quản trị và sức chiến đấu của tổ chức đảng cơ sở.
• Xác lập mô hình kết hợp "Sư phạm - Nghiệp vụ - Chiến đấu": Làm sáng tỏ mối quan hệ biện chứng giữa công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức với việc thực hiện chuẩn hóa chức danh giảng viên CAND và nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu, hóa giải mâu thuẫn giữa tính mở của môi trường học thuật đại học và tính khép kín, bảo mật nghiêm ngặt của lực lượng bảo vệ an ninh quốc gia.

+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
| MÔ HÌNH LÝ THUYẾT QUẢN TRỊ ĐẢNG TÍCH HỢP TẠI CÁC TRƯỜNG CÔNG AN NHÂN DÂN                          |
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
|  [Hạt nhân Lãnh đạo]: ĐẢNG BỘ TRƯỜNG CAND (Cấp trên cơ sở / Cơ sở đặc thù)                       |
|           |                                                                                       |
|           +---> Trụ cột 1: Chính trị - Tư tưởng - Đạo đức (Chủ nghĩa Mác - Lênin & Nêu gương)     |
|           +---> Trụ cột 2: Tổ chức - Cán bộ (Quy chuẩn hóa Sư phạm & Tiêu chuẩn Sĩ quan Vũ trang) |
|           +---> Trụ cột 3: Kiểm tra - Giám sát (Kỷ luật thép & Phòng ngừa suy thoái từ cơ sở)     |
|           |                                                                                       |
|  [Môi trường tác động]: Địa bàn phía Nam đa dạng, phức tạp về an ninh phi truyền thống             |
|           |                                                                                       |
|  [Đầu ra thực nghiệm]: Đội ngũ cán bộ an ninh/cảnh sát tinh nhuệ, tuyệt đối trung thành           |
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp đa chiều 03 lý thuyết nền tảng:

1. Lý thuyết Thể chế chính trị (Political Institutionalism): Phân tích sự chuyển dịch quy chế, chức năng, thẩm quyền của đảng bộ qua các mốc văn bản mang tính bước ngoặt (Nghị quyết Trung ương 6 lần 2 khóa VIII, Quyết định 152/154 của Thủ tướng Chính phủ năm 2003, Quyết định 24/25 của Ban Thường vụ Đảng ủy CATW năm 2011, và Quyết định 670/794 năm 2020).
2. Lý thuyết Quản trị Nguồn nhân lực khu vực công (Public HRM): Đánh giá việc quy hoạch, tuyển chọn, luân chuyển và đào tạo đội ngũ cán bộ, giảng viên từ nguồn tại chỗ kết hợp với học viên ưu tú tốt nghiệp.
3. Lý thuyết Văn hóa tổ chức (Organizational Culture): Đo lường sự thấm nhuần của 6 điều Bác Hồ dạy CAND và các chuẩn mực đạo đức cách mạng trong sinh hoạt đảng của đảng viên, sinh viên vũ trang.

Điều kiện biên (boundary conditions) của mô hình được xác lập chặt chẽ: Áp dụng đối với các cơ sở giáo dục đại học và cao đẳng CAND đóng quân tại địa bàn phía Nam, có quy mô lưu lượng đào tạo lớn, trực thuộc Đảng ủy Công an Trung ương và không áp dụng cơ chế song trùng lãnh đạo của cấp ủy địa phương.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu vận hành trên lập trường triết học hiện thực phản biện (Critical Realism) kết hợp chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Thiết kế nghiên cứu áp dụng phương pháp nghiên cứu lịch sử chuyên sâu kết hợp chặt chẽ với phương pháp logic nhằm tái hiện chân thực tiến trình khách quan của sự kiện, đồng thời trừu tượng hóa để rút ra các quy luật, thuộc tính bản chất của phương thức lãnh đạo.

+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
| QUY TRÌNH THU THẬP, THẨM ĐỊNH VÀ TAM GIÁC HÓA DỮ LIỆU LỊCH SỬ ĐẢNG                                |
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
|  [Nguồn sơ cấp 1]: Văn kiện Trung ương, Đảng ủy CATW, Bộ trưởng Bộ Công an (1990 - 2020)          |
|  [Nguồn sơ cấp 2]: Hồ sơ lưu trữ Đại hội, Nghị quyết, Báo cáo tại TT Lưu trữ T04, T05, T10        |
|  [Nguồn thứ cấp] : Luận án, chuyên khảo, tạp chí chuyên ngành (Tô Lâm, Mạch Quang Thắng...)       |
|            [Phương pháp Phê phán Sử liệu (Nội tại & Ngoại tại)]                                   |
|            [Khảo sát thực tế & Phỏng vấn sâu chuyên gia (Expert Sampling)]                        |
|   [Tam giác hóa Dữ liệu (Data Triangulation) -> Đúc kết bài học & Quy luật Lịch sử]               |
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+

Quy trình nghiên cứu và Thẩm định sử liệu

Luận án thực hiện quy trình thu thập và xử lý tài liệu vô cùng nghiêm ngặt:

• Nguồn tài liệu sơ cấp (Primary Sources): Khai thác toàn văn các văn kiện chỉ đạo của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; Nghị quyết của Đảng ủy Công an Trung ương; hồ sơ lưu trữ các kỳ Đại hội Đảng bộ, biên bản họp thường kỳ của Đảng ủy, các báo cáo tổng kết năm học được lưu trữ nguyên bản tại Trung tâm Lưu trữ và Thư viện của Trường Đại học ANND (T04), Trường Đại học CSND (T05), và Trường Cao đẳng CSND II (T10).
• Phê phán sử liệu (Historical Source Criticism): Sử dụng kỹ thuật phê phán ngoại tại (kiểm tra tính nguyên bản, thời gian ban hành, thẩm quyền ký văn bản) và phê phán nội tại (đối chiếu tính xác thực của số liệu thống kê giữa báo cáo của đảng bộ cơ sở với số liệu thẩm định của Đảng bộ Công an Trung ương).
• Tam giác hóa dữ liệu (Data Triangulation): Kết hợp kiểm chứng chéo giữa văn bản lưu trữ chính thức với kết quả phỏng vấn chuyên gia (các nhà khoa học đầu ngành về Lịch sử Đảng và nguyên lãnh đạo chủ chốt của 03 nhà trường qua các thời kỳ) và thực tiễn khảo sát số liệu thực địa.

Dữ liệu và Phân tích định lượng lịch sử

Mẫu khảo sát bao quát 100% các đơn vị trực thuộc 03 trường CAND tại TP.HCM trong suốt giai đoạn 17 năm:

• Đặc trưng mẫu: T04 và T05 với quy mô 20 - 30 đầu mối trực thuộc (khoa, phòng, trung tâm), biên chế 500 - 800 cán bộ, giáo viên cơ hữu mỗi trường; lưu lượng đào tạo ~5.000 học viên/năm; Đảng bộ chiếm 13,1% số lượng đầu mối TCCSĐ và 10% đảng viên trong toàn Đảng bộ Công an Trung ương.
• Kỹ thuật phân tích: Sử dụng phương pháp phân tích diễn ngôn chính trị (Political Discourse Analysis) kết hợp thống kê chuỗi thời gian (Historical Time-Series Analysis) để định lượng tỷ lệ phát triển đảng viên mới, tỷ lệ phân loại tổ chức cơ sở đảng đạt "Trong sạch, vững mạnh", và biến động cơ cấu trình độ học vị/chức danh khoa học (tiến sĩ, thạc sĩ, phó giáo sư, giáo sư) của cán bộ đảng viên qua hai giai đoạn phân kỳ (2003 - 2011 và 2011 - 2020).

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Luận án chỉ ra 04 phát hiện mang tính quy luật và đột phá thực tiễn:

Thứ nhất, quy luật chuyển đổi thể chế tổ chức đảng tương thích với quy mô đào tạo: Giai đoạn 2003 - 2011, khi chuyển đổi thành các trường đại học độc lập theo Quyết định 152/2003/QĐ-TTg và Quyết định 154/2003/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, các đảng bộ vẫn mang tư cách TCCSĐ, tạo nên "chiếc áo thể chế quá chật hẹp" so với quy mô hàng ngàn học viên và hàng trăm đảng viên. Bước đột phá thí điểm giao quyền cấp trên cơ sở năm 2011 theo Quyết định số 24-QĐ/ĐUCA và 25-QĐ/ĐUCA đã giải phóng nút thắt quản trị, tạo tiền đề để Ban Thường vụ Đảng ủy CATW chính thức công nhận đảng bộ cấp trên cơ sở năm 2020 theo Quyết định 670-QĐ/ĐUCA và 794-QĐ/ĐUCA.

Thứ hai, mô hình phát triển đảng viên đặc thù kết hợp sàng lọc tự nhiên: Khác với các trường đại học dân sự, công tác phát triển Đảng tại T04, T05, T10 có sự gắn kết hữu cơ tuyệt đối giữa quản lý hành chính vũ trang và rèn luyện chính trị. Đảng ủy các trường đã triển khai giải pháp sáng tạo: xóa bỏ các chi bộ ghép trong sinh viên, thành lập chi bộ độc lập theo từng khóa/lớp học viên (như Nghị quyết công tác năm học 2004 - 2005 của ĐH ANND chỉ rõ), đẩy tỷ lệ kết nạp đảng viên trong khối học viên tốt nghiệp đạt gần 100%, bảo đảm bổ sung lực lượng chính trị trung kiên cho Công an các tỉnh, thành phía Nam.

Thứ ba, sự thích ứng linh hoạt trong duy trì tính Đảng tại địa bàn kinh tế năng động: Địa bàn TP.HCM và Nam Bộ có môi trường xã hội mở, chịu nhiều tác động từ mặt trái kinh tế thị trường. Các đảng bộ trường đã giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, phát huy vai trò hạt nhân chính trị với phương châm "Đảng bộ có mạnh thì Trường mới mạnh" (Đại hội Phân hiệu Học viện ANND, 2003), xem công tác chính trị tư tưởng là "nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu... là yếu tố quyết định thành công trong mọi lĩnh vực công tác chuyên môn" (Đại hội VI Đảng bộ tiền thân ĐH CSND).

Thứ tư, đúc kết bài học về việc giải quyết mất đoàn kết nội bộ thông qua tự phê bình và kỷ luật nghiêm minh: Luận án không né tránh các hạn chế lịch sử. Giai đoạn 2001 - 2003 tại Phân hiệu Học viện CSND từng xảy ra tình trạng "nội bộ lãnh đạo Nhà trường thiếu thống nhất, có biểu hiện bè phái mất đoàn kết", phát sinh đơn thư kéo dài khiến "hoạt động của Nhà trường rơi vào tình trạng trì trệ". Việc điều động, kiện toàn cấp ủy và xử lý kỷ luật kiên quyết theo Quyết định 2656/QĐ(X13) của Bộ Công an là minh chứng lịch sử sâu sắc: Đoàn kết chỉ bền vững khi gắn chặt với kỷ cương, nguyên tắc tập trung dân chủ và sự công tâm của người đứng đầu.

+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
| 04 BƯỚC ĐỘT PHÁ THỰC TIỄN TỪ QUÁ TRÌNH LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐẢNG (2003 - 2020)              |
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
|  1. Đổi mới mô hình Tổ chức:                                                                      |
|     - Thí điểm thành công việc giao quyền cấp trên cơ sở cho Đảng ủy cơ sở trường CAND.          |
|                                                                                                   |
|  2. Tái cấu trúc Chi bộ Học viên:                                                                 |
|     - Tách chi bộ ghép, lập chi bộ theo niên chế khóa/lớp -> Tăng năng lực lãnh đạo trực tiếp.    |
|                                                                                                   |
|  3. Xây dựng Đội ngũ Giảng viên:                                                                  |
|     - Chiến lược tự đào tạo tại chỗ, giữ lại sinh viên giỏi làm nòng cốt kế cận.                 |
|                                                                                                   |
|  4. Tăng cường Kiểm tra, Giám sát:                                                                |
|     - Siết chặt kỷ cương, loại bỏ biểu hiện suy thoái từ sớm, giữ vững phẩm chất "Thép".          |
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+

Implications đa chiều

• Về mặt chính sách và chỉ đạo: Cung cấp luận cứ vững chắc để Đảng ủy Công an Trung ương và Đảng ủy khối Đại học, Cao đẳng tiếp tục hoàn thiện Quy định chức năng, nhiệm vụ của đảng bộ cấp trên cơ sở trong các cơ sở giáo dục đại học lực lượng vũ trang.
• Về mặt quản trị thực tiễn: Định hình quy trình chuẩn hóa công tác đánh giá đảng viên, quy hoạch giảng viên đầu đàn và thiết lập cơ chế giám sát đạo đức nghề nghiệp chống tiêu cực trong đào tạo, sát hạch nghiệp vụ trinh sát, điều tra.

Limitations và Future Research

Luận án thẳng thắn nhìn nhận 03 giới hạn khoa học:

1. Giới hạn dữ liệu lưu trữ giải mật: Do tính chất đặc thù của lực lượng vũ trang bảo vệ an ninh quốc gia, một số tài liệu chuyên sâu về công tác bảo vệ chính trị nội bộ và hồ sơ nhân sự cấp cao chưa thể tiếp cận toàn diện do quy chế bảo mật của ngành Công an.
2. Phạm vi địa bàn khu biệt: Mẫu nghiên cứu tập trung vào 03 trường tại TP.HCM, do đó các đặc thù về tổ chức có thể chịu ảnh hưởng bởi yếu tố địa bàn phía Nam, cần thận trọng khi suy rộng cho các đơn vị học viện phía Bắc.
3. Độ trễ của dữ liệu đánh giá tác động sau năm 2020: Nghiên cứu dừng lại ở mốc năm 2020 khi các trường chính thức nhận quyết định đảng bộ cấp trên cơ sở, cần thêm thời gian để kiểm chứng hiệu quả vận hành lâu dài của mô hình mới.

Chương trình nghiên cứu tiếp nối (Future Research Agenda) mở ra 04 hướng đi:

• Khảo cứu so sánh định lượng giữa mô hình đảng bộ trường CAND phía Nam (T04, T05, T10) với các học viện CAND phía Bắc (T01, T02, T03).
• Nghiên cứu ứng dụng công nghệ chuyển đổi số trong quản lý đảng viên và sinh hoạt chi bộ tại các trường vũ trang.
• Đánh giá tác động của Nghị quyết 12-NQ/TW của Bộ Chính trị (2022) về xây dựng lực lượng CAND thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại đối với công tác tổ chức cán bộ trong các trường CAND.
• Mở rộng phân tích so sánh liên quốc gia với mô hình tổ chức đảng tại các học viện cảnh sát thuộc CHDCND Lào và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Tác động và ảnh hưởng

Nghiên cứu mang lại những giá trị tác động toàn diện:

• Ảnh hưởng học thuật (Academic Impact): Tạo lập nguồn dữ liệu lịch sử chuẩn xác, được trích dẫn trực tiếp từ các văn bản gốc của Đảng ủy CATW và các trường; dự kiến trở thành tài liệu tham khảo bắt buộc cho giảng dạy môn Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam và môn Xây dựng Đảng tại tất cả 11 học viện, trường đại học CAND trên toàn quốc.
• Chuyển đổi quản trị ngành Công an (Institutional Transformation): Kết quả nghiên cứu trực tiếp cung cấp cơ sở khoa học cho Cục Đào tạo (X02) và Cục Công tác Đảng và công tác chính trị (X03) - Bộ Công an trong việc tham mưu xây dựng quy chế làm việc mẫu giữa Cấp ủy với Ban Giám hiệu các trường CAND.
• Lợi ích xã hội và quốc tế: Góp phần đào tạo ra các thế hệ sĩ quan an ninh, cảnh sát có phẩm chất chính trị vững vàng, góp phần bảo vệ vững chắc trật tự an toàn xã hội tại địa bàn động lực phát triển kinh tế phía Nam; đồng thời cung cấp bài học kinh nghiệm quý báu cho các đối tác đào tạo của Bộ An ninh Lào và các quốc gia bạn bè truyền thống.

Đối tượng hưởng lợi

+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
| MA TRẬN ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI & GIÁ TRỊ HỌC THUẬT/THỰC TIỄN                                         |
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+
|  1. Nhà nghiên cứu & Nghiên cứu sinh Lịch sử Đảng:                                                |
|     - Khai thác nguồn sử liệu sơ cấp phong phú, phương pháp phục dựng logic và phân kỳ chuẩn xác. |
|                                                                                                   |
|  2. Cấp ủy & Ban Giám hiệu các Trường CAND:                                                        |
|     - Mô hình phân quyền, quy trình giải quyết bất cập trong tổ chức và kinh nghiệm giữ gìn đoàn   |
|       kết nội bộ dựa trên nguyên tắc tập trung dân chủ.                                           |
|                                                                                                   |
|  3. Cơ quan Tham mưu Chiến lược (Đảng ủy CATW, Cục X02, X03 - Bộ Công an):                         |
|     - Cơ sở thực tiễn hoàn thiện thể chế đảng bộ cấp trên cơ sở trong các đơn vị sự nghiệp công lập|
|       thuộc lực lượng vũ trang nhân dân.                                                          |
|                                                                                                   |
|  4. Giảng viên Lý luận Chính trị trong CAND:                                                      |
|     - Giáo trình tham khảo giá trị cao, kết hợp nhuần nhuyễn lý luận Mác - Lênin với thực tiễn ngành|
+---------------------------------------------------------------------------------------------------+

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý luận độc đáo nhất của luận án là gì?

Đóng góp độc đáo nhất là việc luận giải thành công mô hình chuyển đổi thể chế từ "Đảng bộ cơ sở" sang "Đảng bộ cấp trên cơ sở thí điểm" và tiến tới "Đảng bộ cấp trên cơ sở chính thức" tại các cơ sở giáo dục đại học lực lượng vũ trang. Công trình chứng minh rằng trong môi trường giáo dục đào tạo vũ trang quy mô lớn, việc giao thẩm quyền cấp trên cơ sở là quy luật tất yếu nhằm đảm bảo tính thống nhất giữa thẩm quyền lãnh đạo chính trị và quy mô quản lý hành chính, mở rộng và cụ thể hóa Lý luận về tổ chức cơ sở đảng của Đảng Cộng sản Việt Nam trong điều kiện đặc thù.

2. Phương pháp nghiên cứu có gì đột phá so với các công trình trước đây?

So với các nghiên cứu trước đây vốn chủ yếu tiếp cận theo hướng tâm lý học sư phạm (Trần Thu Hương, 2015) hoặc giáo dục chính trị thuần túy (Bùi Trường Giang, 2019), luận án của Đỗ Hoàng Tuấn là công trình đầu tiên kết hợp đồng bộ Phương pháp phê phán sử liệu Lịch sử Đảng với Kỹ thuật tam giác hóa dữ liệu văn bản lưu trữ sơ cấp tại 03 trường T04, T05, T10 trên chuỗi thời gian liên tục 17 năm, kết hợp kiểm chứng qua thực tiễn hoạt động của Đảng bộ Công an Trung ương.

3. Phát hiện nào trong dữ liệu gây bất ngờ nhất về mặt học thuật?

Phát hiện bất ngờ nhất là tính độc lập tương đối về mặt tổ chức đảng của các Phân hiệu phía Nam trong giai đoạn sáp nhập hành chính (1989 - 2003). Dù về mặt hành chính thuộc Học viện ANND và Học viện CSND ở Hà Nội, nhưng các Đảng bộ Cơ sở phía Nam vẫn giữ nguyên con dấu riêng, trực thuộc Đảng ủy Tổng cục Xây dựng lực lượng CAND chứ không sáp nhập vào Đảng bộ Học viện phía Bắc. Đây là cơ sở lịch sử then chốt giải thích vì sao khi Thủ tướng ký quyết định thành lập trường năm 2003, các đảng bộ trường được thành lập trên cơ sở đổi tên chứ không phải thành lập mới.

4. Công trình có cung cấp quy trình nhân rộng (replication protocol) hay không?

Luận án cung cấp bộ khung chỉ báo hoàn chỉnh gồm 05 tiêu chí đánh giá năng lực lãnh đạo của Đảng bộ trường đại học vũ trang: (1) Năng lực thể chế hóa chỉ thị cấp trên thành nghị quyết chuyên đề; (2) Tỷ lệ chuẩn hóa đội ngũ cán bộ giảng dạy; (3) Tỷ lệ và chất lượng phát triển đảng viên khối sinh viên; (4) Chỉ số chấp hành kỷ luật và phòng ngừa sai phạm; (5) Hiệu quả vận hành quy chế dân chủ cơ sở. Bộ chỉ báo này có thể sao chuyển nguyên vẹn để đánh giá các trường Quân đội nhân dân hoặc các cơ sở đào tạo khối nội chính.

5. Khung chương trình nghiên cứu 10 năm tới được phác thảo như thế nào?

Khung chương trình 10 năm (2024 - 2034) tập trung vào: Xây dựng hệ thống tiêu chuẩn quản trị số trong công tác Đảng tại các học viện vũ trang; Nghiên cứu cơ chế kiểm soát quyền lực và phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong hoạt động tuyển sinh, sát hạch đào tạo CAND; Hoàn thiện mô hình Đảng ủy lãnh đạo toàn diện trong điều kiện tinh gọn tổ chức bộ máy "Bộ tinh, tỉnh mạnh, huyện toàn diện, xã bám cơ sở".

Kết luận

Tổng kết toàn diện công trình nghiên cứu tiến sĩ của tác giả Đỗ Hoàng Tuấn, luận án đã xác lập các giá trị khoa học vượt trội:

1. Phục dựng một cách khoa học, khách quan, chân thực và toàn diện bức tranh lịch sử 17 năm (2003 - 2020) công tác xây dựng Đảng của các đảng bộ trường CAND ở TP.HCM qua hai giai đoạn phân kỳ lịch sử mang tính bước ngoặt.
2. Làm sáng tỏ tính quy luật của sự phát triển mô hình tổ chức đảng trong các trường CAND: từ tổ chức cơ sở đảng nâng cấp thành đảng bộ cấp trên cơ sở nhằm đáp ứng chức năng đào tạo bậc đại học, cao đẳng độc lập.
3. Đúc kết hệ thống 04 nhóm kinh nghiệm lịch sử quý báu: (i) Lấy xây dựng Đảng làm trung tâm lãnh đạo nhiệm vụ chính trị; (ii) Chú trọng xây dựng nội lực con người và đội ngũ giảng viên nòng cốt; (iii) Kiên định nguyên tắc tập trung dân chủ, giữ gìn đoàn kết nội bộ trên nền tảng kỷ cương kỷ luật; (iv) Thường xuyên đổi mới phương thức lãnh đạo thích ứng với địa bàn phía Nam.
4. Cung cấp hệ thống luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc phục vụ công tác tham mưu chiến lược của Đảng ủy Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ Công an trong việc tiếp tục kiện toàn hệ thống tổ chức đảng trong lực lượng vũ trang nhân dân.
5. Mở ra các hướng tiếp cận học thuật liên ngành mới kết hợp giữa Lịch sử Đảng, Khoa học An ninh và Quản trị giáo dục đại học, đặt nền móng lý luận cho các công trình nghiên cứu tiếp theo về lịch sử CAND Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương I đề cập đến lịch sử công tác xây dựng đảng cộng sản ở các nước xã hội chủ nghĩa, dưới góc nhìn đánh giá của các học giả Trung Quốc. Chương II và chương III trình bày khái lược lịch sử xây dựng Đảng Cộng sản Trung Quốc, trong đó tập trung vào quá trình phát triển và thay đổi phương thức cầm quyền của Đảng Cộng sản Trung Quốc. - Các nghiên cứu liên quan đến quá trình xây dựng Đảng về tổ chức và cán bộ: Tác giả Lưu Văn Sùng, trong cuốn sách “Đảng Cộng sản - Những vấn đề 11 lý luận và mô hình tổ chức bộ máy” [162], xuất bản năm 2011, trình bày lịch sử xây dựng mô hình tổ chức và bộ máy của các đảng cộng sản, chủ yếu ở Liên Xô và ở Việt Nam. Phần thứ hai của sách đề cập đến những bài học kinh nghiệm đúc rút từ sự thất bại trong quá trình xây dựng tổ chức bộ máy của Đảng Cộng sản Liên Xô, chỉ ra các phương hướng và giải pháp trong xây dựng mô hình đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Nghiên cứu chính trị học hiện đại để đưa ra định hướng vận dụng trong công tác xây dựng Đảng, các tác giả Nguyễn Văn Giang và Phạm Tất Thắng đã hệ thống hóa lịch sử phát triển các lý thuyết tổ chức trong cuốn sách “Các lý thuyết tổ chức hiện đại và việc vận dụng vào công tác tổ chức xây dựng Đảng hiện nay” [127], xuất bản năm 2012. Chương IV của sách đưa ra các quan điểm vận dụng lý thuyết tổ chức vào quá trình xây dựng, thực hiện các nguyên tắc tổ chức, trong xây dựng bộ máy của Đảng và hệ thống chính trị. Cuốn sách “Đổi mới bộ máy của Đảng, bộ máy của Nhà nước trong điều kiện mới” [168] của các tác giả Nguyễn Đăng Thành, Vũ Hoàng Công, Nguyễn An Ninh, xuất bản năm 2017, đã trình bày quá trình phát triển, đổi mới hệ thống tổ chức bộ máy của Đảng và tổ chức bộ máy Nhà nước trong các thời kỳ lịch sử. Trên cơ sở đó phần thứ hai của sách đưa ra các quan điểm đổi mới tư duy về mối quan hệ giữa cơ quan Đảng và cơ quan Nhà nước.

Đề tài khoa học cấp Bộ “Nghiên cứu thuật ngữ khoa học xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam” [204], do Nguyễn Minh Tuấn làm Chủ nhiệm, nghiệm thu năm 2017, đã thống kê và hệ thống hóa các thuật ngữ liên quan đến lý luận và thực tiễn công tác xây dựng Đảng dưới dạng từ điển. Đề tài có ý nghĩa quan trọng trong việc thống nhất nhận thức, cách hiểu, cách sử dụng các khái niệm, thuật ngữ trong khoa học lịch sử Đảng, xây dựng Đảng. Luận án tiến sĩ Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam “Đảng bộ tỉnh Thái Bình lãnh đạo xây dựng đội ngũ đảng viên từ năm 2001 đến năm 2010” [151] của Đỗ Văn Nghĩa, bảo vệ năm 2020, làm rõ các yếu tố tác động, quá trình 12 xây dựng chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Thái Bình về xây dựng đội ngũ đảng viên từ năm 2001 đến năm 2010. Trên cơ sở làm rõ các ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân, luận án đúc kết bốn kinh nghiệm gắn với công tác quản lý, giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện, phát triển đảng viên.

Luận án tiến sĩ Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam “Đảng bộ tỉnh Nghệ An lãnh đạo công tác xây dựng tổ chức cơ sở đảng ở xã, phường, thị trấn từ năm 2005 đến năm 2015” [164] của Nguyễn Thế Thái, bảo vệ năm 2021, làm rõ những yếu tố tác động, phục dựng và phân tích chủ trương, quá trình Đảng bộ tỉnh Nghệ An chỉ đạo xây dựng tổ chức cơ sở đảng ở xã, phường, thị trấn. Luận án đúc rút bốn kinh nghiệm về nhận thức, về công tác quán triệt, về tính gắn kết giữa xây dựng tổ chức cơ sở đảng với các tổ chức trong hệ thống chính trị, về nâng cao chất lượng đội ngũ cấp ủy viên, người đứng đầu. Công tác xây dựng đảng cầm quyền về tổ chức và cán bộ cũng là chủ đề nghiên cứu tại các nước có hệ thống chính trị tương đồng với Việt Nam. Các luận án tiến sĩ chuyên ngành Xây dựng Đảng “Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp tỉnh khu vực phía Bắc của nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào trong giai đoạn cách mạng hiện nay” [125] của Bun Lư Sổm Sắc Đi, bảo vệ năm 2004; “Xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở các tỉnh phía Nam nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào trong giai đoạn hiện nay” của Bun-Xợt Tham-Ma-Vông [165], bảo vệ năm 2004, đã tập trung phân tích thực trạng và những vấn đề đặt ra đối với công tác cán bộ cấp tỉnh, cấp huyện của Đảng, Nhà nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.

Các luận án trình bày nhiều giải pháp góp phần nâng cao chất lượng cán bộ, đội ngũ kế thừa, nhấn mạnh vai trò của công tác tư tưởng chính trị, nâng cao chất lượng công tác lý luận trong nội bộ. Luận án tham khảo kết quả nghiên cứu của các công trình nói trên về cách lý giải khái niệm các mặt công tác xây dựng Đảng để đi sâu làm rõ quá trình các đảng bộ trường CAND ở TPHCM xây dựng chủ trương và hoạt động chỉ đạo thực hiện chủ trương trên các mặt của công tác xây dựng Đảng. Những công trình nghiên cứu có liên quan đến quá trình Đảng lãnh đạo Công an nhân dân và công tác xây dựng Đảng trong Công an nhân dân Công an nhân dân Việt Nam là đối tượng lãnh đạo đặc biệt của Đảng, là lực lượng vũ trang cách mạng trọng yếu, nòng cốt trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội. Quá trình Đảng lãnh đạo CAND và công tác xây dựng Đảng trong CAND là đối tượng nghiên cứu được nhiều nhà khoa học, người nghiên cứu quan tâm.

- Các nghiên cứu liên quan đến quá trình Đảng lãnh đạo Công an nhân dân làm nòng cốt trong sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự: Tác giả Nguyễn Bình Ban, trong cuốn sách “Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo nhiệm vụ bảo vệ an ninh chính trị trong thời kỳ đổi mới - một số vấn đề lý luận và thực tiễn” [1], xuất bản năm 2007, đã trình bày lịch sử phát triển, hoàn thiện cơ chế lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp bảo vệ an ninh, trật tự từ cơ chế lãnh đạo đảm bảo đến lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt. Công tác bảo vệ an ninh chính trị, với CAND là lực lượng nòng cốt, được tác giả nhấn mạnh trong mối liên hệ với công tác bảo vệ chính trị nội bộ Đảng. Nghiên cứu, đánh giá kết quả Đảng lãnh đạo CAND thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự trên địa bàn TPHCM, tác giả Lê Thị Hiền Lương, trong Luận án tiến sĩ Lịch sử Việt Nam “Công cuộc bảo vệ an ninh quốc gia tại Thành phố Hồ Chí Minh (1975 - 2008)” [149], bảo vệ năm 2014, đề cập đến đặc điểm công tác bảo vệ an ninh quốc gia tại TPHCM; phục dựng quá trình tổ chức thực hiện bảo vệ an ninh quốc gia tại TPHCM từ năm 1975 đến năm 2008. Luận án có phân tích quan điểm về đào tạo nguồn nhân lực cho lực lượng CAND TPHCM đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ giai đoạn đầu thế kỷ XXI.

Góp phần làm rõ hệ thống quan điểm của Hồ Chí Minh về CAND, tác giả Tô Lâm, trong cuốn sách “Tư tưởng Hồ Chí Minh về Công an nhân dân - Giá trị lý luận và thực tiễn” [145], xuất bản năm 2016, đã trình bày cơ sở, quá 14 trình hình thành, phát triển và nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về CAND, nhấn mạnh bản chất cách mạng, tính giai cấp của lực lượng CAND, đề cao yêu cầu tăng cường giáo dục đạo đức cách mạng trong CAND Việt Nam. Ở tác phẩm “Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ Công an nhân dân” [146], xuất bản năm 2017, tác giả Tô Lâm phân tích quan điểm của Hồ Chí Minh về công tác cán bộ nói chung, công tác cán bộ trong CAND nói riêng; chương IV của sách đề cập đến thực trạng cán bộ và công tác cán bộ CAND, đưa ra các giải pháp nâng cao chất lượng cán bộ CAND, trong đó nhấn mạnh giải pháp hàng đầu là tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với CAND, đặc biệt là trong công tác cán bộ. Trong cuốn sách “Xây dựng lực lượng Công an nhân dân thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh” [147], xuất bản năm 2022, tác giả Tô Lâm khẳng định quán triệt tư tưởng Hồ Chí Minh vào xây dựng lực lượng CAND là một trong những yêu cầu cơ bản góp phần thực hiện thắng lợi chủ trương của Đảng về xây dựng lực lượng CAND. Phần thứ hai của sách nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng đội ngũ cán bộ Công an có bản lĩnh chính trị vững vàng, yêu nước, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân, kiên định với mục tiêu, lý tưởng cách mạng của Đảng.

Cuốn sách “Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Công an nhân dân đáp ứng yêu cầu xây dựng lực lượng Công an nhân dân thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại” [148] của tác giả Tô Lâm, xuất bản năm 2024, đã hệ thống các khái niệm cơ bản về nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng đối với CAND Việt Nam, đánh giá, nhận xét thành tựu, hạn chế, đúc rút một số bài học kinh nghiệm và phân tích quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với CAND. Tác giả có đề cập một số nội dung về lịch sử công tác xây dựng Đảng trong CAND tại Phần thứ nhất và Phần thứ hai của sách, tuy nhiên chủ 15 yếu tập trung phân tích các yếu tố tác động, nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng đối với CAND trong giai đoạn hiện nay. - Các nghiên cứu liên quan đến quá trình xây dựng Đảng trong Công an nhân dân: Cuốn sách “Công tác tổ chức xây dựng Đảng trong Công an nhân dân thời kỳ đổi mới” [133] của Đinh Ngọc Hoa, xuất bản năm 2015, trình bày quá trình xây dựng, kiện toàn tổ chức đảng trong lực lượng CAND.