Lồng Ghép Biến Đổi Khí Hậu Vào Kế Hoạch Phát Triển Du Lịch Khu Vực Thị Xã Cửa Lò, Tỉnh Nghệ An

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu lồng ghép biến đổi khí hậu vào kế hoạch phát triển du lịch khu vực thị xã cửa lò tỉnh nghệ an, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Khánh Quỳnh
• Người hướng dẫn: GS.TS Nguyễn Đức Ngữ
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Biến đổi khí hậu
• Đề tài: Lồng Ghép Biến Đổi Khí Hậu Vào Phát Triển Du Lịch Tại Cửa Lò, Nghệ An
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Một số khái niệm
• 1.2. Khung lý thuyết của vấn đề nghiên cứu
• 1.3. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu
• 1.3.1. Vấn đề biến đổi khí hậu và lồng ghép biến đổi khí hậu
• 1.3.2. Các nội dung về lồng ghép biến đổi khí hậu
• 1.4. Tổng quan về vùng nghiên cứu
• 1.4.1. Khái quát chung về Thị xã Cửa Lò
• 1.4.2. Đặc điểm của ngành du lịch Thị xã Cửa Lò
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ NGUỒN SỐ LIỆU
• 2.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2. Nguồn số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: LỒNG GHÉP BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀO KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN DU LỊCH THỊ XÃ CỬA LÒ, TỈNH NGHỆ AN
• 3.1. Xu thế biến đổi khí hậu tại địa phương
• 3.2. Xu thế biến đổi gió mùa
• 3.3. Kịch bản biến đổi khí hậu tại địa phương
• 3.4. Xây dựng mô hình lồng ghép biến đổi khí hậu
• 3.5. Tiến hành lồng ghép
• 3.5.1. (Bước 1) Đánh giá và mô tả những khả năng bị tổn hại
• 3.5.2. (Bước 2) Lựa chọn các giải pháp thích ứng
• 3.5.3. (Bước 3) Phân tích các giải pháp thích ứng
• 3.5.4. (Bước 4) Lựa chọn tiến trình hành động
• 3.5.5. (Bước 5) Triển khai thực hiện các giải pháp
• 3.5.6. (Bước 6) Giám sát và đánh giá kết quả thực hiện
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Biến Đổi Khí Hậu và Du Lịch Cửa Lò

Biến đổi khí hậu (BĐKH) đang trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với sự phát triển bền vững của ngành du lịch, đặc biệt là tại các khu vực ven biển như Cửa Lò, Nghệ An. Sự gia tăng nhiệt độ, mực nước biển dâng, tần suất các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão, lũ lụt, xâm nhập mặn ngày càng gia tăng đang đe dọa trực tiếp đến tài nguyên du lịch, cơ sở hạ tầng và hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp du lịch tại Cửa Lò. Việc lồng ghép BĐKH vào kế hoạch phát triển du lịch không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là cơ hội để xây dựng một ngành du lịch có khả năng phục hồi tốt hơn, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và cộng đồng địa phương. Theo Quyết định số 2139/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, lồng ghép BĐKH là nhiệm vụ chiến lược quan trọng.

1.1. Du Lịch Cửa Lò Tiềm Năng và Hiện Trạng Phát Triển

Cửa Lò là một trong những điểm đến du lịch biển nổi tiếng của Nghệ An, thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm. Với bãi biển đẹp, khí hậu ôn hòa và nhiều điểm tham quan hấp dẫn, du lịch Cửa Lò đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Tuy nhiên, sự phát triển du lịch ồ ạt cũng gây ra nhiều thách thức về môi trường, tài nguyên và cộng đồng. Việc quản lý và sử dụng tài nguyên du lịch một cách bền vững là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển lâu dài của ngành du lịch Cửa Lò.

1.2. Biến Đổi Khí Hậu Nghệ An Tác Động Lên Du Lịch Biển

Nghệ An là một trong những tỉnh ven biển chịu ảnh hưởng nặng nề của BĐKH. Các tác động chính bao gồm: mực nước biển dâng gây ngập lụt các khu vực ven biển, xói lở bờ biển, xâm nhập mặn vào nguồn nước ngọt, gia tăng tần suất và cường độ của bão, lũ lụt, nắng nóng kéo dài. Những tác động này ảnh hưởng trực tiếp đến các hoạt động du lịch biển, gây thiệt hại về kinh tế và ảnh hưởng đến sức khỏe của du khách. Theo nghiên cứu của Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Môi trường, BĐKH đang diễn ra nhanh chóng và có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng hơn trong tương lai.

II. Thách Thức Biến Đổi Khí Hậu Đe Dọa Du Lịch Cửa Lò

BĐKH tạo ra những thách thức lớn cho du lịch Cửa Lò. Mực nước biển dâng có thể gây ngập lụt các khu vực ven biển, ảnh hưởng đến các khu nghỉ dưỡng, khách sạn và bãi tắm. Bão, lũ lụt gây thiệt hại về cơ sở hạ tầng du lịch, gián đoạn hoạt động kinh doanh và đe dọa an toàn của du khách. Sự thay đổi về nhiệt độ, độ ẩm cũng có thể ảnh hưởng đến mùa du lịch và sức khỏe của du khách. Xói lở bờ biển làm mất đi cảnh quan tự nhiên, giảm sức hấp dẫn của điểm đến du lịch. Việc giải quyết những thách thức này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, doanh nghiệp du lịch và cộng đồng địa phương.

2.1. Tác Động Của Nước Biển Dâng Đến Du Lịch Bãi Biển

Nước biển dâng là một trong những tác động nghiêm trọng nhất của BĐKH đối với du lịch Cửa Lò. Nó gây ngập lụt các khu vực ven biển, làm giảm diện tích bãi tắm, ảnh hưởng đến các hoạt động vui chơi giải trí trên biển. Các công trình du lịch ven biển như khách sạn, nhà hàng, khu nghỉ dưỡng cũng có thể bị hư hại do ngập lụt và xói lở. Theo kịch bản BĐKH của Bộ Tài nguyên và Môi trường, mực nước biển có thể dâng lên đến 50cm vào cuối thế kỷ 21, gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho du lịch Cửa Lò.

2.2. Bão Lụt và Ảnh Hưởng Đến Cơ Sở Hạ Tầng Du Lịch

Bão, lũ lụt là những hiện tượng thời tiết cực đoan thường xuyên xảy ra ở Cửa Lò, gây thiệt hại nặng nề về cơ sở hạ tầng du lịch. Các tuyến đường giao thông bị ngập lụt, cầu cống bị hư hại, hệ thống điện nước bị gián đoạn, gây khó khăn cho việc đi lại và sinh hoạt của du khách. Các công trình du lịch ven biển như khách sạn, nhà hàng, khu nghỉ dưỡng cũng có thể bị sập đổ hoặc hư hại do bão, lũ lụt. Việc tăng cường khả năng chống chịu của cơ sở hạ tầng du lịch trước các hiện tượng thời tiết cực đoan là rất quan trọng.

2.3 Xói lở bờ biển Cửa Lò Nguy cơ mất điểm du lịch hấp dẫn

Xói lở bờ biển đang diễn ra ngày càng nghiêm trọng tại Cửa Lò, đe dọa đến cảnh quan tự nhiên và giảm sức hấp dẫn của điểm đến du lịch. Việc mất đi bãi biển không chỉ ảnh hưởng đến các hoạt động du lịch mà còn gây thiệt hại về kinh tế cho các doanh nghiệp du lịch và cộng đồng địa phương. Cần có các giải pháp hiệu quả để ngăn chặn xói lở bờ biển, bảo vệ tài nguyên du lịch và đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành du lịch Cửa Lò.

III. Giải Pháp Thích Ứng Biến Đổi Khí Hậu Cho Du Lịch

Thích ứng với BĐKH là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của du lịch Cửa Lò. Các giải pháp thích ứng cần tập trung vào việc giảm thiểu tác động tiêu cực của BĐKH đến tài nguyên du lịch, cơ sở hạ tầng và hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp du lịch. Một số giải pháp thích ứng hiệu quả bao gồm: xây dựng hệ thống đê kè chắn sóng, trồng rừng ngập mặn, nâng cấp cơ sở hạ tầng du lịch để chống chịu với bão, lũ lụt, phát triển du lịch sinh thái, nâng cao nhận thức của cộng đồng về BĐKH. Các giải pháp này cần được thực hiện một cách đồng bộ và có sự tham gia của tất cả các bên liên quan.

3.1. Xây Dựng Công Trình Phòng Chống Thiên Tai Bền Vững

Xây dựng các công trình phòng chống thiên tai như đê kè chắn sóng, hệ thống thoát nước, hồ chứa nước là một trong những giải pháp quan trọng để giảm thiểu tác động của BĐKH đến du lịch Cửa Lò. Các công trình này cần được thiết kế và xây dựng một cách bền vững, đảm bảo khả năng chống chịu với bão, lũ lụt, nước biển dâng. Cần có sự đầu tư thích đáng cho việc duy tu, bảo dưỡng các công trình này để đảm bảo hiệu quả hoạt động lâu dài.

3.2. Phát Triển Du Lịch Sinh Thái và Du Lịch Có Trách Nhiệm

Phát triển du lịch sinh thái và du lịch có trách nhiệm là một giải pháp quan trọng để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và cộng đồng địa phương. Du lịch sinh thái tập trung vào việc bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học và văn hóa địa phương. Du lịch có trách nhiệm khuyến khích du khách tôn trọng môi trường, văn hóa và cộng đồng địa phương, đồng thời đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Cần có các chính sách và biện pháp hỗ trợ để thúc đẩy phát triển du lịch sinh thái và du lịch có trách nhiệm tại Cửa Lò.

3.3. Nâng Cao Nhận Thức và Đào Tạo Nguồn Nhân Lực Du Lịch

Nâng cao nhận thức của cộng đồng về BĐKH và đào tạo nguồn nhân lực du lịch có kiến thức, kỹ năng về thích ứng với BĐKH là một giải pháp quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của du lịch Cửa Lò. Cần tổ chức các chương trình giáo dục, truyền thông về BĐKH cho cộng đồng địa phương, đặc biệt là các doanh nghiệp du lịch và người dân làm du lịch. Cần đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý du lịch, hướng dẫn viên du lịch, nhân viên phục vụ du lịch về các giải pháp thích ứng với BĐKH.

IV. Phương Pháp Lồng Ghép Biến Đổi Khí Hậu Vào Du Lịch Cửa Lò

Lồng ghép BĐKH vào kế hoạch phát triển du lịch Cửa Lò đòi hỏi một quy trình bài bản và sự tham gia của nhiều bên liên quan. Quy trình này bao gồm các bước: đánh giá tác động của BĐKH đến du lịch, xác định các giải pháp thích ứng, lựa chọn các giải pháp ưu tiên, xây dựng kế hoạch hành động, thực hiện kế hoạch và giám sát, đánh giá. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ban, ngành liên quan, các doanh nghiệp du lịch, cộng đồng địa phương và các tổ chức khoa học, nghiên cứu.

4.1. Đánh Giá Rủi Ro và Cơ Hội Do Biến Đổi Khí Hậu

Bước đầu tiên trong quy trình lồng ghép BĐKH là đánh giá rủi ro và cơ hội do BĐKH mang lại cho du lịch Cửa Lò. Cần xác định các tác động tiêu cực của BĐKH như mực nước biển dâng, bão, lũ lụt, hạn hán, xâm nhập mặn và các tác động tích cực như kéo dài mùa du lịch, tạo ra các sản phẩm du lịch mới. Cần đánh giá mức độ nghiêm trọng của các rủi ro và khả năng tận dụng các cơ hội để xây dựng các giải pháp thích ứng phù hợp.

4.2. Xây Dựng Kế Hoạch Hành Động Thích Ứng Chi Tiết

Sau khi xác định các giải pháp thích ứng, cần xây dựng một kế hoạch hành động chi tiết để triển khai các giải pháp này. Kế hoạch hành động cần xác định rõ các mục tiêu, nhiệm vụ, hoạt động, nguồn lực, thời gian thực hiện và trách nhiệm của các bên liên quan. Cần có các chỉ số đánh giá để theo dõi tiến độ thực hiện kế hoạch và đánh giá hiệu quả của các giải pháp thích ứng.

4.3. Chính Sách Hỗ Trợ và Khuyến Khích Doanh Nghiệp Du Lịch

Chính phủ và chính quyền địa phương cần có các chính sách hỗ trợ và khuyến khích các doanh nghiệp du lịch tham gia vào các hoạt động thích ứng với BĐKH. Các chính sách này có thể bao gồm: cung cấp thông tin, tư vấn kỹ thuật, hỗ trợ tài chính, ưu đãi thuế, tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn vay. Cần có các cơ chế giám sát, đánh giá để đảm bảo các chính sách này được thực hiện hiệu quả.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Mô Hình Du Lịch Bền Vững Cửa Lò

Ứng dụng thực tiễn các giải pháp lồng ghép BĐKH vào du lịch Cửa Lò có thể tạo ra một mô hình du lịch bền vững, có khả năng chống chịu tốt với các tác động của BĐKH và mang lại lợi ích kinh tế, xã hội, môi trường cho địa phương. Mô hình này cần tập trung vào việc bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, đa dạng hóa sản phẩm du lịch, nâng cao chất lượng dịch vụ, tăng cường sự tham gia của cộng đồng địa phương và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Việc xây dựng thương hiệu du lịch xanh, sạch, đẹp cũng là một yếu tố quan trọng để thu hút du khách và nâng cao sức cạnh tranh của du lịch Cửa Lò.

5.1. Bảo Tồn Hệ Sinh Thái Ven Biển và Phát Triển Du Lịch

Bảo tồn hệ sinh thái ven biển như rừng ngập mặn, bãi triều, rạn san hô là một yếu tố quan trọng để duy trì sự đa dạng sinh học và bảo vệ bờ biển trước các tác động của BĐKH. Các hoạt động du lịch cần được thực hiện một cách có trách nhiệm, không gây ảnh hưởng tiêu cực đến hệ sinh thái ven biển. Có thể phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái dựa trên hệ sinh thái ven biển như du lịch khám phá rừng ngập mặn, du lịch lặn biển ngắm san hô.

5.2. Phát Triển Sản Phẩm Du Lịch Đa Dạng Phù Hợp Với BĐKH

Cần phát triển các sản phẩm du lịch đa dạng, phù hợp với BĐKH như du lịch văn hóa, du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, du lịch mạo hiểm. Điều này giúp giảm sự phụ thuộc vào du lịch biển truyền thống, tăng tính hấp dẫn của điểm đến và tạo ra các cơ hội kinh doanh mới cho cộng đồng địa phương. Cần có các chính sách hỗ trợ để khuyến khích các doanh nghiệp du lịch đầu tư vào phát triển các sản phẩm du lịch mới.

VI. Tương Lai Du Lịch Cửa Lò Thích Ứng Với Khí Hậu Thay Đổi

Tương lai của du lịch Cửa Lò phụ thuộc vào khả năng thích ứng với BĐKH và xây dựng một mô hình du lịch bền vững. Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, doanh nghiệp du lịch, cộng đồng địa phương và các tổ chức khoa học, nghiên cứu để thực hiện các giải pháp thích ứng hiệu quả. Việc đầu tư vào công nghệ, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh cũng là những yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển lâu dài của du lịch Cửa Lò. Du lịch Cửa Lò có tiềm năng trở thành một điểm đến du lịch xanh, sạch, đẹp và có khả năng phục hồi tốt trước các tác động của BĐKH.

6.1. Đầu Tư Vào Nghiên Cứu và Ứng Dụng Công Nghệ Thích Ứng

Cần đầu tư vào nghiên cứu và ứng dụng công nghệ thích ứng với BĐKH trong ngành du lịch. Các công nghệ này có thể bao gồm: hệ thống cảnh báo sớm thiên tai, hệ thống quản lý năng lượng thông minh, hệ thống xử lý nước thải tiên tiến, vật liệu xây dựng thân thiện với môi trường. Việc ứng dụng công nghệ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và tăng cường khả năng chống chịu của cơ sở hạ tầng du lịch.

6.2. Hợp Tác Quốc Tế Chia Sẻ Kinh Nghiệm Thích Ứng Biến Đổi Khí Hậu

Cần tăng cường hợp tác quốc tế để chia sẻ kinh nghiệm và học hỏi các mô hình du lịch bền vững, thích ứng với BĐKH từ các quốc gia khác. Có thể tham gia các dự án hợp tác quốc tế, trao đổi chuyên gia, tổ chức hội thảo, hội nghị để học hỏi kinh nghiệm và tiếp cận nguồn lực tài chính từ các tổ chức quốc tế. Việc hợp tác quốc tế giúp nâng cao năng lực thích ứng với BĐKH và thúc đẩy phát triển du lịch bền vững tại Cửa Lò.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Biến đổi khí hậu đang tác động mạnh mẽ đến các đô thị ven biển tại Việt Nam, nơi đóng góp tỷ trọng lớn vào tăng trưởng kinh tế nhưng lại chịu tính dễ bị tổn thương cao trước các hiện tượng thời tiết cực đoan. Theo các kịch bản quốc gia, biến đổi khí hậu có thể khiến 40% diện tích Đồng bằng sông Cửu Long và khoảng 3% diện tích các dải ven biển bị ngập lụt, ảnh hưởng trực tiếp đến 10% đến 12% dân số và gây tổn thất xấp xỉ 10% GDP cả nước. Trong bức tranh đó, thị xã Cửa Lò thuộc tỉnh Nghệ An là đô thị du lịch biển trọng điểm với diện tích tự nhiên 32,4 km2 cùng 10,2 km bờ biển cát mịn, sở hữu ngành dịch vụ du lịch chiếm trên 60% cơ cấu kinh tế địa phương. Chỉ tính riêng năm 2016, Cửa Lò đã đón gần 2 triệu lượt khách du lịch, mang lại doanh thu dịch vụ đạt 1.420 tỷ đồng dù chịu ảnh hưởng từ sự cố môi trường biển miền Trung.

Tuy nhiên, sự gia tăng về tần suất bão lũ, triều cường và xói lở bờ biển đang đe dọa trực tiếp đến hệ thống bãi tắm, hơn 255 cơ sở lưu trú và sinh kế của hàng vạn người dân. Vấn đề cốt lõi đặt ra là các quy hoạch và kế hoạch phát triển du lịch tại địa phương trước đây chủ yếu tập trung vào mục tiêu tăng trưởng ngắn hạn, thiếu vắng sự tích hợp mang tính hệ thống các yếu tố rủi ro khí hậu dài hạn. Nghiên cứu được thực hiện nhằm phân tích toàn diện biểu hiện, tác động của biến đổi khí hậu đến các hoạt động du lịch tại thị xã Cửa Lò, từ đó xây dựng và đề xuất mô hình lồng ghép thích ứng biến đổi khí hậu vào kế hoạch phát triển du lịch giai đoạn 2018-2020, tầm nhìn 2030. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc giúp địa phương giảm thiểu đến mức thấp nhất các thiệt hại kinh tế, bảo vệ tài nguyên du lịch và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý thuyết nền tảng từ Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu kết hợp với khung hướng dẫn tích hợp chính sách của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế. Khung lý thuyết tập trung vào mối quan hệ tương tác giữa ba nhóm nhân tố chính: hiểm họa khí hậu, mức độ phơi bày của hệ thống kinh tế du lịch và năng lực thích ứng của địa phương. Trong đó, bốn khái niệm cốt lõi được chuẩn hóa bao gồm:

1. Biến đổi khí hậu: Sự biến đổi trạng thái khí quyển kéo dài qua nhiều thập kỷ do tương tác tự nhiên và phát thải khí nhà kính từ hoạt động nhân sinh.
2. Thích ứng với biến đổi khí hậu: Quá trình điều chỉnh hệ thống tự nhiên, kinh tế và xã hội nhằm giảm thiểu rủi ro, hạn chế thiệt hại và khai thác các cơ hội tích cực.
3. Đánh giá tính dễ bị tổn thương: Thước đo tổng hợp phản ánh mức độ nhạy cảm của tài nguyên, hạ tầng và cộng đồng trước các hiểm họa kết hợp với năng lực chống chịu thực tế.
4. Lồng ghép chính sách: Quá trình tích hợp có chọn lọc các đánh giá rủi ro và biện pháp thích ứng vào chu trình xây dựng, thẩm định, thực thi quy hoạch phát triển ngành.

Nghiên cứu căn cứ pháp lý vững chắc trên Quyết định số 2139/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu và Thông tư số 19/2016/TT-BKHĐT của Bộ Kế hoạch và Đầu tư về hướng dẫn lồng ghép phòng chống thiên tai vào quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu phối hợp chặt chẽ giữa các phương pháp định lượng và định tính nhằm đảm bảo độ tin cậy khoa học cao:

• Phương pháp thu thập và thống kê hồi cứu chuỗi số liệu: Sử dụng chuỗi số liệu khí tượng quan trắc liên tục suốt 55 năm (giai đoạn 1961-2016) từ Trạm khí tượng thủy văn thành phố Vinh (cách Cửa Lò khoảng 13 km) nhằm phân tích biến động nhiệt độ, lượng mưa và các hiện tượng thời tiết cực đoan. Đồng thời, nghiên cứu cập nhật dữ liệu Kịch bản biến đổi khí hậu và nước biển dâng cho Việt Nam do Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành năm 2016 theo các đường nồng độ khí nhà kính đại diện RCP4.5 và RCP8.5.
• Phương pháp điều tra xã hội học: Triển khai khảo sát thực địa với quy mô cỡ mẫu chuẩn 100 phiếu, gồm 50 cơ sở kinh doanh dịch vụ - lưu trú du lịch và 50 hộ dân cư sinh sống lâu năm tại địa bàn thị xã Cửa Lò. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên theo vị trí địa lý (khu vực bãi tắm trung tâm, vùng đệm ven sông Lam và các phường phụ cận) và quy mô hoạt động. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm thu thập toàn diện góc nhìn đa chiều từ các chủ thể trực tiếp chịu tác động của thời tiết cực đoan, đánh giá khách quan mức độ nhận thức, năng lực tài chính và khả năng tự ứng phó của doanh nghiệp lẫn cộng đồng bản địa.
• Phương pháp chuyên gia và ma trận đánh giá rủi ro: Tham vấn ý kiến sâu từ các chuyên gia đầu ngành về khí hậu, quy hoạch đô thị và du lịch học, kết hợp bộ tiêu chí 5 bước của Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Môi trường (2011) để thiết lập ma trận 4 cấp độ tác động từ ít ảnh hưởng đến nghiêm trọng, làm cơ sở lượng hóa mức độ rủi ro và xác định danh mục dự án ưu tiên.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình xử lý và phân tích số liệu thực chứng đã chỉ ra bốn phát hiện cốt lõi về thực trạng khí hậu và tác động đến ngành du lịch Cửa Lò:

1. Xu thế nóng lên rõ rệt và gia tăng các đợt nắng nóng cực đoan: Phân tích chuỗi số liệu khí tượng 55 năm ghi nhận nhiệt độ trung bình năm tại khu vực có xu thế tăng với tốc độ 0,25°C/thập kỷ theo phương trình xu thế tuyến tính $y = 0,0249x + 23,55$. Tốc độ gia tăng này cao hơn đáng kể so với mức tăng trung bình toàn tỉnh Nghệ An (0,07°C đến 0,15°C/thập kỷ). Số lượng đợt nắng nóng gay gắt trong những năm đầu thế kỷ XXI tăng vọt, cá biệt các năm 2003, 2009 và 2010 xuất hiện từ 10 đến 11 đợt nắng nóng kéo dài.
2. Lượng mưa giảm dần nhưng mưa cục bộ và bão biển diễn biến phức tạp: Lượng mưa trung bình năm đạt khoảng 1.900 mm với xu hướng tổng lượng mưa giảm nhẹ theo thời gian, tuy nhiên lượng mưa lại tập trung dồn dập vào các tháng 8, 9 và 10 (chiếm tới 70-80% lượng mưa cả năm), gây ra tình trạng ngập úng đô thị cục bộ kết hợp lũ lụt ven sông Lam. Dù số lượng bão đổ bộ trực tiếp vào đất liền Nghệ An có xu hướng giảm nhẹ trong thập kỷ 2000-2010 (ghi nhận 2 cơn so với 12 cơn của thập kỷ 1980-1989), nhưng cường độ các cơn bão mạnh cấp 10-12 giật cấp 13 kèm theo triều cường lại có xu hướng gia tăng bất thường.
3. Nguy cơ ngập lụt và xói lở bờ biển nghiêm trọng: Theo kịch bản phát thải trung bình RCP4.5, mực nước biển dâng tại dải bờ Hòn Dấu - Đèo Ngang dự báo tăng 22 cm vào năm 2050 và 53 cm vào năm 2100. Khi mực nước biển dâng 50 cm, thị xã Cửa Lò có 2,60% diện tích đất tự nhiên (tương đương khoảng 72,8 ha) chìm trong nguy cơ ngập; con số này tăng lên 3,58% (hơn 100,2 ha) khi nước biển dâng 100 cm. Toàn tỉnh Nghệ An có tới 19/44 xã ven biển bị xói lở nghiêm trọng với tổng chiều dài 19.240 m, tốc độ xói lở trung bình 42 m/năm (một số khu vực lên tới 150-200 m/năm), đe dọa làm biến mất dải cát vàng 10,2 km của bãi tắm Cửa Lò.
4. Hạ tầng du lịch chịu tính tổn thương cao và thể chế thích ứng còn phân tán: Đánh giá thực trạng 255 cơ sở lưu trú (với gần 7.000 phòng) cho thấy hơn 50% công trình nằm ở cao độ thấp sát mép biển, hệ sinh thái thoát nước chưa đồng bộ. Năng lực thích ứng của cộng đồng và doanh nghiệp mới ở mức trung bình, trong khi 100% các chương trình quy hoạch du lịch trước năm 2018 chưa đưa tiêu chí biến đổi khí hậu thành một hợp phần bắt buộc.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện trên cho thấy tính dễ bị tổn thương sâu sắc của ngành kinh tế du lịch Cửa Lò bắt nguồn từ cả điều kiện tự nhiên lẫn phương thức quy hoạch đô thị. Do đặc trưng bãi tắm thoải, khi triều cường kết hợp nước dâng do bão, sóng lớn tấn công trực tiếp vào chân đê kè ven đường Bình Minh, làm gia tăng dòng vận chuyển cát dọc bờ và hạ thấp cao độ mặt bãi. Biểu đồ đường hồi quy chuỗi nhiệt độ giai đoạn 1961-2016 phản ánh độ lệch chuẩn nhiệt độ ngày càng mở rộng, lý giải cho tình trạng mùa du lịch biển bị rút ngắn hoặc gián đoạn đột ngột bởi các đợt áp thấp và bão muộn.

Dữ liệu nghiên cứu được trực quan hóa hiệu quả thông qua bản đồ GIS phân vùng không gian ngập lụt ở các mức triều 50 cm và 100 cm, chồng xếp cùng ma trận 4 cấp độ tác động. Kết quả chỉ ra rằng nhóm tài nguyên bãi biển tự nhiên và hạ tầng giao thông kết nối chịu mức độ rủi ro rất cao, trong khi các sự kiện văn hóa lễ hội chịu mức rủi ro trung bình. So sánh với các nghiên cứu tương tự tại thành phố Đà Nẵng và các tỉnh ven biển Đồng bằng sông Cửu Long, Cửa Lò chịu thêm áp lực cộng hưởng từ gió Tây Nam khô nóng vào mùa hè và lũ quét đổ về từ lưu vực sông Cả - sông Lam vào mùa thu đông. Nếu không kịp thời lồng ghép các giải pháp công trình và phi công trình, địa phương có nguy cơ sụt giảm nghiêm trọng nguồn thu từ du lịch (vốn đạt trên 2.100 tỷ đồng vào năm 2015) và gia tăng chi phí khắc phục hạ tầng lên đến hàng trăm tỷ đồng mỗi năm.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm bảo vệ hệ sinh thái du lịch và thúc đẩy kinh tế Cửa Lò phát triển bền vững, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược gắn liền với lộ trình triển khai chi tiết:

1. Chuẩn hóa quy trình 6 bước lồng ghép biến đổi khí hậu vào kế hoạch du lịch: Ủy ban nhân dân thị xã Cửa Lò chủ trì phối hợp cùng Sở Du lịch tỉnh Nghệ An áp dụng quy trình 6 bước khép kín (Đánh giá tổn thương - Lựa chọn giải pháp - Phân tích chi phí lợi ích - Xác định lộ trình - Triển khai thực hiện - Giám sát đánh giá). Đưa tiêu chí phòng chống thiên tai thành điều kiện tiên quyết khi phê duyệt các dự án đầu tư du lịch mới trong giai đoạn 2018-2025.
2. Nâng cấp công trình hạ tầng kỹ thuật và bảo vệ bờ biển bền vững: Đầu tư xây dựng tuyến đê kè mềm giảm sóng kết hợp nuôi bãi cát nhân tạo trên chiều dài 10,2 km bờ biển; nâng cấp hệ thống thoát nước mưa đô thị nhằm giảm thiểu 40% đến 50% nguy cơ ngập úng cục bộ. Thiết lập hành lang bảo vệ bờ biển tối thiểu 50-100 m không xây dựng công trình kiên cố, hoàn thành trước năm 2023. Chủ thể thực hiện: Ban Quản lý Dự án thị xã Cửa Lò và Sở Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn.
3. Chuyển đổi cơ cấu sản phẩm du lịch 4 mùa thích ứng thời tiết: Phát triển các tour du lịch sinh thái, văn hóa tâm linh kết nối Đảo Ngư, Đảo Mắt, Đền Vạn Lộc, chùa Song Ngư và du lịch hội nghị hội thảo (MICE) trong mùa đông - xuân để bù đắp cho tính mùa vụ của du lịch biển. Mục tiêu nâng tổng lượt khách đạt 5,5 đến 6 triệu lượt và doanh thu xã hội từ du lịch đạt trên 3.000 tỷ đồng vào năm 2020. Chủ thể thực hiện: Hiệp hội Du lịch Cửa Lò và các doanh nghiệp lữ hành.
4. Nâng cao năng lực cộng đồng và thiết lập hệ thống cảnh báo sớm thông minh: Tổ chức tập huấn định kỳ kỹ năng ứng phó thiên tai cho 100% cán bộ quản lý và đại diện các cơ sở lưu trú; xây dựng trạm quan trắc cảnh báo triều cường tự động kết nối ứng dụng số phục vụ du khách. Thực hiện định kỳ hàng năm từ 2018 dưới sự giám sát của Phòng Văn hóa - Thông tin và Sở Tài nguyên & Môi trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng thực tiễn và tính học thuật cao, phục vụ thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

• Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách: Cán bộ tại Sở Du lịch, Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nghệ An cùng Ủy ban nhân dân thị xã Cửa Lò có thể sử dụng trực tiếp khung hướng dẫn 6 bước và hệ thống ma trận rủi ro để tích hợp vào các đồ án quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội địa phương giai đoạn 5 năm và 10 năm.
• Doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ, bất động sản nghỉ dưỡng và lữ hành: Các chủ đầu tư khách sạn, resort ven biển sử dụng kịch bản ngập lụt và dữ liệu xói lở để thẩm định vị trí, lựa chọn tiêu chuẩn thiết kế kiến trúc chống chịu bão lũ, tối ưu hóa gói bảo hiểm tài sản và xây dựng các sản phẩm du lịch thích ứng linh hoạt theo mùa.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành: Nguồn tư liệu tham khảo toàn diện về phương pháp luận lồng ghép biến đổi khí hậu, kỹ thuật phân tích chuỗi số liệu khí tượng trạm quan trắc và thiết kế phiếu điều tra xã hội học định hướng ứng dụng trong các ngành Biến đổi khí hậu, Khoa học Môi trường, Quản lý Đô thị và Du lịch học.
• Các tổ chức quốc tế và cơ quan tài trợ phát triển: Các tổ chức như Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc, Ngân hàng Phát triển Châu Á và Quỹ Môi trường Toàn cầu có thể tham khảo dữ liệu cơ sở thực địa để thiết kế các chương trình tài trợ dự án nâng cao khả năng chống chịu khí hậu cho dải đô thị ven biển miền Trung Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận văn đã chỉ ra xu thế biến đổi khí hậu nổi bật nhất tại thị xã Cửa Lò là gì? Phân tích chuỗi số liệu trạm Vinh 55 năm (1961-2016) cho thấy nhiệt độ trung bình năm tăng với tốc độ 0,25°C/thập kỷ, cao hơn mức tăng chung của tỉnh Nghệ An. Đồng thời, các đợt nắng nóng gay gắt xuất hiện nhiều hơn (10-11 đợt/năm) và mưa bão cực đoan tập trung dồn dập vào tháng 8 đến tháng 10 gây ngập úng và xói lở bờ biển.

2. Mực nước biển dâng theo kịch bản RCP4.5 sẽ ảnh hưởng như thế nào đến diện tích Cửa Lò? Theo kịch bản RCP4.5, mực nước biển dâng khu vực Nghệ An dự báo tăng 22 cm vào năm 2050 và 53 cm vào năm 2100. Khi mực nước biển dâng 50 cm, khoảng 2,60% diện tích thị xã Cửa Lò (xấp xỉ 72,8 ha) có nguy cơ bị ngập; tỷ lệ này tăng lên 3,58% diện tích khi mực nước dâng 100 cm.

3. Khung quy trình lồng ghép biến đổi khí hậu do tác giả đề xuất gồm những bước nào? Quy trình lồng ghép gồm 6 bước chuẩn hóa: (1) Đánh giá và mô tả những khả năng bị tổn hại; (2) Lựa chọn các giải pháp thích ứng; (3) Phân tích chi phí - lợi ích của các giải pháp; (4) Lựa chọn tiến trình hành động; (5) Triển khai thực hiện; và (6) Giám sát, đánh giá kết quả thực hiện trong chu trình quản lý.

4. Khảo sát xã hội học trong luận văn được thực hiện với quy mô mẫu và mục đích gì? Nghiên cứu tiến hành điều tra 100 phiếu khảo sát (chia đều cho 50 cơ sở kinh doanh du lịch và 50 hộ dân địa phương) bằng phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên. Mục đích nhằm lượng hóa mức độ nhận thức, đánh giá thiệt hại thực tế do thiên tai và xác định năng lực thích ứng của các bên liên quan tại Cửa Lò.

5. Điểm mới mang tính ứng dụng cao nhất của luận văn này là gì? Luận văn là công trình tiên phong xây dựng thành công mô hình lồng ghép thích ứng biến đổi khí hậu đặc thù cho một đô thị du lịch biển cụ thể tại Bắc Trung Bộ, kết hợp nhuần nhuyễn giữa giải pháp công trình bảo vệ dải cát 10,2 km và giải pháp phi công trình đa dạng hóa sản phẩm du lịch 4 mùa.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích sâu sắc bức tranh khí hậu thị xã Cửa Lò qua chuỗi dữ liệu 55 năm, khẳng định nhiệt độ tăng 0,25°C/thập kỷ và nguy cơ ngập lụt từ 2,60% đến 3,58% diện tích tự nhiên.
• Đánh giá toàn diện tính dễ bị tổn thương của 255 cơ sở lưu trú và hệ thống bãi biển dài 10,2 km, chỉ rõ điểm nghẽn lớn nhất là thiếu vắng sự tích hợp khí hậu trong các quy hoạch du lịch trước đây.
• Xây dựng thành công mô hình và quy trình lồng ghép 6 bước khoa học, có tính khả thi cao, gắn kết chặt chẽ giữa mục tiêu kinh tế và an toàn môi trường.
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ kết hợp đê kè mềm, dải đệm sinh thái, chuyển dịch tour tuyến 4 mùa và nâng cao năng lực ứng phó cho cộng đồng bản địa.
• Xác lập cơ sở thực tiễn vững chắc hướng tới mục tiêu phát triển Cửa Lò thành đô thị du lịch biển xanh, văn minh, đón 5,5-6 triệu lượt khách và đạt doanh thu trên 3.000 tỷ đồng.

Lộ trình triển khai khuyến nghị địa phương hoàn thiện thể chế lồng ghép ngay trong giai đoạn 2018-2020 và nhân rộng mô hình kiểm toán rủi ro khí hậu định kỳ đến năm 2030. Các nhà quản lý đô thị, doanh nghiệp và nhà khoa học hãy chủ động ứng dụng khung kết quả nghiên cứu này vào thực tiễn quy hoạch để kiến tạo tương lai phát triển bền vững cho du lịch biển Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, mục lục, danh mục tài liệu tham khảo, Luận văn đƣợc cấu trúc thành 03 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu. Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu và nguồn số liệu. Chƣơng 3: Lồng ghép biến đổi khí hậu vào kế hoạch phát triển du lịch khu vực thị xã Cửa Lò, tỉnh Nghệ An.an 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.

Một số khái niệm Các khái niệm sau đƣợc trích dẫn từ phần 1. Giải thích từ ngữ trong “Tài liệu hƣớng dẫn Đánh giá tác động của BĐKH và xác định các giải pháp thích ứng” của Viện khoa học khí tƣợng thủy văn và môi trƣờng, năm 2011: - Thời tiết: Là trạng thái khí quyển tại một địa điểm vào một thời điểm nhất định đƣợc xác định bằng tổ hợp các yếu tố: Nhiệt độ, áp suất, độ ẩm, tốc độ gió, mƣa… - Khí hậu: Thƣờng đƣợc định nghĩa đơn giản là trung bình theo thời gian của thời tiết (thƣờng là 30 năm. - Biến đổi khí hậu: Là sự biến đổi trạng thái của khí hậu so với trung bình và/hoặc dao động của khí hậu duy trì trong một khoảng thời gian dài, thƣờng là vài thập kỷ hoặc dài hơn. BĐKH có thể là do quá trình tự nhiên bên trong hoặc các tác động bên ngoài, hoặc do hoạt động của con ngƣời làm thay đổi thành phần của khí quyển, bao gồm cả trong khai thác sử dụng đất.

- Ứng phó với biến đổi khí hậu (Respone/Coping): Là các hoạt động của con ngƣời nhằm thích ứng và giảm nhẹ các tác nhân gây ra BĐKH. - Thích ứng với biến đổi khí hậu (Adaptation): Là sự điều chỉnh hệ thống tự nhiên hoặc con ngƣời đối với hoàn cảnh hoặc môi trƣờng bị thay đổi, nhằm mục đích giảm khả năng bị tổn thƣơng do BĐKH và tận dụng các cơ hội do nó mang lại. - Giảm nhẹ biến đổi khí hậu (Mitigation): Là các hoạt động nhằm giảm mức độ hoặc cƣờng độ phát thải khí nhà kính. - Đánh giá tác động do biến đổi khí hậu: Là nghiên cứu, xác định các ảnh hƣởng của BĐKH lên môi trƣờng và các hoạt động KTXH của địa phƣơng.

Ngoài các ảnh hƣởng bất lợi, BĐKH có thể có các ảnh hƣởng có lợi. Đánh giá tác động của BĐKH cũng bao gồm việc xác định và đánh giá các giải pháp thích ứng với BĐKH. - Đánh giá tổn thƣơng do biến đổi khí hậu: Là đánh giá mức độ dễ bị ảnh hƣởng của một (các) đối tƣợng (các cộng đồng, khu vực, nhóm ngƣời hoặc hoạt động KTXH/ ngành) dƣới tác động của BĐKH. Mức độ dễ bị tổn thƣơng của một đối tƣợng không chỉ phụ thuộc vào bản chất của BĐKH, mà còn phụ thuộc vào khả năng thích ứng của đối tƣợng đó.

Kết quả đánh giá tổn thƣơng có thể đƣợc thể hiện trên ma trận hoặc các bản đồ tổn thƣơng chỉ ra các vùng/ khu vực và nhóm dân cƣ có khả năng dễ bị tổn thƣơng cao do BĐKH. - Tích hợp/ Lồng ghép (Mainstreaming) nội dung ứng phó với BĐKH vào quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành, KTXH là một quá trình tích hợp có chọn lọc những đánh giá tác động của BĐKH, giải pháp ƣu tiên về giảm nhẹ rủi ro thiên tai và thích (LUAN.an 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ứng với BĐKH vào quá trình xây dựng quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành, KTXH. Lồng ghép BĐKH vào các quy hoạch, kế hoạch phát triển sẽ góp phần đảm bảo tính hiệu quả và bền vững của kế hoạch phát triển. Đối với những kế hoạch đã và đang thực hiện là hành động điều chỉnh, bổ sung.

Khung lý thuyết của vấn đề nghiên cứu Luận văn xác định các vấn đề nghiên cứu chính là: Đánh giá tình trạng BĐKH tại thị xã Cửa Lò; ảnh hƣởng của BĐKH tới các đối tƣợng du lịch của Cửa Lò (bao gồm: Tài nguyên du lịch, hạ tầng du lịch, cơ sở vật chất kỹ thuật (CSVCKT) phục vụ du lịch, các hoạt động du lịch); đƣa ra các giải pháp thích ứng; lồng ghép các giải pháp thích ứng vào các kế hoạch phát triển du lịch nhằm giảm thiểu tính dễ bị tổn thƣơng cho cộng đồng và kinh tế du lịch và/hoặc tận dụng các cơ hội do BĐKH mang lại. Cơ sở pháp lý Cơ sở pháp lý của lồng ghép BĐKH đƣợc quy định tại Chiến lƣợc quốc gia về biến đổi khí hậu, ban hành theo Quyết định số 2139/QĐ-TTg, ngày 05/12/2011 của Thủ tƣớng Chính phủ, về nhiệm vụ chiến lƣợc, cụ thể tại khoản a, điểm 6, mục IV “Điều chỉnh, lồng ghép vấn đề BĐKH vào các chiến lƣợc quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội”. Ngoài ra, để hƣớng dẫn nguyên tắc, nội dung phòng, chống thiên tai và biến đổi khí hậu vào quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành, phát triển kinh tế xã hội, ngày 06/06/2016, Bộ kế hoạch và đầu tƣ đã ban hành Thông tƣ “hướng dẫn lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai vào quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành, kinh tế - xã hội”. Thông tƣ này áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức có liên quan đến lập, thẩm định, phê duyệt, giám sát, đánh giá lồng ghép nội dung phòng chống thiên tai và BĐKH vào quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành, kinh tế - xã hội.

Mục đích của việc lồng ghép nhằm tránh những rủi ro có thể phát sinh đối với các chƣơng trình, dự án do những hiện tƣợng khí hậu, thời tiết cực đoan và xu thế biến đổi khí hậu dài hạn, hoặc những hậu quả chƣa lƣờng hết đƣợc về môi trƣờng và xã hội do việc thực hiện các chƣơng trình, dự án gây ra. Tổng hợp, lồng ghép các yếu tố về khả năng tổn hại và các giải pháp thích ứng với BĐKH vào các chƣơng trình, dự án đòi hỏi phải đánh giá và nêu lên những khả năng tổn hại do tác động của BĐKH đối với các lĩnh vực liên quan trong chƣơng trình, dự án; xác định các giải pháp thích ứng, phân tích hiệu quả của các giải pháp lựa chọn, điều chỉnh các hoạt động và kế hoạch thực hiện các chƣơng trình, dự án. Hoạt động lồng ghép thực chất là hoạt động điều chỉnh các kế hoạch và giải pháp đối với các chƣơng trình, kế hoạch phát triển đã có mà chƣa tính đến những ảnh hƣởng của BĐKH và xem xét đầy đủ những tác động tiềm tàng của BĐKH đối với các chƣơng trình, kế (LUAN.an 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] hoạch phát triển dự kiến xây dựng trong tƣơng lai. Do đó, việc lồng ghép có thể mang lại những lợi ích sau: - Đánh giá đƣợc tình trạng BĐKH và rủi ro mang lại, từ đó có biện pháp ứng phó, hạn chế hậu quả, tạo mức độ bền vững cho công trình và an toàn cho xã hội.

- Nâng cao tinh thần trách nhiệm, tính chủ động của các cơ quan chức năng. Tạo điều kiện để địa phƣơng xây dựng đƣợc các chính sách, thể chế liên quan đến phòng chống thiên tai, biến đổi khí hậu và phát triển kinh tế. - Giảm lãng phí, thất thoát, tránh đƣợc sự thất thoát trong đầu tƣ. - Giảm đƣợc tình trạng dễ bị tổn thƣơng về mặt xã hội, góp phần xóa đói giảm nghèo.

- Tăng thêm năng lực đối phó thiên tai của cộng đồng, giảm nhóm dễ bị tổn thƣơng và tình trạng dễ bị tổn thƣơng. - Phát triển bền vững và đảm bảo công bằng xã hội thông qua các chính sách phát triển đầu tƣ và hỗ trợ ngƣời dân. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu 1. Vấn đề biến đổi khí hậu và lồng ghép biến đổi khí hậu 1.

Các nghiên cứu và kinh nghiệm quốc tế Vào năm 1896, lần đầu tiên, vấn đề BĐKH đã đƣợc Arrhenius, nhà khoa học ngƣời Thụy Điển đề cập đến. Cuối thập niên 1980, tổ chức Ủy ban Liên chính phủ về BĐKH-IPCC ra đời, cùng với Chƣơng trình Môi trƣờng Liên Hợp quốc (UNEP) đồng thành lập (năm 1988) nhằm đánh giá “các thông tin khoa học, kỹ thuật và KT-XH cho phép tìm hiểu các nguy cơ của BĐKH do con ngƣời gây ra” (IPCC,2007). Kể từ đó đến nay, nhiều tổ chức quốc tế và các nhà khoa học đã tập trung vào đánh giá tác động của BĐKH tại các khu vực, vùng lãnh thổ và đặc biệt là tại các quốc gia đƣợc dự báo là sẽ hứng chịu nhiều rủi ro nhất do BĐKH, trong đó có Việt Nam. Tất cả các nghiên cứu và triển khai về BĐKH trong thời gian qua đã đƣợc phân tích và tổng kết trong 5 báo cáo của IPCC (Báo cáo lần 1, 1990; Báo cáo lần 2, 1999; Báo cáo lần 3, 2001; Báo cáo lần 4, 2007; và báo cáo lần 5, 2014).

Trong đó, tại báo cáo lần thứ 4 (năm 2007, đƣợc nhận giải thƣởng Nobel Hòa Bình cùng với Al Gore), các nhà khoa học đã kết luận những biến đổi trong khí quyển, đại dƣơng và các sông băng, núi băng chứng tỏ thế giới đang nóng lên và các hoạt động của con ngƣời là nguyên nhân chủ yếu. Theo báo cáo này, việc tăng đáng kể nồng độ các khí nhà kính CO2, CH4 và N2O kể từ năm 1750 đến nay chính là hậu quả từ các hoạt động của con ngƣời. Nhiệt độ bề mặt trung bình của Trái Đất đã tăng khoảng 0,74oC trong 100 năm qua (1906 - 2005). Con số này cao hơn so với báo cáo năm 2001 với mức 0,6oC do những năm gần đây liên tục có những đợt nóng cực điểm.

Cho đến năm 2014, IPCC đã tổng hợp hàng loạt các nghiên cứu từ nguyên nhân đến hệ quả (sự tăng nhiệt độ bề mặt (LUAN.an 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trái Đất, sự tăng lên của mực nƣớc biển, cùng với những biến đổi về thời tiết, thủy văn, hải dƣơng.), từ tác động của nó đối với tự nhiên, môi trƣờng, các đối tƣợng KT- XH đến việc xây dựng giải pháp thích ứng và chiến lƣợc ứng phó toàn cầu. Các báo cáo của IPCC là cơ sở cho các hội nghị toàn cầu về BĐKH nhƣ Hội nghị Thƣợng đỉnh của Liên Hợp quốc về Môi trƣờng và Phát triển ở Rio de Janeiro,1992; Hội nghị các bên nƣớc tham gia UNFCCC (từ COP 1 đến COP 20). Qua các báo cáo của IPCC, từ cuối thế kỷ XIX đến nay có thể nhận thấy đƣợc xu thế chung là nhiệt độ trung bình toàn cầu đã tăng lên đáng kể. Nhiệt độ không khí trung bình toàn cầu trong thế kỷ XX đã tăng lên 0,6oC (+/- 0,2oC); trên đất liền, nhiệt độ tăng nhiều hơn trên biển; thập kỷ 90 là thập kỷ nóng nhất trong thiên niên kỷ vừa qua (IPCC,2007).

Tháng 9 năm 2013, IPCC đã công bố tóm tắt Báo cáo đánh giá lần thứ 5 (AR5-WG1) về hiện trạng BĐKH toàn cầu theo góc nhìn vật lý cơ bản, do Nhóm công tác số 1 thuộc IPCC soạn thảo.