Luận văn thạc sĩ ussh đảng bộ tỉnh thái nguyên lãnh đạo xóa đói giảm nghèo từ năm 1997 đến năm 2014

Luận văn thạc sĩ phân tích ussh đảng bộ tỉnh thái nguyên lãnh đạo xóa đói giảm nghèo từ năm 1997 đến năm 2014, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho

• Tác giả: Nguyễn Duy Hùng
• Người hướng dẫn: PGS. Vũ Quang Hiển
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo xóa đói, giảm nghèo từ năm 1997 đến năm 2014
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.3. Nhóm công trình nghiên cứu về vấn đề xóa đói giảm nghèo ở tỉnh Thái Nguyên
• 1.4. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
• 1.5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Cơ sở lí luận, thực tiễn, phương pháp nghiên cứu, nguồn tài liệu của luận văn
• 1.6. Đóng góp của luận văn
• 1.7. Cấu trúc của luận văn
• 2. CHỦ TRƯƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN VỀ XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2005
• 2.1. Những yếu tố ảnh hưởng đến sự lãnh đạo xóa đói, giảm nghèo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên và chủ trương của Đảng bộ
• 2.2. Những yếu tố ảnh hưởng đến sự lãnh đạo xóa đói giảm nghèo
• 2.3. Chủ trương của Đảng bộ
• 2.4. Sự chỉ đạo hiện thực hóa chủ trương của Đảng bộ
• 3. CHƯƠNG 2: ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH XÓA ĐÓI, GIẢM NGHÈO TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2014
• 3.1. Bối cảnh lịch sử và chủ trương của Đảng bộ
• 3.2. Bối cảnh lịch sử. Chủ trương Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên. Sự chỉ đạo của Đảng bộ
• 3.3. Chỉ đạo công tác thông tin, tuyên truyền
• 3.4. Huy động các nguồn lực cho xóa đói giảm nghèo
• 3.5. Trực tiếp cận các dịch vụ xã hội
• 3.6. Chỉ đạo các tổ chức, đoàn thể địa phương tham gia công tác xóa đói giảm nghèo
• 4. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM
• 4.1. Một số kinh nghiệm
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về lãnh đạo xóa đói giảm nghèo tỉnh Thái Nguyên 1997 2014

Từ năm 1997 đến 2014, tỉnh Thái Nguyên đã thực hiện nhiều chính sách nhằm xóa đói giảm nghèo. Đây là giai đoạn quan trọng trong việc cải thiện đời sống người dân, đặc biệt là các hộ nghèo. Chính quyền tỉnh đã nhận thức rõ tầm quan trọng của việc xóa đói giảm nghèo trong phát triển kinh tế - xã hội. Các chương trình được triển khai đồng bộ, nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua.

1.1. Bối cảnh lịch sử và chính sách xóa đói giảm nghèo

Trong bối cảnh lịch sử, tỉnh Thái Nguyên đã phải đối mặt với nhiều khó khăn. Chính sách xóa đói giảm nghèo được triển khai nhằm đáp ứng nhu cầu cấp thiết của người dân. Các chương trình hỗ trợ đã được xây dựng dựa trên thực tiễn địa phương, nhằm tạo ra sự chuyển biến tích cực trong đời sống.

1.2. Đánh giá tổng quan về hiệu quả xóa đói giảm nghèo

Đánh giá hiệu quả của các chương trình xóa đói giảm nghèo cho thấy nhiều thành tựu đáng kể. Tỷ lệ hộ nghèo đã giảm, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết. Việc đánh giá này giúp xác định những điểm mạnh và yếu trong chính sách, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp.

II. Những thách thức trong lãnh đạo xóa đói giảm nghèo tại Thái Nguyên

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng việc xóa đói giảm nghèo tại Thái Nguyên vẫn gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu nguồn lực, sự phối hợp giữa các cơ quan chưa chặt chẽ, và nhận thức của người dân về chính sách còn hạn chế là những rào cản lớn. Cần có những giải pháp cụ thể để khắc phục những thách thức này.

2.1. Thiếu nguồn lực và sự phối hợp kém

Một trong những thách thức lớn nhất là thiếu nguồn lực cho các chương trình xóa đói giảm nghèo. Sự phối hợp giữa các cơ quan, ban ngành chưa thực sự hiệu quả, dẫn đến việc triển khai chính sách không đồng bộ.

2.2. Nhận thức của người dân về chính sách

Nhận thức của người dân về các chương trình xóa đói giảm nghèo còn hạn chế. Nhiều người chưa hiểu rõ quyền lợi và trách nhiệm của mình trong việc tham gia các chương trình hỗ trợ, dẫn đến việc không tận dụng được các cơ hội.

III. Phương pháp và giải pháp chính trong lãnh đạo xóa đói giảm nghèo

Để nâng cao hiệu quả của các chương trình xóa đói giảm nghèo, tỉnh Thái Nguyên đã áp dụng nhiều phương pháp và giải pháp khác nhau. Việc huy động nguồn lực từ cộng đồng, tăng cường giáo dục và đào tạo nghề cho người nghèo là những giải pháp quan trọng. Các chương trình hỗ trợ cần được thiết kế linh hoạt, phù hợp với từng đối tượng.

3.1. Huy động nguồn lực từ cộng đồng

Huy động nguồn lực từ cộng đồng là một trong những phương pháp hiệu quả trong việc xóa đói giảm nghèo. Các tổ chức xã hội, doanh nghiệp và cá nhân có thể đóng góp vào các chương trình hỗ trợ, tạo ra sức mạnh tổng hợp.

3.2. Tăng cường giáo dục và đào tạo nghề

Giáo dục và đào tạo nghề cho người nghèo là giải pháp quan trọng giúp nâng cao năng lực lao động. Việc này không chỉ giúp người dân có việc làm ổn định mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về xóa đói giảm nghèo

Các chương trình xóa đói giảm nghèo tại Thái Nguyên đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Nhiều hộ nghèo đã thoát nghèo, đời sống người dân được cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, cần tiếp tục nghiên cứu và đánh giá để có những điều chỉnh kịp thời, đảm bảo tính bền vững của các chương trình.

4.1. Kết quả đạt được từ các chương trình xóa đói giảm nghèo

Kết quả từ các chương trình xóa đói giảm nghèo cho thấy tỷ lệ hộ nghèo đã giảm đáng kể. Nhiều gia đình đã có điều kiện sống tốt hơn, góp phần vào sự phát triển chung của tỉnh.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn cho thấy sự cần thiết phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan, ban ngành. Đồng thời, việc lắng nghe ý kiến của người dân cũng rất quan trọng trong việc điều chỉnh các chương trình hỗ trợ.

V. Kết luận và tương lai của lãnh đạo xóa đói giảm nghèo tại Thái Nguyên

Kết luận, việc xóa đói giảm nghèo tại Thái Nguyên từ năm 1997 đến 2014 đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng vẫn còn nhiều thách thức. Tương lai của công tác này cần được định hướng rõ ràng, với sự tham gia tích cực của cộng đồng và các tổ chức xã hội. Cần có những chính sách linh hoạt, phù hợp với từng đối tượng để đảm bảo tính bền vững.

5.1. Định hướng tương lai cho công tác xóa đói giảm nghèo

Định hướng tương lai cho công tác xóa đói giảm nghèo cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức của người dân, huy động nguồn lực từ cộng đồng và cải thiện chất lượng các chương trình hỗ trợ.

5.2. Tầm quan trọng của sự tham gia cộng đồng

Sự tham gia của cộng đồng là yếu tố quyết định trong việc thực hiện các chương trình xóa đói giảm nghèo. Cần tạo điều kiện để người dân tham gia vào quá trình ra quyết định và thực hiện các chương trình hỗ trợ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Năm 1996, trước thời điểm chia tách tỉnh Bắc Thái, toàn địa bàn Thái Nguyên có 33.040 hộ đói nghèo, chiếm tỷ lệ 14,27% tổng số hộ. Bước sang năm 1997, khi tỉnh Thái Nguyên được tái lập với diện tích tự nhiên 3.541,5 km2 gồm 9 đơn vị hành chính trực thuộc (181 xã, phường, thị trấn, trong đó có 122 xã miền núi, vùng cao), kết quả rà soát theo tiêu chí mới ghi nhận 26.306 hộ nghèo đói. Thực trạng kinh tế - xã hội địa phương đối mặt với thách thức lớn khi 76,59% dân số tập trung ở nông thôn và 78,35% lực lượng lao động làm nông nghiệp, kết cấu hạ tầng vùng sâu còn lạc hậu và phân hóa thu nhập diễn ra rõ rệt.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của công trình là làm sáng tỏ quá trình Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên hoạch định đường lối, chỉ đạo tổ chức thực hiện công tác xóa đói, giảm nghèo trong giai đoạn 18 năm (1997 - 2014). Mục tiêu cụ thể là phân tích sự vận dụng sáng tạo chủ trương của Trung ương Đảng vào thực tiễn địa phương, đánh giá những chuyển biến về chỉ số giảm nghèo qua từng thời kỳ (tiêu biểu là chỉ tiêu giảm 2,5%/năm giai đoạn 1998 - 2000 và hạ tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 10% vào năm 2005), chỉ ra ưu điểm, hạn chế và đúc kết các bài học kinh nghiệm lịch sử. Nghiên cứu mang ý nghĩa sâu sắc trong việc khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng bộ, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân và tạo tiền đề vững chắc cho sự phát triển kinh tế bền vững của tỉnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về mối quan hệ biện chứng giữa tăng trưởng kinh tế và công bằng xã hội, khẳng định việc phân hóa giàu nghèo trong kinh tế thị trường đòi hỏi sự can thiệp điều tiết của Nhà nước xã hội chủ nghĩa. Đồng thời, nghiên cứu dựa trên tư tưởng Hồ Chí Minh về nhiệm vụ "diệt giặc đói", coi việc chăm lo đời sống nhân dân là gốc rễ của sự phát triển theo phương châm "dân dĩ thực vi tiên". Nghiên cứu kết hợp lý thuyết giảm nghèo đa chiều và an sinh xã hội hiện đại trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Các khái niệm chính được làm rõ bao gồm: Chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều, Xã hội hóa công tác xóa đói giảm nghèo, Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, An sinh xã hội bền vững và Năng lực tự vươn lên của hộ nghèo. Các khái niệm này gắn bó mật thiết với các văn bản pháp lý nền tảng như Chỉ thị số 23-CT/TW năm 1997 của Bộ Chính trị, Quyết định số 133/1998/QĐ-TTg, Quyết định số 135/1998/QĐ-TTg và Quyết định số 134/2004/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp từ kho lưu trữ Văn kiện Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên (từ khóa XV đến khóa XVIII), các nghị quyết của Hội đồng nhân dân, quyết định của Ủy ban nhân dân tỉnh và báo cáo thống kê định kỳ của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội giai đoạn 1997 - 2014.

Về quy mô khảo sát, tác giả thu thập dữ liệu toàn diện trên 100% địa bàn gồm 9 huyện, thành phố, thị xã với 181 xã, phường, thị trấn; áp dụng phương pháp chọn mẫu điển hình tại 36 xã đặc biệt khó khăn và 59 xã nghèo vùng sâu, vùng xa (như Định Hóa, Võ Nhai, Đại Từ) để đánh giá tác động của chính sách. Luận văn sử dụng phương pháp lịch sử kết hợp logic. Phương pháp lịch sử giúp tái hiện chân thực, liền mạch tiến trình 18 năm lãnh đạo (1997 - 2014); phương pháp logic làm sáng tỏ quy luật phát triển, phân tích mối liên hệ nhân - quả giữa chủ trương và kết quả thực tế. Phương pháp thống kê, so sánh được lựa chọn nhằm đối chiếu sự thay đổi của các chỉ tiêu giảm nghèo qua 4 kỳ Đại hội Đảng bộ tỉnh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, nguồn lực tài chính và tín dụng ưu đãi được khơi thông mạnh mẽ. Giai đoạn 1997 - 1999, tổng vốn vay phục vụ xóa đói giảm nghèo đạt 99.054,5 triệu đồng. Giai đoạn 2001 - 2005, tổng dư nợ tại Ngân hàng Chính sách Xã hội tỉnh đạt mức 196,4 tỷ đồng với 293.056 lượt hộ tiếp cận vốn vay, tăng hơn 198% so với giai đoạn trước.

Thứ hai, kết cấu hạ tầng phục vụ dân sinh và sản xuất vùng khó khăn chuyển biến vượt bậc. 100% trong số 36 xã đặc biệt khó khăn và 59 xã nghèo được đầu tư các công trình thiết yếu như đường giao thông, trạm y tế, trường học; hoàn thành cấp điện lưới cho 26 xã, cải tạo và nâng cấp 363 km đường dây tải điện. Hệ thống thủy nông hồ Núi Cốc và đập Thác Huống bảo đảm cấp nước tưới tiêu chủ động cho hơn 56.000 ha lúa 2 vụ.

Thứ ba, tỷ lệ giảm nghèo diễn ra nhanh và đời sống nhân dân cải thiện rõ nét. Từ 26.306 hộ nghèo năm 1997, tỷ lệ hộ nghèo giảm đều đặn từ 2,5% đến 3,2%/năm; xóa bỏ hoàn toàn tình trạng đói kinh niên và triển khai xóa nhà dột nát diện tích trên 30m2/hộ cho hàng nghìn gia đình khó khăn.

Thảo luận kết quả

Các chỉ số tăng trưởng và giảm nghèo có thể được tổng hợp trực quan qua biểu đồ cột thể hiện tốc độ giảm tỷ lệ hộ nghèo qua các giai đoạn và bảng số liệu phân bổ vốn tín dụng ưu đãi theo từng nhóm đối tượng chính sách.

Nguyên nhân cốt lõi của kết quả trên là do Đảng bộ tỉnh đã ban hành kịp thời các chủ trương đúng đắn (như Chỉ thị 38-CT/TU về xóa nhà dột nát, Chỉ thị 41-CT/TU về hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số), thiết lập bộ máy Ban chỉ đạo hoạt động đồng bộ tại 181 xã, phường và sử dụng hiệu quả các nguồn hỗ trợ quốc tế (điển hình là 700.000 DM vốn tài trợ của Đức). So sánh với các nghiên cứu tại Bến Tre, Yên Bái hay Cao Bằng, Thái Nguyên có ưu thế gắn giảm nghèo với các trung tâm công nghiệp luyện kim và giáo dục đại học, nhưng chịu thách thức lớn từ chênh lệch mật độ dân số khi thành phố Thái Nguyên đạt 1.250 người/km2, cao gấp 17 lần so với huyện Võ Nhai (72 người/km2).

Đề xuất và khuyến nghị

1. Mở rộng quy mô tín dụng chính sách: Ngân hàng Chính sách Xã hội tỉnh Thái Nguyên chủ trì nâng mức tăng trưởng dư nợ cho vay hộ nghèo từ 15% đến 20%/năm trong giai đoạn 5 năm tiếp theo, bảo đảm 100% hộ đồng bào dân tộc thiểu số tại 36 xã khó khăn được tiếp cận nguồn vốn ưu đãi.
2. Tăng cường chuyển giao khoa học kỹ thuật và khuyến nông: Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tổ chức hơn 500 lớp tập huấn mỗi năm, mở rộng diện tích thâm canh lúa và vùng chè đặc sản chất lượng cao tại Đại Từ, Đồng Hỷ đạt trên 20.000 ha đến năm 2020.
3. Hoàn thiện hạ tầng liên kết vùng miền núi: Ủy ban nhân dân tỉnh phối hợp Sở Giao thông Vận tải chỉ đạo cứng hóa 100% mạng lưới đường liên thôn tại các xã vùng cao Định Hóa, Võ Nhai, nâng cấp hệ thống thủy nông bảo đảm tưới tiêu trên 90% diện tích canh tác trước năm 2020.
4. Nâng cao chất lượng dịch vụ an sinh xã hội: Sở Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp Bảo hiểm Xã hội tỉnh bảo đảm 100% người thuộc hộ nghèo tại 181 xã, phường được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí và hỗ trợ học bổng định kỳ cho 100% học sinh nghèo vượt khó.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp ủy và chính quyền địa phương: Tham khảo mô hình điều hành của Ban chỉ đạo 3 cấp, vận dụng bài học phân bổ nguồn lực theo Quyết định 134, 135 trên địa bàn 181 xã, phường để hoạch định chính sách kinh tế - xã hội sát thực tế.
2. Giảng viên, nghiên cứu sinh chuyên ngành Lịch sử Đảng và Quản lý công: Sử dụng nguồn tư liệu lịch sử xác thực trong 18 năm (1997 - 2014), khai thác phương pháp luận kết hợp lịch sử và logic để phục vụ các công trình nghiên cứu an sinh xã hội.
3. Cán bộ Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội: Khai thác kinh nghiệm vận động nhân dân xóa nhà dột nát, xây dựng các tổ vay vốn ủy thác giúp 73,75% hộ nông nghiệp nâng cao kỹ năng làm kinh tế hộ gia đình.
4. Các tổ chức phát triển và định chế tài chính vi mô: Nghiên cứu cơ chế quản trị, giải ngân vốn viện trợ quốc tế (tiêu biểu như dự án Việt - Đức quy mô 700.000 DM) và mô hình tín dụng quay vòng hỗ trợ người nghèo vùng sâu, vùng xa.

Câu hỏi thường gặp

1. Mục tiêu trọng tâm của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên về giảm nghèo giai đoạn 1997 - 2005 là gì? Đảng bộ tỉnh xác định hạ tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 10% vào năm 2005, xóa dứt điểm nạn đói kinh niên và cơ bản hoàn thành xóa nhà tạm diện tích từ 30m2 trở lên. Riêng giai đoạn 1998 - 2000, tỉnh đặt chỉ tiêu mỗi năm giảm 2,5% số hộ nghèo, tương ứng bình quân mỗi xã, phường giảm 16 hộ.

2. Nguồn vốn tín dụng ưu đãi đã mang lại tác động thực tế nào cho người dân? Thông qua 99.054,5 triệu đồng vốn vay giai đoạn 1997 - 1999 và 196,4 tỷ đồng dư nợ năm 2005, Ngân hàng Chính sách Xã hội đã giúp 293.056 lượt hộ nghèo có vốn sản xuất. Nguồn lực này hỗ trợ người dân phát triển đàn bò lai Sind, lợn hướng nạc và mở rộng diện tích chè đặc sản.

3. Hạ tầng cơ sở tại các xã đặc biệt khó khăn của Thái Nguyên được nâng cấp ra sao? Triển khai Quyết định 135 và Quyết định 134, 100% trong số 36 xã đặc biệt khó khăn và 59 xã nghèo được đầu tư trường trạm, đường liên xã. Tỉnh đã phủ điện lưới quốc gia cho 26 xã, nâng cấp 363 km đường điện và kiên cố hóa kênh mương tưới tiêu cho hơn 56.000 ha đất canh tác.

4. Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể đóng vai trò gì trong công tác giảm nghèo? Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể giữ vai trò nòng cốt trong việc thực hiện Chỉ thị 38-CT/TU và Chỉ thị 41-CT/TU, huy động ngày công xóa nhà dột nát. Các đơn vị trực tiếp quản lý tổ vay vốn ủy thác, giúp 73,75% hộ nông dân tiếp cận khoa học kỹ thuật thâm canh.

5. Trở ngại lớn nhất trong công tác giảm nghèo tại Thái Nguyên giai đoạn 1997 - 2014 là gì? Thách thức lớn nhất là chênh lệch vùng miền khi 76,59% dân số sống ở nông thôn và mật độ dân số thành phố Thái Nguyên (1.250 người/km2) cao gấp 17 lần huyện Võ Nhai (72 người/km2). Địa hình hiểm trở và thiên tai, dịch bệnh cũng làm gia tăng nguy cơ tái nghèo.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện quá trình 18 năm (1997 - 2014) Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo công tác xóa đói, giảm nghèo.
• Khẳng định tính đúng đắn của đường lối chỉ đạo gắn với sự điều hành quyết liệt của Ban chỉ đạo tại 181 xã, phường, thị trấn.
• Đánh giá hiệu quả huy động hàng trăm tỷ đồng vốn ưu đãi, hỗ trợ hơn 293.000 lượt hộ nghèo xây dựng sinh kế thoát nghèo.
• Ghi nhận bước nhảy vọt về mạng lưới kết cấu hạ tầng thiết yếu tại 95 xã nghèo và xã đặc biệt khó khăn.
• Đúc kết 5 bài học kinh nghiệm quý báu về huy động sức mạnh toàn dân, kết hợp nội lực với ngoại lực và lồng ghép chính sách an sinh.

Đóng góp cốt lõi của luận văn là tái hiện bức tranh lịch sử chân thực về sự lãnh đạo của Đảng bộ địa phương, bổ sung nguồn tài liệu giá trị cho chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam. Hướng tới các mốc phát triển đến năm 2030, các nhà nghiên cứu và cấp ủy Đảng cần tiếp tục khai thác các bài học lịch sử từ luận văn, đẩy mạnh nghiên cứu và thực thi chính sách giảm nghèo đa chiều bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên về xóa đói giảm nghèo từ năm 1997 đến năm 2005. Chương 2: Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên lãnh đạo đẩy mạnh xóa đói giảm nghèo từ năm 2006 đến năm 2014. Chương 3: Nhận xét và một số kinh nghiệm. 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG I CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ TỈNH THÁI NGUYÊN VỀ XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2005 1.

Những yếu tố ảnh hƣởng đến sự lãnh đạo xóa đói, giảm nghèo của Đảng bộ tỉnh Thái Nguyên và chủ trƣơng của Đảng bộ 1.1 Những yếu tố ảnh hưởng đến sự lãnh đạo xóa đói, giảm nghèo * Điều kiện tự nhiên và xã hội Vị trí địa lý: Thái Nguyên là một tỉnh miền núi – trung du thuộc vùng Đông Bắc Bộ, nằm trong tọa độ địa lý từ 21,19 đến 22,03 độ vĩ Bắc; 105,29 độ đến 106,15 độ kinh Đông; phía bắc giáp tỉnh Bắc Kạn, đông bắc giáp tỉnh Lạng Sơn, đông nam giáp tỉnh Bắc Giang, tây bắc giáp tỉnh Tuyên Quang, tây nam giáp tỉnh Vĩnh Phúc, phía nam giáp thủ đô Hà Nội. Diện tích tự nhiên toàn tỉnh là 3.541,5 km2, gồm 9 đơn vị hành chính trực thuộc (thành phố Thái Nguyên, thị xã Sông Công, các huyện Phổ Yên, Phú Bình, Đại Từ, Định Hóa, Phú Lương, Đồng Hỷ, Võ Nhai) với 181 xã, phường, thị trấn (trong đó có 122 xã, thị trấn thuộc khu vực miền núi, vùng cao). Với vị trí này, Thái Nguyên được xem như một nét gạch nối, là vùng chuyển tiếp giữa đồng bằng châu thổ sông Hồng và miền núi rừng đại ngàn Việt Bắc [2, tr. Trải qua bao biến thiên của lịch sử, tên gọi và địa giới hành chính tỉnh Thái Nguyên có nhiều thay đổi.

Dưới thời Pháp thuộc, năm 1900, thực dân Pháp tách Thái Nguyên thành hai tỉnh Thái Nguyên và Bắc Kạn. Năm 1956, Khu tự trị Việt Bắc được thành lập, thủ phủ đặt tại tỉnh Thái Nguyên. Ngày 21-4-1965, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã quyết định hợp nhất hai tỉnh Thái Nguyên và Bắc Kạn thành tỉnh Bắc Thái. Ngày 6-11-1996, Quốc hội khóa IX ra Nghị quyết chia tách tỉnh Bắc Thái thành hai tỉnh Bắc Kạn và Thái Nguyên.

Theo đó, từ ngày 1-1-1997, tỉnh Thái Nguyên chính thức hoạt động theo đơn vị hành chính mới. 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Địa hình Thái Nguyên chia làm 3 vùng: Vùng cao gồm một số xã phía đông bắc huyện Đồng Hỷ và huyện Võ Nhai, địa hình phức tạp, hiểm trở, được chia cắt bởi các con sông, suối nhỏ tạo thành những thung lũng sâu, những cánh đồng hẹp và dài. Giao thông đi lại khó khăn nên đời sống nhân dân còn nhiều thiếu thốn. Vùng núi gồm các huyện Định Hóa, Đại Từ, Phú Lương, địa hình đồi núi thấp, giao thông tương đối tốt, kinh tế - xã hội tương đối phát triển.

Vùng trung du gồm thành phố Thái Nguyên, thị xã Sông Công và các huyện Phú Bình, Phổ Yên, địa hình gồm các dải đồi thấp hình bát úp, xen kẽ giữa những cánh đồng tương đối rộng, giao thông phát triển, dân cư đông đúc, kinh tế - xã hội phát triển khá. Như vậy, vị trí địa lý như trên đã tạo điều kiện thuận lợi để Thái Nguyên giao lưu kinh tế với các tỉnh trong khu vực Việt Bắc, đồng bằng sông Hồng và trung du miền núi phía Bắc. Đồng thời, kêu gọi các nhà đầu tư khai thác những tiềm năng, thế mạnh của địa phương, góp phần vào việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Tài nguyên thiên nhiên: Khí hậu và thủy văn của tỉnh Thái Nguyên chia làm hai mùa rõ rệt, mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10 và mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau.

Theo số liệu của Tổng cục khí hậu thuỷ văn, lượng mưa trung bình hàng năm khoảng từ 1. Về tài nguyên nước, nguồn nước ngọt của tỉnh chủ yếu do hệ thống sông ngòi cung cấp, có hai sông chính là: sông Cầu và sông Công. Dòng sông được ngăn lại ở Đại Từ tạo thành hồ Núi Cốc có mặt nước rộng khoảng 25 km2, với sức chứa lên tới 210 triệu m3 nước. Hồ này có thể chủ động điều hoà dòng chảy và cung cấp nước tưới tiêu cho 12 nghìn hecta lúa hai vụ màu, đồng thời cung cấp nước sinh hoạt cho thành phố Thái Nguyên và thị xã Sông Công.

Sông Cầu nằm trong hệ thống sông Thái Bình, có lưu vực 6.030 km2, bắt nguồn từ Chợ Đồn tỉnh Bắc Kạn chảy theo hướng Bắc - Đông Nam, tổng lượng nước khoảng 4,5 tỷ m3, hệ thống thuỷ nông của con sông này có khả năng tưới cho 24 nghìn ha lúa hai vụ. Ngoài ra, Thái Nguyên còn nhiều sông 22 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nhỏ khác thuộc hệ thống sông Kỳ Cùng và hệ thống sông Lô. Địa bàn tỉnh Thái Nguyên có tiềm năng về thuỷ điện kết hợp với thuỷ lợi quy mô nhỏ. Tổng diện tích đất tự nhiên của tỉnh là 354.104,39 hecta, trong đó: đất núi chiếm 43,83%, có độ cao trên 200m; đất đồi chiếm 24,57% diện tích đất tự nhiên, chủ yếu hình thành trên đất cát kết, bội kết, phiến sét và một phần phù sa cổ kiến tạo; đất ruộng chiếm 12,11%, nhưng phần lớn có độ phì thấp; đất chưa sử dụng chiếm 15,11%, khoảng 53.533,6 hecta, là một tỉnh trung du miền núi nhưng địa hình tỉnh Thái Nguyên không phức tạp lắm so với các tỉnh trung du miền núi khác [2, tr.

Thái Nguyên có nhiều dãy núi cao chạy theo hướng Bắc Nam, thấp dần xuống Phía nam. Bao gồm: Phía Tây Nam có núi Tam Đảo với đỉnh cao nhất là 1.590m, các dãy núi dựng đứng và kéo dài theo hướng Tây Bắc - Đông Nam; dãy núi Ngân Sơn bắt đầu từ Bắc Kạn chạy theo hướng Đông Bắc - Tây Nam đến huyện Võ Nhai; dãy núi Bắc Sơn chạy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam. Cả ba dãy núi trên đều là những dãy núi cao che chắn gió mùa Đông Bắc vì vậy Thái Nguyên ít chịu ảnh hưởng lớn của gió mùa Đông Bắc. Tài nguyên khoáng sản: Thái Nguyên nằm trong vùng sinh khoáng Đông Bắc Việt Nam, thuộc vành đai sinh khoáng Thái Bình Dương, hiện có 34 loại hình khoáng sản, phân bố tập trung ở Đại Từ, Võ Nhai, Đồng Hỷ, Phú Lương, tài nguyên ở Thái Nguyên bao gồm các nhóm chính sau: Nhóm nguyên liệu cháy, gồm: than mỡ, với trữ lượng tiềm năng khoảng 15 triệu tấn, chất lượng tương đối tốt phục vụ đủ cho nhu cầu luyện kim; than đá với tổng trữ lượng tìm kiếm và thăm dò khoảng 90 triệu tấn.

Thái Nguyên được đánh giá là tỉnh có trữ lượng than lớn thứ hai cả nước, đủ đáp ứng nhu cầu cho sản xuất nhiệt điện và các nhu cầu khác. Nhóm khoáng sản kim loại, gồm cả kim loại đen như sắt, mangan, titan và kim loại mầu như chì, kẽm, đồng, niken, nhôm, vonfran, altimoan, thủy ngân, 23 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Khoáng sản kim loại là ưu thế của Thái Nguyên, không chỉ so với trong vùng mà còn có ý nghĩa đối với cả nước. Nhóm khoáng sản phi kim loại gồm: pyrite, barit, photphorit, grapharit, trong đó đáng chú ý nhất là photphorit với trữ lượng khoảng 60.

Thái Nguyên có nhiều khoáng sản vật liệu xây dựng như đá xây dựng, đất sét, đá vụn, cát sỏi trong, sét xi măng có khoảng 84,6 triệu tấn. Ngoài ra Thái Nguyên còn có đất sét làm gạch ngói, cát sỏi dùng để xây dựng. Đáng chú ý nhất trong nhóm khoáng sản phi kim loại của tỉnh là đá carbonnat bao gồm đá vôi xây dựng có trữ lượng xấp xỉ 100 tỷ m3, đá vôi xi măng ở núi Voi, La Hang, La Hiên có trữ lượng 222 triệu tấn. Nhìn chung, Thái Nguyên là tỉnh có nhiều tài nguyên khoáng sản, trong đó có nhiều loại tài nguyên có ý nghĩa quan trọng trong phạm vi cả nước như: quặng sắt, than.

Đây chính là những yếu tố quan trọng tạo điều kiện cho ngành công nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản phát triển, mở ra những triển vọng mới cho công tác XĐGN nâng cao đời sống của nhân dân. Dân cư và nguồn lao động: Tính đến năm 2011 dân số của Thái Nguyên là 1.444 người, mật độ dân số là 323 người/ km2, số nhân khẩu tập trung ở nông thôn là 76,59%, lao động nông nghiệp chiếm tới 78,35% tổng số lao động toàn tỉnh. Trong tổng số 257.540 hộ, số hộ nông nghiệp là 73,75%. Tỉnh có 8 dân tộc anh em sinh sống, trong đó người Kinh chiếm 74,37% dân số, còn lại là các dân tộc thiểu số khác như: Tày, Nùng, Dao, Sán Dìu, Cao Lan, Hmông, Hoa.

Dân cư trong tỉnh có sự phân bố không đều giữa miền núi và đồng bằng, giữa nông thôn và thành thị, giữa các huyện trong tỉnh. Những nơi tập trung đông dân cư như thành phố Thái Nguyên, các huyện Đại Từ, Phú Bình, Phổ Yên, Đồng Hỷ. Những nơi tập trung ít dân cư là các huyện Phú Bình, Định Hóa, Võ Nhai và thị xã Sông Công. Mật độ dân cư giữa các thành phố, huyện, thị có sự chênh lệch nhau khá nhiều, năm 2000 thành phố Thái Nguyên có mật độ dân số trung bình là 1.250 người/km2, cao 24 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] gấp 2 lần hai lần so với thị xã Sông Công và các huyện Phú Bình, Phổ Yên, trong khi đó mật độ dân cư trung bình huyện Võ Nhai chỉ đạt 72 người/km 2.

/Thái Nguyên có dân số trẻ, theo kết quả điều tra dân số 1/4/1999 số người trong độ tuổi từ 0 - 14 là 38,5%, số người trong độ tuổi từ 15 - 59 là 54,6%, số người trên 60 là 6,9%. Do lực lượng lao động phần lớn ở độ tuổi trẻ, sung sức vì vậy nếu tổ chức đào tạo tốt sẽ trở thành nguồn lực quan trọng đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh theo hướng CNH, HĐH [2, tr. Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội: Hệ thống giao thông là cửa ngõ giao thông của nhiều tỉnh miền núi Đông Bắc, tỉnh có các tuyến quốc lộ chạy qua như: quốc lộ 3, quốc lộ 1B, quốc lộ 19, từ đó thuận lợi cho việc giao lưu buôn bán, trao đổi hàng hóa giữ các vùng miền trong cả nước. Tuy nhiên hiện nay ở phần lớn các huyện miền núi đường giao thông từ huyện đến các xã còn nhiều khó khăn.

Lưới điện: Năm 2005 toàn bộ tỉnh đã được sử dụng điện lưới quốc gia. Toàn tỉnh có 1 trạm biến áp 220KV và 4 trạm biến áp 110 KV cung cấp đầy đủ nhu cầu sử dụng điện trong tỉnh.