phần mở đầu, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương. Đảng bộ huyện Lâm Thao lãnh đạo xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2008-2010 Chương 2. Đảng bộ huyện Lâm Thao đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2014 Chương 3. Nhận xét và kinh nghiệm chủ yếu 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 ĐẢNG BỘ HUYỆN LÂM THAO LÃNH ĐẠO XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TỪ NĂM 2008 ĐẾN NĂM 2010 1.
Các yếu tố tác động, chi phối đến sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện Lâm Thao về xây dựng nông thôn mới 1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội Điều kiện tự nhiên Lâm Thao là một huyện đồng bằng trung du phía Bắc thuộc tỉnh Phú Thọ. Nằm ở vị trí địa lý đặc biệt của Phú Thọ, Lâm Thao là cửa ngõ quan trọng nối Đông Bắc Bộ với Tây Bắc Bộ. Phía Bắc giáp huyện Phù Ninh và thị xã Phú Thọ, phía Đông giáp thành phố Việt Trì, phía Tây và phía Nam đối ngạn với huyện Tam Nông, phía Đông Nam đối ngạn với tỉnh Hà Tây (cũ).
Tổng diện tích 12.179,02 ha với 14 đơn vị hành chính gồm hai thị trấn Hùng Sơn, Lâm Thao và 12 xã: Xuân Huy, Xuân Lũng, Thạch Sơn, Tiên Kiên, Hợp Hải, Sơn Dương, Tứ Xã, Bản Nguyên, Vĩnh Lại, Cao Xá, Sơn Vi, Kinh Kệ. Địa hình Lâm Thao tương đối đa dạng, tiêu biểu cho một vùng bán sơn địa, có đồi núi ruộng đồng ở 3 xã, thị trấn miền núi ở 11 xã và thị trấn ở vùng đồng bằng. Nhìn chung, Lâm Thao có địa hình thấp, độ dốc trung bình 30 - 40m. Đất đai Lâm Thao thấp dần từ Bắc xuống Nam, từ Tây sang Đông.
Địa hình phong phú đa dạng thuận lợi cho sản xuất nông lâm nghiệp, thuận lợi cho xây dựng quy hoạch các công trình giao thông thủy lợi,… Lâm Thao nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, một năm có 4 mùa: xuân, hạ, thu, đông nhưng rõ nét nhất là hai mùa nóng và lạnh. Mùa nóng từ đầu tháng Tư đến tháng Mười có nhiệt độ cao, gió Đông Nam và mưa nhiều, lượng mưa trung bình 197,7mm/tháng, số ngày mưa trung bình 12,3 ngày/tháng, nhiệt độ trung bình 26,87độ C/ngày, số giờ nắng trung bình là 4,22h/ngày. Mùa lạnh bắt đầu từ tháng Mười một đến tháng Ba năm sau, nhiệt độ trung bình ngày là 18 độ C, lượng mưa trung bình tháng là 66,2mm, số 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ngày mưa trung bình trong tháng là 7,8 ngày. Điều kiện khí hậu của Lâm Thao thuận lợi cho việc phát triển các loại cây trồng, có điều kiện để sản xuất thâm canh, tăng hệ số sử dụng đất.
Lâm Thao có sông Thao chảy qua các xã Xuân Huy, Thạch Sơn, thị trấn Lâm Thao, Hợp Hải, Kinh Kệ, Bản Nguyên, Vĩnh Lại đến Cao Xá. Tổng chiều dài sông Thao chảy qua Lâm Thao là 31,2km. Lượng nước sông chảy qua Lâm Thao tương đối lớn: mùa mưa lưu lượng dòng chảy là 1860m3/giây, mùa khô 200m3/giây. Sông Thao tưới và bồi đắp cho Lâm Thao những cánh đồng phì nhiêu và những bãi nổi rộng lớn trên sông.
Điều kiện địa lý, địa hình, khí hậu, thủy văn tạo cho Lâm Thao nhiều thuận lợi để phát triển kinh tế nông, lâm, ngư nghiệp và một số ngành công nghiệp. Tuy nhiên, Lâm Thao cũng chịu ảnh hưởng của nhiều cơn bão, áp thấp nhiệt đới, gió xoáy nên một số xã có địa hình lòng chảo và vùng đất bãi ven sông thường bị ngập úng, mưa bão ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống. Điều kiện kinh tế - xã hội Nhờ có vị trí địa lý tương đối thuận lợi là thế mạnh cho sản xuất nông nghiệp, Lâm Thao đã chú trọng xây dựng vùng chuyên canh lúa, đồng ruộng bằng phẳng, đất đai mầu mỡ, xây dựng và nâng cấp hệ thống thủy lợi, bảo đảm chủ động tưới tiêu, đồng thời không ngừng đẩy mạnh áp dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, nhờ đó năng suất, sản lượng, chất lượng nông sản ngày một nâng cao. Lâm Thao được đánh giá là huyện trọng điểm về sản xuất lương thực của tỉnh.
Cùng với thế mạnh trong sản xuất nông nghiệp, Lâm Thao cũng có ưu thế về phát triển công nghiệp. Huyện sớm hình thành các cụm công nghiệp tập trung, thị trường tiêu thụ hàng hóa nông sản thuận tiện. Thêm nữa, nhân dân ở đây vốn cần cù lao động, sáng tạo, từ rất sớm đã tạo được thói quen, tập quán sinh hoạt nông nghiệp có trình độ thâm canh cao, sản xuất nông sản 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hàng hóa và phát triển dịch vụ,. Đây chính là những tiền đề quan trọng để nhân dân Lâm Thao tiến hành công cuộc đổi mới toàn diện quê hương.
Với những lợi thế của địa phương, Lâm Thao là địa bàn đứng chân của nhiều cơ quan xí nghiệp, trường học của Trung ương, của tỉnh; có mạng lưới giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy được cải tạo, xây mới nối các tỉnh vùng Tây Bắc với Thủ đô Hà Nội. Khu Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng được đầu tư mở rộng và nâng cấp, tôn tạo có tính hấp dẫn cao, đem lại những lợi thế nhất định để Lâm Thao có điều kiện phát triển du lịch, dịch vụ. Kinh tế Lâm Thao thời gian vừa qua phát triển ổn định, GDP tăng bình quân hơn 8%/năm. Tiểu thủ công nghiệp, nông lâm nghiệp cũng được chú trọng đẩy mạnh sản xuất.
Các ngành dịch vụ có mức tăng trưởng trung bình đạt 9,8%/năm. Hoạt động tín dụng, ngân hàng, tài chính có nhiều đổi mới, chất lượng được nâng lên. Mạng lưới bưu chính - viễn thông được đầu tư xây dựng rộng khắp, xã nào cũng có những điểm bưu điện văn hóa, đảm bảo thông tin thông suốt, phục vụ công cuộc xây dựng, phát triển kinh tế của huyện Lâm Thao nói riêng và tỉnh Phú Thọ nói chung. Lâm Thao là một trong những huyện có dân số và mật độ đông của tỉnh.
Có sự phân bố không đều giữa các địa phương: thị trấn Lâm Thao, thị trấn Hùng Sơn mật độ trên 1000 người/km2, ở các xã vùng hạ huyện mật độ trên 800 người/km2, trong khi đó các xã miền núi thì mật độ chỉ trên 200 người/km2. Cư dân Lâm Thao chủ yếu là người Kinh, một số rất nhỏ là dân tộc ít người là do số người theo chồng hoặc vợ về lập nghiệp, định cư. Dân Lâm Thao đa số theo đạo Phật, chùa được xây dựng không chỉ ở xã mà ở cả thôn. Ngoài ra, có một bộ phận cư dân Lâm Thao theo đạo Thiên chúa giáo và một số đạo khác.
Ngoài các tôn giáo trên, một số khá đông dân Lâm Thao không theo tôn giáo nào. Tuy không theo tôn giáo nào nhưng người dân đều có chung tín ngưỡng thờ tổ tiên, tưởng nhớ ông bà, cha mẹ và các bậc tiền nhân đã có công dựng nước và giữ nước. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thực trạng huyện Lâm Thao trước năm 2008 Tính đến thời điểm trước năm 2008, “Lâm Thao là một huyện thuần nông, nông dân chiếm trên 90% dân số và chiếm đến 78% lao động xã hội.
GDP khu vực nông – lâm – ngư nghiệp chiếm đến 34,52% GDP của huyện”[42, tr. “Huyện Lâm Thao có tổng diện tích tự nhiên 9769,11ha, trong đó, đất nông nghiệp 5855,13ha, chiếm 59,94% tổng diện tích tự nhiên. Đất đai cho phát triển đất trồng cây hàng năm khoảng 3. Phục vụ cho các mục đích trồng lúa lai, lúa chất lượng cao, cây ngô, rau màu đậu, đỗ cây công nghiệp ngắn ngày.
Trong đó, đất trồng lúa nước có 3.200 ha, đất trồng cây hằng năm còn lại 200 ha, tập trung ở các xã Vĩnh Lại, Cao Xá, Kinh Kệ, Bản Nguyên, Tứ Xã, Sơn Vi,. Đất trồng cây lâu năm có 650,00 ha, tập trung ở các xã Tiên Kiên, Xuân Lũng, thị trấn Hùng Sơn,. và cây trồng chủ yếu là cây hồng, cây chuối, cây vải,. Đất lâm nghiệp hiện có 242,91 ha, chiếm 4,15% diện tích đất nông nghiệp” [31, tr.
Hiệu quả khai thác và sử dụng đất lâm nghiệp còn hạn chế, rừng sản xuất còn có hiệu quả thấp. Các vùng đồi ít dốc, thuận tiện giao thông có thể chuyển sang phát triển kinh tế trang trại để nâng cao hiệu quả sử dụng đất và đáp ứng các yêu cầu của xã hội. Đất nuôi trồng thủy sản cần khai thác tối đa diện tích đất mặt nước chưa sử dụng tận dụng triệt để mặt nước chuyên dùng, quản lý khai thác tốt mặt nước các sông, hồ. Đất nuôi trồng thủy sản có khoảng 460,00 ha, tập trung chủ yếu ở các xã Thạch Sơn, Vĩnh Lại, Tứ Xã, Sơn Vi,.
Nhìn chung, nông nghiệp – nông thôn Lâm Thao có vai trò quan trọng trong cơ cấu kinh tế của huyện. Tuy vậy, các chính sách phát triển nông nghiệp trước đây được thực thi ở Lâm Thao thường thiên về thúc đẩy phát triển ngành, có phần xem nhẹ vai trò, lợi ích của chủ thể chính, động lực chính của phát triển nông nghiệp là nông dân. Phần lớn các chính sách hầu như chưa quan tâm xử lý tổng thể và hợp lý mối quan hệ giữa các lĩnh vực 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trong ngành, chưa đặt ra và giải quyết triệt để mối quan hệ giữa các yếu tố chính của mô hình phát triển nông nghiệp, nông thôn,… Trước khi thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới, Lâm Thao đã đầu tư xây dựng được các cơ sở vật chất, cơ sở hạ tầng điện, đường, trường, trạm,… tuy nhiên còn thiếu và yếu. Nhờ tích cực, chủ động khai thác nguồn thu ngân sách các cấp và thực hành tiết kiệm nên đã đáp ứng các nhu cầu chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển.
Đời sống vật chất tinh thần của nhân dân tiếp tục được ổn định và cải thiện, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 7,6%; công tác văn hóa xã hội được nâng lên cả về chất lượng và tính chất xã hội hóa. Cuộc vận động toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư gắn với việc thực hiện nếp sống văn hóa trong việc cưới, việc tang, mừng thọ và lễ hội có nhiều chuyển biến tích cực; phong trào văn nghệ, thể dục thể thao được giữ vững ở tất cả các ngành học, cấp học, bậc học. Công tác dân số, công tác khám chữa bệnh cho nhân dân đặc biệt là chăm sóc sức khỏe cho người già, trẻ em, các đối tượng chính sách xã hội được nâng cao. Phong trào xây dựng trường chuẩn quốc gia, cơ sở y tế đạt chuẩn quốc gia được đẩy mạnh.
Các chính sách xã hội được triển khai kịp thời, nghiêm túc, đúng quy định; các hoạt động được duy trì.