Luận văn thạc sĩ về lãnh đạo phát triển nông nghiệp tỉnh Nam Hà từ năm 1965 đến năm 1975

Luận văn thạc sĩ phân tích vai trò của Đảng bộ tỉnh Nam Hà trong phát triển nông nghiệp giai đoạn 1965-1975, cung cấp cái nhìn sâu sắc về lịch sử.

• Tác giả: Đinh Thị Loan
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Dũng
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng bộ tỉnh Nam Hà lãnh đạo phát triển nông nghiệp từ năm 1965 đến năm 1975
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. Lý do chọn đề tài
• 2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
• 4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 5. Nguồn sử liệu và phương pháp nghiên cứu
• 6. Đóng góp của đề tài
• 7. Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẢNG BỘ TỈNH NAM HÀ LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN NHIỆM VỤ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP GIAI ĐOẠN 1965 - 1968
• 1.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến kinh tế nông nghiệp của tỉnh Nam Hà và tình hình nông nghiệp của tỉnh trước năm 1965
• 1.1.1. Quá trình hình thành tỉnh Nam Hà
• 1.1.2. Điều kiện tự nhiên và điều kiện xã hội
• 1.1.2.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.2.2. Điều kiện xã hội
• 1.2. Đảng bộ tỉnh Nam Hà lãnh đạo về phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 1965 đến năm 1968
• 1.2.1. Bối cảnh lịch sử và chủ trương của Đảng bộ tỉnh Nam Hà về phát triển kinh tế nông nghiệp
• 1.2.2. Thực hiện cuộc vận động cải tiến quản lý hợp tác xã, đưa quy mô hợp tác xã bậc thấp lên hợp tác xã bậc cao
• 1.2.3. Đẩy mạnh sản xuất trong điều kiện thời chiến, nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp
• 1.3. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẢNG BỘ TỈNH NAM HÀ LÃNH ĐẠO KHÔI PHỤC VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP GIAI ĐOẠN 1968 - 1975
• 2.1. Đảng bộ tỉnh Nam Hà lãnh đạo khôi phục và phát triển nông nghiệp từ năm 1968 đến năm 1972
• 2.1.1. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Nam Hà về phát triển nông nghiệp
• 2.1.2. Đảng bộ chỉ đạo chuyển hướng phát triển kinh tế nông nghiệp
• 2.1.2.1. Quy hoạch vùng sản xuất và tiếp tục thực hiện cải tiến kỹ thuật trong nông nghiệp
• 2.1.2.2. Chỉ đạo tích cực sản xuất, giành thắng lợi lớn trên mặt trận nông nghiệp
• 2.2. Đảng bộ tỉnh Nam Hà lãnh đạo khôi phục và phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 1973 đến năm 1975
• 2.2.1. Chủ trương của Đảng và Đảng bộ tỉnh Nam Hà
• 2.2.2. Đảng bộ tỉnh Nam Hà chỉ đạo thực hiện khôi phục và phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 1973 đến năm 1975
• 2.2.2.1. Tăng cường xây dựng nhân lực và cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ nông nghiệp
• 2.2.2.2. Khôi phục và phát triển nông nghiệp toàn diện
• 2.3. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM
• 3.1. Một số nhận xét
• 3.2. Một số kinh nghiệm
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về lãnh đạo phát triển nông nghiệp tỉnh Nam Hà 1965 1975

Giai đoạn 1965-1975 là thời kỳ quan trọng trong lịch sử phát triển nông nghiệp của tỉnh Nam Hà. Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ, tỉnh đã thực hiện nhiều chính sách nhằm phát triển nông nghiệp, khắc phục khó khăn do chiến tranh. Nông nghiệp không chỉ đáp ứng nhu cầu lương thực mà còn góp phần vào sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ. Những thành tựu đạt được trong giai đoạn này đã tạo nền tảng cho sự phát triển nông nghiệp sau này.

1.1. Lịch sử hình thành và phát triển tỉnh Nam Hà

Tỉnh Nam Hà được thành lập vào năm 1965, bao gồm các huyện của tỉnh Nam Định và Hà Nam. Sự hình thành này đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển nông nghiệp, nhờ vào điều kiện tự nhiên và xã hội phong phú.

1.2. Vai trò của lãnh đạo Đảng bộ trong phát triển nông nghiệp

Lãnh đạo Đảng bộ tỉnh Nam Hà đã đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và chỉ đạo phát triển nông nghiệp. Các chính sách được ban hành đã giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

II. Những thách thức trong phát triển nông nghiệp tỉnh Nam Hà 1965 1975

Trong bối cảnh chiến tranh, tỉnh Nam Hà phải đối mặt với nhiều thách thức trong phát triển nông nghiệp. Các yếu tố như thiên tai, thiếu thốn về vật tư, và sự tàn phá của chiến tranh đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, nhờ vào sự lãnh đạo kiên quyết của Đảng bộ, tỉnh đã tìm ra những giải pháp hiệu quả để vượt qua khó khăn.

2.1. Thiên tai và ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp

Thiên tai như lũ lụt và hạn hán đã gây ra nhiều thiệt hại cho sản xuất nông nghiệp. Đảng bộ tỉnh đã có những biện pháp ứng phó kịp thời nhằm giảm thiểu thiệt hại.

2.2. Tác động của chiến tranh đến nông nghiệp

Chiến tranh đã làm gián đoạn sản xuất nông nghiệp, gây khó khăn cho việc cung cấp lương thực. Đảng bộ đã phải tìm cách khôi phục sản xuất trong điều kiện khó khăn.

III. Phương pháp lãnh đạo phát triển nông nghiệp hiệu quả tại Nam Hà

Đảng bộ tỉnh Nam Hà đã áp dụng nhiều phương pháp lãnh đạo sáng tạo để phát triển nông nghiệp. Các chương trình cải cách và chính sách hỗ trợ đã được triển khai nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

3.1. Cải cách quản lý hợp tác xã nông nghiệp

Đảng bộ đã thực hiện cải cách quản lý hợp tác xã, nâng cao hiệu quả sản xuất thông qua việc chuyển đổi từ hợp tác xã bậc thấp lên hợp tác xã bậc cao.

3.2. Đẩy mạnh sản xuất trong điều kiện thời chiến

Các biện pháp đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp trong điều kiện chiến tranh đã được thực hiện, giúp nâng cao năng suất lúa và các loại cây trồng khác.

IV. Kết quả đạt được trong phát triển nông nghiệp tỉnh Nam Hà 1965 1975

Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ, tỉnh Nam Hà đã đạt được nhiều thành tựu trong phát triển nông nghiệp. Năng suất lúa tăng cao, nhiều mô hình sản xuất mới được áp dụng, góp phần đảm bảo an ninh lương thực cho tỉnh và hỗ trợ cho chiến trường miền Nam.

4.1. Năng suất lúa và các sản phẩm nông nghiệp

Năng suất lúa đạt 5 tấn/ha, nhiều mô hình sản xuất hiệu quả được triển khai, tạo ra nguồn lương thực dồi dào cho tỉnh.

4.2. Đóng góp của nông nghiệp vào kháng chiến

Sản xuất nông nghiệp không chỉ đáp ứng nhu cầu trong tỉnh mà còn góp phần quan trọng vào việc chi viện cho chiến trường miền Nam.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nông nghiệp tỉnh Nam Hà

Kết thúc giai đoạn 1965-1975, tỉnh Nam Hà đã có những bước tiến quan trọng trong phát triển nông nghiệp. Những bài học kinh nghiệm từ giai đoạn này vẫn còn giá trị cho việc phát triển nông nghiệp trong tương lai.

5.1. Bài học kinh nghiệm từ lãnh đạo phát triển nông nghiệp

Các bài học từ sự lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh Nam Hà có thể được áp dụng trong các giai đoạn phát triển nông nghiệp tiếp theo.

5.2. Triển vọng phát triển nông nghiệp trong thời kỳ mới

Với những nền tảng đã được xây dựng, nông nghiệp tỉnh Nam Hà có nhiều cơ hội để phát triển bền vững trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ từ năm 1965 đến năm 1975, tỉnh Nam Hà sở hữu diện tích tự nhiên 2.292 km² với 163.713 ha đất canh tác nông nghiệp và quy mô dân số hơn 1,36 triệu người (mật độ trung bình 740 người/km²). Địa phương giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng tại đồng bằng Bắc Bộ khi vừa là trọng điểm sản xuất lương thực, vừa là tiền tuyến trực tiếp đối đầu với chiến tranh phá hoại bằng không quân của đế quốc Mỹ. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm sáng tỏ quá trình Đảng bộ tỉnh Nam Hà hoạch định chủ trương, tổ chức chỉ đạo chuyển hướng kinh tế và huy động mọi nguồn lực địa phương để phát triển nông nghiệp thời chiến.

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm việc phục dựng bức tranh lịch sử toàn diện về sản xuất nông nghiệp Nam Hà qua hai chặng đường 1965 - 1968 và 1968 - 1975; đánh giá khách quan những thành tựu nổi bật cùng các hạn chế trong cơ chế quản lý hợp tác xã; đồng thời đúc kết các bài học kinh nghiệm có giá trị lịch sử và thực tiễn sâu sắc. Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ 12 huyện, 1 thành phố và 1 thị xã thuộc địa giới hành chính Nam Hà (nay là hai tỉnh Hà Nam và Nam Định). Ý nghĩa khoa học của đề tài được khẳng định qua hệ thống dữ liệu thực chứng với hàng trăm hợp tác xã đạt năng suất 5 tấn thóc/ha, cung cấp hàng chục vạn tấn lương thực chi viện cho chiến trường miền Nam, góp phần hoàn thiện kho tàng lý luận về nghệ thuật xây dựng hậu phương chiến tranh nhân dân của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về phát triển kinh tế nông nghiệp trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, đặc biệt là quan điểm của V.I. Lênin về kế hoạch hợp tác hóa và quy luật tương thích giữa quan hệ sản xuất với tính chất, trình độ của lực lượng sản xuất. Bên cạnh đó, công trình dựa trên nền tảng đường lối chiến tranh nhân dân và lý luận về xây dựng hậu phương chiến tranh được cụ thể hóa qua Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 11 (tháng 3/1965) và lần thứ 12 (tháng 12/1965) với phương châm vừa sản xuất vừa chiến đấu.

Mô hình nghiên cứu tập trung phân tích cơ chế kế hoạch hóa tập trung thời chiến gắn liền với 5 khái niệm cốt lõi:

1. Hợp tác hóa nông nghiệp bậc cao: Quá trình tập thể hóa toàn bộ tư liệu sản xuất và ruộng đất với quy mô trên 90% hộ nông dân tham gia.
2. Tam giác mục tiêu nông nghiệp: Chỉ tiêu pháp lệnh đồng bộ gồm 5 tấn thóc, 2 con lợn và 1 lao động trên 1 ha gieo trồng.
3. Cải tiến quản lý hợp tác xã: Cuộc vận động hoàn thiện phân công lao động, định mức kỹ thuật và quản trị tài vụ tập thể.
4. Tiến công vùng chiêm trũng: Chiến lược cải tạo địa hình úng ngập bằng đại thủy nông để chuyển đổi từ canh tác 1 vụ bấp bênh sang 2 vụ lúa ổn định.
5. Hậu phương tại chỗ: Khả năng tự túc lương thực cục bộ và đóng góp nghĩa vụ chi viện cho tiền tuyến lớn.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được khai thác từ hệ thống văn kiện gốc của Trung ương Đảng, 4 tập hồ sơ lưu trữ chuyên đề của Tỉnh ủy Nam Hà, Chi cục Văn thư lưu trữ tỉnh Nam Định và hơn 90 công trình khoa học đã công bố. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 2.084 hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn toàn tỉnh, trong đó chọn lọc phân tích chuyên sâu 534 hợp tác xã trọng điểm lúa và 181 cơ sở vùng chiêm trũng ngập nước.

Phương pháp chọn mẫu kết hợp giữa khảo sát toàn diện và chọn mẫu điển hình theo 3 tiểu vùng sinh thái đặc thù: vùng đồng trũng phía Bắc (Ý Yên, Bình Lục, Thanh Liêm), vùng thâm canh lúa phía Nam (Hải Hậu, Nghĩa Hưng, Xuân Thủy) và vùng bán sơn địa (Kim Bảng). Luận văn sử dụng phương pháp lịch sử và phương pháp logic làm trục chủ đạo, kết hợp cùng kỹ thuật thống kê số lượng và so sánh kinh tế học. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm bảo đảm tính khách quan, tái hiện chân thực tiến trình lịch sử theo trình tự biên niên, đồng thời làm nổi bật bản chất các quy luật vận động của kinh tế nông nghiệp trong điều kiện thời chiến ác liệt từ năm 1965 đến năm 1975.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích dữ liệu lịch sử xác lập 4 phát hiện căn bản:

• Củng cố vững chắc quan hệ sản xuất mới: Đến cuối năm 1968, toàn tỉnh đạt tỷ lệ 93,8% hộ nông dân vào hợp tác xã với 96,9% diện tích ruộng đất được công hữu hóa; 77,2% cơ sở đạt quy mô trên 100 ha và 96,7% hợp tác xã chuyển lên bậc cao.
• Đột phá chiến lược về hạ tầng thủy lợi: Giai đoạn 1964 - 1965, nhân dân đóng góp hơn 50 triệu ngày công, đào đắp 66 triệu m³ đất và xây dựng 257 công trình lớn nhỏ. Việc đưa vào vận hành trạm bơm Cổ Đam (công suất 5 triệu m³/ngày) và trạm bơm Cốc Thành (25.000 m³/h) đã tiêu úng thành công cho 31.000 ha và tưới tiêu chủ động cho 12.000 ha đồng trũng.
• Năng suất lúa xác lập kỷ lục thời chiến: Năm 1967 ghi nhận 392 hợp tác xã đạt 5 tấn thóc/ha trở lên, tổng sản lượng nông nghiệp tăng 12,4% so với năm 1965; nhiều đơn vị tiêu biểu đạt năng suất vượt bậc như thôn Nội đạt 6,5 tấn/ha và đội 2 hợp tác xã Phương Đông đạt 7,8 tấn/ha.
• Chuyển dịch cơ cấu chăn nuôi và hỗ trợ cơ khí: Đàn lợn năm 1967 đạt 433.688 con (tăng 5,09% so với 1966), 84,6% hợp tác xã tổ chức nuôi thả cá; vốn đầu tư công nghiệp - cơ khí phục vụ nông nghiệp giai đoạn 1965 - 1969 tăng 110,16% so với giai đoạn 1960 - 1964.

Thảo luận kết quả

Thành công trong sản xuất nông nghiệp của Nam Hà bắt nguồn từ năng lực chuyển hướng lãnh đạo nhạy bén của Tỉnh ủy, sự kết hợp chặt chẽ giữa cải tiến kỹ thuật với tổ chức phong trào thi đua cách mạng sâu rộng. Khi so sánh với các công trình nghiên cứu của Nguyễn Sinh Cúc, Nguyễn Huy và Trương Thị Tiến về kinh tế nông nghiệp miền Bắc, điểm độc đáo của Nam Hà là việc giải quyết thắng lợi bài toán thâm canh trên vùng đất chiêm trũng ngập lụt nhờ mạng lưới trạm bơm điện quy mô lớn.

Dữ liệu lịch sử của luận văn có thể được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ hình cột thể hiện mức tăng trưởng sản lượng lương thực giai đoạn 1965 - 1975 kết hợp biểu đồ tròn phân chia tỷ trọng quy mô hợp tác xã. Bên cạnh đó, một bảng tổng hợp so sánh năng suất lúa bình quân giữa các huyện đồng mùa phía Nam (đạt trên 5 tấn/ha) và các huyện trũng phía Bắc (từ 3,5 đến 4,8 tấn/ha) sẽ phản ánh rõ nét hiệu quả của cuộc vận động cải tiến quản lý. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra hạn chế của mô hình hợp tác xã quy mô lớn là tình trạng quản lý lao động bình quân chủ nghĩa và chi phí vận hành bộ máy gián tiếp còn cao.

Đề xuất và khuyến nghị

• Đẩy mạnh quy hoạch phân vùng nông nghiệp sinh thái chuyên canh: Thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng thích ứng biến đổi khí hậu, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ diện tích sản xuất đạt chuẩn công nghệ cao lên 65% trước năm 2028, do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hai tỉnh Nam Định, Hà Nam chủ trì thực hiện.
• Hiện đại hóa mạng lưới thủy nông và trạm bơm điện tự động: Nâng cấp 100% hệ thống tưới tiêu đầu mối, gia cố hệ thống đê biển dài 72 km nhằm ngăn chặn triệt để hiện tượng xâm nhập mặn, hoàn thành giai đoạn 2026 - 2030 dưới sự chỉ đạo của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
• Đổi mới toàn diện cơ chế quản trị hợp tác xã kiểu mới: Vận dụng bài học phân công lao động lịch sử để xóa bỏ tư duy bao cấp, nâng tỷ lệ hợp tác xã liên kết chuỗi giá trị đạt 85% vào năm 2029, do Liên minh Hợp tác xã tỉnh phối hợp Hội Nông dân điều hành.
• Mở rộng đầu tư công nghiệp cơ khí và công nghệ chế biến sau thu hoạch: Tăng tỷ trọng đầu tư thiết bị cơ giới hóa lên 40% tổng nguồn vốn nông nghiệp định kỳ hàng năm đến năm 2030, do Sở Công Thương phối hợp cùng các hiệp hội doanh nghiệp địa phương triển khai.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Nhà nghiên cứu lịch sử Đảng và kinh tế chính trị: Luận văn cung cấp nguồn tư liệu thực chứng chuẩn xác, giúp khai thác hệ thống dữ liệu gốc về đường lối xây dựng kinh tế thời chiến và nghệ thuật chỉ đạo chiến tranh nhân dân.
• Cán bộ quản lý ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn: Nhóm đối tượng này có thể tiếp thu bài học kinh nghiệm thực tiễn về công tác quy hoạch thủy lợi vùng trũng, phương pháp trị thủy và kỹ thuật thâm canh tăng vụ.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên chuyên ngành Khoa học Xã hội: Công trình là tài liệu tham khảo giá trị phục vụ công tác giảng dạy, biên soạn giáo trình và phát triển các đề tài nghiên cứu so sánh về lịch sử kinh tế địa phương.
• Lãnh đạo cấp ủy và chính quyền địa phương: Tài liệu mang lại những bài học quý báu về kỹ năng phát động phong trào quần chúng, tạo sự đồng thuận xã hội và phương thức lãnh đạo vượt qua các giai đoạn khủng hoảng.

Câu hỏi thường gặp

Đảng bộ Nam Hà đã giải quyết thách thức kép vừa sản xuất vừa chiến đấu giai đoạn 1965 - 1975 như thế nào?

Đảng bộ tỉnh đã kịp thời chuyển hướng kinh tế từ thời bình sang thời chiến theo Nghị quyết Hội nghị Trung ương lần thứ 11. Các cấp ủy phát động phong trào thi đua bám ruộng đồng, bám máy sản xuất gắn với khẩu hiệu "Địch đến đánh, địch chạy sản xuất", kết hợp xây dựng mạng lưới dân quân tự vệ bảo vệ đê điều và mùa màng.

Mục tiêu 5 tấn thóc trên 1 ha tại Nam Hà đã mang lại những kết quả định lượng nổi bật nào?

Chỉ tiêu 5 tấn/ha trở thành hiện thực tại 392 hợp tác xã vào năm 1967, bao phủ toàn bộ 6 huyện trọng điểm phía Nam. Toàn tỉnh ghi nhận nhiều điển hình xuất sắc như hợp tác xã thôn Nội đạt 6,5 tấn/ha và đội 2 hợp tác xã Phương Đông đạt năng suất kỷ lục 7,8 tấn thóc/ha trên diện tích canh tác.

Công tác thủy lợi đóng vai trò đòn bẩy như thế nào đối với nông nghiệp Nam Hà?

Hệ thống thủy lợi là nhân tố quyết định giúp cải tạo 21.000 ha đồng trũng và 7.000 ha đất chua mặn. Với việc huy động hơn 50 triệu ngày công xây dựng 257 công trình, tiêu biểu là trạm bơm Cổ Đam công suất 5 triệu m³/ngày, tỉnh đã chuyển đổi thành công đất canh tác 1 vụ thành 2 vụ lúa ổn định.

Cuộc vận động cải tiến quản lý hợp tác xã đợt 2 lần II đạt được những thành tựu gì?

Cuộc vận động đã đưa 93,8% hộ nông dân vào con đường làm ăn tập thể và công hữu hóa 96,9% ruộng đất. Quy mô hợp tác xã được mở rộng với 77,2% đơn vị đạt diện tích trên 100 ha, giúp củng cố vững chắc quan hệ sản xuất mới và nâng cao năng lực huy động nhân lực, vật lực phục vụ tiền tuyến.

Giá trị tham khảo lớn nhất của luận văn đối với phát triển nông nghiệp hiện đại là gì?

Luận văn mang lại bài học đắt giá về sự gắn kết hữu cơ giữa công nghiệp phục vụ nông nghiệp và công tác thủy lợi hóa. Đồng thời, công trình khẳng định vai trò then chốt của việc tôn trọng quyền làm chủ tập thể của người nông dân và bài học quản trị lao động thực chất trong mọi giai đoạn đổi mới.

Kết luận

• Luận văn tái hiện chân thực và có hệ thống lịch sử 10 năm lãnh đạo phát triển nông nghiệp kiên cường của Đảng bộ tỉnh Nam Hà (1965 - 1975).
• Khẳng định giá trị thực tiễn to lớn của việc cải tiến quản lý hợp tác xã, đưa 96,9% ruộng đất vào sản xuất tập thể phục vụ mục tiêu kháng chiến cứu nước.
• Xác lập cơ sở khoa học chứng minh vai trò quyết định của hệ thống đại thủy nông và công nghiệp địa phương đối với năng suất thâm canh lúa vượt mốc 5 tấn/ha.
• Đúc kết 4 bài học lịch sử cốt lõi về quy hoạch vùng sinh thái, gắn kết trồng trọt với chăn nuôi, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết và đổi mới phương thức lãnh đạo cấp ủy.
• Định hướng nghiên cứu mở rộng trong giai đoạn 2026 - 2030: Tiếp tục số hóa tư liệu lịch sử địa phương và khai thác chuyên sâu các mô hình kinh tế nông nghiệp thích ứng khủng hoảng.

Hãy tiếp tục tra cứu toàn văn công trình luận văn thạc sĩ để khai thác trọn vẹn các nguồn sử liệu nguyên bản và số liệu lưu trữ giá trị!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Đảng bộ tỉnh Nam Hà lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ phát triển nông nghiệp giai đoạn 1965 - 1968 Chương 2: Đảng bộ tỉnh Nam Hà lãnh đạo phát triển nông nghiệp giai đoạn 1968 - 1975 Chương 3: Một số nhận xét và kinh nghiệm 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 ĐẢNG BỘ TỈNH NAM HÀ LÃNH ĐẠO THỰC HIỆN NHIỆM VỤ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP GIAI ĐOẠN 1965 - 1968 1. Các yếu tố ảnh hƣởng đến kinh tế nông nghiệp của tỉnh Nam Hà và tình hình nông nghiệp của tỉnh trƣớc năm 1965 1. Quá trình hình thành tỉnh Nam Hà Nam Định và Hà Nam vốn là vùng đất lâu đời với bề dày truyền thống lịch sử văn hóa. Thời Hùng Vương, nơi đây thuộc bộ Giao Chỉ.

Các cư dân cùng nhau đoàn kết cải tạo tự nhiên, đấu tranh với thú dữ, phòng chống thiên tai để sinh cơ lập nghiệp. Khi dân cư ngày một đông, diện tích canh tác ngày càng mở rộng, người dân bắt đầu khai hoang xuôi theo triền sông, suối để lập ấp, tạo dựng nơi cư trú. Thời thuộc Đường, Nam Định thuộc huyện Chu Duyên, đời Trần gọi là lộ Thiên Trường. Thời thuộc Minh, vùng đất này chia làm 3 phủ: Trấn Nam, Phụng Hóa, Kiến Bình.

Năm 1469, Lê Thánh Tông đặt thừa tuyên làm đơn vị hành chính, sau đổi thừa tuyên thành xứ, Nam Định thuộc xứ Sơn Nam. Năm 1741, xứ Sơn Nam tách thành Sơn Nam Thượng và Sơn Nam Hạ bao gồm cả phần đất Thái Bình. Năm Minh Mệnh thứ 3 (năm 1822), Sơn Nam Hạ đổi là trấn Nam Định, năm 1831, đổi trấn lập tỉnh với 4 phủ, 18 huyện bao gồm phần đất tỉnh Thái Bình hiện nay. Năm 1890, tỉnh Thái Bình tách thành tỉnh riêng.

Nam Định còn lại 2 phủ và 9 huyện. Từ năm 1926, tỉnh Nam Định có 2 phủ, 7 huyện, 78 tổng, 708 xã [31, tr. Theo dòng chảy lịch sử, địa giới địa danh và địa giới của tỉnh Hà Nam đã trải qua nhiều lần tách và sáp nhập. Sau khi thực dân Pháp đặt ách cai trị, ngày 20/10/1890, toàn quyền Đông Dương quyết định đem toàn bộ phủ Liêm Bình, 17 xã của huyện Vụ Bản và huyện Thượng Nguyên (thuộc tỉnh Nam 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Định) nhập với phủ Lý Nhân (gồm 2 huyện Duy Tiên và Kim Bảng) cùng với 2 tổng Mộc Hoàn, Chuyên Nghiệp (huyện Phú Xuyên, Hà Nội) lập thành tỉnh Hà Nam [32, tr 8].

Ngày 24/10/1908, châu Lạc Thủy của tỉnh Hòa Bình sáp nhập vào tỉnh Hà Nam. Ngày 9/3/1910, đặt tỉnh Hà Nam lệ vào tỉnh Nam Định gọi là Đại lý Hà Nam. Đến ngày 31/3/1923, xóa bỏ Đại lý thành tỉnh Hà Nam gồm các huyện Thanh Liêm, Bình Lục, Lý Nhân, Duy Tiên, Kim Bảng, Lạc Thủy và thị xã Phủ Lý với 44 tổng, 390 xã [32, tr. Đến năm 1953, 7 xã miền thượng huyện Nghĩa Hưng sáp nhập vào huyện Ý Yên, đồng thời 3 huyện Mỹ Lộc, Vụ Bản, Ý Yên nhập vào tỉnh Hà Nam.

Đến tháng 3/1956, 3 huyện này lại tách về tỉnh Nam Định như trước [32, tr. Năm 1957, huyện Lạc Thủy tách khỏi tỉnh Hà Nam nhập vào tỉnh Hòa Bình. Tỉnh Hà Nam lúc này còn lại 5 huyện (Lý Nhân, Kim Bảng, Thanh Liêm, Bình Lục, Duy Tiên) và 1 thị xã Phủ Lý. Ngày 21/4/1965, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội ra Nghị quyết số 103- NQ/TVQH, sáp nhập hai tỉnh Hà Nam và Nam Định thành một đơn vị hành chính mới lấy tên là tỉnh Nam Hà [32, tr.

Tỉnh lỵ đặt tại thành phố Nam Định. Tên Nam Định vẫn tồn tại với tư cách là thành phố Nam Định trực thuộc tỉnh. Lúc này tỉnh Nam Hà có diện tích rộng 2.304km2 có trên 2 triệu dân [70, tr. Đến ngày 27/12/1975, Quốc hội khoá V, kỳ họp thứ hai quyết nghị hợp nhất hai tỉnh Nam Hà và Ninh Bình thành một tỉnh mới lấy tên là Hà Nam Ninh [32, tr.

Tỉnh lỵ đặt tại thành phố Nam Định. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Ngày 26/12/1991, Quốc hội khoá VIII, kỳ họp thứ 10 ra Nghị quyết chia tỉnh Hà Nam Ninh thành hai tỉnh Nam Hà và Ninh Bình. Tỉnh Nam Hà có 13 đơn vị hành chính, tỉnh Nam Hà tái lập. Thực hiện Nghị quyết của Quốc hội khóa IX, kỳ họp thứ 10 ngày 6/11/1996 về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh, tỉnh Nam Hà chia thành 2 tỉnh Hà Nam và Nam Định.2 Điều kiện tự nhiên và điều kiện xã hội 1.1 Điềiu kiện tự nhên Nam Hà nằm ở phía Nam đồng bằng Bắc Bộ.

Trên bản đồ hành chính, phía Tây Bắc giáp tỉnh Hà Tây và Hòa Bình, phía Đông Nam giáp vịnh Bắc Bộ, phía Tây Nam giáp tỉnh Ninh Bình, phía Bắc và Đông Bắc giáp tỉnh Thái Bình và Hải Hưng. Tỉnh Nam Hà có diện tích 2.292km2 trong đó diện tích canh tác là 1.442 km2, chiếm 70% tổng diện tích. Theo điều tra dân số tính đến cuối năm 1965, tỉnh có 1.365 người, bình quân là 740 người/km2. Nếu chia theo diện tích canh tác là 2,7 sào/người [62, tr.

Tỉnh Nam Hà gồm có 12 huyện, 1 thành phố và 1 thị xã. Phía Nam của tỉnh gồm 4 huyện: Nghĩa Hưng, Hải Hậu, Xuân Thủy, Nam Ninh. Các huyện này thuộc đồng mùa cấy 2 vụ lúa/năm. Còn lại các huyện ở phía Bắc tỉnh thuộc đồng chiêm trũng, trước đây nhân dân thường chỉ cấy 1 vụ chiêm còn vụ mùa thì bấp bênh hoặc là chỉ gieo trồng ở một số vùng nhất định [62, tr.

Dù là tỉnh đồng bằng nhưng địa hình không bằng phẳng mà mấp mô, lượn sóng. Phía Tây Bắc là khu vực bán sơn địa gồm một phần các huyện Thanh Liêm, Kim Bảng, tiếp đến là khu đồng chiêm trũng và sau là khu đồng màu ven biển. Các huyện giáp với tỉnh Hà Tây cao từ 3-4m, đến sông Châu Giang còn từ 1,5-2m, sang bên kia sông Châu Giang độ cao còn khoảng 1,5m, tiến về phía sông Đào (vùng đồng chiêm) cao từ 0,5 - 1,2m, qua sông Đào là 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 0,8m - 1,0m, đến Nam Trực là từ 1,5m - 2m, ra đến biển còn từ 0,6m - 1m. Khu vực đất trũng đồng chiêm có thể nói là chỗ đựng nước của các nơi đổ đến nhất là vùng núi phía Tây Bắc, làm cho đất bị úng hằng năm.

Diện tích đồng bằng ven biển với bãi cát ven biển là 32. Phía Tây tỉnh Nam Hà có vùng rừng núi nối liền với dãy núi đá vôi Ba Vì thuộc tỉnh Hòa Bình và Hà Tây, có độ cao trung bình là từ 200 - 450m chạy từ huyện Kim Bảng đến giáp huyện Ý Yên, dài 39km với diện tích là 406ha [62, tr. Hai huyện Thanh Liêm và Kim Bảng có 511ha rừng rậm, trong đó có rừng bương gồm hàng triệu cây chưa khai thác. Dưới các triền núi là thung lũng làm nơi chăn nuôi gia súc như trâu, bò, dê.

Hai huyện này còn có 3.609ha đồi trọc trồng các loại cây như chè, trẩu, trong đó có các vùng Đồi Thị, Bồng Lạng, Do Lễ là nổi tiếng hơn cả: Ai về Bồng Lạng, Liên Sơn; Uống chè Đồi Thị ngon hơn chè tầu” [87, tr. Ngoài ra, chiếm một phần diện tích đất đai trên địa bàn tỉnh Nam Hà là khu vực bán sơn địa với diện tích phần nhiều là đồi đất trọc hoặc một số diện tích được người dân canh tác để trồng chè. Khi gió mùa đông bắc tràn về làm nhiệt độ giảm xuống, cùng với ảnh hưởng của núi đá vôi nhiệt độ lại càng xuống thấp hơn, nhất là nơi thung lũng, lòng chảo giam hãm không khí lạnh. Mùa hè thì nóng nực, khô hanh, gây ra thời tiết khô nóng nhất là khu vực đồi trọc.

Địa hình đồi núi phía Tây Bắc có ảnh hưởng lớn đến chế độ mưa.Về mùa hè, khi gió mùa đông nam thổi tới, gặp bức bình phong chắn gió gây ra mưa lớn và thường xuyên có dông, làm cho khu vực đồi núi trở thành trung tâm mưa lớn nhất của tỉnh. Mùa mưa kéo dài tới 7 - 8 tháng [62, tr. Tỉnh Nam Hà có 72km đường ven biển tạo điều kiện cho các huyện phía Nam tỉnh có khí hậu tương đối dễ chịu khi mùa đông trời rét dịu, ấm, mùa hè 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tiết trời mát mẻ. Vùng ven biển có gió đất biển thổi từ biển vào và ban đêm gió từ đất liền thổi ra làm cho không khí dễ chịu [62, tr.

Ngoài ra, địa bàn tỉnh có nhiều sông ngòi, phân bố chằng chịt. Sông lớn là sông Hồng và phân lưu của sông Hồng là sông Đáy cùng các sông phụ lưu khác là sông Ninh Cơ, sông Đào, sông Sắt. Đoạn Sông Hồng chạy qua địa bàn tỉnh Nam Hà dài 114km và trở thành ranh giới tự nhiên ngăn cách Nam Hà với các tỉnh Hải Hưng 1, Thái Bình. “Sông Hồng có hàm lượng phù sa nhiều, tăng màu mỡ cho đất đai, đồng ruộng.

Mùa mưa nước sông dâng cao,đã giải quyết vấn đề nước tưới khá tốt cho đồng ruộng các huyện Duy Tiên, Kim Bảng và 4 huyện phía Nam của tỉnh” [62, tr. Trong khi đó, với các khu vực thuộc đồng chiêm trũng, vấn đề tiêu nước gặp khó khăn do nước đồng thấp hơn nước sông. Mùa khô, nước sông xuống khá thấp. Mực nước trung bình là 0,60m, cao nhất là 1,66m, thấp nhất là 0,24m [62, tr.

Sông Đáy là nhánh của sông Hồng chảy vào tỉnh Nam Hà dài 101km, ngăn cách vùng đồng bằng với vùng bán sơn địa và trở thành ranh giới tự nhiên giữa tỉnh Ninh Bình và tỉnh Nam Hà. Sông Đáy có tác dụng tiêu nước cho các huyện phía Tây tỉnh. Mùa mưa nước chảy xiết, mực nước sông cao hơn đồng nên gây ra úng thủy cho khu vực đồng chiêm trũng. Mực nước trung bình mùa mưa cao nhất là 1,13m, thấp nhất là 0,36m.

Mùa khô, mực nước hạ xuống trung bình 0,40m, do đó việc tưới tiêu cho các cánh đồng gặp nhiều khó khăn [62, tr. Sông Ninh Cơ là chi lưu của sông Hồng dài 54km, mùa mưa có tác dụng phân lũ sông Hồng, mang nước phù sa bồi đắp cho các huyện Nghĩa Hưng, Hải Hậu, tiêu nước cho 2 huyện Nam Ninh, Nghĩa Hưng, tưới nước cho các 1 Tỉnh Hải Hưng nay là 2 tỉnh Hải Dương và Hưng Yên. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] huyện Xuân Thủy, Hải Hậu, Trực Ninh. Mực nước trung bình 0,49m, cao nhất 1,66m, thấp nhất 0,53 m [62, tr.

Sông Đào do nhân dân góp công sức xây dựng và có tên gọi khác là sông Nam Định. Sông Đào là một phân lưu của sông Hồng và chi lưu của sông Đáy. Sông đưa một phần nước của sông Hồng đổ vào sông Đáy và chảy ra biển Đông.