Luận văn thạc sĩ về lãnh đạo phát triển kinh tế huyện Lập Thạch, Vĩnh Phúc từ năm 1997 đến 2009

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu ussh đảng bộ huyện lập thạch vĩnh phúc lãnh đạo phát triển kinh tế từ năm 1997 đến năm 2009, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Dương Kim Huệ
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Xuân Tuất
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng bộ huyện Lập Thạch (Vĩnh Phúc) lãnh đạo phát triển kinh tế từ năm 1997 đến năm 2009
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẢNG BỘ HUYỆN LẬP THẠCH LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ GIAI ĐOẠN 1997 - 2005
• 1.1. Những yếu tố tác động đến quá trình hoạch định chủ trƣơng phát triển kinh tế của Đảng bộ huyện Lập Thạch
• 1.2. Tự nhiên và xã hội
• 1.3. Truyền thống cách mạng của Đảng bộ và nhân dân huyện Lập Thạch trong lịch sử
• 1.4. Sự thay đổi địa danh, địa giới hành chính của huyện Lập Thạch
• 1.5. Tình hình kinh tế Lập Thạch trong những năm đầu thực hiện đƣờng lối đổi mới của Đảng (1986 - 1996)
• 1.5.1. Bối cảnh, tình hình tác động đến sự phát triển kinh tế của huyện Lập Thạch những năm đầu đổi mới
• 1.5.2. Tình hình kinh tế huyện Lập Thạch những1986 - 1996
• 1.6. Đảng bộ huyện Lập Thạch lãnh đạo phát triển kinh tế từ năm 1997 đến năm 2005
• 1.7. Chủ trương và giải pháp phát triển kinh tế
• 1.8. Quá trình Đảng bộ huyện Lập Thạch lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện phát triển kinh tế, giai đoạn 1997 - 2005
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẢNG BỘ HUYỆN LẬP THẠCH LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ NHỮNG NĂM 2005 - 2009
• 2.1. Chủ trƣơng và biện pháp phát triển kinh tế của Đảng bộ huyện Lập Thạch giai đoạn 2005 - 2009
• 2.2. Chủ trương của Đảng và Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc
• 2.3. Chủ trương và biện pháp của Đảng bộ huyện Lập Thạch
• 2.4. Quá trình chỉ đạo thực hiện và thành tựu đạt đƣợc
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ MỘT SỐ KINH NGHIỆM
• 3.1. Một số nhận xét, đánh giá
• 3.2. Ưu điểm và nguyên nhân
• 3.3. Hạn chế và nguyên nhân
• 3.4. Một số kinh nghiệm
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về lãnh đạo phát triển kinh tế huyện Lập Thạch 1997 2009

Huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc, đã trải qua nhiều biến động trong giai đoạn 1997-2009. Sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện đã đóng vai trò quan trọng trong việc định hình và phát triển kinh tế địa phương. Trong bối cảnh đổi mới, huyện đã áp dụng nhiều chính sách phát triển kinh tế nhằm nâng cao đời sống nhân dân và cải thiện cơ sở hạ tầng. Những thành tựu đạt được trong giai đoạn này không chỉ phản ánh sự nỗ lực của Đảng bộ mà còn là minh chứng cho sự phát triển bền vững của huyện.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và xã hội ảnh hưởng đến phát triển kinh tế

Huyện Lập Thạch có vị trí địa lý thuận lợi, với địa hình đa dạng và tài nguyên phong phú. Đặc điểm tự nhiên như khí hậu nhiệt đới gió mùa và nguồn nước dồi dào đã tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển nông nghiệp. Tuy nhiên, huyện cũng đối mặt với nhiều thách thức như thiên tai và biến đổi khí hậu.

1.2. Lịch sử phát triển kinh tế huyện Lập Thạch trước năm 1997

Trước năm 1997, huyện Lập Thạch đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển khác nhau. Sự chuyển mình của huyện bắt đầu từ khi tái lập tỉnh Vĩnh Phúc, mở ra cơ hội mới cho phát triển kinh tế. Những chính sách đổi mới đã được áp dụng, tạo nền tảng cho sự phát triển trong giai đoạn tiếp theo.

II. Những thách thức trong lãnh đạo phát triển kinh tế huyện Lập Thạch 1997 2009

Trong giai đoạn 1997-2009, huyện Lập Thạch đã phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc lãnh đạo phát triển kinh tế. Những khó khăn này bao gồm cơ sở hạ tầng chưa phát triển, nguồn lực hạn chế và sự cạnh tranh từ các địa phương khác. Đảng bộ huyện đã phải tìm ra những giải pháp hiệu quả để vượt qua những trở ngại này.

2.1. Cơ sở hạ tầng yếu kém ảnh hưởng đến phát triển kinh tế

Cơ sở hạ tầng của huyện Lập Thạch còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng thu hút đầu tư và phát triển kinh tế. Đường giao thông, điện, nước và các dịch vụ công cộng chưa đáp ứng đủ nhu cầu của người dân và doanh nghiệp.

2.2. Nguồn lực hạn chế trong phát triển kinh tế

Huyện Lập Thạch gặp khó khăn trong việc huy động nguồn lực cho phát triển kinh tế. Nguồn vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước và các tổ chức xã hội còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các dự án phát triển.

III. Phương pháp lãnh đạo phát triển kinh tế huyện Lập Thạch 1997 2009

Đảng bộ huyện Lập Thạch đã áp dụng nhiều phương pháp lãnh đạo khác nhau để phát triển kinh tế trong giai đoạn 1997-2009. Những phương pháp này bao gồm việc xây dựng chính sách phát triển kinh tế, huy động nguồn lực và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp.

3.1. Xây dựng chính sách phát triển kinh tế hiệu quả

Đảng bộ huyện đã xây dựng nhiều chính sách phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Những chính sách này tập trung vào phát triển nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ, nhằm nâng cao đời sống nhân dân.

3.2. Huy động nguồn lực cho phát triển kinh tế

Huyện Lập Thạch đã tìm cách huy động nguồn lực từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm ngân sách nhà nước, đầu tư tư nhân và hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế. Việc này giúp huyện có thêm nguồn lực để thực hiện các dự án phát triển.

IV. Kết quả phát triển kinh tế huyện Lập Thạch 1997 2009

Giai đoạn 1997-2009, huyện Lập Thạch đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận trong phát triển kinh tế. Tăng trưởng kinh tế ổn định, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt. Những thành tựu này là kết quả của sự lãnh đạo sáng tạo và quyết tâm của Đảng bộ huyện.

4.1. Tăng trưởng kinh tế và cải thiện đời sống nhân dân

Tăng trưởng kinh tế của huyện Lập Thạch đạt mức khá cao trong giai đoạn này. Nhiều chương trình phát triển kinh tế đã được triển khai, giúp nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống cho người dân.

4.2. Đánh giá thành tựu và hạn chế trong phát triển kinh tế

Mặc dù đạt được nhiều thành tựu, huyện Lập Thạch vẫn còn gặp nhiều hạn chế trong phát triển kinh tế. Cần có những giải pháp hiệu quả hơn để khắc phục những vấn đề còn tồn tại.

V. Kết luận và triển vọng phát triển kinh tế huyện Lập Thạch

Kết thúc giai đoạn 1997-2009, huyện Lập Thạch đã có những bước tiến quan trọng trong phát triển kinh tế. Tuy nhiên, để tiếp tục phát triển bền vững, huyện cần có những chiến lược dài hạn và sự đồng lòng của toàn thể nhân dân.

5.1. Những bài học kinh nghiệm từ lãnh đạo phát triển kinh tế

Các bài học kinh nghiệm từ giai đoạn này sẽ là nền tảng cho sự phát triển trong tương lai. Việc áp dụng linh hoạt các chính sách và huy động nguồn lực hiệu quả là rất cần thiết.

5.2. Triển vọng phát triển kinh tế huyện Lập Thạch trong tương lai

Với những tiềm năng sẵn có, huyện Lập Thạch có thể phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Cần có sự đầu tư đúng mức và chính sách hỗ trợ hợp lý để phát huy tối đa tiềm năng của huyện.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sự nghiệp đổi mới do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng từ năm 1986 đã mở ra bước ngoặt toàn diện cho nền kinh tế đất nước, trong đó việc phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng bộ cấp huyện giữ vị trí then chốt đối với sự phát triển địa phương. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam của tác giả Dương Kim Huệ, dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Đỗ Xuân Tuất tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, tập trung làm rõ quá trình Đảng bộ huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc lãnh đạo phát triển kinh tế giai đoạn 1997 - 2009. Đây là giai đoạn lịch sử đặc biệt, bắt đầu từ thời điểm tái lập tỉnh Vĩnh Phúc năm 1997 cho đến khi huyện Lập Thạch thực hiện điều chỉnh địa giới hành chính để thành lập huyện mới Sông Lô theo Nghị định 09/NĐ-CP vào năm 2009.

Mục tiêu trọng tâm của đề tài là phục dựng có hệ thống quá trình hoạch định và tổ chức thực hiện các chủ trương phát triển kinh tế của Đảng bộ huyện, phân tích sâu sắc các bước chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp - nông thôn theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Trên cơ sở địa bàn một huyện miền núi bán sơn địa với 39 xã, thị trấn trước năm 2004 và diện tích tự nhiên 32.307,17 ha, nghiên cứu đánh giá toàn diện những thành tựu vượt bậc như tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất bình quân đạt 13,92%/năm giai đoạn 2001 - 2005, thu nhập bình quân đầu người tăng mạnh từ 1,7 triệu đồng năm 2000 lên 4,71 triệu đồng năm 2005. Công trình mang giá trị khoa học và thực tiễn sâu sắc, cung cấp hệ thống luận cứ xác đáng cùng bài học kinh nghiệm quý báu cho công tác lãnh đạo kinh tế cấp cơ sở trong thời kỳ hội nhập.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin kết hợp tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển kinh tế, đặc biệt là quan điểm coi nông nghiệp là mặt trận hàng đầu trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Khung lý thuyết vận dụng đường lối phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa được khẳng định qua các kỳ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI, VII, VIII và IX của Đảng Cộng sản Việt Nam. Luận văn tích hợp lý thuyết chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn theo tinh thần Nghị quyết 06-NQ/TW của Bộ Chính trị ban hành năm 1998 và Nghị quyết 10-NQ/TU năm 2002 của Tỉnh ủy Vĩnh Phúc.

Hệ thống khái niệm nòng cốt được chuẩn hóa bao gồm: vai trò lãnh đạo kinh tế của Đảng bộ địa phương, chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành, phát triển kinh tế hộ gia đình tự chủ gắn với kinh tế trang trại đồi rừng, và hiện đại hóa kết cấu hạ tầng nông thôn. Luận văn thiết lập mô hình phân tích tác động chính sách đa chiều, kết nối chặt chẽ giữa chủ trương lãnh đạo của Huyện ủy, sự điều hành của Ủy ban nhân dân huyện và tính năng động sản xuất của các tầng lớp nhân dân trên địa bàn 3 tiểu vùng sinh thái đặc thù gồm vùng núi phía Bắc, vùng trũng ven sông và vùng giữa đồi gò.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp lịch sử và phương pháp logic làm công cụ chủ đạo nhằm tái hiện trung thực, mạch lạc tiến trình lãnh đạo kinh tế của Đảng bộ huyện qua từng thời kỳ từ năm 1997 đến năm 2009. Tác giả kết hợp nhuần nhuyễn các phương pháp bổ trợ như thống kê mô tả, phân tích tổng hợp, so sánh kinh tế - lịch sử và khảo sát thực tiễn. Nguồn tư liệu gốc được khai thác đa dạng và chính xác từ hệ thống Văn kiện Đảng toàn quốc, Nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc, các Nghị quyết chuyên đề của Ban Chấp hành Đảng bộ huyện Lập Thạch khóa XV, XVI, XVII, cùng chuỗi Niên giám thống kê huyện Lập Thạch và tỉnh Vĩnh Phúc từ năm 1997 đến năm 2009.

Về mẫu nghiên cứu, luận văn thu thập toàn bộ dữ liệu kinh tế - xã hội tổng thể tại 39 xã, thị trấn của huyện Lập Thạch giai đoạn 1997 - 2003, 36 xã, thị trấn giai đoạn 2004 - 2008 và 20 đơn vị hành chính sau khi tách lập huyện Sông Lô năm 2009. Phương pháp chọn mẫu toàn diện theo chuỗi thời gian liên tục 12 năm kết hợp khảo sát sâu tại các tiểu vùng kinh tế được lựa chọn nhằm bảo đảm tính đại diện cao nhất, phản ánh trung thực biến động kinh tế qua các mốc thay đổi địa giới hành chính. Việc kết hợp phân tích định tính từ các chỉ thị, nghị quyết với phân tích định lượng dựa trên hàng trăm chỉ số ngân sách và sản lượng giúp các nhận định đạt tính khách quan, khoa học và thuyết phục tuyệt đối.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã làm sáng tỏ 4 kết quả bứt phá nổi bật trong công tác lãnh đạo phát triển kinh tế của Đảng bộ huyện Lập Thạch giai đoạn 1997 - 2009:

Thứ nhất, sản xuất nông nghiệp phát triển toàn diện, bảo đảm an ninh lương thực vững chắc và nâng cao hiệu quả canh tác. Nhờ đưa các giống lúa lai nguyên chủng vào thâm canh và mở rộng vụ đông, năng suất lúa bình quân toàn huyện tăng từ 29,99 tạ/ha năm 1995 lên 41,7 tạ/ha năm 2000 và đạt 44,67 tạ/ha năm 2005. Tổng sản lượng lương thực có hạt tăng từ 52.241 tấn năm 1995 lên xấp xỉ 68.000 tấn năm 2004, nâng mức lương thực bình quân từ 240 kg/người/năm lên 324 kg/người/năm. Giá trị thu nhập bình quân trên 1 ha đất canh tác tăng trưởng vượt bậc từ 4,45 triệu đồng năm 2000 lên 21,45 triệu đồng năm 2005, gấp gần 5 lần sau 5 năm.

Thứ hai, chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu nội ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao tỷ trọng chăn nuôi và kinh tế vườn đồi trang trại. Tỷ trọng giá trị chăn nuôi trong nông nghiệp tăng từ 35,9% năm 2000 lên 42,1% năm 2005. Đàn lợn tăng từ 79.188 con năm 1996 lên 117.308 con năm 2005 với tỷ lệ nạc hóa trên 85%. Đàn bò đạt 40.322 con năm 2005 với tỷ lệ bò lai Sind đạt 30%. Thông qua việc triển khai Nghị quyết 05-NQ/HU năm 1999, toàn huyện đã cải tạo 670 ha vườn tạp, trồng mới 1.665 ha cây ăn quả và xây dựng thành công 156 trang trại quy mô trên 1 ha, góp phần nâng độ che phủ rừng từ 19% lên 28%.

Thứ ba, cơ cấu kinh tế chung chuyển dịch tích cực, giảm tỷ trọng nông nghiệp và gia tăng tỷ trọng công nghiệp, xây dựng, dịch vụ. Cơ cấu giá trị sản xuất năm 2005 ghi nhận: nông - lâm nghiệp chiếm 58,71% (giảm 6,7% so với năm 2000), tiểu thủ công nghiệp - xây dựng chiếm 22,88% (tăng 7,16%), dịch vụ thương mại chiếm 18,41%. Toàn huyện phát triển được 39 doanh nghiệp và 3.185 cơ sở tiểu thủ công nghiệp sản xuất gạch ngói, khai thác cát sỏi, chế biến gỗ, đưa giá trị sản xuất tiểu thủ công nghiệp năm 2005 đạt trên 50 tỷ đồng.

Thứ tư, tạo bước đột phá trong huy động nguồn lực xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội. Tổng giá trị đầu tư xây dựng cơ bản giai đoạn 2001 - 2005 đạt 365,42 tỷ đồng, tăng gấp 4 lần so với giai đoạn 1996 - 2000 với tốc độ tăng bình quân 28,69%/năm. Huyện đã đầu tư 153,126 tỷ đồng cho 23 công trình thủy lợi, kiên cố hóa 48,2 km kênh mương, bê tông hóa 2 tuyến đê sông Lô và sông Phó Đáy, đồng thời đạt chỉ tiêu 100% số xã có trường học cao tầng và 36/36 xã, thị trấn có trụ sở làm việc kiên cố.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến những thành tựu trên xuất phát từ sự vận dụng sáng tạo, linh hoạt đường lối đổi mới của Trung ương và Tỉnh ủy Vĩnh Phúc vào đặc thù bán sơn địa của huyện Lập Thạch. Ban Chấp hành Đảng bộ huyện đã kịp thời ban hành các nghị quyết chuyên đề trúng và đúng thực tiễn, như Nghị quyết 03-NQ/HU về đổi mới hợp tác xã, Nghị quyết 04-NQ/HU về thủy lợi, và Nghị quyết 05-NQ/HU về phát triển cây ăn quả. Trong thực tế, các chính sách chuyển đổi mô hình hợp tác xã dịch vụ đã giải phóng triệt để sức sản xuất của hộ gia đình, thúc đẩy nhân dân tự nguyện đóng góp 25,15 tỷ đồng cùng ngân sách nhà nước hoàn thiện mạng lưới đường giao thông nông thôn và lưới điện sinh hoạt.

Khi so sánh với các địa bàn đồng bằng như Yên Lạc hay Vĩnh Tường, năng suất cây trồng của Lập Thạch có phần thấp hơn, như lúa cả năm 2005 đạt 44,03 tạ/ha so với 58,98 tạ/ha của Yên Lạc do đất đai chủ yếu là đất bạc màu và đất đồi xói mòn. Tuy nhiên, Lập Thạch lại vượt trội về tốc độ phát triển chăn nuôi đại gia súc và mô hình trang trại đồi rừng. Các phát hiện và số liệu chuyển dịch cơ cấu kinh tế giai đoạn 2000 - 2010 được hệ thống hóa qua bảng so sánh năng suất liên huyện và trực quan hóa bằng biểu đồ cơ cấu giá trị gia tăng cùng biểu đồ phân bổ lao động theo ngành. Các biểu đồ này minh chứng rõ nét xu hướng chuyển dịch lao động nông nghiệp sang lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ, khẳng định mô hình phát triển kinh tế nông - lâm kết hợp là hướng đi đúng đắn, mang tính đột phá của một huyện nghèo miền núi.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực tiễn giai đoạn 1997 - 2009, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững cho địa phương trong các giai đoạn tiếp theo:

Thứ nhất, đẩy mạnh quy hoạch và phát triển nông nghiệp hàng hóa ứng dụng công nghệ cao gắn với kinh tế trang trại sinh thái. Ban Chấp hành Đảng bộ và Ủy ban nhân dân huyện cần ban hành cơ chế khuyến khích dồn điền đổi thửa, phấn đấu nâng giá trị thu hoạch bình quân đạt trên 50 triệu đồng/ha/năm trong giai đoạn 2010 - 2015, đưa tỷ lệ bò lai Sind đạt trên 50% và đàn lợn hướng nạc đạt trên 90% tổng đàn gia súc toàn huyện.

Thứ hai, mở rộng hạ tầng các cụm công nghiệp tập trung và khôi phục các làng nghề tiểu thủ công nghiệp truyền thống. Phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện chủ trì phối hợp với các ban ngành liên quan hoàn thiện quy hoạch cụm công nghiệp vật liệu xây dựng và chế biến nông lâm sản, đặt mục tiêu nâng tỷ trọng công nghiệp - xây dựng lên trên 35% trong cơ cấu kinh tế địa phương giai đoạn 2010 - 2018, thu hút từ 50 đến 70 doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ.

Thứ ba, tăng cường đầu tư nâng cấp mạng lưới giao thông kết nối liên vùng và hệ thống thủy lợi chủ động. Ủy ban nhân dân huyện chỉ đạo các phòng chức năng triển khai dự án kiên cố hóa 100% các tuyến đường giao thông nông thôn liên xã và 80% kênh mương nội đồng trong giai đoạn 2010 - 2016, nâng cấp hệ thống trạm bơm ven sông Lô và sông Phó Đáy nhằm kiểm soát 95% diện tích ngập úng mùa lũ.

Thứ tư, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng bộ và chuẩn hóa chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý cơ sở. Ban Tổ chức Huyện ủy phối hợp Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị huyện xây dựng đề án đào tạo năng lực quản lý kinh tế thị trường cho 100% cán bộ chủ chốt cấp xã và bí thư chi bộ thôn giai đoạn 2010 - 2020, đồng thời giải quyết đào tạo nghề phi nông nghiệp cho khoảng 5.000 lao động dôi dư hàng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị thực tiễn và học thuật sâu rộng, phù hợp với 4 nhóm đối tượng người đọc chính:

Thứ nhất, cấp ủy và chính quyền địa phương cấp huyện, xã. Lãnh đạo các địa phương có thể vận dụng luận văn làm tài liệu tham khảo thực chứng để xây dựng các nghị quyết chuyên đề về nông nghiệp, nông dân, nông thôn và điều hành ngân sách cơ sở hiệu quả.

Thứ tư, cán bộ quy hoạch và chuyên viên phát triển nông thôn. Những người làm công tác quản lý tài nguyên, quy hoạch vùng có thể khai thác các giải pháp chuyển đổi đất đai, bảo vệ rừng và bố trí tiểu vùng kinh tế bán sơn địa để áp dụng vào các đề án phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Thứ ba, học viên, sinh viên và nghiên cứu sinh chuyên ngành Lịch sử Đảng, Xây dựng Đảng, Khoa học Chính trị và Quản lý công. Luận văn cung cấp khung phương pháp luận chuẩn mực về xử lý nguồn tư liệu lịch sử Đảng và cách thức đánh giá chính sách phát triển kinh tế địa phương trong thời kỳ Đổi mới.

Thứ hai, các nhà khoa học, giảng viên lý luận chính trị và chuyên gia kinh tế. Công trình là nguồn tư liệu tham khảo giá trị phục vụ công tác nghiên cứu, biên soạn giáo trình lịch sử địa phương và lịch sử kinh tế Việt Nam đương đại.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao Đảng bộ huyện Lập Thạch xác định nông nghiệp là mặt trận hàng đầu trong giai đoạn 1997 - 2005? Xuất phát từ thực tế hơn 70% dân số sống bằng nghề nông và cơ sở hạ tầng còn nhiều thiếu thốn, Đảng bộ huyện ưu tiên phát triển nông nghiệp nhằm giải quyết dứt điểm bài toán an ninh lương thực và tạo nguồn vốn tích lũy ban đầu. Kết quả thực tế là sản lượng lương thực quy thóc tăng từ 52.241 tấn năm 1995 lên xấp xỉ 68.000 tấn năm 2004, tạo nền tảng vững chắc để chuyển dịch lao động sang công nghiệp và dịch vụ.

Nghị quyết số 05-NQ/HU năm 1999 của Huyện ủy đã đem lại bước đột phá nào cho kinh tế địa phương? Nghị quyết số 05-NQ/HU ngày 28/06/1999 chuyên đề về phát triển cây ăn quả đã thúc đẩy mạnh mẽ phong trào cải tạo vườn tạp và phát triển kinh tế đồi rừng. Nhờ nghị quyết này, huyện đã cải tạo được 670 ha vườn kém hiệu quả, trồng mới 1.665 ha cây ăn quả đặc sản và hình thành 156 trang trại quy mô trên 1 ha, tạo ra bước chuyển đổi cơ cấu cây trồng có giá trị kinh tế cao.

Quá trình chuyển đổi các hợp tác xã nông nghiệp tại Lập Thạch đạt kết quả ra sao? Thực hiện Luật Hợp tác xã và Chỉ thị 68-CT/TW của Bộ Chính trị, Huyện ủy Lập Thạch đã chỉ đạo quyết liệt việc đổi mới quản lý kinh tế tập thể. Tính đến cuối năm 1999, toàn huyện có 51/55 hợp tác xã tổ chức đại hội xã viên, trong đó chuyển đổi thành công 34 hợp tác xã sang mô hình cung ứng dịch vụ giống, thủy nông, vật tư và giải thể 17 hợp tác xã hoạt động hình thức, giúp kinh tế hộ gia đình phát huy tối đa quyền tự chủ sản xuất.

Việc điều chỉnh địa giới hành chính năm 2004 và 2009 ảnh hưởng như thế nào đến kinh tế huyện? Năm 2004, Lập Thạch chuyển 3 xã sang huyện Tam Đảo và đến năm 2009 tiếp tục tách 17 xã cùng 1 thị trấn để thành lập huyện Sông Lô, khiến diện tích huyện giảm còn 173,1 km2 với 20 xã, thị trấn. Dù địa bàn liên tục thu hẹp, Đảng bộ huyện vẫn chỉ đạo giữ vững ổn định kinh tế, duy trì tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất bình quân đạt 13,92%/năm giai đoạn 2001 - 2005 và bảo đảm tốt đời sống nhân dân.

Thành tựu nổi bật nhất trong đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng của huyện giai đoạn 2001 - 2005 là gì? Huyện đã huy động tổng vốn đầu tư xây dựng đạt 365,42 tỷ đồng, tăng gấp 4 lần so với giai đoạn 1996 - 2000. Địa phương đã hoàn thành kiên cố hóa 48,2 km kênh mương, nâng cấp 2 tuyến đê sông Lô và sông Phó Đáy, đạt tỷ lệ 100% số xã có trường học cao tầng và 36/36 xã, thị trấn xây dựng xong trụ sở làm việc khang trang.

Kết luận

Luận văn thạc sĩ của tác giả Dương Kim Huệ đã phục dựng thành công bức tranh toàn diện và sâu sắc về chặng đường 12 năm Đảng bộ huyện Lập Thạch lãnh đạo phát triển kinh tế từ năm 1997 đến năm 2009:

• Khẳng định tính đúng đắn và sáng tạo trong việc cụ thể hóa đường lối đổi mới của Đảng và Nghị quyết Đảng bộ tỉnh Vĩnh Phúc vào hoàn cảnh địa phương bán sơn địa.
• Đánh giá toàn diện những thành tựu kinh tế nổi bật với tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất đạt 13,92%/năm và mức thu nhập bình quân đầu người tăng gấp 2,77 lần giai đoạn 2000 - 2005.
• Chỉ rõ những hạn chế khách quan và chủ quan về quy mô tiểu thủ công nghiệp manh mún cùng tính lúng túng trong giai đoạn đầu chuyển đổi mô hình hợp tác xã.
• Đúc kết hệ thống bài học kinh nghiệm sâu sắc về ban hành nghị quyết chuyên đề, phát huy nội lực nhân dân và kết hợp phát triển kinh tế với củng cố hệ thống chính trị cơ sở.
• Cung cấp nguồn tư liệu lịch sử - thống kê phong phú, tin cậy, phục vụ đắc lực cho công tác hoạch định chính sách phát triển kinh tế - xã hội địa phương trong giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2020 và tầm nhìn dài hạn.

Công trình là tài liệu tham khảo học thuật giá trị cao dành cho các nhà nghiên cứu, cán bộ lãnh đạo và học viên chuyên ngành Lịch sử Đảng. Bạn đọc quan tâm có thể khai thác sâu các phân tích và hệ thống bảng biểu thống kê trong toàn văn luận văn để ứng dụng vào công tác nghiên cứu và thực tiễn quản lý.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Đảng bộ huyện Lập Thạch lãnh đạo phát triển kinh tế giai đoạn 1997 - 2005. Chương 2: Đảng bộ huyện Lập Thạch lãnh đạo sự nghiệp phát triển kinh tế những năm 2006 - 2009. Chương 3: Nhận xét và một số kinh nghiệm 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1: ĐẢNG BỘ HUYỆN LẬP THẠCH LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ GIAI ĐOẠN 1997 - 2005 1. Những yếu tố tác động đến quá trình hoạch định chủ trƣơng phát triển kinh tế của Đảng bộ huyện Lập Thạch 1.

Tự nhiên và xã hội Về vị trí địa lý: Lập Thạch (cũ) là huyện miền núi nằm ở phía Tây Bắc của tỉnh Vĩnh Phúc, có địa hình đa dạng của vùng bán sơn địa. Lập Thạch cách tỉnh lị Vĩnh Yên 20 km, nằm ở vị trí từ 105°30′ đến 105°45′ kinh độ Đông và 21°10′ đến 21°30′ vĩ Bắc. Huyện có vị trí địa lý: phía Bắc giáp huyện Sơn Dương tỉnh Tuyên Quang và dãy núi Tam Đảo; phía Đông giáp huyện Tam Đảo và huyện Tam Dương; phía Tây giáp huyện Phù Ninh và thành phố Việt Trì tỉnh Phú Thọ; phía Nam giáp huyện Vĩnh Tường và một phần tỉnh Phú Thọ. Trước năm 2004, Lập Thạch bao gồm có 39 đơn vị hành chính trực thuộc, diện tích tự nhiên chiến khoảng 30% diện tích của tỉnh Vĩnh Phúc.

Sau khi thực hiện theo Nghị định số 153/2003/NĐ/CP ngày 09/12/2003 của Chính phủ về việc thành lập huyện Tam Đảo và thị xã Phúc Yên, huyên Lập Thạch có một số điều chỉnh về: tổng diện tích tự nhiên còn 32307,17 ha trong đó đất nông nghiệp chiếm 14.576,57 ha còn lại là các loại đất khác; toàn huyện có 36 xã và thị trấn. Về địa hình: Lập Thạch là một huyện miền núi nên có địa hình khá phức tạp, xen kẽ đồi gò là những dải ruộng hẹp, khe lạch, núi non, làng mạc. Địa hình của huyện có thể chia thành 3 tiểu vùng: - Tiểu vùng miền núi bao gồm 15 xã, thị trấn tập trung chủ yếu ở phía Bắc, chiếm 58,33% diện tích tự nhiên toàn huyện. Địa hình tiểu vùng này 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thường bị chia cắt bởi độ dốc khá lớn, hướng dốc chính từ Bắc xuống Nam.

Điều kiện địa hình và đất đai thích hợp với các loại cây ăn quả, cây công nghiệp, cây lâm nghiệp và chăn nuôi gia súc. - Tiểu vùng trũng ven sông, bao gồm 15 xã dọc hai ven sông Phó Đáy và sông Lô, chiếm 27,20% diện tích tự nhiên toàn huyện. Tiểu vùng này đa phần là đất lúa 1 vụ, thường bị ngập úng vào mùa mưa, thích hợp cho việc vừa cấy lúa vừa nuôi trồng thủy sản. - Tiểu vùng giữa, bao gồm 9 xã thị trấn, chiếm 17,47% diện tích tự nhiên toàn huyện.

Tiểu vùng này thường có một số ít đồi thấp xen lẫn với đồng ruộng. Tiểu vùng này đất trồng cây hàng năm (lúa, màu) chiếm chủ yếu, do vậy đây là vùng sản xuất chủ lực của huyện. Địa hình Lập Thạch khá phức tạp, thấp dần từ Bắc xuống Nam, ruộng đất xen kẽ những dãy đồi thấp. Độ cao phổ biến từ 11 – 30 m là huyện thuộc vùng núi thấp, nhiều sông suối.

Tài nguyên đất đai: Đất canh tác của huyện Lập Thạch gồm 3 nhóm chính: Nhóm đất phù sa ven sông Lô, sông Phó Đáy, diện tích 4814,10 ha, chiếm 47,32% tổng diện tích tự nhiên. Đất có thành phần cơ giới chủ yếu là cát pha, thịt nhẹ, thịt trung bình. Tỉ lệ mùn thấp, lân tổng số, lân dễ tiêu giàu, đạm và kali nghèo. Loại đất này phù hợp với cây công nghiệp và cây lương thực ngắn ngày [48, tr.

Nhóm đất bạc màu trên phù sa cổ có sản phẩm feralit: diện tích 2055,35 ha, chiếm 20,16 % tổng diện tích tự nhiên, tập trung ở phía Nam. Đất chua nhiều, các chất tổng số và dễ tiêu đều nghèo, canxi và magie thấp. Tốc độ phân giải hữu cơ mạnh, thành phần cơ giới sát lớp mặt giảm [48, tr. Nhóm đất đồi núi: Tập trung ở phía Bắc và giữa huyện.

Đây là vùng đất tiếp giáp giữa vùng đất bạc màu và chua nhiều. Đất có kết cấu xốp, màu giàu, hàm lượng từ 2 – 3%. Mức độ phân giải chất hữu cơ mạnh. Các chất dễ tiêu đều nghèo [48, tr.

8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Năm 2009, sau khi thay đổi về địa giới hành chính, huyện có diện tích tự nhiên là 173,1 km2, trong đó đất nông nghiệp chiếm tỷ lệ 40,3%; đất lâm nghiệp chiếm 31,8%; đất chuyên dùng chiếm 10,3% và đất ở chiếm 2,2%. Kinh tế và cơ sở hạ tầng huyện Lập Thạch còn chưa phát triển nên trong tương lai, quỹ đất nông nghiệp sẽ tiếp tục biến động do các hoạt động đầu tư (mở mang đường xá, xây dựng các công trình công cộng, xây dựng công nghiệp. Khí hậu, thời tiết: Lập Thạch thuộc vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ trung bình từ 22°C, cao nhất vào tháng 5,6 có thể lên đến 38°C – 39°C. Số giờ nắng trung bình trong năm là 1.

Lượng mưa trung bình 1.800 mm/năm nhưng lại phân bố không đề theo các tháng thường tập trung từ tháng 6 – 8 hàng năm (có thể đạt tới 355mm). Độ ẩm trung bình khoảng 84% [48, tr. Khí hậu Lập Thạch được chia làm 4 mùa rõ rệt. Như vậy khí hậu Lập Thạch phù hợp với nhiều loại cây trồng vật nuôi, điều này cho phép phát triển một nền nông nghiệp phong phú đa dạng.

Tài nguyên nước, sông ngòi: Tài nguyên nước mặt: Lập Thạch có hai hệ thống sông chính là sông Lô và sông Phó Đáy. Sông Lô chảy qua huyện Lập Thạch với chiều dài khoảng 43km, chiều rộng đạt từ 300 – 800m. Lưu lượng nước rất lớn, tập trung chủ yếu vào mùa mưa (khoảng 80%). Phía Nam và phía Đông huyện Lập Thạch có sông Phó Đáy ngăn cách huyện Vĩnh Tường và huyện Tam Dương với tổng lưu lượng khá lớn.

Chiều dài chảy qua Lập Thạch khoảng 55km, chiều rộng khoảng 50 – 150m. Lượng nước tập trung vào mùa mưa chiếm 90% [51, tr. Ngoài ra, huyện còn có hệ thống các ngòi, ao hồ phục vụ cho hoạt động sản xuất và sinh hoạt trên địa bàn có thể kể đến một số hồ Vân Trục (xã Vân Trục), hồ Bò Lạc (xã Đồng Quế), ngòi Ngạc chảy từ núi Sáng qua cống Ngạc ra sông Lô, ngòi Bì La chảy từ Tây Hạ (Bàn Giản) qua cống Bì La,… 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Tài nguyên nước ngầm: theo đánh giá của nhiều chuyên gia và qua điều tra ở một số xã cho thấy nguồn nước ngầm của huyện rất hạn chế, trữ lượng không lớn và sâu, hàm lượng ion canxi và ôxit sắt trong nước ngầm tương đối lớn do đó việc khai thác rất khó khăn. Như vậy nguồn nước của huyện được đánh giá là phong phú dồi dào, tuy nhiên phân bố không đều trong năm.

Để đảm bảo hài hoà nguồn nước cho phát triển kinh tế cần quan tâm xây dựng thêm những công trình điều tiết và có biện pháp khai thác nước ngầm bổ sung mới đảm bảo cho sản xuất và sinh hoạt. Tài nguyên khoáng sản: Lập Thạch có 3 nhóm khoáng sản chính nhưng chủ yếu là phi kim phục vụ cho nhu cầu xây dựng. - Nhóm khoáng sản nhiên liệu: có than bùn ở Văn Quán (đã được khai thác làm phân bón và chất đốt.) - Nhóm khoáng sản kim loại gồm Barit, đồng, vàng, thiếc, sắt đã phát hiện có trên địa bàn. - Nhóm vật liệu xây dựng gồm: Cát sỏi lòng sông Lô và Phó Đáy thuộc loại thạch anh, silic có độ cứng cao, độ bám dích liên kết tốt.

Cát sỏi bậc thềm ở vùng ven hai dòng sông Lô và Phó Đáy. Tuy nhiên cát sỏi này vẫn còn bị lẫn sét, bột, không tốt như ở lòng sông nên chưa được khai thác. Ngoài ra còn nhiều loại khoáng sản khác như: cao lanh, mica, gạch ốp lát,… Tuy nhiên chưa có chương trình nào điều tra, thăm dò một cách kỹ lưỡng để đưa vào khai thác, sử dụng một cách có hiệu quả các loại khoáng sản này. Tài nguyên động thực vật và cảnh quan thiên nhiên: Do điều kiện khí hậu và địa hình thuận lợi cho các loại thực động vật phát triển phong phú và đa dạng đem lại nguồn lợi lớn cho người dân địa phương.

Tài nguyên thực vật của huyện Lập Thạch phong phú đa dạng với nhiều loại quý hiếm như: Lim, Trò, Chỉ, Chẹt,…Theo số liệu thống kê đất đai đến năm 2009 đất lâm nghiệp có rừng toàn huyện là 3551,42 ha, chiếm 20,52% 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tổng diện tích tự nhiên. Trong những năm gần đây, được sự hỗ trợ của các chương trình, dự án trồng rừng phủ xanh đất trống đồi núi trọc đã được người dân hưởng ứng tham gia nhiều đến việc trồng rừng, kết hợp với phát triển kinh tế vườn đồi, do đó thảm thực vật rừng ngày càng phát triển. Về động vật: do rừng tự nhiên bị khai thác và chủ yếu hiện nay là rừng trồng nên động vật rừng còn lại không nhiều, gần đây động vật rừng đang phát triển trở lại, nhưng số lượng các loài thú không nhiều. Hiện nay ở Lập Thạch còn một số địa danh nổi tiếng như rừng cò Hải Lựu, vườn cò Như Thụy, vườn cò Bắc Bình,… Cảnh quan thiên nhiên: Lập Thạch có nhiều cảnh quan thiên nhiên có tiềm năng phát triển du lịch sinh thái và du lịch nghỉ dưỡng; du lịch văn hóa thăm quan các di tích văn hóa, các lễ hội,… Các di tích, danh lam nổi tiếng như: Núi Sáng, Hồ Điển Triệt, tháp Bình Sơn, Đền thờ Tả Tướng quốc Trần Nguyên Hãn, cụm di tích lịch sử - văn hóa liên quan đến danh nhân Triệu Thái (Từ đường họ Triệu, Đình làng Hoàng Chung, Miếu Hoàng Chung,…), rừng cò Hải Lựu.

Ngoài ra ở Lập Thạch còn rất nhiều các lễ hội truyền thống nổi tiếng như: Lễ hội Chọi trâu ở Hải Lựu diễn ra vào 17 tháng Giêng hàng năm; Lễ hội cướp Phết ở Bàn Giản diễn ra vào ngày mùng 3 Tết và mùng 7 tết; Lễ hội rước cây Bông ở Đồng Thịnh diễn ra vào mùng 7 Tết hàng năm,… Tài nguyên nhân văn: Do có vị trí tiếp giáp với vùng đỉnh của tam giác đồng bằng sông Hồng, lại có đất đai, khí hậu thuận lợi Lập Thạch sớm trở thành nơi sinh tụ của người Việt cổ. Theo những tài liệu khảo cổ đã công bố về huyện Lập Thạch thì từ thời tiền sử ở đây đã có dấu tích sinh sống của cư dân thuộc văn hóa Sơn Vi tiếp đến là các chủ nhân của văn hóa Phùng Nguyên.