TR¯ỜNG ẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA PHÁP LUAT HANH CHÍNH - NHÀ N¯ỚC “VAN DE GIAO QUYEN, UY QUYEN TRONG QUAN LY HANH CHINH NHA NUOC” Ha Nội, ngày 02 thang 04 nam 2021 CH¯ NG TRÌNH HỘI THẢO CÁP KHOA “Van dé giao quyền, ủy quyền trong quản lý hành chính nhà n°ớc” Hà Nội, ngày 02 tháng 04 nm 2021 Thời gian Nội dung Thực hiện 13h15 — 13h30 ng ký ại biéu Ban Tô chức 13h30 — 13h35 Giới thiệu ại biêu Ban Tô chức 13h35 — 13h40 Phat biéu khai mạc Hội thảo TS. Trần Thị Hiền Phiên I Những van dé lý luận về ủy quyền, TS. Nguyễn Thanh Bình 13h40 — 13h55 giao quyền trong quản lý hành chính Viện chiến l°ợc phát triển nhà n°ớc Binh luận các quy ịnh về c¡ chế uy TS. Nguyễn Thi Kim Thoa 13h55 — I4h10 quyền, phân quyền, giao quyền, phân Tr°ờng ại học Nội vụ công theo pháp luật Việt Nam Trách nhiệm của ng°ời uỷ quyên trong ThS.
Nguyễn Thu Trang 14h10 — 14h25 quản lí hành chính nhà n°ớc Tr°ờng ại học Luật Hà Nội 14h25 — 15h00 Thảo luận 15h00 — 15h15 Nghi giai lao Phiên II Chế ộ kinh l°ợc sứ thoi Minh Mệnh TS. Tran Hong Nhung- TS. 15h15 - 15h30 (1820-1841) - một hình thức trao Pham Thi Thu Hién quyền trong lịch sử Truong Dai học Luật Hà Nội Giao quyền trong giải quyết khiếu nại PGS. Bùi Thị Dao 15h30 - 15h45 theo pháp luật hiện hành Tr°ờng ại học Luật Hà Nội Giao quyên, ủy quyên trong xử phat vi TS.
Nguyễn Ngọc Bích 15h45 — 16h00 phạm hành chính Tr°ờng ại học Luật Hà Nội 16h00 — 16h30 Thảo luậ n 16h30 — 16h35 Phát biểu kết thúc Hội thảo TS. Trần Thị Hiền MỤC LỤC TT Tên bài viết Tr. Những vấn ề lý luận về ủy quyền, giao quyền trong quản lý hành chính 1 nha n°ớc 1 TS Nguyễn Thanh Bình Phân cấp, phân quyền, ủy quyền, giao quyền theo quy ịnh của pháp luật 2 Việt Nam 14 TS. Nguyễn Thị Kim Thoa Chế ộ kinh l°ợc sứ thời Minh Mệnh (1820-1841) - một hình thức trao 3| quyên trong lịch sử 29 TS.
Tran Hong Nhung- TS. Phạm Thị Thu Hiền Khái quát về ủy quyền, giao quyền trong quản lý hành chính nhà n°ớc. Tạ Quang Ngọc “ Trách nhiệm của ng°ời uỷ quyên trong quản lí hành chính nhà n°ớc ° ThS.Nguyén Thu Trang 47 Pháp luật về ủy quyền của ng°ời ứng ầu c¡ quan hành chính nhà n°ớc ở 6 | ịa ph°¡ng ở Việt Nam hiện nay 57 TS. Nguyễn Thị Thủy Giao quyền trong giải quyết khiếu nại theo pháp luật hiện hành ’ PGS.
Bui Thi Dao * Giao quyên, ủy quyền trong xử phạt vi phạm hành chính ° TS. Nguyén Ngoc Bich re Giao quyên, ủy quyên trong quan ly nhà n°ớc về dat dai ° ThS. Nguyén Thi Thao b Quy ịnh pháp luật về giao quyền xử phạt vi phạm hành chính trong l)nh 10 | vực giao thông °ờng bộ, °ờng sắt 96 TS. Hoàng Quốc Hồng Một số vấn ề về ủy quyền theo pháp luật hành chính hiện hành II - 104 ThS.
Nguyên Thùy Linh 2 Phân biệt giao quyền với ủy quyền trong quản lý hành chính nhà n°ớc 1 112 ThS. Lê Thi Thúy Uy quyền hành chính và việc giải quyết các vu án hành chính ở Việt Nam 13 | hiện nay 120 TS. Tran Thị Hiên Uỷ quyền tham gia tố tụng của ng°ời bị kiện trong giải quyết vụ án 14 | hành chính 128 TS. Tran Kim Liễu Phân cấp, ủy quyền theo Luật Tổ chức chính quyền ịa ph°¡ng nm 2015 15 139 TS.
Tạ Quang Ngọc và ThS. Nguyễn Thùy Linh | NHỮNG VAN DE LÝ LUẬN VE ỦY QUYEN, GIAO QUYEN TRONG QUAN LY HANH CHINH NHA NUOC TS Nguyén Thanh Binh Tóm tắt: Giao quyên và uy quyên trong hoạt ộng của nha n°ớc ã xuất hiện từ rất sớm trong lịch sử. Trong quan ly hành chỉnh nhà n°ớc ngày nay, giao quyên, ủy quyên giúp cho các c¡ quan nhà n°ớc, ng°ời có thẩm quyên có thé thực hiện nhiệm vu, quyên hạn của mình linh hoạt h¡n qua ó có thể nâng cao hiệu quả quản lý hành chính nhà n°ớc. Mặc dù ã có quy ịnh nh°ng pháp luật Việt Nam hiện nay ch°a phân biệt rõ giao quyên, uy quyên với phân cấp, phân công trong quản lý nhà n°ớc nên hoạt ộng này trên thực tế còn bất cập.
Từ khóa: giao quyền, ủy quyền, phân công, phân cap 1. Về t° t°ởng nền tảng của ủy quyền, giao quyền trong quản lí hành chính nhà n°ớc Tr°ớc hết cần khng ịnh rằng QLHCNN là một phạm trù khoa học pháp lý °ợc nhiều học thuyét lý luận về nhà n°ớc pháp quyền nghiên cứu d°ới nhiều góc ộ khác nhau. ặc biêt, QLHCNN là một loại hoạt ộng vô cùng quan trọng trong quá trình tổ chức và thực hiện quyền lực nhà n°¡c. Nó thuộc quyền hành pháp, °ợc th°c hiện cùng v¡i các quyền lập pháp, t° pháp trong mối quan hệ tập trung hay phân chia quyền lực.
Do vậy, ể nghiên cứu vấn ề ủy quyền trong QLHCNN chúng ta cần bắt nguồn từ các luận thuyết về ủy quyên, giao quyên trong quá trình tô chức và thực hiện quyên lực nhà n°ớc trong ó có quyền hành pháp và hoạt ộng QLHCNN: Quyền lực nha n°ớc nói chung, quyền hành pháp nói riêng không phải tự nhiên mà có. Nó °ợc hình thành từ nhu cầu của ời sống xã hội, từ nguyện vọng của cộng ồng dân c° và trên c¡ sở mức ộ liên kết của họ và d°ới những hình thức nhất ịnh. Lịch sử loài ng°ời ã có nhiều quan niệm, nhiều tri thức về sự hình thành quyên lực nhà n°ớc và qua ó một loạt các nội dung liên quan °ợc hình thành nh° Uỷ quyền, phân quyền, chuyên giao quyền lực nhà n°ớc. Một trong những tri thức quan trọng ó bàn về ủy quyền, chuyền giao quyền lực nhà n°ớc rõ nhất, từ thời cô ại là “Thuyết khế °ớc xã hội” có từ thời trung cổ.
Thuyết khế °ớc xã hội là học thuyết chính trị - pháp lí tần ầu tiên ra ời trong xã hội Hy Lạp cô ại, thé ki thứ IV - thé ki thứ II (tr°ớc Công nguyên) cho rằng nhà n°ớc và pháp luật ra ời không phải bắt nguồn từ th°ợng dé mà là kết quả của một sự thoả thuận thống nhất giữa những con ng°ời với nhau nh° một thứ khế °ớc, hợp ồng xã hội với mục ích ngn chặn tác hại có thé nay sinh trong mối quan hệ giữa ng°ời với nhau. Trong xã hội Hy Lạp ng°ời chủ tr°¡ng thuyết khế °ớc xã hội là Êpiquya (341 - 270 2 tr°ớc Công nguyên). Epiquya là nhà triết học duy vật, vô thần cô Hi Lạp. Epiquya phủ nhận sự can thiệp của thần linh vào việc ời, lay tính chất tôn tại v)nh viễn của vat chat có vận ộng nội tại làm iểm xuất phát.
Kế tục học thuyết duy vật, vô thần của êmôcrit, một trong những nhà triết học duy vật lớn nhất của Hi Lạp cô ại, khi ề cập ến lí do ton tại của nhà n°ớc và pháp luật, Epiquya cho rằng, con ng°ời trong khi h°ớng tới lợi ích chung ã củng nhau tham gia vào một khế °ớc, hợp ồng và ã ặt ra các ạo luật. Họ thoả thuận không gây cho nhau iều gi tệ hại, nhờ thế họ thay không phải sợ sệt nhau. Ông viết: những ng°ời lần ầu tiên °a ra pháp luật, thiết lập ph°¡ng thức cầm quyền và chế ộ hành chính tại các ô thị, ã qua ó giúp ỡ việc ảm bảo an ninh cao nhất cho ời sống. Bởi lẽ, "nếu nh° ai day xoá bỏ moi thứ ó, thì chúng ta số lại phải sống nh° dã thú." Theo ông, các ạo luật không còn thể hiện tính công lí, nếu nh° chúng sinh ra không phải vì lợi ích giao tiếp chung giữa mọi ng°ời.
Theo ông, pháp luật là sản phẩm của một sự thoả thuận, theo sau một khế °ớc. Mác có nhận xét rằng, "ở Epiquya lần ầu tiên bắt gặp nhận thức rng nhà n°ớc dựa trên sự ồng thuận của con ng°ời, dựa trên một khế °ớc xã hội". Những ng°ời theo chủ thuyết khế °ớc xã hội rn dạy con ng°ời phải biết chấp hành pháp luật một cách nghiêm minh. Theo họ, "kẻ ngốc nghếch xâm phạm pháp luật nhm tìm kiếm một cái gì ó có lợi cho mình còn ng°ời thông thái thì chấp hành pháp luật một cách nghiêm chỉnh vì ng°ời ó hiểu ra rang, ng sau sự xâm phạm pháp luật là một sự trừng phạt không tránh khỏi.
Epiquya là ng°ời ã bác bỏ khuynh h°ớng thống trị của bất kì một ai ó ối với nhân dân. Ông m¡ °ớc giải phóng Hi Lạp khỏi ach thống tri của Makêôn¡a. Trong thời cận - hiện ại, thuyết khế °ớc xã hội có một ại biểu xuất sắc là Ruxô (Jean - Jacques Rousseau; 1712 - 1788) - nha vn và nha triết học lỗi lạc, lí luận gia tiêu biểu của Cách mạng Pháp 1789. Ông là ng°ời có ảnh h°ởng lớn ến các cuộc cách mang t° sản, vn học và triết học châu Âu.
Trong l)nh vực nhà n°ớc, pháp luật, t° t°ởng Ruxô mang tinh cấp tiễn, v°ợt qua nhiều t° t°ởng tam quyền phân lập, quân chủ lập hiến, dân chủ ại iện của Môngtexkid. Trong học thuyết của mình, Ruxô ặc biệt nhân mạnh chủ quyền nhân dân. Có thé nói, ây là t° t°ởng trung tâm, nh° sợi chỉ ỏ xuyên suốt t° duy sáng tạo của ông. Các quan iểm chính trị - xã hội của Ruxô nỗi bật ở t° t°ởng dân chủ thị dân, thấm °ợm sâu sắc sự quan tâm ến ng°ời dân bình th°ờng vốn bị chế ộ chuyên chế è nén h¡n cả.
Ruxô không ¡n thuần chỉ phê phán các thiết chế v°¡ng quyền tàn bạo mà chủ tr°¡ng phá bỏ toàn bộ hệ thống chính trị của chế ộ ó. Tác phẩm chủ yếu của ông, tác phẩm ã °a tên tudi của ông vào hàng các v) nhân của n°ớc Pháp, có sức cổ vi, ộng viên mạnh mẽ các tang lớp nhân dân cách mang ang ấu tranh lật ồ chế ộ phong kiến là "Khế °ớc xã hội" ra ời nm 1762 chứa ựng những t° t°ởng tiên phong của cuộc cách mạng dân chủ. 3 Ruxô xuất phát tử giả thiết, ở trạng thái tự nhiên nguyên thuỷ ban ầu mọi ng°ời ều bình ng, tự do, ch°a biết gì ến bất công xã hội, quyền t° hữu, sự áp bức và chuyên quyền. Ở ó chỉ có một ạng có thể nói là bất công, là do thể lực và tuổi tác, sức khoẻ của con rg°ời rất khác nhau.
Ruxô quy kết nguồn gốc của bất công xã hội là do xuất hiện quyền t° hữu nảy sinh trong quá trình hoàn thiện công cụ sản xuất, còn quyền t° hữu ra ời kéo theo sự phân hoa dân c° trong xã hội phân thành ng°ời giàu, ng°ời nghèo, làm suy ồi ạo ức xã hội: kẻ giàu càng muốn giàu h¡n bằng lao ộng của ng°ời khác.