Luận văn báo cáo tổng kết đề tài theo nghị định thư nghiên cứu các kinh nghiệm của hunggary về phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực khoa học công nghệ vận dụng vào việt nam

Luận văn tổng kết nghiên cứu kinh nghiệm Hungary phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực khoa học công nghệ, áp dụng vào Việt Nam.

• Tác giả: Lê Du Phong
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Kinh nghiệm Hungary phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ trong khoa học công nghệ: Áp dụng tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Báo cáo tổng kết đề tài
• Năm xuất bản: 2006
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Giới thiệu về doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực khoa học công nghệ

Doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) trong lĩnh vực khoa học công nghệ (KH&CN) đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế. Theo định nghĩa, DNVVN là những tổ chức hoạt động kinh doanh có quy mô nhỏ, thường có số lượng lao động và doanh thu hạn chế. Tại Việt Nam, DNVVN trong lĩnh vực KH&CN không chỉ góp phần tạo ra sản phẩm, dịch vụ mới mà còn thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh. Việc phát triển DNVVN trong KH&CN cần được chú trọng hơn nữa, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập quốc tế. "Doanh nghiệp nhỏ và vừa là động lực cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế".

1.1. Đặc điểm của doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực khoa học công nghệ

DNVVN trong lĩnh vực KH&CN thường có những đặc điểm riêng biệt. Chúng thường được thành lập từ các trường đại học, viện nghiên cứu, hoặc các tổ chức khoa học. Điều này tạo ra sự gắn kết chặt chẽ giữa nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn. DNVVN trong KH&CN thường có khả năng đổi mới và sáng tạo cao, nhưng lại gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn và thị trường. "Sự phát triển của DNVVN trong KH&CN là yếu tố quyết định cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế".

II. Kinh nghiệm phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Hungary

Hungary đã có những bước tiến đáng kể trong việc phát triển DNVVN trong lĩnh vực KH&CN. Chính phủ Hungary đã thực hiện nhiều chính sách hỗ trợ, bao gồm việc cung cấp vốn vay ưu đãi, đào tạo nguồn nhân lực và tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển giao công nghệ. Các doanh nghiệp tại Hungary đã áp dụng nhiều mô hình kinh doanh sáng tạo, từ đó tạo ra nhiều sản phẩm và dịch vụ có giá trị cao. "Chính sách hỗ trợ DNVVN là chìa khóa cho sự phát triển kinh tế".

2.1. Các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Hungary

Chính phủ Hungary đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ DNVVN, bao gồm việc thành lập các quỹ đầu tư mạo hiểm và các chương trình đào tạo. Những chính sách này không chỉ giúp DNVVN tiếp cận nguồn vốn mà còn nâng cao năng lực quản lý và đổi mới sáng tạo. "Chính sách hỗ trợ DNVVN là yếu tố quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế".

III. Đề xuất áp dụng kinh nghiệm Hungary tại Việt Nam

Việt Nam có thể học hỏi nhiều từ kinh nghiệm phát triển DNVVN của Hungary. Việc xây dựng các chính sách hỗ trợ tương tự như Hungary sẽ giúp DNVVN tại Việt Nam phát triển mạnh mẽ hơn. Cần chú trọng đến việc tạo ra môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ. "Việc áp dụng các mô hình hỗ trợ DNVVN sẽ góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam".

3.1. Các giải pháp cụ thể cho Việt Nam

Việt Nam cần xây dựng các quỹ đầu tư mạo hiểm, tổ chức các chương trình đào tạo cho doanh nhân và tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển giao công nghệ. Các giải pháp này sẽ giúp DNVVN phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh. "Đầu tư vào DNVVN là đầu tư cho tương lai".

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr−êng ®¹i häc kinh tÕ quèc d©n B¸o c¸o tæng kÕt ®Ò tµi theo nghÞ ®Þnh th− Nghiªn cøu kinh nghiÖm cña hunggary VÒ ph¸t triÓn c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá Trong lÜnh vùc khoa häc vµ c«ng nghÖ VËn dông vµo viÖt nam Chñ nhiÖm ®Ò tµi: Pgs, tskh. lª du phong 6553 24/9/2007 hµ néi - 2006 Danh môc B¶ng BiÓu 1.1: §éi ngò c¸n bé khoa häc vµ c«ng nghÖ giai ®o¹n 2000- 2004.2: Sè l−îng doanh nghiÖp trong mçi v−ên −¬m vµ sè nh©n viªn trong tõng doanh nghiÖp.3: Chuyªn m«n cña tõng doanh nghiÖp trong c¸c v−ên −¬m.4: Sè l−îng c¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng trong v−ên −¬m doanh nghiÖp t¹i c¸c ®Þa ph−¬ng.5: Chuyªn ngµnh cña c¸c doanh nghiÖp trong c¸c v−ên −¬m BiÓu sè 2.6: Sè ng−êi lao ®éng trong tõng doanh nghiÖp trong v−ên −¬m BiÓu sè 2.7: kho¶ng thêi gian doanh nghiÖp sö dông dÞch vô cña v−ên −¬m.8: §Æc ®iÓm giíi tÝnh, ®é tuæi vµ ngµnh nghÒ cña ng−êi lao ®éng trong v−ên −¬m doanh nghiÖp.9: Xu h−íng ph¸t triÓn cña c¸c doanh nghiÖp trong v−ên −¬m.10: Nhu cÇu vÒ dÞch vô cña c¸c doanh nghiÖp trong v−ên −¬m.11: sù hµi lßng cña doanh nghiÖp ®èi víi dÞch vô cña v−ên −¬m.12: ®¸nh gÝa lîi Ých khi sö dông c¸c dÞch vô cña v−ên −¬m.13: Thêi gian doanh nghiÖp rêi v−ên −¬m ra tù lËp bªn ngoµi. D:\Tep KQNC-New\6553\6553.doc 1 Lêi nãi ®Çu I- Sù cÇn thiÕt cña ®Ò tµi: Sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña khoa häc vµ c«ng nghÖ trong hai thËp kû võa qua ®· lµm thay ®æi mét c¸ch toµn diÖn vµ s©u s¾c c¬ cÊu vµ ph−¬ng thøc ho¹t ®éng cña nÒn kinh tÕ toµn cÇu nãi chung, cña tõng quèc gia nãi riªng. NÕu nh− tr−íc ®©y sù ph¸t triÓn cña c¸c nÒn kinh tÕ chñ yÕu dùa vµo sù phong phó, ®a d¹ng cña c¸c nguån tµi nguyªn thiªn nhiªn, th× ngµy nay nã dùa nhiÒu h¬n vµo khoa häc, vµo trÝ tuÖ.

Hµm l−îng gi¸ trÞ trÝ tuÖ trong tõng s¶n phÈm ®−îc tiªu thô trªn thÞ tr−êng ngµy nay cao h¬n gÊp nhiÒu lÇn so víi tr−íc. NÕu tr−íc kia n«ng nghiÖp, råi sau ®ã lµ c«ng nghiÖp gi÷ vÞ trÝ quan träng nhÊt trong c¬ cÊu cña nÒn kinh tÕ quèc d©n, th× ngµy nay vÞ trÝ ®ã ®· nh−êng chç cho khu vùc dÞch vô. Nãi c¸ch kh¸c, khoa häc c«ng nghÖ ngµy nay kh«ng cßn c¸ch biÖt, kh«ng cßn xa vêi ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi n÷a, mµ ®· trë thµnh lùc l−îng s¶n xuÊt trùc tiÕp, thµnh nh©n tè quyÕt ®Þnh ®èi víi sù ph¸t triÓn. Quèc gia nµo nhËn thøc ®óng vÞ trÝ cña khoa häc, c«ng nghÖ, cã ®Çu t− tho¶ ®¸ng cho nã vµ cã ph−¬ng thøc tæ chøc nghiªn cøu, triÓn khai, øng dông c¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu vµo thùc tiÔn cuéc sèng h÷u hiÖu, quèc gia ®ã sÏ ph¸t triÓn nhanh, ng−îc l¹i ch¾c ch¾n sÏ r¬i vµo tôt hËu, chËm ph¸t triÓn.

Tuy nhiªn, viÖc tæ chøc c¸c ho¹t ®éng nghiªn cøu khoa häc, ®Æc biÖt lµ viÖc triÓn khai øng dông c¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu vµo cuéc sèng lµ mét c«ng viÖc v« cïng khã kh¨n, phøc t¹p vµ trong thùc tiÔn kh«ng ph¶i n−íc nµo còng ®¹t ®−îc thµnh c«ng nh− mong muèn. Bëi vËy viÖc t×m ra ph−¬ng thøc thÝch hîp ®Ó chuyÓn giao c¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu ra s¶n xuÊt x· héi mét c¸ch nhanh nhÊt, hiÖu qu¶ nhÊt lµ ®ßi hái bøc xóc cña kh«ng Ýt n−íc trªn thÕ giíi hiÖn nay, trong ®ã cã ViÖt Nam. ë ViÖt Nam, trong qu¸ tr×nh l·nh ®¹o ®Êt n−íc, §¶ng vµ ChÝnh phñ còng ®· chó ý t¹o ®iÒu kiÖn cho viÖc ®−a c¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu khoa häc vµo øng dông trong c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt - kinh doanh, dÞch vô. Ngµy 28/1/1992 Héi ®ång Bé tr−ëng ( nay lµ ChÝnh phñ) ®· cã nghÞ ®Þnh 35-H§BT vÒ c«ng t¸c qu¶n lý khoa häc vµ c«ng nghÖ, trong ®ã cho phÐp thµnh lËp c¸c tæ chøc khoa häc- c«ng nghÖ ho¹t ®éng ®éc lËp, theo c¬ chÕ thÞ tr−êng; Ngµy 27/3/98 Thñ t−íng ChÝnh phñ cã quyÕt ®Þnh 68/1998/Q§-TTg cho phÐp thÝ ®iÓm thµnh lËp doanh nghiÖp Nhµ n−íc trong c¸c c¬ së ®µo t¹o, c¬ së nghiªn cøu.

D:\Tep KQNC-New\6553\6553.doc 2 Tuy nhiªn, cho ®Õn nay kÕt qu¶ mang l¹i vÉn ch−a ®−îc nh− mong muèn C¸c tiÕn bé khoa häc-c«ng nghÖ vÉn rÊt khã ®−a ®−îc vµo thùc tiÔn cuéc sèng, mÆc dï tr×nh ®é c«ng nghÖ cña toµn bé nÒn kinh tÕ n−íc ta vÉn ®ang ë møc rÊt khiªm tèn. Lµm thÕ nµo ®Ó chuyÓn giao nhanh c¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu vµo øng dông trong s¶n xuÊt - kinh doanh - dÞch vô v× thÕ vÉn lµm mét c©u hái ch−a t×m ®−îc lêi gi¶i tho¶ ®¸ng. Lµ nh÷ng n−íc cïng chuyÓn tõ nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung sang kinh tÕ thÞ tr−êng, Hungary vµ ViÖt Nam cã nhiÒu ®iÓm t−¬ng ®ång vÒ kinh tÕ, chÝnh trÞ, x· héi vµ nh©n v¨n. Hungary cßn lµ quèc gia cã nÒn khoa häc c«ng nghÖ ph¸t triÓn kh¸ sím, thÞ tr−êng khoa häc - c«ng nghÖ cña n−íc nµy ®· b−íc ®Çu ®−îc h×nh thµnh.

Tõ sau khi chuyÓn ®æi nÒn kinh tÕ, Hungary ®· cã nhiÒu h×nh thøc chuyÓn giao khoa häc - c«ng nghÖ kh¸ hiÖu qu¶, ®¸ng chó ý lµ viÖc ph¸t triÓn c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá trong lÜnh vùc khoa häc - c«ng nghÖ, viÖc x©y dùng c¸c vuên −¬m doanh nghiÖp c«ng nghÖ. XuÊt ph¸t tõ ®iÒu kiÖn vµ hoµn c¶nh cña n−íc ta hiÖn nay, chóng t«i cho r»ng nh÷ng kinh nghiÖm cña Hungary trong viÖc chuyÓn giao c¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu khoa häc - c«ng nghÖ cho c¸c c¬ së s¶n xuÊt - kinh doanh - dÞch vô lµ kh¸ phï hîp víi ViÖt Nam. Do ®ã chóng t«i chän vÊn ®Ò : " Nghiªn cøu kinh nghiÖm cña Hungary vÒ ph¸t triÓn c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá trong lÜnh vùc khoa häc vµ c«ng nghÖ, vËn dông vµo ViÖt Nam" lµm chñ ®Ò nghiªn cøu cña m×nh. II- Môc tiªu nghiªn cøu cña ®Ò tµi: 1- Nghiªn cøu kinh nghiÖm ph¸t triÓn c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá, c¸c lo¹i h×nh tæ chøc ho¹t ®éng chuyÓn giao trong lÜnh vùc khoa häc vµ c«ng nghÖ ë Hungary.

2- Ph©n tÝch thùc tr¹ng ph¸t triÓn c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá, c¸c lo¹i h×nh tæ chøc ho¹t ®éng chuyÓn giao trong lÜnh vùc khoa häc vµ c«ng nghÖ ë ViÖt Nam hiÖn nay, chØ ra nh÷ng thµnh tùu, h¹n chÕ vµ nguyªn nh©n cña nã. 3- KiÕn nghÞ víi §¶ng vµ ChÝnh phñ ViÖt Nam c¸c gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m t¹o ra m«i tr−êng thuËn lîi cho ph¸t triÓn c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá, c¸c h×nh thøc tæ chøc ho¹t ®éng chuyÓn giao trong lÜnh vùc khoa häc c«ng nghÖ nh÷ng n¨m tíi. III- Ph¹m vi nghiªn cøu cña ®Ò tµi: 1- §Ò tµi chØ tËp trung nghiªn cøu c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá, c¸c lo¹i h×nh tæ chøc chuyÓn giao trong lÜnh vùc khoa häc vµ c«ng nghÖ. 2- VÒ kh«ng gian nghiªn cøu: tËp trung vµo 2 n−íc : ViÖt Nam vµ Hungary.

3- VÒ thêi gian : tõ sau khi 2 n−íc thùc hiÖn viÖc chuyÓn nÒn kinh tÕ tõ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung sang kinh tÕ thÞ tr−êng. D:\Tep KQNC-New\6553\6553.doc 3 IV- Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu: §Ó gi¶i quyÕt thµnh c«ng c¸c môc tiªu nghiªn cøu ®· ®Ò ra, ®Ò tµi ®· sö dông c¸c ph−¬ng ph¸p chñ yÕu sau ®©y: 1- Thu thËp, biªn dÞch c¸c tµi liÖu cã liªn quan ®Õn lý luËn vµ thùc tiÔn vÒ ph¸t triÓn c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá trong lÜnh vùc khoa häc c«ng nghÖ, vÒ v−ên −¬m doanh nghiÖp c«ng nghÖ cña Hungary. 2- Tæ chøc ®ît kh¶o s¸t thùc tÕ 7 ngµy t¹i Hungary vµo th¸ng 8/2004. Trong ®ît kh¶o s¸t nµy §oµn ®· gÆp, lµm viÖc trao ®æi víi: - Tæ chøc hîp t¸c khoa häc, c«ng nghÖ cña Hungary - Tesco.

- Doanh nghiÖp s¶n xuÊt c¸c phÇn mÒm m¸y tÝnh cña ViÖn Hµn l©m khoa häc Budapest, Hungary. - Tr−êng ®¹i häc kinh tÕ Budapest (Corvina), Hungary - Trung t©m t− vÊn kinh tÕ vµ kinh doanh cña ®¹i häc kinh tÕ Budapest. - Ban l·nh ®¹o v−ên −¬m doanh nghiÖp c«ng nghÖ thµnh phè SzÐket fehÐv¸r - Kh¶o s¸t mét sè doanh nghiÖp nhá vµ võa ho¹t ®éng trong v−ên −¬m doanh nghiÖp c«ng nghÖ SzÐket fehÐv¸r - Trao ®æi víi Sø qu¸n ViÖt Nam t¹i Hungary vµ ®¹i diÖn céng ®ång ng−êi ViÖt Nam t¹i Hungary. TÊt c¸c c¸c cuéc lµm viÖc trªn ®Ò tµi chñ yÕu tËp trung t×m hiÓu vÒ ph¸t triÓn c¸c doanh nghiÖp v−µ vµ nhá trong lÜnh vùc khoa häc - c«ng nghÖ, vÒ ph¸t triÓn c¸c v−ên −¬m doanh nghiÖp c«ng nghÖ.

3- §· mêi mét ®oµn c¸c nhµ khoa häc thuéc viÖn Nghiªn cøu ChiÕn l−îc (mét tæ chøc t− nh©n) Budapest sang ViÖt Nam trao ®æi vÒ kinh nghiÖm ph¸t triÓn c¸c doanh nghiÖp v−µ vµ nhá trong lÜnh vùc khoa häc - c«ng nghÖ trªn thÕ giíi vµ ë Hungary, còng nh− kh¶ n¨ng vËn dông c¸c kinh nghiÖm ®ã ë ViÖt Nam vµo th¸ng 5 n¨m 2005. 4- §· tiÕn hµnh ®iÒu tra, kh¶o s¸t thùc tÕ ë c¸c doanh nghiÖp võa vµ nhá ®−îc thµnh lËp theo quyÕt ®Þnh 68 cña Thñ t−íng ChÝnh phñ t¹i c¸c tr−êng ®¹i häc trong n−íc, còng nh− mét sè viÖn vµ trung t©m nghiªn cøu, triÓn khai ®−îc thµnh lËp theo nghÞ ®Þnh 35 H§BT cña Chñ tÞch Héi ®ång Bé tr−ëng ( nay lµ ChÝnh phñ) nh»m t×m hiÓu thùc tr¹ng ho¹t ®éng cña c¸c tæ chøc nµy kÓ tõ khi thµnh lËp ®Õn nay. 5- §· tham kh¶o ý kiÕn cña mét sè nhµ khoa häc, qu¶n lý am hiÓu vÒ lÜnh vùc nµy. D:\Tep KQNC-New\6553\6553.doc 4 V- Néi dung nghiªn cøu cña ®Ò tµi: Ngoµi lêi nãi ®Çu, kÕt luËn vµ kiÕn nghÞ, danh môc c¸c tµi liÖu tham kh¶o, néi dung cña ®Ò tµi gåm 3 phÇn.

1- PhÇn thø nhÊt: doanh nghiÖp v−µ vµ nhá trong lÜnh vùc khoa häc - c«ng nghÖ - nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn. 2- PhÇn thø hai: doanh nghiÖp v−µ vµ nhá trong lÜnh vùc khoa häc - c«ng nghÖ ë Hungary vµ nh÷ng bµi häc ®èi víi ViÖt Nam. 3- PhÇn thø ba: Ph¸t triÓn doanh nghiÖp v−µ vµ nhá trong lÜnh vùc khoa häc - c«ng nghÖ ë ViÖt Nam trªn c¬ së kinh nghiÖm Hungary. VI- Nh÷ng ng−êi tham gia nghiªn cøu ®Ò tµi 1.

Lª Du Phong -§¹i häc Kinh tÕ Quèc d©n - Chñ nhiÖm ®Ò tµi. Mai Ngäc C−êng - §¹i häc Kinh tÕ Quèc d©n - Uû viªn 3. Ph¹m Hång Ch−¬ng - §¹i häc Kinh tÕ Quèc d©n - Uû viªn 4. NguyÔn Thanh Hµ - §¹i häc Kinh tÕ Quèc d©n - Uû viªn 5.

NguyÔn ThÞ Nh− Liªm - §H Kinh tÕ §µ N½ng - Uû viªn 6.NCS Hå ThÞ H¶i YÕn - §¹i häc Kinh tÕ Quèc d©n - Uû viªn 7. NguyÔn Minh Hµ - §¹i häc Kinh tÕ Quèc d©n - Uû viªn 8. TrÞnh Mai V©n - §¹i häc Kinh tÕ Quèc d©n - Uû viªn D:\Tep KQNC-New\6553\6553.doc 5 PhÇn thø nhÊt Doanh nghiÖp võa vµ nhá trong lÜnh vùc khoa häc - c«ng nghÖ nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vµ thùc tiÔn 1.