Kiểm Soát Thủ Tục Hành Chính Từ Thực Tiễn Các Tỉnh Miền Tây Nam Bộ

Chuyên khảo phân tích Kiểm soát thủ tục hành chính từ thực tiễn các tỉnh miền tây nam bộ, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Phạm Quốc Sử
• Người hướng dẫn: TS. Trần Minh Đức
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật hành chính
• Đề tài: Kiểm Soát Thủ Tục Hành Chính Tại Các Tỉnh Miền Tây Nam Bộ
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tình hình nghiên cứu trong nước và nước ngoài liên quan đến đề tài
• 1.2. Nhận xét tình hình nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Các vấn đề luận án tiếp tục nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT THỦ TỤC HÀNH CHÍNH
• 2.1. Khái niệm, đặc điểm, vị trí, vai trò kiểm soát thủ tục hành chính
• 2.2. Chủ thể, cơ cấu tổ chức và chức năng, nhiệm vụ cơ quan kiểm soát thủ tục hành chính
• 2.3. Nội dung và quy trình Kiểm soát thủ tục hành chính
• 2.4. Điều kiện đảm bảo kiểm soát thủ tục hành chính
• 2.5. Kinh nghiệm kiểm soát thủ tục hành chính ở một số địa phương và quốc tế gợi mỡ cho các tỉnh Miền Tây Nam Bộ
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT THỦ TỤC HÀNH CHÍNH TẠI CÁC TỈNH MIỀN TÂY NAM BỘ
• 3.1. Những yếu tố đặc thù ảnh hưởng đến kiểm soát thủ tục hành chính tại Tỉnh Miền Tây Nam Bộ
• 3.2. Thực trạng về hệ thống pháp luật kiểm soát thủ tục hành chính
• 3.3. Thực trạng về tổ chức, lãnh đạo, chỉ đạo điều hành kiểm soát thủ tục hành chính tại các tỉnh Miền Tây Nam Bộ
• 3.4. Thực trạng kiểm soát thủ tục hành chính tại các tỉnh Miền Tây Nam Bộ
• 3.5. Về kết quả đạt được và những hạn chế tồn về kiểm soát thủ tục hành chính từ thực tiễn các tỉnh Miền Tây Nam Bộ
• 4. CHƯƠNG 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO KIỂM SOÁT THỦ TỤC HÀNH CHÍNH TẠI CÁC TỈNH MIỀN TÂY NAM BỘ
• 4.1. Về quan điểm kiểm soát thủ tục hành chính
• 4.2. Giải pháp bảo đảm thông qua việc hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật về kiểm soát thủ tục hành chính
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Kiểm Soát TTHC Miền Tây Vai Trò và Mục Tiêu

Cải cách thủ tục hành chính (TTHC) là nhiệm vụ trọng tâm của Chính phủ, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Kiểm soát TTHC là một khâu quan trọng trong tiến trình này, giúp kiện toàn bộ máy hành chính, kiểm soát chặt chẽ việc ban hành TTHC, đảm bảo công khai, minh bạch và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Vấn đề quan trọng là làm sao tránh tình trạng vừa cắt giảm TTHC không cần thiết, lại tránh phát sinh thủ tục mới. Điều này đòi hỏi sự thay đổi nhận thức của người đứng đầu các cấp về vai trò của nhà nước từ điều hành sang kiến tạo phát triển. Theo đó, Nghị định 63/2010/NĐ-CP ra đời, xác lập hệ thống tổ chức, quy trình thực hiện kiểm soát TTHC.

1.1. Tầm quan trọng của cải cách thủ tục hành chính

Cải cách TTHC, đặc biệt là kiểm soát TTHC miền Tây Nam Bộ, được xem là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước. Nó tạo ra môi trường pháp lý rõ ràng, minh bạch, giảm thiểu chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân. Việc đơn giản hóa TTHC giúp tiết kiệm thời gian, công sức, thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh và thu hút đầu tư.

1.2. Mục tiêu của kiểm soát thủ tục hành chính

Mục tiêu chính của kiểm soát TTHC là đảm bảo tính khả thi, hợp lý của các quy định. TTHC cần phải được thiết kế sao cho dễ hiểu, dễ thực hiện, chi phí tuân thủ thấp nhất. Đồng thời, cần đảm bảo công khai, minh bạch thông tin về TTHC để người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận, thực hiện. Mục tiêu này góp phần xây dựng nền hành chính thân thiện, phục vụ.

II. Thực Trạng Kiểm Soát TTHC Ở Miền Tây Thách Thức Cụ Thể

Hoạt động kiểm soát TTHC ở các tỉnh Miền Tây Nam Bộ còn tồn tại nhiều bất cập. Vẫn còn quy định TTHC không cần thiết, gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp. Việc công bố TTHC chưa đầy đủ, kịp thời. Công khai, niêm yết TTHC chưa được quan tâm thường xuyên. Thời gian giải quyết TTHC còn kéo dài. Một số đơn vị còn thu thêm hồ sơ, giấy tờ ngoài quy định. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết qua dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4 còn thấp.

2.1. Rào cản pháp lý và quy trình thực hiện TTHC

Nhiều quy định TTHC vẫn còn chồng chéo, mâu thuẫn, gây khó khăn cho việc thực thi. Quy trình giải quyết TTHC còn rườm rà, phức tạp, thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan. Tình trạng diễn giải và áp dụng TTHC khác nhau gây ra sự thiếu rõ ràng, không nhất quán. Vướng mắc TTHC là rào cản lớn cho phát triển.

2.2. Hạn chế về nguồn lực và năng lực cán bộ

Chất lượng đội ngũ công chức làm nhiệm vụ đầu mối kiểm soát TTHC còn hạn chế. Công tác đào tạo, bồi dưỡng chưa sát với thực tiễn. Cơ chế quy định trách nhiệm người đứng đầu chưa phát huy hiệu quả. Tình trạng sách nhiễu người dân và doanh nghiệp chưa được ngăn chặn. Cán bộ công chức cần nâng cao năng lực.

2.3. Thiếu sự tham gia của người dân và doanh nghiệp

Sự tham gia, đóng góp ý kiến của người dân, tổ chức, doanh nghiệp vào quy trình kiểm soát TTHC chưa được coi trọng, hoặc chưa được tiếp thu và điều chỉnh kịp thời. Điều này dẫn đến TTHC chưa thực sự phù hợp với nhu cầu thực tế, gây khó khăn cho người dân và doanh nghiệp. Cần tăng cường sự tham gia của người dân.

III. Giải Pháp Đột Phá Kiểm Soát TTHC Miền Tây Nâng Cao Hiệu Quả

Để nâng cao hiệu quả kiểm soát TTHC ở các tỉnh Miền Tây Nam Bộ, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Hoàn thiện thể chế pháp luật, đơn giản hóa TTHC, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, tăng cường giám sát và đánh giá. Đặc biệt, cần đẩy mạnh sự tham gia của người dân và doanh nghiệp vào quá trình này.

3.1. Hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật

Rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật về kiểm soát TTHC để đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất, khả thi. Xây dựng quy trình ban hành TTHC chặt chẽ, khoa học. Công khai, minh bạch các quy định về TTHC. Tiêu chuẩn hóa TTHC là rất quan trọng.

3.2. Ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong TTHC, cung cấp dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4. Xây dựng hệ thống thông tin TTHC đồng bộ, liên thông. Áp dụng chữ ký số, xác thực điện tử. Chính quyền điện tử giúp cải thiện TTHC.

3.3. Nâng cao năng lực và trách nhiệm của cán bộ

Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm soát TTHC. Xây dựng cơ chế đánh giá, khen thưởng, kỷ luật rõ ràng. Nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong việc thực hiện cải cách thủ tục hành chính.

IV. Cơ Chế Một Cửa Liên Thông Giải Pháp Kiểm Soát TTHC

Cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông là một giải pháp quan trọng để đơn giản hóa TTHC, giảm thời gian và chi phí cho người dân và doanh nghiệp. Các tỉnh Miền Tây Nam Bộ cần đẩy mạnh triển khai cơ chế này, đảm bảo sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cơ quan, đơn vị. Văn phòng UBND tỉnh cần đóng vai trò điều phối.

4.1. Mở rộng phạm vi áp dụng cơ chế một cửa liên thông

Mở rộng phạm vi áp dụng cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông đối với các lĩnh vực TTHC có liên quan đến nhiều cơ quan, đơn vị. Xây dựng quy trình phối hợp rõ ràng, cụ thể. Đảm bảo tính liên thông giữa các hệ thống thông tin.

4.2. Nâng cao chất lượng phục vụ tại bộ phận một cửa

Bố trí cán bộ có năng lực, phẩm chất tốt tại bộ phận một cửa. Đảm bảo trang thiết bị, cơ sở vật chất đầy đủ. Thực hiện nghiêm túc quy trình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ. Nâng cao mức độ hài lòng của người dân.

V. Phản Hồi và Đánh Giá TTHC Cải Thiện Liên Tục ở Miền Tây

Việc tiếp nhận và xử lý phản hồi kiến nghị TTHC là kênh thông tin quan trọng để phát hiện những bất cập, hạn chế trong quy định và quy trình TTHC. Các tỉnh Miền Tây Nam Bộ cần xây dựng cơ chế tiếp nhận, xử lý phản hồi hiệu quả, đảm bảo tính khách quan, minh bạch. Sở Tư pháp đóng vai trò quan trọng trong việc này.

5.1. Thiết lập hệ thống tiếp nhận phản hồi đa kênh

Thiết lập hệ thống tiếp nhận phản hồi kiến nghị TTHC đa kênh, bao gồm trực tiếp, qua điện thoại, email, website. Công khai thông tin về địa chỉ, số điện thoại, email tiếp nhận phản hồi. Đảm bảo tính bảo mật thông tin cho người phản hồi.

5.2. Xử lý phản hồi và cải thiện thủ tục hành chính

Xử lý kịp thời, khách quan, minh bạch các phản hồi kiến nghị TTHC. Phân tích, đánh giá các phản hồi để xác định những bất cập, hạn chế trong TTHC. Đề xuất các giải pháp sửa đổi, bổ sung TTHC. Báo cáo kết quả xử lý phản hồi cho người dân và doanh nghiệp.

VI. Đánh Giá Hiệu Quả và Triển Vọng Kiểm Soát TTHC Miền Tây

Đánh giá hiệu quả kiểm soát TTHC là cần thiết để xác định những thành công, hạn chế và bài học kinh nghiệm. Các tỉnh Miền Tây Nam Bộ cần xây dựng hệ thống chỉ số đánh giá phù hợp, đảm bảo tính khách quan, toàn diện. Cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách, đơn giản hóa TTHC để tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.

6.1. Xây dựng hệ thống chỉ số đánh giá hiệu quả

Xây dựng hệ thống chỉ số đánh giá hiệu quả kiểm soát TTHC dựa trên các tiêu chí: mức độ đơn giản hóa TTHC, thời gian giải quyết TTHC, chi phí tuân thủ TTHC, mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp. Đảm bảo tính khách quan, minh bạch trong quá trình đánh giá.

6.2. Tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh và đầu tư

Tiếp tục đẩy mạnh cải cách, đơn giản hóa TTHC để tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, thu hút đầu tư. Nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh. Thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội bền vững. Cần cải thiện mức độ hài lòng của doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Nghiên cứu của Tiến sĩ Phạm Quốc Sử với đề tài "Kiểm soát thủ tục hành chính từ thực tiễn các tỉnh miền Tây Nam Bộ" (Chuyên ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính, Mã số: 9 38 01 02) tại Học viện Khoa học Xã hội – Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam là công trình tiên phong ở cấp độ tiến sĩ tiếp cận toàn diện, đa chiều về cơ chế kiểm soát thủ tục hành chính (TTHC) tại cấp chính quyền địa phương. Trong bối cảnh chuyển dịch mô hình quản trị quốc gia từ "Nhà nước điều hành kinh tế" sang "Nhà nước kiến tạo phát triển", nghiên cứu định vị TTHC như công cụ pháp lý cốt lõi nhằm giảm thiểu chi phí tuân thủ, triệt tiêu cơ chế "xin - cho", và bảo vệ quyền con người, quyền công dân theo tinh thần Hiến pháp năm 2013.

Research gap cốt lõi được nhận diện: Các công trình trước đây (Đoàn Thị Hồng Hạnh, 2012; Đỗ Văn Côi, 2012; Nguyễn Văn Linh, 2015) chủ yếu tiếp cận hoạt động này ở phạm vi bộ ngành trung ương hoặc phân tích cục bộ từng lát cắt kỹ thuật. Chưa có nghiên cứu nào thiết lập khung lý thuyết hoàn chỉnh về cơ chế kiểm soát TTHC khép kín (từ tiền kiểm, kiểm soát thực thi, đến hậu kiểm) gắn với các đặc thù kinh tế - xã hội và năng lực thực thi của 13 tỉnh, thành phố khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (Tây Nam Bộ).

Hệ thống câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết khoa học:

• Câu hỏi nghiên cứu 1 (RQ1): Bản chất pháp lý, cấu trúc chủ thể và nội dung của kiểm soát TTHC trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa được xác định như thế nào?
• Câu hỏi nghiên cứu 2 (RQ2): Thể chế pháp lý và thực tiễn kiểm soát TTHC tại các tỉnh miền Tây Nam Bộ giai đoạn 2010–2017 bộc lộ những điểm nghẽn thể chế và rào cản vận hành nào?
• Câu hỏi nghiên cứu 3 (RQ3): Cần thiết lập mô hình quan điểm và giải pháp pháp lý nào để nâng cao hiệu lực kiểm soát TTHC, giảm thiểu rủi ro lạm quyền và tối ưu hóa chi phí tuân thủ?
• Giả thuyết nghiên cứu (H1): Kiểm soát TTHC chỉ phát huy hiệu lực tối đa khi được thiết kế thành một chu trình quản trị pháp lý khép kín, kết hợp giữa kiểm soát nội bộ quyền lực hành chính và cơ chế phản biện, giám sát ngoại vi từ người dân và doanh nghiệp.

Khung lý thuyết của luận án được xây dựng dựa trên sự giao thoa giữa Lý thuyết Lựa chọn Công cộng (Public Choice Theory - Gunning, 2002), Lý thuyết Quản trị Công Mới (New Public Management), và Học thuyết Nhà nước pháp quyền Xã hội Chủ nghĩa. Phạm vi khảo sát trải dài trong giai đoạn 2010–2017 (từ khi ban hành Nghị định số 63/2010/NĐ-CP đến khi chuẩn bị chuyển giao đầu mối kiểm soát sang Văn phòng Ủy ban nhân dân theo Nghị định số 92/2017/NĐ-CP), bao quát hệ thống dữ liệu thực chứng từ Biểu mẫu 3.1 đến 3.6 tại các cấp tỉnh, huyện, xã miền Tây Nam Bộ.

Literature Review và Positioning

Tổng quan y văn quốc tế và trong nước phản ánh sự tiến hóa sâu sắc của các trường phái kiểm soát thủ tục công vụ:

[Trường phái Quản trị Nhà nước Truyền thống] 
[Trường phái Cắt giảm Rào cản Thể chế]
[Trường phái Quản trị Tương tác & Kỹ thuật số]
[Khung Luận án Phạm Quốc Sử (2019)]

1. Trường phái cải cách thủ tục và lý luận quản trị: Đoàn Trọng Tuyển (1997) xác định: "TTHC là trình tự về thời gian, không gian và là cách thức giải quyết công việc của cơ quan hành chính Nhà nước trong mối quan hệ với cơ quan, tổ chức, cá nhân công dân, là một loại hình quy phạm hành chính". Nguyễn Văn Thâm (2002) và Trần Thị Diệu Oanh (2002) phát triển sâu về tính minh bạch và chuẩn hóa quy trình. Tuy nhiên, các tác giả này xem TTHC thuần túy là công cụ quản lý một chiều từ phía Nhà nước.
2. Trường phái kiểm soát quy định và cắt giảm rào cản: Jacobs & Associates (2007) đề xuất phương pháp "Máy cắt xén quy định" (Regulatory Guillotine) nhằm sàng lọc tự động các rào cản giấy phép kinh doanh. Tiếp cận tương tự, mô hình "One in - One out" (Tâm Vũ, 2013) tại Anh quy định khi ban hành quy định TTHC mới làm phát sinh chi phí cho doanh nghiệp, cơ quan ban hành bắt buộc phải cắt giảm một quy định hiện hành có chi phí tương đương.
3. Trường phái quản trị số và phản hồi tương tác: Nghiên cứu của Pirker (2011) về hệ thống hồ sơ điện tử ELAR của Áo và phân tích của Matsushita M. cùng TS. Phạm Hồng Quang (2010) về Luật Thủ tục Hành chính Nhật Bản nhấn mạnh yếu tố định danh cá nhân và "Hướng dẫn hành chính" (Administrative Guidance - Gyosei Shido) như công cụ giảm thiểu xung đột pháp lý phi tố tụng.

Tranh luận lý thuyết cốt lõi: Tồn tại sự đối lập sâu sắc giữa hai quan điểm:

• Quan điểm Kiểm soát Hẹp (Nội dung Quy định): Đồng nhất kiểm soát TTHC với việc thẩm định văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) và công bố quy định (thể hiện trong Khoản 5 Điều 3 Nghị định số 63/2010/NĐ-CP).
• Quan điểm Kiểm soát Mở rộng (Toàn trình Vận hành): Kiểm soát TTHC phải bao gồm kiểm soát hành vi công vụ, kỷ luật thực thi của cán bộ tại bộ phận tiếp nhận một cửa và giải quyết khiếu nại, kiến nghị (Đỗ Văn Côi, 2012; Nguyễn Văn Linh, 2015).

Luận án của NCS. Phạm Quốc Sử định vị nghiên cứu vào khoảng trống lý thuyết thứ hai: Xác lập một khung tích hợp đa bình diện, khắc phục sự đứt gãy giữa giai đoạn "ban hành văn bản" và "thực thi công quyền tại địa phương đặc thù".

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án tái định nghĩa và bổ sung hoàn chỉnh khái niệm pháp lý:

"Kiểm soát TTHC là hoạt động kiểm tra, phát hiện và xử lý sai phạm đối với xây dựng, ban hành và thực hiện TTHC nhằm đảm bảo tính hợp pháp và khả thi khi ban hành TTHC cũng như hiệu quả khi thực hiện TTHC."

Đóng góp này tạo bước chuyển dịch nhận thức luận quan trọng:

• Mở rộng ngoại diên khái niệm: Bổ sung cấu phần "kiểm soát thực thi và trách nhiệm công vụ" vào cấu phần "kiểm soát quy định" vốn bị giới hạn trước đây.
• Xác lập hệ thống mệnh đề lý thuyết (Theoretical Propositions):
  • Mệnh đề P1: Hiệu quả kiểm soát TTHC tỷ lệ thuận với mức độ lượng hóa chi phí tuân thủ (Standard Cost Model - SCM) trong giai đoạn đánh giá tác động chính sách (RIA).
  • Mệnh đề P2: Cơ chế tiếp nhận và xử lý phản ánh, kiến nghị (PAKN) là công cụ tái lập cân bằng thông tin giữa chủ thể quản lý và chủ thể tham gia TTHC.
  • Mệnh đề P3: Tính minh bạch và liên thông trong cơ chế Một cửa làm suy giảm chi phí không chính thức và rủi ro tham nhũng vặt tại chính quyền cấp cơ sở.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp ba trụ cột:

1. Trụ cột Tiền kiểm (Ex-ante Control): Đánh giá tính hợp hiến, hợp pháp, sự cần thiết và lượng hóa chi phí tuân thủ ngay từ giai đoạn soạn thảo dự thảo VBQPPL;
2. Trụ cột Kiểm soát Thực thi (Concurrent Control): Vận hành cơ chế Một cửa, Một cửa liên thông, công khai niêm yết chuẩn hóa và số hóa quy trình qua Cổng dịch vụ công trực tuyến;
3. Trụ cột Hậu kiểm (Ex-post Control): Kiểm tra chuyên đề, xử lý phản ánh kiến nghị (PAKN), thực hiện trách nhiệm giải trình thông qua "Thư xin lỗi" khi trễ hạn, và rà soát định kỳ nhằm cắt giảm, bãi bỏ các quy định không còn phù hợp.

[1. TIỀN KIỂM (Ex-ante)]       [2. THỰC THI (Concurrent)]      [3. HẬU KIỂM (Ex-post)]
- Đánh giá tác động (RIA)      - Cơ chế Một cửa liên thông      - Xử lý PAKN từ người dân
- Tính toán chi phí SCM        - Công khai, niêm yết CSDLQG     - Thư xin lỗi khi trễ hẹn
- Thẩm định tính hợp hiến      - Dịch vụ công trực tuyến        - Rà soát, bãi bỏ (Guillotine)

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án vận dụng lập trường hiện thực phản tư (Critical Realism) kết hợp phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Thiết kế nghiên cứu kết hợp đa phương pháp (Mixed Methods Research):

• Phân tích chuẩn tắc (Normative Legal Analysis): Đánh giá tính đồng bộ của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trung ương (Nghị định 63/2010/NĐ-CP, Nghị định 48/2013/NĐ-CP) với hệ thống văn bản do Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân 13 tỉnh Tây Nam Bộ ban hành.
• Xã hội học pháp luật (Sociology of Law): Khảo sát hành vi hành chính, mức độ hài lòng và rào cản thực tế của các chủ thể tham gia TTHC.
• Luật học so sánh (Comparative Jurisprudence): Đối chiếu với các mô hình kiểm soát thủ tục của Anh, Áo, Nhật Bản và Trung Quốc.

[Phương pháp Luận: Hiện thực Phản tư & Duy vật Biện chứng]

Quy trình nghiên cứu và công cụ thu thập dữ liệu

Quy trình thu thập và xử lý dữ liệu được tiến hành nghiêm ngặt qua 4 bước:

Bước thực hiện	Phương pháp & Công cụ	Dữ liệu đầu vào / Quy mô	Tiêu chuẩn chất lượng (Reliability)
Bước 1: Rà soát thể chế	Phân tích tài liệu pháp lý	Toàn bộ VBQPPL về kiểm soát TTHC từ 2010–2017	Độ bao phủ 100% hệ thống quy định cấp tỉnh
Bước 2: Thu thập số liệu thống kê	Tổng hợp báo cáo định kỳ (Biểu mẫu 3.1 – 3.6)	Dữ liệu tiếp nhận, xử lý, công bố TTHC tại 13 tỉnh ĐBSCL	Kiểm chứng chéo với CSDL Quốc gia về TTHC
Bước 3: Phân tích thực trạng	Thống kê mô tả & Phân loại cấu trúc	Số liệu giải quyết trễ hạn, hồ sơ dịch vụ công mức 3, 4	Độ tin cậy dữ liệu hành chính thực tế
Bước 4: Đối chiếu chuyên gia	Hội thảo khoa học & Phỏng vấn sâu	Chuyên gia pháp lý, cán bộ đầu mối TTHC cấp tỉnh/huyện	Tam giác hóa dữ liệu (Data Triangulation)

Đặc điểm dữ liệu và phân tích thực nghiệm

Dữ liệu khảo sát phản ánh toàn diện thực trạng hành chính tại các địa phương Miền Tây Nam Bộ:

• Mẫu nghiên cứu: 13 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương vùng Tây Nam Bộ (Cần Thơ, Long An, Tiền Giang, Bến Tre, Trà Vinh, Vĩnh Long, Đồng Tháp, An Giang, Kiên Giang, Hậu Giang, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau).
• Bộ chỉ số phân tích:
  1. Tỷ lệ ban hành VBQPPL có quy định TTHC không đúng thẩm quyền (Biểu mẫu 3.1, 3.2);
  2. Tỷ lệ công bố, niêm yết công khai TTHC tại 3 cấp: tỉnh, huyện, xã (Biểu mẫu 3.2a, 3.2b);
  3. Kết quả giải quyết TTHC đúng hạn, trễ hạn và tỷ lệ thực hiện thư xin lỗi (Biểu mẫu 3.3);
  4. Số lượng và tiến độ xử lý phản ánh kiến nghị (PAKN) từ 2015 đến 2017 (Biểu mẫu 3.5);
  5. Tỷ lệ cắt giảm thời gian và chi phí tuân thủ TTHC năm 2017 (Biểu mẫu 3.6).

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Sự tồn tại của các rào cản pháp lý tự phát địa phương: Khảo sát thực tế phát hiện tình trạng một số cơ quan cấp tỉnh, huyện tại Tây Nam Bộ tự ý đặt ra các "thủ tục con", yêu cầu thu thêm giấy tờ ngoài danh mục do Trung ương quy định, hoặc tiếp nhận hồ sơ theo văn bản đã hết hiệu lực.
2. Điểm nghẽn trong kiểm soát chất lượng ban hành (Tiền kiểm): Việc đánh giá tác động TTHC (RIA) và lượng hóa chi phí tuân thủ trong quá trình xây dựng dự thảo VBQPPL tại địa phương phần lớn mang tính hình thức; tỷ lệ dự thảo VBQPPL bị trả lại do không đạt chuẩn kiểm soát TTHC còn thấp.
3. Sự đứt gãy giữa công bố và thực thi: Mặc dù 100% TTHC được công bố trên Cơ sở dữ liệu Quốc gia, việc niêm yết công khai tại cấp xã còn chậm trễ; việc gửi Thư xin lỗi khi giải quyết trễ hạn không được thực hiện nghiêm túc, làm suy giảm niềm tin của người dân.
4. Hiệu suất dịch vụ công trực tuyến còn thấp: Tỷ lệ hồ sơ tiếp nhận và xử lý qua dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, mức độ 4 và qua dịch vụ bưu chính công ích trong giai đoạn 2015–2017 tại các tỉnh Tây Nam Bộ đạt tỷ lệ rất khiêm tốn do hạn chế về hạ tầng số và thói quen nộp hồ sơ trực tiếp.
5. Bất cập trong tổ chức bộ máy đầu mối: Đội ngũ cán bộ làm đầu mối kiểm soát TTHC tại các sở, ngành (tối thiểu 3 cán bộ), cấp huyện (2 cán bộ), cấp xã (1 cán bộ) chủ yếu hoạt động kiêm nhiệm, thường xuyên biến động, thiếu kỹ năng chuyên sâu về đánh giá chi phí tuân thủ.

Implications đa chiều

• Về mặt Lý thuyết: Bổ sung cho khoa học luật hành chính khung lý thuyết về chu trình kiểm soát TTHC kép (Kiểm soát quyền lực nhà nước từ bên trong song song với kiểm soát xã hội từ bên ngoài).
• Về mặt Thể chế & Lập pháp: Cung cấp cơ sở thực chứng để sửa đổi Luật Ban hành VBQPPL và hoàn thiện các nghị định về kiểm soát TTHC, phân định rõ thẩm quyền không được quy định TTHC trong thông tư và văn bản của chính quyền địa phương (trừ trường hợp được luật giao).
• Về mặt Quản trị Địa phương: Đề xuất mô hình chuẩn hóa quy trình tiếp nhận, giải quyết theo cơ chế Một cửa hiện đại; thiết lập quy chế phối hợp liên ngành giải quyết dứt điểm các vướng mắc trong thủ tục đất đai, đầu tư, xây dựng tại vùng ĐBSCL.

Limitations và Future Research

• Giới hạn phạm vi thời gian: Số liệu tập trung trong giai đoạn 2010–2017, phản ánh thời kỳ cơ quan kiểm soát TTHC trực thuộc Sở Tư pháp trước khi chuyển giao về Văn phòng UBND cấp tỉnh theo tinh thần Nghị định 92/2017/NĐ-CP.
• Giới hạn chiều sâu chuyên ngành: Luận án không đi sâu vào kiểm soát chất lượng kỹ thuật của từng thủ tục hành chính đơn lẻ trong các lĩnh vực đặc thù (như y tế, hải quan, tài chính doanh nghiệp).
• Định hướng nghiên cứu tương lai:
  1. Đánh giá tác động chuyển dịch mô hình tổ chức bộ máy kiểm soát TTHC từ ngành Tư pháp sang hệ thống Văn phòng cơ quan hành chính các cấp;
  2. Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) và Dữ liệu lớn (Big Data) trong tự động hóa đánh giá tác động chi phí tuân thủ TTHC;
  3. Đo lường sự hài lòng của người dân đối với dịch vụ công trực tuyến toàn trình tại vùng kinh tế trọng điểm ĐBSCL.

Tác động và ảnh hưởng

• Ảnh hưởng học thuật: Là tài liệu chuyên khảo tham khảo có giá trị cao cho các viện nghiên cứu, trường đại học đào tạo chuyên ngành Luật Hiến pháp, Luật Hành chính, và Khoa học Quản lý Công.
• Tác động chính sách: Cung cấp luận cứ khoa học trực tiếp cho Ủy ban nhân dân 13 tỉnh miền Tây Nam Bộ trong việc ban hành các chỉ thị chấn chỉnh kỷ cương hành chính, cắt giảm thời gian giải quyết TTHC từ 20% đến 30% trong các lĩnh vực trọng điểm.
• Lợi ích kinh tế - xã hội: Giảm thiểu chi phí không chính thức cho cộng đồng doanh nghiệp, góp phần nâng cao Chỉ số Hiệu quả Quản trị và Hành chính Công cấp tỉnh (PAPI) và Chỉ số Năng lực Cạnh tranh Cấp tỉnh (PCI) của vùng Tây Nam Bộ.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giảng viên Luật học: Tiếp cận nguồn dữ liệu thực chứng và khung lý luận toàn diện về kiểm soát TTHC cấp địa phương.
• Cơ quan Hoạch định Chính sách (Văn phòng Chính phủ, Bộ Tư pháp): Tham khảo các kiến nghị hoàn thiện kỹ thuật lập pháp và đánh giá tác động quy định hành chính.
• Chính quyền Địa phương (UBND cấp tỉnh, huyện, xã vùng ĐBSCL): Ứng dụng các quy trình kiểm soát thực thi, mẫu biểu thống kê và cơ chế xử lý phản ánh kiến nghị vào thực tế điều hành.
• Cộng đồng Doanh nghiệp và Người dân: Thụ hưởng môi trường hành chính minh bạch, loại bỏ giấy phép con và giảm thời gian thực hiện thủ tục.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết mang tính đột phá nhất của luận án là gì?

Luận án đã mở rộng nội hàm lý luận của khái niệm "Kiểm soát thủ tục hành chính", vượt qua giới hạn chật hẹp của Nghị định số 63/2010/NĐ-CP (vốn chỉ định hình hoạt động này ở phạm vi kiểm soát quy định văn bản) để xây dựng một học thuyết hoàn chỉnh về "Chu trình kiểm soát kép khép kín": Tích hợp kiểm soát tiền kiểm (đánh giá tác động RIA), kiểm soát thực thi công vụ (cơ chế Một cửa liên thông), và hậu kiểm tương tác (xử lý PAKN và thư xin lỗi).

2. Tính đổi mới về mặt phương pháp luận so với các nghiên cứu trước đây thể hiện ở điểm nào?

So với các nghiên cứu của Đoàn Thị Hồng Hạnh (2012) và Đỗ Văn Côi (2012), luận án của NCS. Phạm Quốc Sử đã:

1. Kết hợp nghiên cứu chuẩn tắc văn bản với khảo sát xã hội học pháp luật trên diện rộng tại 13 tỉnh thành thuộc một vùng kinh tế - xã hội đặc thù;
2. Khai thác đồng bộ 6 bộ biểu mẫu thống kê thực chứng (Biểu mẫu 3.1 - 3.6), lượng hóa tỷ lệ giải quyết trễ hạn và biến động TTHC qua các năm thay vì chỉ mô tả định tính thuần túy.

3. Phát hiện thực chứng bất ngờ và đáng chú ý nhất là gì?

Mặc dù 100% các tỉnh đều thành lập mạng lưới cán bộ đầu mối kiểm soát TTHC từ cấp tỉnh đến cấp xã, song hiệu quả kiểm soát thực chất lại bị triệt tiêu do cơ chế kiêm nhiệm và thiếu chế tài xử lý trách nhiệm cá nhân. Tình trạng tự ý thu thêm giấy tờ ngoài quy định và không gửi Thư xin lỗi khi trễ hẹn vẫn diễn ra phổ biến mà không bị phát hiện nếu thiếu sự phản ánh trực tiếp từ người dân.

4. Luận án có cung cấp quy trình/protocol nhân bản (Replication Protocol) không?

Có. Luận án xây dựng khung tiêu chí đánh giá quy chuẩn cho hoạt động kiểm soát TTHC cấp tỉnh gồm 5 nhóm nội dung:

• Quy trình đánh giá tác động và thẩm định TTHC trong dự thảo VBQPPL;
• Quy trình công bố, niêm yết chuẩn hóa trên CSDL Quốc gia;
• Quy trình tiếp nhận, luân chuyển và trả kết quả theo cơ chế một cửa liên thông;
• Quy trình vận hành đường dây nóng tiếp nhận và xử lý phản ánh, kiến nghị;
• Quy trình rà soát, đánh giá định kỳ để cắt giảm chi phí tuân thủ.

5. Chương trình nghiên cứu 10 năm tiếp theo được định hình ra sao?

Chương trình nghiên cứu mở rộng sẽ tập trung vào ba trụ cột:

• Đánh giá thể chế kiểm soát TTHC trong kỷ nguyên Chính phủ số và Dịch vụ công trực tuyến toàn trình;
• Mô hình kiểm soát TTHC phi tập trung hóa dựa trên công nghệ chuỗi khối (Blockchain) và chia sẻ dữ liệu liên thông quốc gia;
• Xây dựng chỉ số độc lập đánh giá chi phí tuân thủ thủ tục hành chính (Administrative Compliance Cost Index - ACCI) cho vùng kinh tế nông nghiệp ĐBSCL.

Kết luận

1. Luận án của TS. Phạm Quốc Sử là công trình khoa học toàn diện đầu tiên nghiên cứu chuyên sâu về pháp luật kiểm soát TTHC từ thực tiễn khu vực Tây Nam Bộ.
2. Xác lập hệ thống lý luận vững chắc, bổ sung và hoàn thiện định nghĩa pháp lý về kiểm soát TTHC, phân định rõ cấu trúc chủ thể và nội dung vận hành.
3. Đánh giá khách quan, trung thực bức tranh thực trạng tại 13 tỉnh ĐBSCL giai đoạn 2010–2017 với hệ thống số liệu thực chứng chi tiết.
4. Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ từ hoàn thiện thể chế pháp lý, đổi mới mô hình tổ chức bộ máy, nâng cao trách nhiệm giải trình công vụ đến ứng dụng công nghệ thông tin.
5. Mở ra các hướng nghiên cứu liên ngành mới giữa Luật học, Khoa học Hành chính công và Kinh tế học Thể chế trong tiến trình xây dựng nền hành chính kiến tạo, phục vụ nhân dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 1. Tình hình nghiên cứu trong nước và nước ngoài liên quan đến đề tài 1. Những công trình nghiên cứu về lý luận kiểm soát thủ tục hành chính 1. Nhóm công trình nghiên cứu lý luận về CCHC, cải cách TTHC Vấn đề CCHC, cải cách TTHC là vấn đề có liên quan trực tiếp đến hoạt động kiểm soát TTHC được đề tài luận án trực tiếp nghiên cứu vì hoạt động kiểm soát TTHC không thể tách rời với hoạt động CCHC, cải cách TTHC.

Tiêu biểu các công trình nghiên cứu về CCHC, cải cách TTHC có thể nói đến các công trình nghiên cứu sau: + Tác giả Đoàn Trọng Tuyển với công trình nghiên cứu “Giáo trình Hành chính học đại cương” công bố năm 1997 [128]. Tác giả Lê Văn Hòe và Nguyễn Thị Thủy với công trình nghiên cứu “Giáo trình Luật hành chính Việt Nam” của Viện Đại học mở Hà Nội công bố năm 2013 [tr 274-83]. Công trình nghiên cứu của tác giả Phạm Hồng Thái và Đinh Văn Mậu “Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam” nhà xuất bản Giao thông vận tải, Hà Nội công bố năm 2009 [65]… Điểm chung nhất của những công trình nêu trên tập trung nghiên cứu về những vấn đề lý luận cơ bản về nền hành chính, cấu trúc của nền hành chính và những vấn đề liên quan, như kiểm tra, giám sát hành chính, thông tin trong hoạt động quản lý hành chính, vấn đề CCHC, khái niệm, ý nghĩa của TTHC, phân loại TTHC, các nguyên tắc xây dựng và thực hiện TTHC và vấn đề cải cách một bước TTHC ở Việt Nam hiện nay. Đặt biệt làm rõ nghĩa chung nhất về TTHC, các tác giả tập trung phân tích các tiêu chí phân loại TTHC, các nguyên tắc xây dựng và thực hiện TTHC, vai trò của TTHC và vấn đề cải cách TTHC, đưa ra quan niệm tổng quát về TTHC và khẳng định “TTHC là trình tự về thời gian, không gian và là cách thức giải quyết công việc của CQHC Nhà nước trong mối quan hệ với cơ quan, tổ chức, cá nhân công dân, là một loại hình quy phạm hành chính” [Tr208-128] + Tác giả Nguyễn Văn Thâm với công trình nghiên cứu “Thủ tục hành chính; Lý luận và thực tiễn” [170], nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, Hà Nội (2002) đề cập khá công phu về TTHC đi từ khái niệm, phân loại, ý nghĩa, đặc điểm đến thực tiễn việc cải cách thủ tục hành chính ở Việt Nam và có đi phân tích cải cách TTHC ở một 9 số lĩnh vực, cung cấp nhiều tài liệu, luận cứ rất tốt để làm cơ sở nghiên cứu.

+ Công trình nghiên cứu của tác giả Trần Thị Diệu Oanh “Về minh bạch hóa hoạt động chính quyền địa phương” [139] nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội (2002) đã nghiên cứu và đưa ra những hệ thống lý luận và những luận cứ khoa học về vấn đề công khai, minh bạch hóa, ý nghĩa và tầm quan trọng của hoạt động này có ý nghĩa quan trọng trong quá trình nghiên cứu hoàn thiện luận án. Công trình nghiên cứu của tác giả Nguyễn Hữu Trị, Nguyễn Hữu Đức về Cải cách hành chính địa phương – Lý luận và thực tiễn 1998 [73] và Kỷ yếu Hội thảo khoa học của Văn phòng Chính phủ về Dự thảo Luật TTHC, tổ chức tại thành phố Hạ Long, tháng 7/2007; Kỷ yếu Hội thảo khoa học của Văn phòng Chính phủ góp ý Dự thảo Luật TTHC, tổ chức tại Hội An, tháng 3/2008; Kỷ yếu Hội thảo khoa học đã tập hợp những công trình nghiên cứu là bài viết chuyên sâu của nhiều chuyên gia, nhà khoa học về vấn đề lý luận TTHC, làm rõ khái niệm, đặc điểm và ý nghĩa, tầm quan trọng của TTHC trong đồi sống xã hội và việc ban hành TTHC… Tóm lại: Những công trình nghiên cứu nêu trên mặt dù nghiên cứu về những vấn đề cơ bản về lý luận liên quan đến CCHC và TTHC. Kết quả các công trình nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng gợi mở nhiều nội dung cho việc nghiên cứu và vận dụng của luận án được tác giả chọn lọc trong quá trình nghiên cứu. Những công trình nghiên cứu này mang tính đơn lẻ trên từng lĩnh vực hoạt động cụ thể, chọn cách tiếp cận ở nhiều góc độ khác nhau, chưa đề cập đến mối liên quan đến hoạt động kiểm soát TTHC nên không có sự trùng lập với luận án được tác giả nghiên cứu.

Nhóm công trình nghiên cứu về lý luận kiểm soát TTHC Những công trình nghiên cứu liên quan trực tiếp về lý luận Kiểm soát TTHC tuy không nhiều. Trong đó, có thể kể đến những công trình nghiên cứu mang tính tiêu biểu sau: + Công trình nghiên cứu của tác giả Đỗ Văn Côi với Đề tài nghiên cứu cấp Bộ “Nghiên cứu thực trạng và đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng cải cách, kiểm soát TTHC tại Bộ Công thương” công bố năm 2012 [46], đã tập trung nghiên cứu một cách có hệ thống về lý luận. Trong đó, tập trung phân tích làm rõ những vấn đề mang tính lý luận như: khái niệm, nội dung và đặc điểm kiểm soát TTHC, đơn giản 10 hóa TTHC, quy trình lấy ý kiến đối với dự thảo văn bản QPPL có quy định TTHC, thực thi TTHC và vấn đề kiện toàn tổ chức bộ máy và cán bộ công chức làm công tác kiểm soát TTHC…. kết quả nghiên cứu của đề tài đã khái quát cơ bản những vấn đề lý luận, có giá trị lý luận, thực tiễn, gợi mở nhiều nội dung quan trọng để tác giả tiếp cận nghiên cứu trong quá trình xây dựng, hoàn thiện luận án.

+ Sổ tay hướng dẫn nghiệp vụ kiểm soát thủ tục hành chính, do Bộ Tư pháp xuất bản năm 2008 [52]. Mặt dù có tên gọi là hướng dẫn nghiệp vụ, nhưng trong đó đã trình bày những vấn đề lý luận về kiểm soát TTHC liên quan đến những vấn đề cơ bản sau: Sự tham gia ý kiến đối với quy định TTHC, cách tính chi phí xây dựng và thực hiện TTHC, công bố, công khai TTHC, rà soát, đánh giá quy định TTHC, tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị, kiểm tra việc thực hiện TTHC, các nguyên tắc ban hành và duy trì các TTHC thực sự cần thiết, hợp lý, hợp pháp và có chi phí tuân thủ thấp nhất, huy động toàn xã hội tham gia vào quy trình kiểm soát TTHC….Qua đó khẳng định rõ ý nghĩa, tầm quan trọng của hoạt động này được luận án tham khảo để nghiên cứu về nội dung kiểm soát TTHC. Đây là tài liệu được tác giả nghiên cứu, tham khảo trong quá trình thực hiện luận án về kiểm soát TTHC. + Giáo trình Cải cách hành chính, kiểm soát TTHC của Trường Chính trị tỉnh Cà Mau xuất bản năm 2017 [186].

Đây là công trình nghiên cứu đã tập trung làm rõ những vấn đề cơ bản về kiểm soát TTHC. Trong đó, nghiên cứu sâu về những nội dung cơ bản liên quan đến hoạt động kiểm soát TTHC gồm: Những vấn đề cơ bản về hoạt động kiểm soát thủ tục hành chính; khái niệm, nguyên tắc, nội dung, chủ thể, cơ cấu tổ chức, quy trình ban hành văn bản QPPL có quy định TTHC, đơn giản hóa TTHC; Công bố, công khai TTHC; Thực thi TTHC và rà soát, đánh giá TTHC; Tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của cá nhân, tổ chức về TTHC. Nội dung nghiên cứu này có liên quan trực tiếp đến nội dung của đề tài luận án đang nghiên cứu sẽ được tiếp thu và chọn lọc trong quá trình xây dựng hoàn thiện luận án. + Trang thông tin điện tử Cải cách hành chính – Bộ Tư pháp có các bài “Kiểm soát TTHC góp phần xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiệu quả và hiện đại”; bài “ Công tác kiểm soát TTHC đã góp phần đáng kể trong công cuộc cải cách hành chính tại tỉnh Thái Bình và bài “Công tác kiểm soát TTHC đã góp phần đáng kể trong công cuộc cải cách hành chính tại tỉnh Hà Giang”… Nội dung các bài 11 viết tập trung phân tích, đánh giá những yếu tố đặc trưng cơ bản, ý nghĩa, tầm quan trọng về hoạt động kiểm soát TTHC tác động trực tiếp đến quá trình lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của chính quyền địa phương hai tỉnh Thái Bình và Hà Giang.

+ Bài viết của tác giả Nguyễn Văn Linh, “Kiểm soát Thủ tục Hành chính trong thực hiện nhiệm vụ Cải cách Hành Chính” [110] đăng trên tập chí Tổ chức Nhà nước số ra ngày 21/5/2013; luận giải về hoạt động kiểm soát TTHC trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm của tiến trình CCHC và là mục tiêu mà Đảng và Nhà nước quyết tâm đẩy mạnh thực hiện trong cải cách TTHC nói riêng và cải cách nền hành chính Nhà nước nói chung. Kiểm soát thủ tục hành chính là một quy trình được thực hiện ngay từ khi đề nghị xây dựng văn bản QPPL và phải tiến hành thường xuyên, liên tục trong quá trình tổ chức thực hiện TTHC nhằm bảo đảm tính khả thi của quy định TTHC, đáp ứng yêu cầu công khai, minh bạch trong quá trình tổ chức thực hiện TTHC; cũng như giám sát việc thực hiện của đội ngũ cán bộ, công chức nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người dân và tổ chức. + Kỷ yếu Hội thảo khoa học do Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp với Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản thực hiện 2007, “Nâng cao năng lực của cán bộ Chính phủ trong cải cách hành chính” [89] đã huy động nhiều nhà khoa học tham gia với các bài viết có giá trịnh tham khảo cao tập trung vào nội dung đánh giá thực trạng và đưa ra những quan điểm khoa học rất cơ bản để khẳng định nguồn lực cán bộ, công chức tác động trực tiếp đến thành công, thất bại trong mọi hoạt động của Chính phủ, trong đó đi sâu làm rõ những vấn đề liên quan trực tiếp đến hoạt động CCHC nói chung. + Kỷ yếu Hội thảo khoa học do Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia (Viện Nhà nước và Pháp luật) -USAID - VNCI (200B), với chủ đề “Quản lý thể chế và năng lực cạnh tranh trong nền kinh tế suy thoái” [90] có nhiều bài viết tham luận của các nhà khoa học được tiếp cận bằng nhiều gốc độ khác nhau về quản lý thể chế, trong đó đề cập sâu về hoạt động ban hành thể chế, quy trình kiểm soát việc ban hành thế chế, nội dung thể chế … Nhũng nội dung này gợi mở nhiều vấn đề có giá trị tham khảo trong quá trình nghiên cứu luận án.