Chương 1. MỘT SỐ VẤN DE LÝ LUẬN VE CẠNH TRANH, TẬP. TRUNG KINH TE, M&A VÀ VAI TRÒ CUA PHÁP LUẬT KIEM SOAT HOAT BONG M&A 11.Mặt số vin đỀ ý hận về cạnh tranh và tập trung Kink tế 111 hei tiệm, đặc diém cia của cạnh tranh Canh tranh là mốt hiện tương phố biễn rong xã hồi, tuy nhiên lại có khá nhiễu dint gis, cách hiểu khác nhau về khái niệm này: Tiếp căn từ góc độ động lực tự thân của chủ thé, từ didn Black's nw dictionary inh ngiĩa canh ranh là “ae nỗ lục hoặc hành vi của ha hay nhiễu thương nhân nhẫn tran giảnh lợi ih giống nhan từ chủ thể thử b2 Dui gốc đô xem canh tranh là hiện tương xã hộ, từ điển Dictionary of Business and Managsrnent Gussines Dictionary Series) đính ngiĩa cạnh tranh là “nr ganh đua, sự lnh địch giữa các nhà kinh doanh nhim tranh giảnh cùng mốt Losi tài nguyên hoặc cùng một Loai khách hàng về phía minh”. “Theo cách hiểu phố thông trong từ đến Tiếng Việt, canh tranh là một đồng từ chỉ hành đông “cổ gắng giảnh phân hơn, phần thắng vé phia mình giữa những người, những tổ chúc hoạt động nhằm những lợi ich như nhe Nhờ vậy, ditp cân đưới góc đồ mục dich chủ quan bên rong - ru cầu nội ti cũa chỗ thể hay hành vi khách quan bén ngoi - hiện tương xã hội đến cách hiểu phố thông thi có thểthây không có một khái niệm chung về thuật ngữ này, nguyên nhân, do các cách tấp cân khác nhau về xuất nhất diém như đã nêu ra ð tiên Tuy nhiên, đò theo cách tip cân nào thì đơới giác đô nh, cạnh tranh công meng những đặc diém sau diy.
Gamer (1999), Black'snw dcionary, ST. Pau, Minnesote t;278 3 Terry M. Rosenberg (1992), Dictionary of Business and Management (Business Dictionary Series), Wiley Publisher, England tr48. * Viên ngân ngữ hoc (2018), Từ điền Tieng Việt, Nha xuất bản Hồng Đức, Hà Nội, te 141 .+ Cauh tranh là hiệu trợng xã hội didn ra giữa các chit thể kink đomik troug in kinh té thị trường.
Mỗi một hiện tượngxã hột phát ánh, tên tí và chuyển hóa trong đời sống xã hội đu chịu sơ chi phối của những quy luật khách quan nhất dinh Có những quy luật phi biển, nhưng có nhiing quy luật đặc tha riing ce ting hiện tương xã hội. Canh, tranh là một hiện tuong xã hột đặc th, nó chỉ phát sinh và tén tại dưới sự chỉ phải trục p hay gián tiếp của quy luật đặc thi, đ là các quy luật cũa nin lánh tế tị trường hàng hóa, bao gém > Quy luật gitr, đậy là quy luật cơ bản của nền kinh t thi trường, cơ sở xuất hát của quy luật cạnh tránh và các quy luật còn lại > Quy luật cảnh tranh, > Quy luật cũng cấu > Quy uit fun thông tiền tô Trong đó, quy luật cent tranh có vai trò chỉ phối trụ tấp dn aw phát inh và tổ ti của canhtranh trên thi trường, ĐỂ cạnh tranh phát sinh và tổn tạ đôi hồi ph có những đâu kiên tiên để > Phải có nhiều chủ thể tham gia. Không thé có canh ranh trong môi trường chỉ có duy nhất một chỗ thể, lúc này, my ghanh đua là không có VÌ vậy, "nhiễu" ð đây phii được hidu là có ít nhất từ hư ch thể than gia rể lên > Các chủ thể này phất độc lập vé chỗ sở hữu, hay suy rông ra phải có nhiễu Tình thức sở hữu, bởi nêu không có nhiều hình thức sở hữu thi không thể nói đến chuyện độc lập vé chủ sở hữu được. Mà khi không có aw độ lập về chữ sở hữu thi không thể có cạnh ranh vì lúc này mục dich cuối cing ca canh.
tranh là lợi nhuận thuộc về ai không đuợc đặt ra do đổi với chủ sở hữu chung lợi nhuận "không vào itr thi cũng vào ti phi" > Các chủ thể phai tư do hành xi trên thị trường, Vấn để đặt ra 1a hiểu thé nào Ii tự do hành xử và giới han côn nó -V nôi him của tự đo hành xử. Có một số quan dim vvẫn để này, tuy nhiên cá nhân đẳng ý với quan điểm. của nhóm tác gã Lê Danh Vĩnh cho ring tơ do hành xử bao gồm “ty do khế 'ước, tự do lập hôi, tự chịu trách nhiệm”ế -VỀ “giới hạn" của tự do hành xố: Trong tác phim “The Wealth of Nations” xuất bản vào ngày 9 tháng 3 năm 1776 tại nước Anh, nhà kính tế học A Smith đã đưa ra tư tưởng “Ban tay vô Hình”, theo đó, ông kết luận: “Sự gu cớ cia mốt qude gia dat được Kang phi ảnh doen. Tự tưởng này đã ảnh hưởng mạnh m đến sx phát ti ảnh t thị trường hàng hon ở phương Tây sudt hơn ha thể kỹ, ử đầu thể kỹ 18 sang đầu thé kỷ 20 Sau cuộc khủng hoãng kính tổ sản xuất hàng hóa thừa 1929-1933, một số mổ Hình học thuyết kình tổ mới được đưa ra, điễn hình là năm 1936, rong tác phim “The General Tory of Employment, terest, and Monay”, John Maynard Keynes di chi ra rằng, kính t th trường phii có canh tranh tự do nhưng vẫn ân phải có sư điều tiết của Nhà nước, Sw sp đỗ của nn kinh tế hàng hỏa "bảnh chinh-ménh lệnh" cde khối Xã Hồi Chủ Nea -SEV vio coỗi thập nién 90 cise thé kỷ trade phần nào minh chúng cho hiu quả của vige đ nguợc lạ quy luật hy do cạnh tranh kháếh quan đó Tuy nhiên, như để nói ở tên, đã nghiêng về quan đếm không có sự can thiệp của Nhà nước - Adam Smith hay quan diém có sự đều Bắt của nhà nước theo John Maynard Keynes thì một đặc điểm chung của các học thuyết nay là vấn phải tôn trọng sự tự do hành xử của các chủ thể tham gia kinh doanh trong nên kính tổ hing hóa thi trường, chỉ khác nhau ở mức độ tự do.
Quan đim cá nhân là “tự do trong khuôn khổ”, nhung khống vi lạm dụng Lê Đanh Vinh Hoàng Xuân Bắc, Nguyễn Ngọc Sơn (2006), Pháp luật canh tranh tai Việ Nụ, Nha cuit bản ne pap, Hà Ni, 11 ai chữ “khuôn khổ” đó ma can thiệp thé bạo vào thi trường Đó là bai học Đăng a đã đúc kết ra su khi tổng kết 30 nim đổi mới trong giá đoạn 1986 21016. Bala, phi tôn trong gu luật khách quan .+ Cạmh trauk là sự gamh: dua giữa các chủ thể kinh đomh trêu thị trrờng để ‘inh gi lợi ich Trong nên kính tỉ thị trường lợi nhuận là động lục và đẳng thot là mục đích tối hậu cit các chủ thể kính doanh: Mặc đà nguồn gốc của lợi nhuận là gi tri thăng dư nhong gi tr thing du này chỉ có thể hiện thực hoa, ức chuyển hóa thành lợi nhuận thông qua lưo thông, trao trên bì trường nơi ma ð đô, các yêu tổ đầu vio nh nguén nguyễn liêu và đầu ra la khách hing sẽ là những yéu tổ quyết di din mite đô lợi nhuận Do đó, giành giật lợi ích ð diy diễn ra ở cä đều vao tức giảnh gật nguồn nguyên liệu và đều ra— giảnh gật khách hing ĐỂ giảnh được các lợi thể này, các chủ thể phải sở dạng các phương thức, thủ doen kinh doanh đợc goi là các hành vi canh tranh nhầm tối đa hóa lợi nhuận Tir diy cũng có thể thấy, ch ranh chỉ có thể diễn ra khi cổ sự gánh dun cin it nhất hd chủ thé à đối thủ côn nhau trở lên Đây là du kiện tiên quyết, bit bude để có thể xuất hiện canh ranh, Oud tình cạnh tranh điễu ra giữa các đối thie trên cũng uột thị trường Hôn “man cña đầu vào vàihoặc đền ra cña quá trnh Kink đomi: Niur đã phân ích trên, chi khi nào cùng ganh dua đổ tranh giành Ti ih th các doanh nghiệp mới được coi là đốt thổ của nhau. Chúng ta không thể thiy việc canh tranh giữa một doanh nghiệp sin xuất điện thoại thông minh với một doanh, "nghiệp nước giã khát, didu này là bởi th ruồng đều vào và đầu ra côn các doanh ngiệp náy không cùng ching mốt ti nguyên Bén canh đó, cũng không thể thấy các domnh nghiệp kinh doanh một finh vực cụ thể nào đó mã tei gính đua với nhau ki ma khu vục đị lý cin thị trường đầu ào vàfhoặc div ra cũa họ là khác nhan Nhờ vậy việc xác định thi trường liên quan, muy cho công là vie xác nh khả năng thay thể cho nhu git các sin phẩn/nguyên vật liêu của các doanh nghệp trên một kim vục không gian nhất ảnh Trong đó, khả năng thay thé cho nhan được mé tả bing tinh năng sử dong tính chất lý hóa và giá cả tương tự nhau. Moi my khác tit của các đấu hiệu rên số lâm phân hóa nhóm Khéch hing tiêu thufeung ứng và lâm cho sin phẩm/nguyên vật liêu không thể thay thé cho nhau Bai vậy, ý thuyt cạnh tranh cho rằng, chỉ ki nào, các doanh nghiệp có cùng chung thi trường liên quan bao gm thị trường đầu re/déu (hay côn gi lá tị trường sin phẩn/nguyên vật liệu) và thị trường dia lý.
Hai yêu tổ này là đều kiện bit buộc dé xác dinh th trường iên quan khi xác dinh các doanh nghiệp có phi là đổi thi cũa nhau hay không để tử đó xác định là giữa ho có các hành vĩ canh tranh hay không -+ Cạmh trank chỉ xuất hiện khi các doanh ngh cạnh tranh vì weue đích giành ï phần, lợinimận iy là bản chất kinh té cia hiện tuomg canh tranh, qua đó phân tit nd với các hiện tương khác có cùng biễu hiện của sơ gah đua có tổng lợi ich dương nh canh ranh trong các cuộc thi tranh giành danh hiệu, vi du nh canh ranh giữa các thi ảnh trong cuộc thi Đường lên định Olympia. Trong các cuộc ganh đạn này, nguời thẳng sổ gảnh phần thưởng còn người thua không được g nhưng cũng không mat gi Tổng lợi ích lúc này là phân thường dành cho người thắng và lớn hơn không Ngược lạ, sự canh tranh trong nén kink tỉ sẽ dẫn tới việc “bin tay vô hình” sẽ lay thị phần côn bên thua cuộc trao cho bên thing cuộc, tổng lợi ích lúc này sẽ bing không Điễu này sẽ dẫn tới cái gơ là quy luật "Đáo-vợn thương trường”, một quy luật đáo thai tr nhiên diễn. xe giữa các đối thủ canh tranh tin thi trường: 1.