Luận Văn Thạc Sĩ Về Kiểm Soát Chi Ngân Sách Nhà Nước Tại Kho Bạc Huyện Đông Anh

Luận văn thạc sĩ TMU phân tích kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh, cung cấp giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Trần Mạnh Quỳnh
• Người hướng dẫn: PGS. Bùi Xuân Nhàn
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Kiểm Soát Chi Ngân Sách Nhà Nước Tại Kho Bạc Huyện Đông Anh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC
• 1.1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ VÀ PHÂN LOẠI CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 1.2. NỘI DUNG QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC
• 1.3. NHỮNG YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC
• 1.4. KINH NGHIỆM KIỂM SOÁT CHI CỦA MỘT SỐ QUẬN, HUYỆN
• 1.5. BÀI HỌC KINH NGHIỆM RÚT RA CHO HUYỆN ĐÔNG ANH
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC HUYỆN ĐÔNG ANH
• 2.1. KHÁI QUÁT VỀ KHO BẠC NHÀ NƯỚC HUYỆN ĐÔNG ANH, HÀ NỘI
• 2.2. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC HUYỆN ĐÔNG ANH
• 2.3. ĐÁNH GIÁ KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC HUYỆN ĐÔNG ANH
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC HUYỆN ĐÔNG ANH
• 3.1. MỤC TIÊU, ĐỊNH HƯỚNG KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC HUYỆN ĐÔNG ANH
• 3.2. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC HUYỆN ĐÔNG ANH
• 3.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kiểm Soát Chi Ngân Sách Nhà Nước Tại Kho Bạc Huyện Đông Anh

Kiểm soát chi ngân sách nhà nước là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực tài chính của nhà nước. Tại huyện Đông Anh, công tác này được thực hiện thông qua Kho bạc Nhà nước, nơi quản lý và giám sát các khoản chi tiêu từ ngân sách. Việc kiểm soát chi không chỉ giúp ngăn ngừa lãng phí mà còn đảm bảo rằng các khoản chi được thực hiện đúng mục đích và theo quy định của pháp luật.

1.1. Khái Niệm Về Kiểm Soát Chi Ngân Sách

Kiểm soát chi ngân sách là quá trình theo dõi, giám sát và đánh giá các khoản chi tiêu từ ngân sách nhà nước. Điều này bao gồm việc xác định các tiêu chí chi tiêu, đảm bảo tính hợp pháp và hợp lý của các khoản chi.

1.2. Vai Trò Của Kho Bạc Nhà Nước Trong Kiểm Soát Chi

Kho bạc Nhà nước đóng vai trò trung tâm trong việc thực hiện kiểm soát chi ngân sách. Họ không chỉ thực hiện các giao dịch tài chính mà còn đảm bảo rằng các khoản chi tiêu được thực hiện theo đúng quy trình và quy định.

II. Những Thách Thức Trong Kiểm Soát Chi Ngân Sách Tại Đông Anh

Mặc dù đã có nhiều tiến bộ trong công tác kiểm soát chi ngân sách tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Những vấn đề này bao gồm sự thiếu hụt về nhân lực, quy trình kiểm soát chưa đồng bộ và sự chồng chéo trong các quy định pháp lý.

2.1. Thiếu Hụt Nhân Lực Chất Lượng

Đội ngũ cán bộ làm nhiệm vụ kiểm soát chi ngân sách tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh còn thiếu về số lượng và chất lượng. Nhiều cán bộ chưa được đào tạo bài bản về quản lý ngân sách.

2.2. Quy Trình Kiểm Soát Chưa Đồng Bộ

Quy trình kiểm soát chi ngân sách hiện tại còn nhiều bất cập, dẫn đến tình trạng chồng chéo và khó khăn trong việc theo dõi và giám sát các khoản chi tiêu.

III. Phương Pháp Kiểm Soát Chi Ngân Sách Hiệu Quả Tại Đông Anh

Để nâng cao hiệu quả kiểm soát chi ngân sách, cần áp dụng các phương pháp hiện đại và phù hợp với thực tiễn. Việc cải tiến quy trình và ứng dụng công nghệ thông tin sẽ giúp tăng cường tính minh bạch và hiệu quả trong công tác này.

3.1. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Kiểm Soát Chi

Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quy trình kiểm soát chi sẽ giúp tự động hóa nhiều bước, giảm thiểu sai sót và tăng cường tính minh bạch trong quản lý ngân sách.

3.2. Tăng Cường Đào Tạo Nhân Lực

Đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ kiểm soát chi là rất cần thiết. Điều này sẽ giúp họ nắm vững các quy định và quy trình, từ đó thực hiện công việc một cách hiệu quả hơn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Kiểm Soát Chi Ngân Sách Tại Đông Anh

Việc kiểm soát chi ngân sách không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn rõ ràng. Các kết quả từ công tác kiểm soát chi tại Kho bạc Nhà nước huyện Đông Anh đã góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách và giảm thiểu lãng phí.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Kiểm Soát Chi

Kết quả từ công tác kiểm soát chi ngân sách tại Đông Anh cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong việc sử dụng ngân sách, giảm thiểu tình trạng lãng phí và thất thoát.

4.2. Bài Học Kinh Nghiệm Rút Ra

Từ thực tiễn kiểm soát chi ngân sách, nhiều bài học kinh nghiệm đã được rút ra, giúp cải thiện quy trình và nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách trong tương lai.

V. Kết Luận Về Kiểm Soát Chi Ngân Sách Tại Kho Bạc Đông Anh

Kiểm soát chi ngân sách nhà nước tại Kho bạc huyện Đông Anh là một nhiệm vụ quan trọng, góp phần đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý tài chính. Mặc dù còn nhiều thách thức, nhưng với những giải pháp hợp lý, công tác này có thể được cải thiện đáng kể trong tương lai.

5.1. Tương Lai Của Kiểm Soát Chi Ngân Sách

Tương lai của kiểm soát chi ngân sách tại Đông Anh sẽ phụ thuộc vào việc cải tiến quy trình và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, từ đó đảm bảo sử dụng ngân sách hiệu quả hơn.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện

Cần có những giải pháp cụ thể để cải thiện công tác kiểm soát chi ngân sách, bao gồm việc hoàn thiện quy trình, tăng cường đào tạo và ứng dụng công nghệ thông tin.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2015-2019, tổng chi ngân sách Nhà nước (NSNN) tại Kho bạc Nhà nước (KBNN) huyện Đông Anh, Hà Nội, đạt khoảng 954,1 nghìn tỷ đồng, vượt 1,14% so với dự toán, trong đó chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn và có xu hướng tăng đều qua các năm. Chi thường xuyên đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo hoạt động bình thường của các cơ quan, đơn vị và thực hiện các chính sách an sinh xã hội. Tuy nhiên, việc kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại KBNN huyện Đông Anh còn tồn tại nhiều hạn chế như chồng chéo trong kiểm soát, chưa có cơ chế quy trách nhiệm rõ ràng, và năng lực cán bộ chưa đồng đều. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại KBNN huyện Đông Anh, đánh giá hiệu quả và đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách, giảm thất thoát, lãng phí. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các khoản chi thường xuyên NSNN qua KBNN huyện Đông Anh trong giai đoạn 2015-2019. Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn lớn trong việc hỗ trợ các cơ quan quản lý tài chính địa phương nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách, đồng thời góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững của huyện Đông Anh nói riêng và các địa phương tương tự nói chung.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý ngân sách Nhà nước, kiểm soát chi ngân sách và quản lý tài chính công. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết ngân sách Nhà nước: Xem ngân sách là công cụ phân phối và phân phối lại thu nhập, phản ánh các quan hệ kinh tế trong nền kinh tế thị trường, với các đặc điểm như tính niên hạn, tính công khai minh bạch và nguyên tắc tập trung dân chủ. Chi ngân sách được phân loại thành chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên và chi khác, trong đó chi thường xuyên đảm bảo hoạt động bình thường của bộ máy Nhà nước và các chính sách xã hội.

• Lý thuyết kiểm soát chi ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước: Quá trình thẩm định, kiểm tra các khoản chi theo chính sách, chế độ, định mức do Nhà nước quy định nhằm tăng cường hiệu quả quản lý NSNN, ngăn ngừa thất thoát, lãng phí và sử dụng sai mục đích. Kiểm soát chi bao gồm kiểm soát chi thanh toán cá nhân, chi nghiệp vụ chuyên môn, chi mua sắm sửa chữa nhỏ và các khoản chi khác.

Các khái niệm chuyên ngành quan trọng gồm: dự toán ngân sách, kiểm soát chi, Kho bạc Nhà nước, chi thường xuyên, lệnh chi tiền, hồ sơ chứng từ, định mức chi tiêu, và quy trình chi ngân sách.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo thu chi NSNN giai đoạn 2015-2019 của KBNN huyện Đông Anh, báo cáo quyết toán ngân sách hàng năm, các văn bản pháp luật liên quan và tài liệu nghiên cứu trước đó.

• Phương pháp thu thập thông tin: Tổng hợp các văn bản, tài liệu, báo cáo, số liệu thống kê và kết quả nghiên cứu trước nhằm làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về kiểm soát chi thường xuyên NSNN.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm Excel để xử lý số liệu, xây dựng biểu đồ, bảng biểu mô tả và so sánh các chỉ tiêu chi ngân sách qua các năm. Phân tích chi tiết các nhóm chi thanh toán cá nhân, chi nghiệp vụ chuyên môn, chi mua sắm sửa chữa và các khoản chi khác để đánh giá hiệu quả kiểm soát chi.

• Cỡ mẫu và timeline: Nghiên cứu tập trung vào toàn bộ số liệu chi thường xuyên NSNN qua KBNN huyện Đông Anh trong 5 năm (2015-2019), đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy cao.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng chi thường xuyên ổn định: Tổng chi thường xuyên NSNN qua KBNN huyện Đông Anh đạt khoảng 954,1 nghìn tỷ đồng trong giai đoạn 2015-2019, vượt 1,14% so với dự toán, phản ánh sự gia tăng nhu cầu chi tiêu cho các hoạt động hành chính, an sinh xã hội và các nhiệm vụ chính trị.

2. Cơ cấu chi chưa tối ưu: Chi thanh toán cá nhân chiếm tỷ lệ lớn nhất trong tổng chi thường xuyên, tiếp theo là chi nghiệp vụ chuyên môn và chi mua sắm sửa chữa nhỏ. Tỷ lệ chi cho các khoản chi khác còn thấp, cho thấy sự tập trung chưa cân đối giữa các nhóm chi.

3. Hiệu quả kiểm soát chi còn hạn chế: Tỷ lệ từ chối thanh toán các khoản chi không đủ hồ sơ hoặc không đúng quy định chiếm khoảng X%, cho thấy công tác kiểm soát đã phát hiện được các sai phạm nhưng vẫn còn tồn tại các khoản chi chưa được kiểm soát triệt để.

4. Năng lực cán bộ và quy trình kiểm soát: Đội ngũ cán bộ kiểm soát chi tại KBNN huyện Đông Anh có trình độ chuyên môn chưa đồng đều, một số cán bộ chưa được đào tạo đầy đủ về quản lý NSNN. Quy trình kiểm soát chi còn phức tạp, nhiều bước chồng chéo gây khó khăn cho đơn vị sử dụng ngân sách.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại KBNN huyện Đông Anh đã có những chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách và giảm thiểu thất thoát. Tuy nhiên, tỷ lệ chi thanh toán cá nhân chiếm tỷ trọng lớn có thể dẫn đến áp lực tăng chi không kiểm soát được, ảnh hưởng đến cân đối ngân sách. So sánh với một số địa phương như KBNN Mê Linh và Sơn Tây, việc phối hợp giữa các cơ quan quản lý và nâng cao trình độ cán bộ là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả kiểm soát chi. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong kiểm soát chi cũng giúp rút ngắn thời gian xử lý và tăng tính minh bạch. Biểu đồ cơ cấu chi thường xuyên qua các năm và bảng tổng hợp số liệu từ chối thanh toán minh họa rõ nét các điểm mạnh và hạn chế trong công tác kiểm soát chi tại huyện Đông Anh. Những hạn chế về quy trình và năng lực cán bộ cần được khắc phục để đáp ứng yêu cầu quản lý ngân sách trong bối cảnh hội nhập và cải cách hành chính hiện nay.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện cơ chế kiểm soát chi thường xuyên: Rà soát, sửa đổi và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, quy chế chi tiêu nội bộ phù hợp với thực tiễn địa phương, đảm bảo tính đồng bộ, rõ ràng và dễ áp dụng. Thời gian thực hiện: 2023-2024. Chủ thể: Bộ Tài chính phối hợp với KBNN huyện Đông Anh.

2. Nâng cao năng lực cán bộ kiểm soát chi: Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ về quản lý ngân sách, kiểm soát chi cho cán bộ KBNN và các đơn vị sử dụng ngân sách. Đảm bảo 100% cán bộ được đào tạo trong vòng 12 tháng. Chủ thể: KBNN huyện Đông Anh phối hợp với các cơ sở đào tạo.

3. Đơn giản hóa quy trình kiểm soát chi: Áp dụng công nghệ thông tin, xây dựng hệ thống quản lý điện tử, giảm thiểu thủ tục giấy tờ, tăng cường thanh toán điện tử để rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ chi. Mục tiêu giảm 30% thời gian xử lý hồ sơ trong 2 năm tới. Chủ thể: KBNN huyện Đông Anh, Sở Tài chính Hà Nội.

4. Tăng cường phối hợp liên ngành: Thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa KBNN, cơ quan tài chính, đơn vị sử dụng ngân sách và các cơ quan thanh tra, kiểm toán để giám sát, kiểm tra toàn diện các khoản chi. Thời gian triển khai: ngay trong năm 2023. Chủ thể: UBND huyện Đông Anh, KBNN huyện Đông Anh.

5. Minh bạch và công khai thông tin chi ngân sách: Xây dựng hệ thống công khai thông tin chi ngân sách trên các phương tiện truyền thông và trang thông tin điện tử của huyện để tăng cường giám sát của cộng đồng và nâng cao trách nhiệm giải trình. Chủ thể: KBNN huyện Đông Anh phối hợp UBND huyện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý tài chính công tại các cấp huyện, xã: Giúp hiểu rõ quy trình, phương pháp kiểm soát chi thường xuyên NSNN, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách địa phương.

2. Nhân viên Kho bạc Nhà nước và cơ quan tài chính: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về kiểm soát chi, quy trình nghiệp vụ và các giải pháp cải tiến công tác kiểm soát chi thường xuyên.

3. Các nhà nghiên cứu, sinh viên chuyên ngành Quản lý kinh tế, Tài chính công: Là tài liệu tham khảo quý giá để nghiên cứu về quản lý ngân sách Nhà nước và kiểm soát chi ngân sách trong thực tiễn.

4. Lãnh đạo các đơn vị sử dụng ngân sách Nhà nước: Hiểu rõ trách nhiệm, quy trình và các yêu cầu trong việc lập dự toán, sử dụng và phối hợp kiểm soát chi ngân sách nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn Nhà nước.

Câu hỏi thường gặp

1. Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách Nhà nước là gì?
   Kiểm soát chi thường xuyên là quá trình thẩm định, kiểm tra các khoản chi NSNN theo quy định pháp luật nhằm đảm bảo chi đúng mục đích, đúng đối tượng và tiết kiệm. Ví dụ, KBNN huyện Đông Anh kiểm soát chặt chẽ chi lương, chi mua sắm trang thiết bị để tránh thất thoát.

2. Tại sao kiểm soát chi thường xuyên lại quan trọng?
   Kiểm soát chi giúp ngăn ngừa lãng phí, tham nhũng, đảm bảo sử dụng ngân sách hiệu quả, góp phần ổn định kinh tế xã hội. Theo báo cáo, chi thường xuyên tại Đông Anh vượt dự toán 1,14%, nếu không kiểm soát tốt sẽ gây thất thoát lớn.

3. Những khó khăn chính trong kiểm soát chi thường xuyên tại KBNN huyện Đông Anh là gì?
   Khó khăn gồm quy trình kiểm soát phức tạp, năng lực cán bộ chưa đồng đều, chồng chéo trong phân công nhiệm vụ và thiếu cơ chế quy trách nhiệm rõ ràng.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả kiểm soát chi thường xuyên?
   Cần hoàn thiện cơ chế chính sách, đào tạo cán bộ, ứng dụng công nghệ thông tin, đơn giản hóa thủ tục và tăng cường phối hợp liên ngành. KBNN Sơn Tây đã áp dụng thanh toán điện tử giúp rút ngắn thời gian xử lý.

5. Phạm vi nghiên cứu của luận văn này là gì?
   Nghiên cứu tập trung vào kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua KBNN huyện Đông Anh trong giai đoạn 2015-2019, phân tích các nhóm chi chính và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát.

Kết luận

• Kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại KBNN huyện Đông Anh có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo sử dụng ngân sách hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
• Thực trạng kiểm soát chi cho thấy sự gia tăng chi thường xuyên ổn định nhưng còn tồn tại hạn chế về quy trình và năng lực cán bộ.
• Các nhóm chi thanh toán cá nhân và nghiệp vụ chuyên môn chiếm tỷ trọng lớn, cần được kiểm soát chặt chẽ hơn để tránh lãng phí.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện cơ chế, nâng cao năng lực cán bộ, ứng dụng công nghệ và tăng cường phối hợp liên ngành nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát chi.
• Nghiên cứu có thể được tiếp tục mở rộng để đánh giá tác động của các giải pháp đề xuất trong giai đoạn 2023-2025, đồng thời khuyến khích các địa phương khác áp dụng mô hình kiểm soát chi hiệu quả.

Hành động tiếp theo: Các cơ quan quản lý tài chính địa phương cần triển khai ngay các giải pháp đề xuất, đồng thời tổ chức đánh giá định kỳ để điều chỉnh phù hợp, đảm bảo công tác kiểm soát chi thường xuyên ngày càng hiệu quả và minh bạch hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC 1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM, VAI TRÒ VÀ PHÂN LOẠI CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 1. Một số khái niệm về ngân sách Nhà nước, chi và kiểm soát chi ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước 1. Khái niệm ngân sách Nhà nước Ngân sách Nhà nước là một phạm trù lịch sử, phản ánh các quan hệ kinh tế trong điều kiện kinh tế hàng hóa - tiền tệ và được sử dụng như một công cụ để thực hiện chức năng của nhà nước.

Tuy đã tồn tại khá lâu, nhưng đến nay NSNN vẫn được nhìn nhận dưới nhiều góc độ khác nhau và khái niệm NSNN cũng chưa thống nhất. Nếu xem xét bề ngoài hay chỉ quan tâm về mặt lượng thì ngân sách là bản liệt kê các khoản thu và chi bằng tiền của nhà nước trong một giai đoạn nhất định. Theo ý kiến của Đặng Văn Du, 2010:“Ngân sách là văn kiện được Quốc hội thảo luận và phê chuẩn mà trong đó, các nghiệp vụ tài chính của Nhà nước được dự kiến và cho phép. Một số ý kiến lại cho rằng, NSNN là kế hoạch thu chi tài chính hàng năm của Nhà nước được xét duyệt theo trình tự pháp định”.

Theo Luật NSNN số 83/2015 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp 9 thông qua ngày 25/06/2015 sửa đổi Luật NSNN năm 2002 đã xác định: “Ngân sách Nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và được thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước”. Tuy nhiên, nếu nhìn nhận khái quát và sâu xa hơn thì NSNN phản ánh các quan hệ phân phối cơ bản của nền tài chính quốc gia. Về mặt kinh tế NSNN thực hiện trong mối quan hệ kinh tế, tài chính giữa Nhà nước với các chủ thể của nền kinh tế trong quá trình hình thành, phân bổ và sử dụng NSNN, quá trình phân phối và phân phối lại thu nhập. nhằm thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội của Nhà nước.

Ngân sách Nhà nước có tính niên hạn với niên độ hay năm tài khóa thường là một năm. Ở nước ta hiện nay năm ngân sách bắt đầu từ ngày 01 tháng 01 và kết LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 14 thúc ngày 31 tháng 12 dương lịch. NSNN được quản lý thống nhất theo nguyên tắc tập trung dân chủ, công khai, minh bạch, có phân công, phân cấp quản lý gắn quyền hạn với trách nhiệm. Trong đó, Quốc hội là cơ quan cao nhất có quyền quyết định dự toán và phê chuẩn dự toán NSNN.

Khái niệm, đặc điểm và phân loại chi ngân sách Nhà nước Khái niệm chi ngân sách Nhà nước: Chi NSNN là các quan hệ tiền tệ hình thành trong quá trình phân phối và sử dụng quỹ NSNN nhằm trang trải cho các chi phí bộ máy Nhà nước và thực hiện chức năng chính trị, kinh tế, xã hội của Nhà nước. Chi NSNN là toàn bộ các khoản chi của Nhà nước trong dự toán đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm. Theo Luật NSNN số 83/2015 bao gồm: “Các khoản chi đầu tư phát triển , chi dự trữ quốc gia, chi thường xuyên; chi trả nợ lãi; chi viện trợ và các khoản chi khác theo quy định của pháp luật” Đặc điểm chi ngân sách Nhà nước: Chi NSNN thể hiện các quan hệ tài chính - tiền tệ được hình thành trong quá trình phân phối và sử dụng quỹ NSNN nhằm bảo đảm các nhu cầu chi tiêu của bộ máy Nhà nước và thực hiện các chức năng chính trị, kinh tế, xã hội của Nhà nước. Chi NSNN là sự kết hợp hài hoà giữa quá trình phân phối quỹ NSNN để hình thành các quỹ tài chính của các cơ quan, đơn vị và quá trình sử dụng các quỹ tài chính này, tức là quá trình sử dụng các khoản kinh phí được cấp phát từ quỹ ngân sách Nhà nước.

Chi NSNN là các khoản cấp phát, thanh toán từ quỹ NSNN cho các cơ quan, đơn vị và cá nhân có tính không hoàn lại. Chi NSNN phải đảm bảo phạm vi hoạt động của Nhà nước trên tất cả các lĩnh vực. Quy mô của chi NSNN phụ thuộc vào quy mô các khoản thu của NSNN và những nhiệm vụ chi mà Nhà nước cần phải thực hiện. Chi NSNN gắn với quyền lực Nhà nước và việc triển khai thực hiện những nhiệm vụ chính trị, kinh tế, xã hội mà Nhà nước đảm nhận.

Quốc hội là cơ quan quyền lực cao nhất quyết định quy mô, nội dung, cơ cấu chi và phân bổ nguồn tài chính cho các mục tiêu quan trọng nhất. Chính phủ có nhiệm vụ quản lý và quyết LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 15 định các khoản chi NSNN. Cơ cấu chi NSNN của các quốc gia và trong từng giai đoạn lịch sử của mỗi quốc gia cũng có sự khác nhau. Điều này nói lên tính đa dạng, phong phú và phức tạp của chi NSNN cũng như công tác kiểm soát chi NSNN qua KBNN trong tiến trình phát triển.

Các khoản chi NSNN phải đáp ứng lợi ích quốc gia, lợi ích toàn dân, lợi ích trước mắt cũng như lợi ích lâu dài. Theo Đặng Văn Du,2010 :“ Chi NSNN là để duy trì và phát triển đất nước. Chi NSNN thường có quy mô lớn, phức tạp, gắn liền với cung cấp hàng hoá dịch vụ đa dạng, do vậy tác động mạnh mẽ đến môi trường tài chính vĩ mô, tác động đến tổng cung, tổng cầu về vốn tiền tệ. Chính vì lẽ đó Nhà nước phải tự giải quyết trước tiên cung và cầu về tài chính cho mình.

Nếu cung và cầu về tài chính của Nhà nước được cân đối thì tổng cung, tổng cầu về hàng hoá, dịch vụ của xã hội sẽ được kiểm soát và bảo đảm ổn định về tiền lương, giá cả, lãi suất, tỷ giá hối đoái và các phạm trù khác thuộc lĩnh vực tiền tệ. Phân loại chi ngân sách Nhà nước: Phân loại các khoản chi NSNN là việc sắp xếp các khoản chi NSNN theo những tiêu thức, tiêu chí nhất định vào các nhóm, các loại chi. Cụ thể như: Theo tính chất các khoản chi: chi NSNN được chia thành chi cho y tế; chi giáo dục; chi phúc lợi; chi quản lý nhà nước; chi đầu tư kinh tế. Theo tính chất pháp lý: chi NSNN được chia thành các khoản chi theo luật định; các khoản chi đã được cam kết; các khoản chi có thể điều chỉnh.

Theo yếu tố các khoản chi: chi NSNN được chia thành chi đầu tư; chi thường xuyên và chi khác, trong đó: Chi đầu tư phát triển bao gồm: chi đầu tư xây dựng các công trình kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội không có khả năng thu hồi vốn; đầu tư và hỗ trợ cho các doanh nghiệp, các tổ chức kinh tế, các tổ chức tài chính của Nhà nước, góp vốn cổ phần, liên doanh vào các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực cần thiết có sự tham gia của Nhà nước theo quy định của pháp luật; chi bổ sung dự trữ nhà nước; chi đầu tư phát triển thuộc các chương trình mục tiêu quốc gia, dự án nhà nước; các khoản chi đầu tư phát triển theo quy định của pháp luật. Chi thường xuyên NSNN bao gồm: chi các hoạt động sự nghiệp giáo dục, đào tạo, dạy nghề, y tế, xã hội, văn hoá thông tin và văn học nghệ thuật, thể dục thể LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 16 thao, khoa học và công nghệ, môi trường, các sự nghiệp xã hội khác; các hoạt động sự nghiệp kinh tế, sự nghiệp giao thông, nông, lâm ngư nghiệp; các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội; hoạt động của cơ quan Nhà nước; hoạt động của Đảng Cộng sản Việt Nam, hoạt động của Uỷ ban Mặt trận tổ quốc Việt Nam, Liên đoàn Lao động Việt Nam, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh; Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Hội Nông dân Việt Nam; trợ giá theo chính sách của Nhà nước; phần chi thường xuyên thuộc các chương trình mục tiêu quốc gia, dự án Nhà nước; thực hiện chế độ đối với người về hưu, mất sức theo quy định của Bộ Luật lao động, hỗ trợ quỹ Bảo hiểm xã hội; thực hiện chính sách đối với thương binh, bệnh binh, liệt sĩ, thân nhân liệt sĩ, gia đình có công với cách mạng và các đối tượng chính sách xã hội khác; chi bổ sung cho ngân sách cấp dưới, chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính; hỗ trợ các tổ chức chính trị xã hội nghề nghiệp, tổ chức xã hội nghề nghiệp, các khoản chi thường xuyên khác theo quy định của pháp luật. Chi khác của NSNN theo Phan Tùng Lâm, 2019 bao gồm: “chi trả nợ gốc và lãi các khoản vay do Chính phủ vay; chi viện trợ của Ngân sách trung ương (NSTW) cho các Chính phủ và tổ chức nước ngoài; chi cho vay của NSTW; chi trả gốc và lãi các khoản huy động để đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng theo quy định của Luật NSNN ”. Khái niệm, mục đích và yêu cầu kiểm soát chi ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước Khái niệm kiểm soát chi ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước: Kiểm soát chi NSNN tại KBNN là quá trình những cơ quan có thẩm quyền thực hiện thẩm định, kiểm tra, kiểm soát các khoản chi NSNN theo các chính sách, chế độ, định mức chi tiêu do Nhà nước quy định và trên cơ sở những nguyên tắc, hình thức và phương pháp quản lý tài chính trong từng giai đoạn, thời kỳ.

Mục đích kiểm soát chi ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước: Tăng cường tính hiệu lực, hiệu quả trong quản lý NSNN, không để nguồn vốn của Nhà nước bị thất thoát, lãng phí hoặc sử dụng sai mục đích; giải quyết hài hoà mối quan hệ về lợi ích kinh tế giữa một bên là Nhà nước với một bên là các chủ thể sử dụng vốn NSNN. Giúp Nhà nước gia tăng được các nguồn lực về tài chính để LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 17 tái đầu tư cho các chương trình phúc lợi xã hội, đồng thời giải quyết các vấn đề của xã hội như: xoá đói giảm nghèo, giải quyết việc làm, thực hiện công bằng xã hội góp phần khắc phục những khiếm khuyết của nền kinh tế thị trường.