Kiểm Soát Chi Ngân Sách Nhà Nước Qua Kho Bạc Nhà Nước Tại Thạch Thất

Khám phá cách kiểm soát chi ngân sách nhà nước qua kho bạc nhà nước Thạch Thất, Hà Nội, đảm bảo hiệu quả và minh bạch trong quản lý tài chính.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hạnh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Xuân Hương
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Kiểm Soát Chi Ngân Sách Nhà Nước Qua Kho Bạc Nhà Nước Tại Thạch Thất
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kiểm Soát Chi Ngân Sách Nhà Nước Tại Thạch Thất

Ngân sách nhà nước (NSNN) đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo hoạt động của bộ máy nhà nước và điều tiết nền kinh tế. Việc kiểm soát chi ngân sách hiệu quả là yếu tố then chốt để tăng cường nguồn lực và tránh lãng phí. Đặc biệt, trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn, việc quản lý chặt chẽ chi tiêu công càng trở nên cấp thiết. Công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua Kho bạc Nhà nước Thạch Thất đã có những bước tiến đáng kể, tuy nhiên vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết. Theo Luật NSNN Số: 83/2015/QH13, NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước. Do đó, việc nghiên cứu và đưa ra các giải pháp nhằm tăng cường kiểm soát chi tại địa phương là vô cùng quan trọng.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của Ngân Sách Nhà Nước

NSNN là phạm trù kinh tế và lịch sử, gắn liền với sự ra đời của Nhà nước và kinh tế hàng hóa - tiền tệ. NSNN là kế hoạch tài chính quốc gia, bao gồm các khoản thu và chi của Nhà nước, được mô tả dưới hình thức cân đối bằng giá trị tiền tệ. NSNN có các đặc điểm chính: gắn với quyền lực nhà nước, tuân thủ luật lệ, và chứa đựng lợi ích công cộng. Theo Luật NSNN, NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước.

1.2. Vai trò của Ngân Sách Nhà Nước trong phát triển kinh tế

NSNN đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các chức năng của Nhà nước và là công cụ kinh tế vĩ mô tác động vào nền kinh tế. NSNN là nguồn lực đầu tư quan trọng, giúp điều chỉnh cơ cấu kinh tế, đảm bảo môi trường kinh doanh lành mạnh và công bằng xã hội. Ngân sách giúp nhà nước thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của mình. Để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ đó nhà nước cần có lực lượng vật chất nhất định, một trong đó là ngân sách nhà nước.

II. Thực Trạng Kiểm Soát Chi Ngân Sách Tại Kho Bạc Thạch Thất

Thực tế cho thấy, công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN qua Kho bạc Nhà nước Thạch Thất vẫn còn nhiều hạn chế. Việc kiểm soát các khoản chi mua sắm, sửa chữa tài sản cố định còn bất cập. Nhiều đơn vị mắc phải các lỗi sai sót trong chứng từ, gây tốn thời gian cho cán bộ kiểm soát. Lực lượng cán bộ kiểm soát chi còn thiếu và chưa đồng đều về trình độ. Trang thiết bị phục vụ công tác còn lạc hậu. Các đơn vị sử dụng ngân sách chưa chủ động sử dụng hiệu quả nguồn vốn, còn tình trạng ký hợp đồng không tuân thủ dự toán. Bên cạnh đó tình hình sử dụng công quỹ còn nhiều lãng phí, tình trạng tuỳ tiện sử dụng NSNN chưa được ngăn chặn triệt để, công tác quản lý NSNN còn bộc lộ nhiều khiếm khuyết cần phải được điều chỉnh.

2.1. Quy trình kiểm soát chi thường xuyên tại Thạch Thất

Quy trình kiểm soát chi tại Kho bạc Nhà nước Thạch Thất bao gồm các bước: tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra tính hợp lệ, hợp pháp của chứng từ, đối chiếu với dự toán được duyệt, và thực hiện thanh toán. Tuy nhiên, quy trình này còn nhiều khâu thủ công, gây chậm trễ và dễ xảy ra sai sót. Trong quá trình kiểm soát chi thường xuyên tại KBNN Thạch Thất còn phát hiện nhiều lỗi không đáng có mà đơn vị mắc phải như chứng từ lập thiếu dấu, chữ ký chủ tài khoản hay kế toán trưởng, chứng từ còn tẩy xoá, sửa chữa, chi sai mục làm cho việc kiểm soát của cán bộ mất nhiều thời gian.

2.2. Các hình thức kiểm soát chi ngân sách hiện nay

Hiện nay, kiểm soát chi được thực hiện thông qua các hình thức như: kiểm soát trước, kiểm soát trong và kiểm soát sau. Tuy nhiên, hình thức kiểm soát trước còn mang tính hình thức, chưa đi sâu vào đánh giá hiệu quả sử dụng vốn. Việc kiểm soát sau còn hạn chế về nguồn lực và thời gian. Việc kiểm soát chi đối với những khoản chi mua sắm, sửa chữa lớn tài sản cố định từ nguồn vốn sự nghiệp (dưới 1 tỷ) còn nhiều bất cập.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Kiểm Soát Chi Tại Thạch Thất

Để nâng cao hiệu quả kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại Kho bạc Nhà nước Thạch Thất, cần có các giải pháp đồng bộ. Cần hoàn thiện cơ chế kiểm soát chi, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao năng lực cán bộ, và tăng cường phối hợp giữa các đơn vị liên quan. Bên cạnh đó, cần có các biện pháp xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm quy định về quản lý và sử dụng NSNN. Xuất phát từ tình hình thực tế tại địa phương tác giả đã chọn nghiên cứu đề tài: “Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước Thạch Thất, TP Hà Nội”.

3.1. Hoàn thiện cơ chế kiểm soát chi và quy trình nghiệp vụ

Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định về kiểm soát chi cho phù hợp với thực tế. Cần xây dựng quy trình nghiệp vụ rõ ràng, minh bạch, và dễ thực hiện. Cần tăng cường phân cấp, ủy quyền, đồng thời tăng cường trách nhiệm giải trình của các đơn vị. Việc kiểm soát chi đối với những khoản chi mua sắm, sửa chữa lớn tài sản cố định từ nguồn vốn sự nghiệp (dưới 1 tỷ) còn nhiều bất cập.

3.2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm soát chi

Cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong tất cả các khâu của quy trình kiểm soát chi. Cần xây dựng hệ thống thông tin quản lý ngân sách đồng bộ, kết nối giữa các đơn vị liên quan. Cần triển khai các dịch vụ công trực tuyến để tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. lực lượng cán bộ trực tiếp làm công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại KBNN Thạch Thất còn thiếu, năng lực trình độ còn hạn chế, chưa đồng đều, nhất là từ khi KBNN Thạch Thất tham gia chương trình TABMIS, một chương trình đỏi hỏi cán bộ phải có trình độ nghiệp vụ cao và kỹ năng tin học cơ bản.

IV. Đánh Giá Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Kiểm Soát Chi Tại Thạch Thất

Công tác kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại Kho bạc Nhà nước Thạch Thất chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khách quan và chủ quan. Các yếu tố khách quan bao gồm: cơ chế chính sách, điều kiện kinh tế - xã hội, và trình độ phát triển của công nghệ thông tin. Các yếu tố chủ quan bao gồm: năng lực cán bộ, cơ sở vật chất, và ý thức chấp hành của các đơn vị sử dụng ngân sách. Bên cạnh đó tình hình sử dụng công quỹ còn nhiều lãng phí, tình trạng tuỳ tiện sử dụng NSNN chưa được ngăn chặn triệt để, công tác quản lý NSNN còn bộc lộ nhiều khiếm khuyết cần phải được điều chỉnh.

4.1. Yếu tố khách quan tác động đến kiểm soát chi

Cơ chế chính sách chưa hoàn thiện, còn nhiều kẽ hở. Điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, ảnh hưởng đến nguồn thu NSNN. Trình độ phát triển của công nghệ thông tin còn hạn chế, gây khó khăn cho việc ứng dụng vào kiểm soát chi. trang thiết bị phục vụ công tác còn thiếu, cũ kỹ, trong khi chương trình thì đòi hỏi máy móc thiết bị phải hiện đại.

4.2. Yếu tố chủ quan ảnh hưởng đến hiệu quả kiểm soát chi

Năng lực cán bộ còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu. Cơ sở vật chất còn thiếu thốn, lạc hậu. Ý thức chấp hành của các đơn vị sử dụng ngân sách còn chưa cao. các đơn vị sử dụng ngân sách còn chưa thật chủ động sử dụng nguồn NSNN cấp một cách hiệu quả, tiết kiệm, còn để tình trạng ký hợp đồng mua sắm hàng hoá dịch vụ với nhà cung cấp bên ngoài không căn cứ vào dự toán được duyệt, không tuân thủ các định mức, chi tiêu quy định.

V. Kiến Nghị Để Tăng Cường Kiểm Soát Chi Ngân Sách Tại Thạch Thất

Để nâng cao hiệu quả kiểm soát chi thường xuyên NSNN tại Kho bạc Nhà nước Thạch Thất, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành. Cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc sử dụng NSNN. Cần xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, đồng thời công khai thông tin về sử dụng NSNN để tạo sự đồng thuận trong xã hội. Bên cạnh đó tình hình sử dụng công quỹ còn nhiều lãng phí, tình trạng tuỳ tiện sử dụng NSNN chưa được ngăn chặn triệt để, công tác quản lý NSNN còn bộc lộ nhiều khiếm khuyết cần phải được điều chỉnh.

5.1. Kiến nghị với Kho bạc Nhà nước Trung Ương

Đề nghị Kho bạc Nhà nước Trung ương sớm ban hành các văn bản hướng dẫn cụ thể về kiểm soát chi, đặc biệt là đối với các khoản chi đặc thù. Đề nghị tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho cán bộ kiểm soát chi. Đề nghị đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại cho các Kho bạc Nhà nước địa phương.

5.2. Kiến nghị với UBND huyện Thạch Thất

Đề nghị UBND huyện Thạch Thất tăng cường chỉ đạo, điều hành công tác quản lý NSNN. Đề nghị tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về NSNN. Đề nghị tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát việc sử dụng NSNN trên địa bàn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ KIỂM SOÁT CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC 1. Cơ sở lý luận về kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua kho bạc 1. Khái quát về ngân sách nhà nước 1. Khái niệm, đặc điểm ngân sách nhà nước a.

Khái niệm NSNN NSNN là phạm trù kinh tế và phạm trù lịch sử. Sự ra đời của Nhà nước và của kinh tế hàng hoá - tiền tệ là những tiền đề cho sự phát sinh, tồn tại và phát triển của NSNN. Cho đến nay, thuật ngữ NSNN được sử dụng phổ biến ở hầu hết các quốc gia trên thế giới. Tuy nhiên, do được nhìn nhận dưới nhiều góc độ khác nhau: pháp lý, kinh tế, xã hội nên khái niệm NSNN chưa thống nhất.

Một số nhà kinh tế Anh cho rằng: NSNN là kế hoạch chi tiêu và tài trợ của chính phủ. Theo một số tác giả, NSNN là dự toán hàng năm về toàn bộ các nguồn tài chính được huy động cho nhà nước và sử dụng các nguồn tài chính đó, nhằm bảo đảm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của nhà nước do Hiến pháp quy định. Luật NSNN Số: 83/2015/QH13 đã xác định: NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước [19]. NSNN có thể hiểu là một kế hoạch tài chính quốc gia bao gồm chủ yếu các khoản thu và chi của Nhà nước được mô tả dưới hình thức cân đối bằng giá trị tiền tệ.

Phần thu thể hiện các nguồn tài chính được huy động vào NSNN; phần chi thể hiện chính sách phân phối các nguồn tài chính đã huy động được để thực hiện mục tiêu KT-XH. NSNN được lập và thực hiện cho 6 một thời gian nhất định, thường là một năm và được Quốc hội phê chuẩn thông qua. Đặc điểm NSNN NSNN có các đặc điểm sau đây: Thứ nhất việc tạo lập và sử dụng quỹ NSNN luôn gắn với quyền lực của nhà nước và việc thực hiện các chức năng của nhà nước. Sự ra đời, tồn tại và phát triển của nhà nước là điều kiện xuất hiện, tồn tại của NSNN.

Ngược lại, NSNN là tiền đề vật chất không thể thiếu để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước. Thứ hai hoạt động thu chi NSNN được thực hiện trên cơ sở những luật lệ do nhà nước quy định. Nhà nước thống nhất quản lý và sử dụng NSNN cho nhu cầu chung của cả nước. Thứ ba, NSNN luôn gắn chặt với sở hữu nhà nước, luôn chứa đựng lợi ích chung, lợi ích công cộng.

Hoạt động thu chi NSNN là sự thể hiện các mặt hoạt động kinh tế - xã hội của nhà nước, là việc xử lý các quan hệ lợi ích trong xã hội khi nhà nước tham gia phân phối các nguồn tài chính quốc gia. Lợi ích của nhà nước (đại diện cho lợi ích chung của quốc gia) thể hiện cả trong phân phối thu nhập của doanh nghiệp, của dân cư, phân phối GDP, GNP và cả trong phân bổ các nguồn lực tài chính cho các mục tiêu kinh tế - xã hội, an ninh - quốc phòng của quốc gia [13]. Vai trò của ngân sách nhà nước Có thể nhìn nhận vai trò của ngân sách nhà nước trên hai phương diện: Một là ngân sách giúp nhà nước thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của mình. Để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ đó nhà nước cần có lực lượng vật chất nhất định, một trong đó là ngân sách nhà nước.

Hai là, ngân sách là một công cụ kinh tế vĩ mô quan trọng tác động vào nền kinh tế. Ngân sách là nguồn lực đầu tư quan trọng giúp cho nền kinh tế phát triển, điều chỉnh cơ cấu kinh tế; đảm bảo môi trường kinh doanh lành 7 mạnh, bảo đảm tính công bằng và hiệu quả kinh tế - xã hội [13]. Chu trình quản lý chi ngân sách nhà nước Chu trình quản lý chi ngân sách hay còn gọi là qui trình chi ngân sách dùng để chỉ toàn bộ hoạt động của một năm tài chính kể từ khi bắt đầu hình thành cho tới khi kết thúc chuyển sang năm ngân sách mới. Các hoạt động trong một chu trình chi ngân sách bao gồm: - Lập dự toán chi ngân sách, phê duyệt và giao dự toán chi ngân sách nhà nước; - Chấp hành/thực hiện chi ngân sách nhà nước; - Quyết toán chi ngân sách nhà nước.

Thời gian của một chu trình chi ngân sách (tính từ lúc lập dự toán cho đến khi quyết toán ngân sách) không trùng với năm tài chính và dài hơn thời gian của một năm tài chính. Xét về mặt nội dung, trong một năm tài chính cũng đồng thời diễn ra cả ba khâu: quyết toán chi ngân sách năm trước, chấp hành chi ngân sách năm nay, dự toán chi ngân sách năm sau. * Lập dự toán chi ngân sách Lập dự toán chi ngân sách là công việc khởi đầu có ý nghĩa quyết định đến toàn bộ các khâu của chu trình quản lí chi ngân sách. Lập dự toán chi ngân sách thực chất là lập kế hoạch (dự toán) các khoản chi của ngân sách trong một năm tài chính (hoặc trong giai đoạn ngân sách dự kiến).

Kết quả của khâu này là dự toán chi ngân sách được các cấp có thẩm quyền quyết định. Lập dự toán chi ngân sách cần phải dựa vào các chỉ tiêu của kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của nhà nước trong niên độ kế hoạch và dựa vào hệ thống các chính sách, chế độ, tiêu chuẩn định mức chi của ngân sách nhà nước. * Chấp hành chi ngân sách Đây là khâu tiếp theo khâu lập chi ngân sách. Đó chính là quá trình sử dụng tổng hợp các biện pháp kinh tế tài chính và hành chính nhằm biến các chỉ tiêu chi ghi trong kế hoạch ngân sách nhà nước năm trở thành hiện thực.

8 Việc chấp hành chi ngân sách nhà nước có mục tiêu là biến các chỉ tiêu chi ghi trong kế hoạch ngân sách năm từ khả năng, dự kiến thành hiện thực. Từ đó, góp phần thực hiện các chỉ tiêu của kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của nhà nước. * Quyết toán chi ngân sách Quyết toán chi ngân sách nhà nước là khâu cuối cùng của một chu trình chi ngân sách. Mục đích là nhằm đánh giá toàn bộ kết quả hoạt động của chi ngân sách nhà nước, từ đó rút ra ưu, nhược điểm và bài học kinh nghiệm.

Quyết toán chi ngân sách nhà nước thường được thực hiện theo phương pháp lập từ cơ sở, tổng hợp từ dưới lên để bảo đảm tính hệ thống. Quyết toán chi ngân sách nhà nước phải bảo đảm tính chính xác, trung thực và kịp thời để từ đó có thể rút ra những kinh nghiệm trong công tác quản lí và điều hành chi ngân sách nhà nước. Chi thường xuyên ngân sách nhà nước 1. Khái niệm chi thường xuyên ngân sách nhà nước Chi thường xuyên NSNN là quá trình phân phối, sử dụng nguồn lực tài chính của Nhà nước nhằm trang trải những nhu cầu của các cơ quan Nhà nước, các tổ chức chính trị xã hội thuộc khu vực công, qua đó thực hiện nghĩa vụ quản lý Nhà nước ở các hoạt động sự nghiệp kinh tế, giáo dục và đào tạo, y tế, xã hội, văn hoá thông tin, thể dục thể thao, khoa học và công nghệ môi trường và các hoạt động sự nghiệp khác [19].

Chi thường xuyên NSNN bao gồm: Chi đảm bảo kinh phí cho các hoạt động sự nghiệp giáo dục - đào tạo, y tế, xã hội, văn hóa thông tin, văn học nghệ thuật, thể dục thể thao, khoa học và công nghệ, các sự nghiệp xã hội khác; quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội; hoạt động của các cơ quan nhà nước; hoạt động của Đảng Cộng sản Việt Nam; các đoàn thể; trợ giá theo chính sách của Nhà nước; cho các chương trình mục tiêu quốc gia; trợ cấp cho các đối tượng chính sách xã hội và các khoản chi thường xuyên khác. Vai trò của chi thường xuyên ngân sách Nhà nước Chi thường xuyên NSNN có vai trò rất quan trọng. Vai trò đó thể hiện trên các mặt cụ thể như sau: Thứ nhất, chi thường xuyên có tác động trực tiếp đến việc thực hiện các chức năng của Nhà nước về quản lý kinh tế, xã hội, là một trong những nhân tố có ý nghĩa quyết định đến chất lượng, hiệu quả của bộ máy quản lý nhà nước. Thứ hai, chi thường xuyên là công cụ để Nhà nước thực hiện mục tiêu ổn định và điều chỉnh thu nhập, hỗ trợ người nghèo, gia đình chính sách, thực hiện các chính sách xã hội.

góp phần thực hiện mục tiêu công bằng xã hội. Thứ ba, thông qua chi thường xuyên, Nhà nước thực hiện điều tiết, điều chỉnh thị trường để thực hiện các mục tiêu của Nhà nước. Nói cách khác, chi thường xuyên được xem là một trong những công cụ kích thích phát triển và điều tiết vĩ mô nền kinh tế. Thứ tư, chi thường xuyên là công cụ ổn định chính trị, xã hội, quốc phòng, an ninh.

Thông qua chi thường xuyên, Nhà nước thực hiện các chính sách xã hội, đảm bảo ổn định, an toàn xã hội và phát triển KT - XH trên các lĩnh vực: giáo dục, đào tạo, y tế, xã hội, văn hóa thông tin, văn học nghệ thuật, thể dục thể thao, khoa học và công nghệ, các sự nghiệp xã hội khác; quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội; hoạt động của các cơ quan nhà nước; hoạt động của Đảng Cộng sản Việt Nam; các đoàn thể và các khoản chi thường xuyên khác. Chi thường xuyên NSNN giữ vai trò chủ đạo, đảm bảo thực hiện các nhiệm vụ chiến lược, quan trọng của quốc gia cũng như của các địa phương. Đảm bảo cơ sở ổn định và phát triển KT - XH trên các lĩnh vực: giáo dục, đào tạo, y tế, xã hội, văn hóa thông tin, văn học nghệ thuật, thể dục thể thao, khoa học và công nghệ, các sự nghiệp xã hội khác; quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội; hoạt động của các cơ quan nhà nước; hoạt động của Đảng Cộng sản Việt Nam; các đoàn thể; trợ giá theo chính sách của Nhà nước; cho 10 các chương trình mục tiêu quốc gia; trợ cấp cho các đối tượng chính sách xã hội và các khoản chi thường xuyên khác, các chính sách xã hội quan trọng, điều phối hoạt động kinh tế vĩ mô của đất nước, bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại.