Chương 1: Một số van đề lý luận chung và quy đính của pháp luật về khối tổ vụ án hình sự theo yêu cầu cia bi hại. Chương 2- Thực tiễn thí hành pháp luật về khối tổ vụ án hình sự theo yên cầu của bi hại tại tỉnh Ha Giang va giải pháp nâng cao hiệu quả. MOT SỐ VAN DE LÝ LUẬN CHUNG VÀ QUY ĐỊNH CUA PHÁP LUẬT VE KHỞI TÓ VỤ ÁN HÌNH SỰ THEO YÊU CAU CỦA BỊHẠI 111. Khái niệm khởi tố vụ án hình sự theo yêu cầu của bị hại.
* Khái niệm khởi tố vụ ân hành sự: Để hiểu được khái niệm “Khởi tổ vụ an hình sự theo yêu cầu của người bi hai", trước tiên ta cần phải làm rổ khái niệm "Khối tổ vụ án hình sự” Trong khoa học luật tổ tụng hình sự, có nhiều cách hiểu khác nhau vẻ. khối tổ vụ án hình sự. Theo từ điển Luật học. “Khới 16 vụ án hình sự là một giai đoạn độc lập, mỡ đầu các hoạt đồng điều tra.
Trong giai đoạn này, cơ quan có thẩm quyén khởi tổ tiễn hành các hoạt động a xác dinh dấu luệu cia tội pham”. Quan điểm này đã khẳng định được vị trí khởi đầu trong hoạt đông tổ tụng của giai đoạn khởi tổ vụ án hình sự. Theo tác giả Lê Xuân Lục, “khởi 16 vụ dn hình sực là một giai doan quan trong trong tim tục tô tung hình sự với vai trò là tiền đồ cho các giai đoạn tổ tung tiếp theo. Trong giai đoạn này, các cơ quan có thẩm quyền tiễn hành tổ tụng dua vào các quy dinh của BLTTHS để xác định có hay không có dấu "hiệu tội pham dé đưa ra quyết din Rhỏi tỔ vụ dn hình sự hoặc quyết đinh không khôi tổ vụ án hình sue’? Theo Giáo trình Luật tổ tụng hình sự - Trường Đại học luật Ha Nội “Khởi tổ vụ án hình sự là giai đoạn mỡ đầu của tô tung hình sự trong đó co quan có thẫm quyên xác định sự vic có hay Riông dấu hiệu tôi phaơm để quyết định khởi tố hoặc quyết định không khởi tỗ vụ án hình su?’ 6 khải niệm này, KTVA hình sự không chỉ đừng lại là giai đoạn mỡ đâu trong quá trình tổ tụng, mà còn phản ánh đây di và rõ rang hon ban chất pháp lý, nhiệm.
` Viên bọc thấp ý — Bộ Tephip 2009), Từ đối Lý lọc, Neb Trpbjp, Hi N53, 249 >8 Xuân Lue 023), Boời diện gy inh của BETES nấm 2019 8c cử Mới tà sự tp đ «học G0, lổ ` Tường Đại học Luật Hà Nội 2011), Giáo ind Tu ng lò sự Tết New, Nob Công nn đần, am vụ của KTVA, xác định rõ có hay không có dẫu hiệu tôi pham để khởi tổ hoặc không khởi tổ, bão dam không có một tội pham nào không bị phát hiện, không một người vô tôi nào bi truy cứu TNHS oan. Dit khái niêm khối tô vu án hình sư được diễn đạt theo nhiều cách khác, nhau, nhưng đều có sự thông nhất. coi khỏi tổ vụ án hình sự là giai đoạn mỡ đầu của tổ tung hình sự, cỏ vai trò làm căn cứ pháp lý cho các giai đoạn tiếp theo. Mục tiêu của khối tố vụ án hình sự lé xác định các dấu hiệu của tối phạm, bão đầm phát hiện nhanh chóng mọi hành vi phạm tôi.
Từ những quan điểm trên, có thể xác định những đặc điểm cơ bản của khối tổ vụ án hình sự như sau - Khối tổ vụ án hình sự là giai đoạn đầu tiên của hoạt động tổ tung ~ Trong giai đoạn khởi tổ vụ án hình sự, cơ quan tién hành tố tụng có thấm quyển sẽ thực hiện việc xác định hiệu tội phạm để khởi tổ vụ án. Việc khối tô chỉ được thực hiện khi co quan tiễn hành tổ tụng định có sự việc xảy a va sử việc đó có dấu hiệu phạm tối - Hậu quả pháp lý của giai đoạn khỏi tổ hinh sự la văn bản tổ tụng được thể hiện bằng Quyết định Khai tổ vụ án hình sự hoặc Quyết định không khỏi ố vụ án hình sự. * Khải niệm bị hai Người bi hại được hiểu là con người cụ thể trong xã hội, chịu sự tác động tiêu cực của sự việc, hành vi hoặc bat kỳ sự tác động nâo khác dẫn dén những, thiệt thoi, mat mát hay tôn thương cho chính họ.“ Bi hại là một trong những người tham gia tổ tung theo quy định của BLTTHS Theo khoản 1 Điều 62 BLTTHS năm 2015, “bi hai là cá nhiên trực tiếp bị thiệt hại về thé chất, tinh thân, tài sản, hoặc là cơ quan, tổ chute bị thiệt hat về tat sản, nụ tin do tôi phan gập ra hoặc de doa gây ra”. So với những người tham gia tổ tụng khác, bi hại là đối tương bị xâm pham trực tiép quyền “1ã Tên Châu 2007), “Người bị mong tổ ng lồn si, Tap chin học tháp ý, (01), 38 a và lợi ich; ho phãi chịu hêu quả năng né nhất và thiệt thoi nhất.
Người thiệt hại về thé chất, tinh than, tài sẵn do tôi phạm gây ra chỉ được coi là người bi ‘hai trong TTHS khi được cơ quan có thẩm quyển công nhận thông qua việc triệu tập họ đến khai bao với tư cách bi hai Theo tác gia Nguyễn Đức Thai, “Người bi hại là cá nhân bị hành vi phạm tôi trực tiếp tác động, gập ra các thiệt hại cụ thé và xác định được về thé chất, tinh thân, tài sản. các quyôi và lợi ich hop pháp khde được pháp Tuật quy định "Ê Tir những phân tích trên, có thể hiểu: Bị hai la cá nhân trực tiếp bị thiệt hại về thé chat, tinh thân, tài sản hoặc là cơ quan, tổ chức bi thiết hai về tai sản, uy tín do tôi pham gây ra hoặc de doa gây ra; được cơ quan tiền hành tổ tụng công nhận và triệu tập tham gia tổ tụng” Giống với những người tham gia tổ tung khác, quyển va lợi ích hợp pháp của bi hại được pháp luật tổ tung hình sư ghi nhận, bão vệ hiện. Đây là nguyên tắc, tư tưởng xuyên suốt vẻ bao dim quyển cơn người, quyển công dân được quy định từ Hiền pháp 2013 cho đến BLHS năm 2015, BLTTHS năm 2015 cũng như các văn bản pháp luật khác. Song bên canh những quyền.
lợi và nghĩa va được BLTTHS ghi nhân, bi hạnh còn quyên yêu câu Khối tổ Vụ án ~ quyển thực hiện trên phương diện tự bảo về của bị hai, một đặc quyển. ma các đối tượng tham gia tố tụng khác không được ghi nhân. * Rhái niệm khỏi tổ vụ án hình sự theo yêu cầu của bi lại. Quy định vẻ khi tô vụ án hình sư theo yêu câu của bi hai chỉ được đất ra trong một số trường hợp riêng biết, đó la các trường hợp hành vi phạm tôi xâm hai đến tính mang, sức khöe, danh dự, nhân phẩm của bị hai ma tinh chất nguy hiểm cho xã hội ở mức độ ít nghiêm trong, Việc khởi tố vụ án hình sự trong trường hợp này phải được thực hiện theo trình tự, thủ tục chặt chế quy.
định trong BLTTHS Nggấn Đức Thái G015) 3Öới on lồn sự tron bi tổng hhh sự Việt Nam, Ln én Tn TL "học, Đường Đạthọc Loật Tinh thê Bộ Chí Mink v 33 Ế ˆ Ngyễn Thanh Hio C021), Di trụ co hind su theo vầu cầu li lợi và Dun Hà lệnh vi tt Đin “ển tuần vẫn thạc sĩ Luật hoc, Tường Đại học Lait Hà Nội,. 'Về ban chất khởi tổ vụ án hình sự theo yêu cầu của bị hại vẫn là khối tô vụ án hình sự, mang đẩy đủ những đặc điểm của khối tối vụ án hình sự Tuy nhiền sự đặc biết hon của quy định việc khỏi tổ vụ án hình sự theo yêu cầu của bị hai so với thông thường được thể hiện qua các nội dung sau: Thứ nhất, khối tô vu án hình sự theo yêu câu của bị hại là quyền đặc thủ của bi hai, không có người tham gia tô tung nào khác được pháp luất tổ tung hình sự cho phép có quyển yêu cầu khởi tổ như bị hại Thứ hai, việc khối tố vụ án theo yêu cầu của bị hại giới hạn trong phạm vi tôi phạm nhất định ~ đó là những trường hop phạm tội xâm phạm đến thể chất, tinh thân, tai sin, uy tin của bị hai nhưng có mức độ nguy hiểm cho xã hội không cao Thứ ba Khéi tổ vụ án hình sự theo yêu cầu của bị hại phụ thuộc vao ý chí của bi hai. Đây la điều kiến bất buộc phải có trước khi khởi tố vụ án hình sự. Cơ quan tiền hảnh tổ tụng chỉ được khởi tổ vụ án hình sự trong trường hợp.
này khi có yêu câu của bi hai (hoặc đại điên hợp pháp của bi hại) Có thể nói khối tô vụ án hình sự theo yêu câu của bi hai là trường hop đại diện hợp pháp của bị hại lả người đưới 18 tuổi, người có nhược điểm về. thể chất, tinh thân hoặc đã chết và chỉ được thực hiện đổi với trường hop phạm tội xâm phạm đến thé chat, tinh than, tải san, uy tin của bị hại nhưng có ‘aide Gg gy, kiến chu SX bặi Khitg Gaal Ve hed M YG Sũ bin Sỹ nod chấm đứt khởi tổ vu án hình sự hoan toàn phụ thuộc vào ý chỉ của bi hai hoặc đại điện hợp pháp của ho.” Tir những phân tích trên, cóthể hiểu khái niệm Khối té vụ án hình sw theo yêu cầu của bi hại như sau: “KHới \ đm hình sự theo yêu cầu của bt "ạt là trường hop ma đo tinh chất của vụ ám và vì lợi ích của người bt hại, cơ quan có thẩm quyền không được hey quy đinh khối tổ vụ ân mà việc khỏi tổ 'Nggẫn Thanh Tang (2019), hổi tổ án Đồ eo vc ci va húc nẾn tr thành phổ Hà (Nes Eoin win hac sĩ Luật bóc, Trường Đại học Luật Hà NG, 17 wo vụ án chỉ được thực hiên kit có yêu cẩu của người bt hat hoặc đại diện hop phi cũa bị hat nễu bị hai là người dưới 18 tuổi, người cô nhược điểm về thé chất, tinh thần, hoặc người đã chất. Ý nghĩa của khởi tố vụ án hình sự theo yêu cầu của bị hại Khai tô vụ án hình sự theo yêu câu của bi hai là một trường hop đặc biệt trong tổ tụng hình sự bởi việc khỏi tổ chi được tiền hành khi có yêu cầu cia người bị hại. Chính vi vay, ngoài những ý ngiấa riêng, nó còn mang những ý nghĩa của giai đoạn khối tổ vụ én hình sự nói chung, Về mặt chỉnh trị - xã hôi.
Khởi tô vụ án hình sự nói chung va khởi tổ vụ.