CHƯƠNG I KHỞI SỰ KINH DOANH 8 1. KINH DOANH LÀ GÌ? Kinh doanh là việc một cá nhân hoặc một nhóm người thực hiện việc sản xuất hoặc mua hàng hóa và dịch vụ để bán cho khách hàng với mục đích tạo ra lợi nhuận. Nói cách khác, kinh doanh là việc thực hiện liên tục một hoặc một số công đoạn của quá trình đầu tư từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lời. CÁC LOẠI HÌNH KINH DOANH Kinh doanh Kinh doanh thương mại dịch vụ Là hoạt động mua hàng hoá từ Là hình thức kinh doanh không tạo ra sản phẩm người bán buôn hoặc người sản hữu hình.
Chính vì vậy, bản chất của loại hình kinh xuất đem bán cho khách hàng doanh này rất khác so với các loại hình kinh doanh hoặc những người kinh doanh khác. Một số lĩnh vực kinh doanh dịch vụ như tư khác. vấn, chăm sóc sức khỏe, giáo dục, sửa chữa thiết bị,…Trong mọi trường hợp, người bán cung cấp dịch vụ chứ không có một sản phẩm hữu hình nào. Kinh doanh sản xuất (phi nông nghiệp) Kinh doanh nông, lâm, ngư nghiệp Là các hoạt động sản xuất không gắn với nông nghiệp.
Nghề phi Là hoạt động kinh doanh sản xuất, nuôi trồng, nông nghiệp có thể là những đánh bắt. Doanh nghiệp kinh doanh nông lâm, nghề thủ công đan lát, sản xuất ngư nghiệp có thể là một nông trang trồng lúa, đồ gỗ, thêu ren, cơ khí, … phục vụ trồng rừng, trang trại gia cầm, thủy hải sản. sản xuất và đời sống của cư dân. HAI QUAN NIỆM VỀ KINH DOANH Quan niệm 1 Quan niệm 2 Là hoạt động mua hàng hoá Kinh doanh là tổ chức sản từ người bán buôn hoặc người xuất và bán hàng, vừa làm sản xuất đem bán cho khách ra sản phẩm vừa tiêu thụ sản hàng hoặc những người kinh phẩm.
Đây là kiểu kinh doanh doanh khác. hiện đại, gắn với công nghiệp và thương mại. KHÁC BIỆT CƠ BẢN CỦA NGƯỜI KINH DOANH SO VỚI NGƯỜI LÀM NGHỀ KHÁC Người kinh doanh là người lao động ĐẶC BIỆT, sản phẩm chủ yếu là những quyết định, quyết sách đúng đắn và kịp thời một cách độc lập, tự chịu trách nhiệm với hành vi của mình. Người kinh doanh có cách nhìn nhận, quan sát, đánh giá mọi sự việc, hiện tượng theo cách riêng của mình và đều hướng tới việc tìm kiếm lợi nhuận Người kinh doanh có cách tư duy và phát triển ý tưởng không theo cách tư duy logic thông thường mà cần có thêm tính sáng tạo và mạo hiểm.
CHUẨN BỊ KẾ HOẠCH KINH DOANH Trước khi lựa chọn khởi sự kinh doanh, người khởi sự cần có kế hoạch để việc kinh doanh hoạt động hiệu quả và tránh được những rủi ro, thiệt hại. Một số kế hoạch cần chuẩn bị bao gồm: Kế hoạch Kế hoạch Kế hoạch Kế hoạch sản xuất tài chính nhân sự Marketing kinh doanh 11 6. Ý TƯỞNG KINH DOANH Các yếu tố cần có của một ý tưởng kinh doanh tốt: Mới, độc, lạ Có thị trường tiêu thụ Khả thi Mang lại hiệu quả kinh tế cho bản Áp dụng công nghệ mới thân và xã hội Chi phí đầu tư ban đầu không quá cao Phát triển bền vững Cách tìm ý tưởng kinh doanh Để có những ý tưởng kinh doanh mới lạ, cần tìm ra được những khó khăn mà mọi người xung quanh và ngay cả chính chúng ta đang gặp phải. Những khó khăn mà chính chúng ta đang gặp phải trong công việc và cuộc sống.
12 Một số cách thức có thể áp dụng tìm ra ý tưởng kinh doanh độc đáo. Lồng ghép, kết hợp: Ví dụ: Radio + Cassette = Radio Cassette Ghép hai sản phẩm với nhau để tạo ra sản phẩm mới. Giải quyết vấn đề: Ví dụ 1: Bút chì ngày xưa có thân hình Phát hiện những vấn đề, bất tròn khiến nó hay bị lăn, rơi tiện trong đời sống hàng xuống làm gãy đầu bút chì. Do ngày và tìm cách giải quyết.
đó, người ta đã làm thân bút chì hình lục giác để khắc phục Thực hành: Hãy tình trạng trên. viết xuốngýtưởng kinh doanh bạn muốn thực hiện Ví dụ 2: Balo thú cùng ra đời để giải sau khi áp dụng quyết vấn đề vận chuyển thú các cách thức nêu cùng an toàn, thuận tiện và dễ trên. Vấn đề bạn đang quan tâm hiện nay là gì? Giải pháp của bạn với vấn đề đó? 13 7. QUY TẮC KHỞI SỰ KINH DOANH THÀNH CÔNG 6 ĐỪNG 3 PHẢI 4 NÊN Đừng đánh mất thứ đang Phát triển từ thấp đến cao Nghĩ lớn - Làm nhỏ - Bắt có sẵn đầu ngay Đừng lo cơ hội không đến Đặt ra rủi ro cao nhất Suy nghị có logic- Áp dụng với mình các quy luật Đừng hưởng lợi một mình: Kỷ luật với chính bản thân Xác định mục đích cuộc đời, Hãy chia sẻ và hợp tác mình kiên trì phấn đấu Đừng liều đầu tư khi: Chưa Tìm bạn đồng hành, tìm nghiên cứu kỹ; chưa có phản thầy để học biện tốt Đừng gian dối, vi phạm pháp luật Đừng coi thường đạo đức, văn hóa, sự giao lưu.
NHƯNG LÝ DO KHIẾN CHỦ DOANH NGHIỆP THẤT BẠI Quản lý tiền mặt và các khoản tín dụng kém: Cho phép khách hàng mua và trả chậm mà không kiểm tra khả năng thanh toán của họ và không có biện pháp thu tiền hợp lý. 14 Quá nhiều vốn đọng dưới dạng tài sản: Quá nhiều hàng lưu kho, thiết bị và xe cộ mà lại không đủ tiền mặt để chi trả cho nhu cầu hoạt động hàng ngày. Quản lý hàng lưu kho kém: Trong kho còn tồn đọng quá nhiều loại hàng không đem ra bán hoặc trưng bày được. Các vấn đề về tiếp thị: Không thể thu hút khách hàng vì quảng nghèo nàn, chất lượng hàng kém, dịch vụ kém và cách trưng bày sản phẩm kém hấp dẫn.
Địa điểm kinh doanh: Vị trí không thuận tiện (ví dụ: quá xa, hay khó tìm) Tai họa: Mất mát do thiên tai, cháy nổ, hoặc tai họa trong khi người quản lý chưa mua bảo hiểm cho doanh nghiệp. Có gian lận trong sản xuất kinh doanh: Nhân viên ăn trộm tiền hoặc hàng hóa của doanh nghiệp. Chi phí tốn kém: Không kiểm soát tốt các chi phí như chi phí đi lại, điện nước, điện thoại, mặt bằng,… Chủ doanh nghiệp không tận tâm, tận lực với doanh nghiệp 15 4. ĐIỀU GÌ GIÚP DOANH NGHIỆP NHỎ THÀNH CÔNG? Đối với mô hình Đối với mô hình kinh doanh thương mại: kinh doanh dịch vụ: Địa điểm và hình thức đẹp Cung cấp dịch vụ đúng lúc Phương pháp, chiến lược bán Chất lượng dịch vụ cao hàng lớn Vị trí thuận lợi Phong phú loại hàng hóa Thỏa mãn khách hàng Giá cả phải chăng Giá cả hợp lý Lượng hàng lưu kho hợp lý Dịch vụ sau bán hàng tốt Tôn trọng khách hàng và chăm sóc khách hàng tốt Đối với mô hình Đối với mô hình kinh doanh sản xuất kinh doanh nông, lâm, ngư (phi nông nghiệp): nghiệp: Sản xuất hiệu quả Sử dụng hiệu quả đất đai và nguồn nước Bố trí nhà xưởng hợp lý Bán các sản phẩm tươi sống Cung cấp nguyên vật liệu hiệu quả Chi phí sản xuất thấp Năng suất cao Thay thế, bổ sung những nguồn đã sử dụng Chất lượng sản phẩm cao Chi phí vận chuyển đến thị trường hợp lý Ít thất thoát Bảo tồn đất đai, nguồn nước 16 17 CHƯƠNG II LẬP KẾ HOẠCH SẢN XUẤT KINH DOANH 18 1.
KẾ HOẠCH SẢN XUẤT KINH DOANH LÀ GÌ? Kế hoạch sản xuất kinh doanh là kế hoạch chi tiết mô tả quá trình kinh doanh, định hướng thực hiện công việc sản xuất kinh doanh trong một khoảng thời gian nhất định. Đây là cơ sở để đánh giá việc kinh doanh đạt hiệu quả như thế nào và có triển vọng phát triển trong tương lai hay không. TẠI SAO CẦN LẬP KẾ HOẠCH SẢN XUẤT KINH DOANH? Kế hoạch sản xuất kinh doanh Giảm thiểu các hoạt động trùng giúp cho chủ doanh nghiệp phối lặp và tránh lãng phí trong việc hợp và sử dụng các nguồn lực hiện sản xuất kinh doanh. có một cách có hiệu quả hơn.
Giúp gia tăng sự ổn định trong Tạo điều kiện cho việc kiểm tra, hoạt động sản xuất kinh doanh đánh giá đạt hiệu quả hơn. của doanh nghiệp. CÁC CĂN CỨ ĐỂ LẬP KẾ HOẠCH SẢN XUẤT KINH DOANH Kế hoạch sản xuất kinh doanh Giảm thiểu các hoạt động trùng giúp cho chủ doanh nghiệp phối lặp và tránh lãng phí trong việc hợp và sử dụng các nguồn lực hiện sản xuất kinh doanh. có một cách có hiệu quả hơn.
Giúp gia tăng sự ổn định trong Tạo điều kiện cho việc kiểm tra, hoạt động sản xuất kinh doanh đánh giá đạt hiệu quả hơn. của doanh nghiệp. MỤC TIÊU VÀ CÁC BƯỚC XÂY DỰNG KẾ HOẠCH SẢN XUẤT KINH DOANH Mục tiêu Xác định các vấn đề, phân tích nguyên nhân, tìm kiếm cơ hội để cải thiện hiệu quả kinh doanh. Các bước thực hiện Liệt kê danh mục các vấn đề Phân tích các cây vấn đề Xác lập cây mục tiêu Lựa chọn phương án ưu tiên: Sắp xếp thứ tự ưu tiên.
20 Bước 1: Xây dựng cây vấn đề CÂY VẤN ĐỀ LÀ GÌ ? Cây vấn đề là công cụ phân tích (dưới dạng sơ đồ hình cây) nhằm phát hiện, phân loại, xếp hạng các vấn đề cốt lõi, các nguyên nhân gốc rễ và các quan hệ nhân quả. SƠ ĐỒ HÌNH CÂY HẬU QUẢ VẤN ĐỀ NGUYÊN NHÂN TRỰC TIẾP 1 NGUYÊN NHÂN TRỰC TIẾP 2 NGUYÊN NHÂN TRỰC TIẾP 3 NGUYÊN NGUYÊN NGUYÊN NGUYÊN NGUYÊN NGUYÊN NGUYÊN NHÂN NHÂN NHÂN NHÂN NHÂN NHÂN NHÂN SÂU XA 1 NGUYÊN NHÂN GỐC RỄ NGUYÊN NHÂN GỐC RỄ NGUYÊN NHÂN GỐC RỄ NGUYÊN NHÂN GỐC RỄ NGUYÊN NHÂN GỐC RỄ NGUYÊN NHÂN GỐC RỄ NGUYÊN NHÂN GỐC RỄ NGUYÊN NHÂN GỐC RỄ NGUYÊN NHÂN GỐC RỄ NGUYÊN NHÂN GỐC RỄ NGUYÊN NHÂN GỐC RỄ NGUYÊN NHÂN GỐC RỄ NGUYÊN NHÂN GỐC RỄ NGUYÊN NHÂN GỐC RỄ NGUYÊN NHÂN GỐC RỄ 21 Ví dụ: CÂY VẤN ĐỀ THU NHẬP TỪ CÂY LÚA CÒN THẤP HẬU QUẢ NĂNG SUẤT THẤP SẢN LƯỢNG THẤP GIÁ BÁN THẤP Giống thoái hóa Diện tích ít Thiếu thông tin thị trường Đất bạc màu Luân canh ít Chất lượng thấp Thủy lợi kém ĐẤT CANH TÁC ÍT Chậm chuyển đổi cơ cấu sản xuất DÂN SỐ CAO NGẠI THAY ĐỔI TƯ DUY CHƯA ĐIỀU HÒA ĐẤT TRONG SẢN XUẤT CÂY VẤN ĐỀ CHƯA CÓ MÔ HÌNH THÍ ĐIỂM NGUYÊN NHÂN KỸ THUẬT CANH TÁC KÉM DÙNG CÂY VẤN ĐỀ ĐỂ LÀM GÌ? Phát hiện các cấp độ vấn đề cần giải quyết. Xác định các vấn đề trọng tâm cần tập trung thảo luận Tìm ra được các nguyên nhân sâu xa gây trở ngại cho quá trình phát triển của địa phương. Xác định phương hướng giải quyết.