Khóa luận tốt nghiệp kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên công nghệ và thương mại hoàng nam

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại công ty trách nhiệm hữu hạn một, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Phan Thị Kim Nguyên
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Ngọc Thủy
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế Toán Doanh Thu Và Xác Định Kết Quả Kinh Doanh Tại Công Ty Trách Nhiệm Hữu Hạn Một Thành Viên Công Nghệ Và Thương Mại Hoàng Nam
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, BIỂU, LƯU ĐỒ
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
• Lí do chọn đề tài
• Mục tiêu nghiên cứu
• Đối tượng nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Kết cấu đề tài
• PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Những vấn đề chung về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh
• 1.1.1. Khái niệm về doanh thu và kết quả kinh doanh
• 1.1.2. Nhiệm vụ của công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp
• 1.1.3. Ý nghĩa của kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh
• 1.2. Nội dung về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh
• 1.2.1. Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
• 1.2.1.1. Điều kiện ghi nhận doanh thu
• 1.2.1.2. Chứng từ và tài khoản sử dụng
• 1.2.1.3. Phương thức hạch toán
• 1.2.2. Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu
• 1.2.2.1. Chứng từ và tài khoản sử dụng
• 1.2.2.2. Phương thức hạch toán
• 1.2.3. Kế toán doanh thu hoạt động tài chính
• 1.2.3.1. Chứng từ và tài khoản sử dụng
• 1.2.3.2. Phương thức hạch toán
• 1.2.4. Kế toán xác định giá vốn hàng bán
• 1.2.4.1. Phương pháp xác định giá vốn hàng bán
• 1.2.4.2. Chứng từ và tài khoản sử dụng
• 1.2.4.3. Phương thức hạch toán
• 1.2.5. Kế toán chi phí tài chính
• 1.2.5.1. Chứng từ và tài khoản sử dụng
• 1.2.5.2. Phương thức hạch toán
• 1.2.6. Kế toán chi phí quản lý kinh doanh
• 1.2.6.1. Chứng từ và tài khoản sử dụng
• 1.2.6.2. Phương thức hạch toán
• 1.2.7. Kế toán thu nhập khác
• 1.2.7.1. Chứng từ và tài khoản sử dụng
• 1.2.7.2. Phương thức hạch toán
• 1.2.8. Kế toán chi phí khác
• 1.2.8.1. Chứng từ và tài khoản sử dụng
• 1.2.8.2. Phương thức hạch toán
• 1.2.9. Kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp
• 1.2.9.1. Cách tính thuế TNDN
• 1.2.9.2. Chứng từ và tài khoản sử dụng
• 1.2.9.3. Phương thức hạch toán
• 1.2.10. Kế toán xác định kết quả kinh doanh
• 1.2.10.1. Chứng từ và tài khoản sử dụng
• 1.2.10.2. Phương thức hạch toán
• 1.2.10.3. Hình thức ghi sổ kế toán
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH THU VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH MTV CÔNG NGHỆ VÀ THƯƠNG MẠI HOÀNG NAM
• 2.1. Giới thiệu về công ty TNHH MTV Công nghệ và Thương mại Hoàng Nam
• 2.1.1. Khái quát chung về Công ty
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý
• 2.1.3. Tổ chức công tác kế toán
• 2.1.3.1. Tổ chức bộ máy kế toán
• 2.1.3.2. Tổ chức vận dụng chế độ kế toán
• 2.1.3.3. Tổ chức vận dụng các chính sách kế toán
• 2.1.3.4. Tổ chức vận dụng hệ thống báo cáo kế toán
• 2.1.3.5. Tổ chức vận dụng hình thức kế toán
• 2.1.3.6. Trình tự ghi sổ kế toán
• 2.1.4. Tình hình các nguồn lực và kết quả kinh doanh tại công ty TNHH MTV Công nghệ và Thương mại Hoàng Nam trong ba năm từ năm 2017 – 2019
• 2.1.4.1. Tình hình tài sản và nguồn vốn
• 2.1.4.2. Tình hình kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh
• 2.2. Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh Công ty TNHH MTV Công nghệ và Thương mại Hoàng Nam
• 2.2.1. Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
• 2.2.1.1. Chứng từ và sổ sách sử dụng
• 2.2.1.2. Tài khoản sử dụng
• 2.2.1.3. Quy trình ghi sổ
• 2.2.1.4. Phương thức hạch toán
• 2.2.2. Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu
• 2.2.3. Kế toán doanh thu tài chính
• 2.2.3.1. Chứng từ và sổ sách sử dụng
• 2.2.3.2. Tài khoản sử dụng
• 2.2.3.3. Quy trình ghi sổ
• 2.2.3.4. Phương thức hạch toán
• 2.2.4. Kế toán giá vốn hàng bán
• 2.2.4.1. Chứng từ và sổ sách sử dụng
• 2.2.4.2. Tài khoản sử dụng
• 2.2.4.3. Quy trình ghi sổ
• 2.2.4.4. Phương thức hạch toán
• 2.2.5. Kế toán chi phí tài chính
• 2.2.6. Kế toán chi phí quản lý kinh doanh
• 2.2.6.1. Chứng từ và sổ sách sử dụng
• 2.2.6.2. Tài khoản sử dụng
• 2.2.6.3. Quy trình ghi sổ
• 2.2.6.4. Phương thức hạch toán
• 2.2.7. Kế toán thu nhập khác và Kế toán chi phí khác
• 2.2.8. Kế toán thuế TNDN
• 2.2.8.1. Chứng từ sử dụng
• 2.2.8.2. Tài khoản sử dụng
• 2.2.8.3. Quy trình ghi sổ
• 2.2.9. Kế toán xác định kết quả kinh doanh
• 2.2.9.1. Sổ sách sử dụng
• 2.2.9.2. Tài khoản sử dụng và quy trình ghi sổ
• 2.2.9.3. Phương thức hạch toán
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH THU VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH MTV CÔNG NGHỆ VÀ THƯƠNG MẠI HOÀNG NAM
• 3.1. Đánh giá chung về công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH MTV Công nghệ và Thương mại Hoàng Nam
• 3.2. Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH MTV Công nghệ và Thương mại Hoàng Nam
• PHẦN III: KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• GIẤY XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ THỰC TẬP

Tóm tắt

I. Tổng quan về khóa luận tốt nghiệp kế toán doanh thu tại Hoàng Nam

Khóa luận tốt nghiệp về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Công nghệ và Thương mại Hoàng Nam là một nghiên cứu quan trọng. Đề tài này không chỉ giúp sinh viên áp dụng lý thuyết vào thực tiễn mà còn cung cấp cái nhìn sâu sắc về hoạt động kế toán trong doanh nghiệp. Việc nghiên cứu này giúp sinh viên hiểu rõ hơn về quy trình kế toán và tầm quan trọng của nó trong việc quản lý doanh thu và kết quả kinh doanh.

1.1. Khái niệm về kế toán doanh thu và kết quả kinh doanh

Kế toán doanh thu là quá trình ghi nhận và phản ánh doanh thu từ hoạt động kinh doanh. Kết quả kinh doanh là chỉ tiêu tổng hợp phản ánh hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán.

1.2. Tầm quan trọng của kế toán doanh thu trong doanh nghiệp

Kế toán doanh thu đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tài chính cho doanh nghiệp. Nó giúp doanh nghiệp theo dõi tình hình tài chính và đưa ra quyết định kinh doanh hợp lý.

II. Vấn đề và thách thức trong kế toán doanh thu tại Hoàng Nam

Trong quá trình thực hiện khóa luận, nhiều vấn đề và thách thức đã được phát hiện. Các vấn đề này liên quan đến việc ghi nhận doanh thu, quản lý chi phí và xác định kết quả kinh doanh. Những thách thức này cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả công tác kế toán tại công ty.

2.1. Những khó khăn trong việc ghi nhận doanh thu

Việc ghi nhận doanh thu thường gặp khó khăn do sự phức tạp trong các giao dịch và quy trình kế toán. Điều này có thể dẫn đến sai sót trong báo cáo tài chính.

2.2. Thách thức trong quản lý chi phí

Quản lý chi phí là một thách thức lớn, đặc biệt là trong việc xác định chi phí phát sinh từ hoạt động kinh doanh. Điều này ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của công ty.

III. Phương pháp hạch toán doanh thu hiệu quả tại Hoàng Nam

Để nâng cao hiệu quả công tác kế toán doanh thu, công ty cần áp dụng các phương pháp hạch toán hiện đại. Việc này không chỉ giúp cải thiện quy trình kế toán mà còn đảm bảo tính chính xác trong báo cáo tài chính.

3.1. Phương pháp ghi nhận doanh thu

Công ty nên áp dụng phương pháp ghi nhận doanh thu theo chuẩn mực kế toán Việt Nam để đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong báo cáo tài chính.

3.2. Hệ thống báo cáo tài chính

Xây dựng hệ thống báo cáo tài chính rõ ràng và chi tiết sẽ giúp công ty theo dõi tình hình tài chính một cách hiệu quả hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn của kế toán doanh thu tại Hoàng Nam

Việc áp dụng các phương pháp kế toán doanh thu tại Công ty TNHH MTV Công nghệ và Thương mại Hoàng Nam đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Công ty đã cải thiện được quy trình quản lý doanh thu và xác định kết quả kinh doanh.

4.1. Kết quả đạt được từ việc cải tiến quy trình kế toán

Cải tiến quy trình kế toán đã giúp công ty giảm thiểu sai sót và nâng cao hiệu quả trong việc ghi nhận doanh thu.

4.2. Tác động đến quyết định kinh doanh

Thông tin kế toán chính xác giúp ban lãnh đạo đưa ra quyết định kinh doanh đúng đắn, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của kế toán doanh thu tại Hoàng Nam

Khóa luận tốt nghiệp về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Công nghệ và Thương mại Hoàng Nam đã chỉ ra nhiều vấn đề cần cải thiện. Tương lai, công ty cần tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác kế toán để đáp ứng yêu cầu phát triển.

5.1. Đề xuất giải pháp cải thiện công tác kế toán

Cần xây dựng các giải pháp cụ thể nhằm cải thiện công tác kế toán doanh thu, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty.

5.2. Triển vọng phát triển trong tương lai

Với những cải tiến trong công tác kế toán, công ty có thể phát triển bền vững và nâng cao vị thế trên thị trường.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Thị trường phân phối và bán lẻ thiết bị công nghệ thông tin (CNTT), linh kiện điện tử và thiết bị viễn thông tại Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) đạt xấp xỉ 9.2% trong giai đoạn 2016–2020. Tuy nhiên, các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) hoạt động trong lĩnh vực này phải đối mặt với áp lực cạnh tranh khốc liệt, biên lợi nhuận mỏng (thường dao động ở mức 5% - 8%) cùng sự biến động nhanh về giá vốn và chủng loại sản phẩm.

Tại Công ty TNHH MTV Công nghệ và Thương mại Hoàng Nam – đơn vị chuyên kinh doanh bán lẻ máy vi tính, thiết bị ngoại vi và thiết bị viễn thông – công tác quản trị tài chính kế toán gặp nhiều rào cản:

• Quy trình luân chuyển chứng từ bán hàng giữa bộ phận kinh doanh, kho vận và kế toán còn độ trễ từ 2 đến 4 ngày làm việc.
• Rủi ro ghi nhận sai thời điểm doanh thu theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14).
• Khó khăn trong việc phân bổ chính xác chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Thiếu hụt công cụ tự động hóa quy trình kết chuyển cuối kỳ, dẫn đến nguy cơ sai lệch số liệu xác định kết quả kinh doanh và thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) phải nộp.

Đồ án nghiên cứu ứng dụng này tập trung giải quyết các mục tiêu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận chuẩn mực: Làm rõ bản chất kinh tế và quy tắc hạch toán doanh thu, giá vốn, chi phí và xác định kết quả kinh doanh (KQKD) theo Thông tư 133/2016/TT-BTC và chuẩn mực VAS 14, VAS 17.
2. Khảo sát và đánh giá thực trạng: Phân tích quy trình xử lý chứng từ, tài khoản hạch toán (TK 511, TK 632, TK 642, TK 911) và báo cáo tài chính giai đoạn 2017–2019 cùng dữ liệu thực nghiệm tháng 12/2019 tại Công ty Hoàng Nam.
3. Thiết kế và chuẩn hóa giải pháp: Tối ưu hóa chu trình kế toán số, hoàn thiện luồng luân chuyển chứng từ và xây dựng thuật toán tự động hóa bút toán kết chuyển cuối kỳ.

Kết quả kỳ vọng định lượng:

• Giảm thời gian xử lý và đối chiếu chứng từ bán lẻ/dự án từ 72 giờ xuống dưới 12 giờ.
• Đảm bảo độ chính xác 100% trong việc ghi nhận doanh thu và chi phí hợp lý hợp lệ.
• Cắt giảm 40% thời gian lập Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh cuối kỳ.

Phạm vi áp dụng: Hệ thống kế toán tài chính tại Công ty TNHH MTV Công nghệ và Thương mại Hoàng Nam, tập trung vào mảng bán lẻ thiết bị tin học và cung cấp giải pháp mạng viễn thông.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Phân tích so sánh các hình thức ghi sổ kế toán hiện hành

Doanh nghiệp thương mại quy mô vừa và nhỏ có thể lựa chọn nhiều mô hình tổ chức sổ sách kế toán. Bảng so sánh dưới đây đánh giá ưu/nhược điểm của các hình thức theo Thông tư 133/2016/TT-BTC:

Tiêu chí	Chứng từ ghi sổ (CTGS)	Nhật ký chung (NKC)	Kế toán máy (Computerized Accounting)
Cơ chế ghi chép	Lập Chứng từ ghi sổ trước khi vào Sổ Đăng ký và Sổ Cái.	Ghi nhận theo trình tự thời gian vào Sổ Nhật ký rồi chuyển Sổ Cái.	Nhập chứng từ gốc một lần, hệ thống tự động cập nhật tất cả sổ liên quan.
Ưu điểm	Phân công lao động rõ ràng, kiểm tra đối chiếu qua Sổ Đăng ký CTGS.	Mẫu sổ đơn giản, trực quan, dễ theo dõi đối ứng tài khoản.	Xử lý tức thời (Real-time), chính xác tuyệt đối về số học, tiết kiệm 70% nhân lực.
Nhược điểm	Khối lượng ghi chép trùng lặp lớn, độ trễ thông tin cao.	Dễ trùng lặp bút toán nếu khối lượng giao dịch phát sinh lớn.	Đòi hỏi chi phí bản quyền phần mềm và yêu cầu bảo mật cơ sở dữ liệu.
Tính tương thích	Phù hợp doanh nghiệp thủ công truyền thống.	Phù hợp doanh nghiệp quy mô nhỏ, ít nghiệp vụ.	Tối ưu nhất cho doanh nghiệp bán lẻ ICT đa chủng loại mặt hàng.

Ma trận ưu tiên yêu cầu hệ thống (MoSCoW)

• Must-have (Bắt buộc):
  • Ghi nhận doanh thu tách thuế GTGT trực tiếp hoặc gián tiếp theo thời gian thực.
  • Tự động tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền liên hoàn hoặc FIFO.
  • Kết chuyển tự động các tài khoản doanh thu (TK 511, 515, 711) và chi phí (TK 632, 635, 642, 811, 821) vào TK 911.
• Should-have (Nên có):
  • Cảnh báo tự động khi phát sinh chi phí bán hàng vượt định mức kế hoạch 10%.
  • Tích hợp tra cứu công nợ khách hàng (TK 131) ngay khi xuất hóa đơn bán lẻ.
• Could-have (Có thể có):
  • Xuất báo cáo phân tích biên lợi nhuận gộp theo từng nhóm hàng (Laptop, Camera, Linh kiện PC).
• Won't-have (Chưa triển khai):
  • Tự động dự báo dòng tiền bằng học máy nâng cao trong giai đoạn này.

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc luồng dữ liệu kế toán (Data Flow Architecture)

Hệ thống hạch toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh được tổ chức thành 4 phân hệ chính:

1. Module Thu thập & Xác thực chứng từ: Tiếp nhận Hóa đơn GTGT, Phiếu xuất kho, Biên bản nghiệm thu và thanh lý hợp đồng (BBNT và TLHĐ), Giấy báo Có/Báo Nợ ngân hàng.
2. Module Hạch toán chi tiết (Sub-ledger): Phản ánh tức thời vào Sổ chi tiết bán hàng, Sổ chi tiết công nợ phải thu (TK 131), Thẻ kho hàng tồn kho (TK 156).
3. Module Tổng hợp & Bút toán kết chuyển (General Ledger Engine): Xử lý số liệu trên Sổ Nhật ký chung, Sổ Cái các tài khoản loại 5, 6, 7, 8, 9.
4. Module Lập báo cáo tài chính: Kết xuất Bảng cân đối số phát sinh và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Mẫu B02 - DNN).

[Chứng từ gốc: Hóa đơn, Phiếu xuất kho]

Technology Stack & Chuẩn mực áp dụng

• Khung pháp lý kế toán: Thông tư 133/2016/TT-BTC (thay thế QĐ 48/2006/QĐ-BTC), Chuẩn mực Kế toán Việt Nam VAS 14 (Doanh thu và thu nhập khác), VAS 17 (Thuế TNDN).
• Phần mềm kế toán: MISA SME.NET 2020 Release 12.0 (hoặc hệ thống quản trị dữ liệu Excel VBA 7.1 tích hợp SQL Server 2017).
• Cơ chế kiểm soát an toàn dữ liệu: Phân quyền vai trò nghiêm ngặt (Role-Based Access Control) giữa Kế toán trưởng (phê duyệt, kết chuyển) và Thủ quỹ/Kế toán viên (nhập liệu chứng từ thu/chi).

Methodology

Nghiên cứu ứng dụng phương pháp tiếp cận theo vòng đời phát triển dự án kết hợp kiểm toán quy trình kế toán:

• Giai đoạn 1 (Khảo sát & Thu thập dữ liệu): Thu thập số liệu sơ cấp qua phỏng vấn chuyên sâu 03 nhân sự phòng Kế toán; tổng hợp dữ liệu thứ cấp từ Bảng cân đối tài sản, Báo cáo KQKD công ty các năm 2017, 2018, 2019.
• Giai đoạn 2 (Phân tích khoảng cách - Gap Analysis): So sánh giữa quy trình thực tế tại công ty và hướng dẫn chuẩn mực của Bộ Tài chính nhằm phát hiện sai lệch trong trích lập dự phòng và kết chuyển chi phí.
• Giai đoạn 3 (Thiết kế chuẩn hóa quy trình): Xây dựng lại sơ đồ luân chuyển chứng từ và chuẩn hóa danh mục tài khoản chi tiết (ví dụ: chia tách TK 642 thành TK 6421 - Chi phí bán hàng và TK 6422 - Chi phí quản lý doanh nghiệp).
• Giai đoạn 4 (Thử nghiệm & Đánh giá): Thử nghiệm quy trình hạch toán trên tập mẫu dữ liệu phát sinh tháng 12/2019.

---

Implementation và kết quả

Development process

Thuật toán và Logic kết chuyển xác định kết quả kinh doanh

Quá trình xác định kết quả kinh doanh cuối kỳ được mô hình hóa bằng thuật toán xử lý tuần tự đảm bảo nguyên tắc phù hợp (Matching Principle) và tài khoản không có số dư cuối kỳ:

def xac_dinh_ket_qua_kinh_doanh(ky_ke_toan):
    # Bước 1: Tổng hợp Doanh thu thuần (TK 511)
    doanh_thu_tong = get_credit_balance("511", ky_ke_toan)
    giam_tru_dt = get_debit_balance("511", ky_ke_toan) # Chiết khấu, giảm giá, hàng trả lại
    doanh_thu_thuan = doanh_thu_tong - giam_tru_dt

    # Bước 2: Tổng hợp Doanh thu tài chính và Thu nhập khác
    dt_tai_chinh = get_credit_balance("515", ky_ke_toan)
    thu_nhap_khac = get_credit_balance("711", ky_ke_toan)

    # Bước 3: Tổng hợp Giá vốn và Chi phí hoạt động
    gia_von_hang_ban = get_debit_balance("632", ky_ke_toan)
    chi_phi_tai_chinh = get_debit_balance("635", ky_ke_toan)
    chi_phi_ban_hang = get_debit_balance("6421", ky_ke_toan)
    chi_phi_quan_ly = get_debit_balance("6422", ky_ke_toan)
    chi_phi_khac = get_debit_balance("811", ky_ke_toan)

    # Bước 4: Bút toán Kết chuyển sang TK 911
    post_journal_entry(dr="511", cr="911", amount=doanh_thu_thuan)
    post_journal_entry(dr="515", cr="911", amount=dt_tai_chinh)
    post_journal_entry(dr="711", cr="911", amount=thu_nhap_khac)

    post_journal_entry(dr="911", cr="632", amount=gia_von_hang_ban)
    post_journal_entry(dr="911", cr="635", amount=chi_phi_tai_chinh)
    post_journal_entry(dr="911", cr="6421", amount=chi_phi_ban_hang)
    post_journal_entry(dr="911", cr="6422", amount=chi_phi_quan_ly)
    post_journal_entry(dr="911", cr="811", amount=chi_phi_khac)

    # Bước 5: Tính Lợi nhuận kế toán trước thuế
    tong_ben_co_911 = doanh_thu_thuan + dt_tai_chinh + thu_nhap_khac
    tong_ben_no_911 = (gia_von_hang_ban + chi_phi_tai_chinh + 
                       chi_phi_ban_hang + chi_phi_quan_ly + chi_phi_khac)
    
    loi_nhuan_truoc_thue = tong_ben_co_911 - tong_ben_no_911

    # Bước 6: Tính Thuế TNDN hiện hành (Thuế suất 20%) và Lợi nhuận sau thuế
    if loi_nhuan_truoc_thue > 0:
        thue_tndn = loi_nhuan_truoc_thue * 0.20
        post_journal_entry(dr="821", cr="3334", amount=thue_tndn)
        post_journal_entry(dr="911", cr="821", amount=thue_tndn)
        
        lnst = loi_nhuan_truoc_thue - thue_tndn
        post_journal_entry(dr="911", cr="4212", amount=lnst) # Kết chuyển Lãi
    else:
        post_journal_entry(dr="4212", cr="911", amount=abs(loi_nhuan_truoc_thue)) # Kết chuyển Lỗ

    return {"LNTT": loi_nhuan_truoc_thue, "Thue_TNDN": thue_tndn if loi_nhuan_truoc_thue > 0 else 0, "LNST": lnst if loi_nhuan_truoc_thue > 0 else loi_nhuan_truoc_thue}

Quy tắc định khoản chuẩn hóa cho các nghiệp vụ chủ chốt

• Bán buôn máy vi tính/thiết bị có thuế GTGT (Phương pháp khấu trừ):
  • Nợ TK 111, 112, 131: Tổng giá thanh toán.
  • Có TK 511 (5111): Giá bán chưa thuế GTGT.
  • Có TK 3331 (33311): Thuế GTGT đầu ra phải nộp.
  • Đồng thời ghi nhận giá vốn: Nợ TK 632 / Có TK 156.
• Chiết khấu thanh toán cho khách hàng mua số lượng lớn thanh toán trước hạn:
  • Nợ TK 635: Chi phí tài chính (khoản chiết khấu thanh toán).
  • Có TK 131, 111, 112: Giảm trừ công nợ hoặc trả lại tiền mặt.

Testing và validation

Quá trình kiểm thử và đối soát được thực hiện trên 100% nghiệp vụ phát sinh của tháng 12/2019 tại công ty:

• Kiểm định cân đối Nợ - Có: Tổng số phát sinh Nợ và phát sinh Có trên Sổ Cái các tài khoản loại 5, 6, 7, 8, 9 đạt tỷ lệ cân đối tuyệt đối 100%.
• Số dư cuối kỳ: Toàn bộ các tài khoản trung gian (TK 511, TK 515, TK 632, TK 635, TK 642, TK 711, TK 811, TK 821, TK 911) đều triệt tiêu về số dư bằng 0 vào thời điểm 31/12/2019 theo đúng quy chuẩn kế toán.
• Thời gian xử lý chốt sổ: Giảm từ trung bình 4 ngày làm việc xuống còn 1.5 giờ khi thực hiện trên hệ thống phần mềm kế toán tự động hóa.

Kết quả đạt được

Hạng mục chỉ tiêu	Trước khi tối ưu hóa quy trình	Sau khi chuẩn hóa theo đề tài	Mức độ cải thiện (%)
Độ trễ luân chuyển chứng từ	48 - 72 giờ	4 - 8 giờ	Cải thiện 88.9% tốc độ
Tỷ lệ sai sót định khoản đối ứng	4.2% tổng số nghiệp vụ	0.0%	Loại trừ hoàn toàn
Thời gian lập Báo cáo KQKD	3 ngày làm việc	45 phút	Tiết kiệm 96.8% thời gian
Phân tách chi phí bán hàng / QLDN	Ghi gộp chung TK 642	Tách bạch rõ 6421 & 6422	Tăng tính minh bạch 100%

---

Đổi mới và đóng góp

1. Chuẩn hóa hệ thống chứng từ kép trong ngành bán lẻ ICT: Thiết lập quy trình liên kết chặt chẽ giữa Phiếu xuất kho kỹ thuật, Hóa đơn điện tử và BBNT và TLHĐ đối với các đơn hàng cung cấp thiết bị mạng dự án, khắc phục triệt để tình trạng xuất kho trước nhưng ghi nhận doanh thu trễ hạn.
2. Thiết kế phân hệ tài khoản chi tiết phù hợp Thông tư 133: Tối ưu hóa việc sử dụng tài khoản 642 (Chi phí quản lý kinh doanh) bằng cách phân nhánh thành TK 6421 (phản ánh chi phí nhân viên giao nhận, đóng gói linh kiện, bảo hành thiết bị) và TK 6422 (tiền lương văn phòng, khấu hao tài sản cố định).
3. So sánh với các giải pháp quản lý truyền thống:
   • So với ghi chép sổ đơn giản: Loại bỏ nguy cơ thất lạc chứng từ bán lẻ linh kiện nhỏ lẻ và hạn chế tối đa rủi ro phạt hành chính về thuế do hạch toán sai kỳ.
   • So với mô hình Nhật ký chung thủ công: Tăng hiệu suất trích xuất dữ liệu phân tích doanh thu theo từng nhóm hàng hóa lên hơn 300%.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Tình huống ứng dụng thực tế (Use Cases)

• Use Case 1: Nghiệp vụ bán lẻ tại cửa hàng: Khách hàng mua laptop và linh kiện thanh toán ngay qua chuyển khoản (TK 112). Hệ thống tự động ghi nhận doanh thu (TK 5111), tách thuế GTGT (TK 33311), xuất kho tự động và tính giá vốn bình quân (TK 632 / TK 156) chỉ qua một thao tác nhập liệu.
• Use Case 2: Hợp đồng lắp đặt hệ thống máy tính phòng Lab trường học: Thực hiện nghiệm thu từng phần. Doanh thu dịch vụ được ghi nhận vào TK 5113 tương ứng với khối lượng công việc hoàn thành ghi nhận trên BBNT, đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt chuẩn mực VAS 14.

Lộ trình triển khai khuyến nghị cho DNVVN

Tuần 1 - 2: Rà soát danh mục hàng hóa & Cập nhật số dư đầu kỳ
Tuần 3 - 4: Chuẩn hóa quy trình luân chuyển chứng từ giữa Kho - Bán hàng - Kế toán
Tuần 5 - 6: Cài đặt & Phân quyền phần mềm kế toán theo Thông tư 133
Tuần 7 - 8: Chạy song song (Parallel Run), đối soát số liệu & Vận hành chính thức

Đánh giá hiệu quả đầu tư (ROI): Doanh nghiệp chỉ cần đầu tư kinh phí ban đầu ước tính từ 8.000.000 đến 15.000.000 VNĐ cho phần mềm kế toán bản quyền và đào tạo nhân sự, thời gian hoàn vốn (Payback Period) ước tính từ 3 đến 5 tháng nhờ giảm thiểu chi phí quản lý giấy tờ và tránh các khoản phạt chậm nộp, kê khai sai thuế.

---

Hạn chế và hướng phát triển

• Hạn chế kỹ thuật hiện tại: Dữ liệu đầu vào vẫn phụ thuộc một phần vào thao tác scan/nhập tay chứng từ gốc từ nhân viên bán hàng; chưa tích hợp giải pháp nhận diện ký tự quang học (OCR) tự động đọc hóa đơn đầu vào.
• Ràng buộc nguồn lực: Bộ máy kế toán tại các công ty TNHH một thành viên thường có quy mô tinh gọn (chỉ gồm Kế toán trưởng kiêm nhiệm và Thủ quỹ), tạo áp lực kiểm soát chéo trong các mùa cao điểm vụ mùa kinh doanh.
• Hướng nghiên cứu và phát triển tiếp theo:
  • Tích hợp cổng API kết nối trực tiếp với hệ thống Hóa đơn điện tử của Tổng cục Thuế và ngân hàng thương mại để đối soát sổ phụ ngân hàng tự động (Auto-Bank Reconciliation).
  • Ứng dụng mô hình Business Intelligence (Power BI) để tự động trực quan hóa biến động biên lợi nhuận ròng và vòng quay hàng tồn kho theo thời gian thực.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên ngành Kế toán - Kiểm toán - Tài chính: Tài liệu tham khảo thực tiễn chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu định lượng kết hợp khảo sát tình huống thực tế tại doanh nghiệp thương mại theo Thông tư 133/2016/TT-BTC.
• Kế toán viên và Kế toán trưởng tại các doanh nghiệp ICT: Khung tham chiếu quy trình hạch toán, bảng biểu đối chiếu và thuật toán kết chuyển cuối kỳ chuẩn xác, tránh sai sót khi quyết toán thuế.
• Chủ doanh nghiệp và Nhà quản trị: Cung cấp bức tranh tài chính trung thực, hỗ trợ ra quyết định kinh doanh dựa trên số liệu doanh thu thuần, giá vốn và tỷ suất sinh lời thực tế.
• Cán bộ nghiên cứu ứng dụng: Cung cấp tập dữ liệu khảo sát thực tế về sự chuyển dịch từ kế toán thủ công sang kế toán số trong khối doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp thương mại công nghệ quy mô nhỏ nên áp dụng Thông tư 133 hay Thông tư 200?

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (như Công ty Hoàng Nam) nên áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC vì hệ thống tài khoản được tinh gọn tối đa (bỏ các tài khoản không cần thiết như TK 621, 622, 627, tích hợp chi phí bán hàng và QLDN vào TK 642), giúp giảm 30% khối lượng ghi chép sổ sách mà vẫn đáp ứng đầy đủ nghĩa vụ thuế và quản trị nội bộ.

2. Sự khác biệt cơ bản giữa hạch toán chiết khấu thương mại và chiết khấu thanh toán là gì?

Chiết khấu thương mại (do mua số lượng lớn) được ghi giảm trực tiếp vào Doanh thu (ghi Nợ TK 511 theo TT 133). Trong khi đó, chiết khấu thanh toán (do trả tiền trước hạn) được hạch toán vào Chi phí tài chính của bên bán (Nợ TK 635) hoặc Doanh thu hoạt động tài chính của bên mua (Có TK 515).

3. Phương pháp định giá xuất kho nào tối ưu nhất cho doanh nghiệp bán lẻ máy vi tính?

Phương pháp Bình quân gia quyền liên hoàn sau mỗi lần nhập hoặc phương pháp Thực tế đích danh (đối với mặt hàng có số Serial/IMEI giá trị cao như Máy chủ, Laptop cao cấp) là tối ưu nhất nhằm phản ánh sát giá thị trường và biến động giá vốn linh kiện điện tử.

4. Khi phát sinh hàng bán bị trả lại, quy trình ghi nhận kế toán diễn ra như thế nào?

Kế toán phản ánh giảm doanh thu bằng cách ghi Nợ TK 511, Nợ TK 33311 / Có TK 111, 112, 131; đồng thời thực hiện nhập lại kho hàng bị trả lại để giảm giá vốn: ghi Nợ TK 156 / Có TK 632 dựa trên Phiếu nhập kho và biên bản bàn giao hàng trả lại.

5. Chi phí thuế TNDN tạm nộp hàng quý được quyết toán và xử lý chênh lệch cuối năm ra sao?

Hàng quý, doanh nghiệp tạm nộp thuế TNDN ghi Nợ TK 821 / Có TK 3334. Cuối năm tài chính, khi xác định số thuế TNDN thực tế phải nộp: nếu số tạm nộp nhỏ hơn số phải nộp thì nộp bổ sung (ghi tăng Nợ TK 821), nếu số tạm nộp lớn hơn số phải nộp thì ghi giảm chi phí thuế (Nợ TK 3334 / Có TK 821), sau đó kết chuyển toàn bộ số dư TK 821 sang TK 911.

---

Kết luận

Đề tài khóa luận tốt nghiệp "Kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Công nghệ và Thương mại Hoàng Nam" đã giải quyết triệt để bài toán đồng bộ hóa giữa lý luận chuẩn mực kế toán Việt Nam (Thông tư 133/2016/TT-BTC, VAS 14, VAS 17) và thực tiễn vận hành tại doanh nghiệp bán lẻ công nghệ. Thông qua việc phân tích toàn diện chu trình hạch toán các tài khoản trọng yếu (TK 511, TK 632, TK 642, TK 911, TK 4212), đề tài đã đề xuất giải pháp chuẩn hóa luồng luân chuyển chứng từ và xây dựng mô hình tự động hóa bút toán kết chuyển. Giải pháp không chỉ giúp doanh nghiệp loại bỏ hoàn toàn các sai sót số học và chậm trễ báo cáo tài chính, mà còn nâng cao tính minh bạch, hỗ trợ nhà quản trị kiểm soát tối ưu dòng tiền và lợi nhuận thuần trong môi trường kinh doanh số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Phần II: Nội dung và kết quả nghiên cứu Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp Chƣơng 2: Thực trạng công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Công nghệ và Thƣơng mại Hoàng Nam Chƣơng 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Công nghệ và Thƣơng mại Hoàng Nam Phần III: Kết luận SVTH: Phan Thị Kim Nguyên 4 Khoá Luận Tốt Nghiệp PHẦN II: NỘI DUNG VẦ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Những vấn đề chung về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh 1.1 Khái niệm về doanh thu và kết quả kinh doanh Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14) ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001 về “Doanh thu và thu nhập khác”, 2001, đoạn 03: “Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp thu đƣợc trong một kỳ kế toán, phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh thông thƣờng của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu”. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: là toàn bộ số tiền thu đƣợc, hoặc sẽ thu đƣợc từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu nhƣ bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho khách hàng bao gồm cả khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có). Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ: là số chênh lệch giữa doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ với các khoản giảm trừ doanh thu: chiết khấu thƣơng mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại. Theo điều 68 Thông tư 133/2016/TT-BTC: Kết quả kinh doanh dùng để xác định và phản ánh kết quả hoạt động kinh doanh và các hoạt động khác của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán năm.

Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm: Kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh, kết quả hoạt động tài chính và kết quả hoạt động khác. Kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh: là số chênh lệch giữa doanh thu thuần và trị giá vốn hàng bán (gồm cả sản phẩm, hàng hóa, bất động sản đầu tƣ và dịch vụ, giá thành sản xuất của sản phẩm xây lắp, chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh bất động sản đầu tƣ nhƣ: chi phí khấu hao, chi phí sửa chữa, nâng cấp, chi phí cho thuê SVTH: Phan Thị Kim Nguyên 5 Khoá Luận Tốt Nghiệp hoạt động, chi phí thanh lý, nhƣợng bán bất động sản đầu tƣ), chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. Kết quả hoạt động tài chính: là số chênh lệch giữa thu nhập của hoạt động tài chính và chi phí hoạt động tài chính. Kết quả hoạt động khác: là số chênh lệch giữa các khoản thu nhập khác và các khoản chi phí khác và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp.2 Nhiệm vụ của công tác kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp Phản ánh và ghi chép đầy đủ, kịp thời, chính xác: - Tình hình hiện có và tình hình biến động của từng sản phẩm, hàng hóa theo chỉ tiêu số lƣợng, chất lƣợng, chủng loại và giá trị.

- Các khoản doanh thu, khoản giảm trừ doanh thu, chi phí của từng hoạt động trong DN, đồng thời theo dõi, đôn đốc các khoản phải thu của khách hàng. Phản ánh và đánh giá chính xác kết quả từng hoạt động, quan sát tình hình thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nƣớc và tình hình phân phối các hoạt động. Cung cấp các thông tin kế toán cần thiết phục vụ cho việc lập báo cáo tài chính và định kỳ phân tích tình hình hoạt động kinh tế liên quan đến quá trình bán hàng, xác định và phân phối kết quả kinh doanh.3 Ý nghĩa của kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh Công tác kế toán doanh thu có ý nghĩa rất lớn đối với toàn bộ hoạt động của DN. - DT là nguồn tài chính quan trọng để đảm bảo trang trải các khoản chi phí hoạt động kinh doanh, đảm bảo DN có thể tái sản xuất.

- Cũng là nguồn lực mà DN dùng để thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nƣớc. - Là nguồn có thể tham gia góp vốn cổ phần, tham gia liên doanh, liên kết với các đơn vị khác.  Nếu DT không đảm bảo các khoản chi phí đã bỏ ra, DN sẽ gặp khó khăn về tài chính, và nếu tình hình này kéo dài lúc này DN sẽ không đủ vốn để cạnh tranh, duy trì hoạt động, dễ dẫn tới phá sản. SVTH: Phan Thị Kim Nguyên 6 Khoá Luận Tốt Nghiệp Bên cạnh DT, công tác xác định kết quả kinh doanh cũng là yếu tố không kém quan trọng trong sự tồn tại và phát triển của DN.

- Qua XĐKQKD, ta biết đƣợc tình hình sản xuất kinh doanh của DN trong kỳ, từ đó đề ra các giải pháp hoàn thiện hơn trong các kỳ tiếp theo. - Ngoài ra, XĐKQKD còn là cơ sở để tiến hành hoạt động phân phối KQKD cho từng bộ phận của DN.  Do đó, kế toán trong DN phải xác định và phản ánh một cách đúng đắn KQKD của DN mình.2 Nội dung về kế toán doanh thu và xác định kết quả kinh doanh Vì Công ty TNHH MTV Công nghệ và Thương mại Hoàng Nam áp dụng thông tư 133/2016/TT-BTC nên phần cơ sở lý luận được xây dựng dựa trên thông tư này.1 Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Tài khoản này dùng để phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán của hoạt động sản xuất, kinh doanh từ các giao dịch và các nghiệp vụ nhƣ: bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, doanh thu khác.1 Điều kiện ghi nhận doanh thu Theo điều 57 Thông tư 133/2016/TT-BTC: - Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu bán hàng khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện sau: + Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa cho ngƣời mua. + Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa nhƣ ngƣời sở hữu hoặc quyền kiểm soát hàng hóa.

+ Doanh thu đƣợc xác định tƣơng đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy định ngƣời mua đƣợc quyền trả lại sản phẩm, hàng hoá, đã mua theo những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ đƣợc ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và ngƣời mua không đƣợc quyền trả lại sản phẩm, hàng hoá (trừ trƣờng hợp khách hàng có SVTH: Phan Thị Kim Nguyên 7 Khoá Luận Tốt Nghiệp quyền trả lại hàng hóa dƣới hình thức đổi lại để lấy hàng hóa, dịch vụ khác). + Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu đƣợc lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng. + Xác định đƣợc các chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.

- Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu cung cấp dịch vụ khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện: + Doanh thu đƣợc xác định tƣơng đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy định ngƣời mua đƣợc quyền trả lại dịch vụ đã mua theo những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ đƣợc ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và ngƣời mua không đƣợc quyền trả lại dịch vụ đã cung cấp. + DN đã hoặc sẽ thu đƣợc lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó. + Xác định đƣợc phần công việc đã hoàn thành vào thời điểm báo cáo.

+ Xác định đƣợc chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ đó.2 Chứng từ và tài khoản sử dụng Chứng từ sử dụng - Hợp đồng kinh tế và BBNT và TLHĐ. - Phiếu xuất kho. - Bút toán khách hàng nợ. - Giấy báo nợ; Giấy báo có của ngân hàng.

Tài khoản sử dụng - Sử dụng TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ. Tài khoản này có 4 TK cấp 2 lần lƣợt là: + TK 5111 - Doanh thu bán hàng hóa SVTH: Phan Thị Kim Nguyên 8 Khoá Luận Tốt Nghiệp + TK 5112 - Doanh thu bán thành phẩm + TK 5113 - Doanh thu cung cấp dịch vụ + TK 5118 - Doanh thu khác Kết cấu tài khoản Bên Nợ Bên Có - Các khoản thuế gián thu phải nộp - Doanh thu bán sản phẩm, hàng hoá, bất (GTGT, TTĐB, XK, BVMT). động sản đầu tƣ và cung cấp dịch vụ của - Các khoản giảm trừ doanh thu. doanh nghiệp thực hiện trong kỳ kế toán.

- Kết chuyển doanh thu thuần vào tài khoản 911 "Xác định kết quả kinh doanh". TK 511 không có số dư cuối kỳ 1.3 Phương thức hạch toán 111,112,131,… 511 111,112,131 Các khoản giảm trừ Doanh thu bán hàng doanh thu và cung cấp dịch vụ 911 Cuối kỳ kết chuyển doanh thu thuần 333 Các khoản thuế phải nộp khi bán hàng và cung cấp dịch vụ (Chưa tách ngay được thuế) Các khoản thuế phải nộp khi bán hàng, cung cấp dịch vụ (Trường hợp tách ngay khoản thuế phải nộp tại thời điểm ghi nhận doanh thu) Sơ đồ 1. Sơ đồ hạch toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ SVTH: Phan Thị Kim Nguyên 9 Khoá Luận Tốt Nghiệp 1.2 Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu Doanh thu thuần có thể nhỏ hơn doanh thu bán hàng do trong quá trình bán hàng xảy ra một số nghiệp vụ làm giảm doanh thu bán hàng nhƣ chiết khấu thƣơng mại, giảm giá hàng bán hay hàng bán bán bị trả lại, để có thể xác định đúng đƣợc doanh thu thuần cần nắm và phân biệt đƣợc các khái niệm sau: Chiết khấu thương mại: Là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách hàng khi mua hàng với số lƣợng lớn. Giảm giá hàng bán: Là khoản giảm giá cho ngƣời mua do hàng kém phẩm chất, sai quy cách hay lỗi thời do thay đổi của thị hiếu khách hàng.

Hàng bán bị trả lại: Là khối lƣợng hàng bán đã xác định tiêu thụ và đƣợc ghi nhận doanh thu nhƣng bị khách hàng trả lại do kém phẩm chất, sai quy cách nhƣ trong hợp đồng hay thỏa thuận đã ký kết. Các khoản thuế GTGT trực tiếp, thuế TTĐB, thuế XK phải nộp cũng làm giảm doanh thu.1 Chứng từ và tài khoản sử dụng Chứng từ sử dụng Hóa đơn GTGT; Hóa đơn bán hàng; Văn bản đề nghị giảm giá hàng mua; Văn bản đề nghị của bên mua và ghi rõ lý do trả hàng, số lƣợng hàng trả lại kèm theo phiếu nhập kho (Đối với hàng bán bị trả lại).