Chương IH: Một số biện pháp gây hứng thú trong day học hóa ở trường phỏ thông (49 trang) Chương HH: Thực nghiệm su phạm (18 trang) Đây là một tài liệu kha chi tiết, đầy đủ về kích thích tư duy. Tác giả đã thiết kế được 9 minh họa vẻ thi nghiệm hóa học kích thích tư duy trong đó, có 5 thi nghiệm giáo viên biểu diễn và 4 thí nghiệm do học sinh thực hiện với những lời trích dẫn rất hap dẫn.Tác giả đã giới thiệu 27 thông tin mới lạ của hỏa học của Việt Nam và nước ngoài, đây là những thông tin mới lạ hấp dẫn gay được hứng thú học tập cho học sinh. Ngoài ra con giới thiệu 16 bai thơ (7 bai thơ vui và 9 bai thơ đố) Kết quả của dé tai có nhiều ứng dụng trong việc giảng dạy. Dây là tải liệu tốt cho những ai quan tâm dén việc nang cao hiệu quả dạy môn hóa học ở trường trung học pho thông.
sinh viên đã có nhiều công trình nghiên cứu vẻ van dé gây hứng thú trong day học hoa học. Day là những tai liệu tham khao tot cho giáo viên, sinh viên. Quá trình day học 1. Khai niệm SITH: Tran Nữ Anh Đào Trang 8 Luận văn tot nghiệp GVHD: Th.s Trần Thị Van ——e———————-">——————--————— Trong "Lý luận day học" [1.5], tic giả Nguyễn An có nêu: “Qua trinh dạy vi học là sự tác động qua lại cỏ chủ dich được thay đổi một cách có trình tự giữa giao viên va học sinh nhằm thực hiện các nhiệm vụ giáo dưỡng.
giao dục cộng sản chủ nghĩa và phát triển nhân cách cho học sinh”. Quá trình dạy va học 14 một quá trình toàn vẹn bao gồm 3 thành phan không thê thiêu và có quan hệ mật thiết với nhau đó là: môn học. việc day va việc học. còn có thé định nghĩa theo tác giá Phan Trọng Ngo: "Quá trình dạy học là chuỗi liên tiếp các hành động day và hành động của người day và người học dan xen và tương tác với nhau trong khoang không gian và thời gian nhất định.
nhằm thực các hiện nhiệm vụ day học” {24, tr. Mối quan hệ biện chứng giữa dạy và học Quá trình dạy học không phái là phép cộng máy móc hai quả trình giảng dạy vá học tập [1, tr. Tính toàn vẹn của quả trình ấy nằm ở mục dich chung của dạy và học ớ khả năng không thé tôn tại nếu chỉ có day ma không có học [1, tr. Dạy + Học = | Day học là sự điều khiển tôi ưu qua trình học sinh chiém lĩnh khái niệm.
kiến thức khoa học từ đó hinh thành và phát triển nhân cách cho học sinh, Dạy và học là loại hình hoạt động hai chiéu, nó đòi hỏi nhất thiết phải có tác động qua lại giữa giáo viên và học sinh. Tac dong ấy diễn ra trong những điều kiện nhất định (điều kiện vật chất - học tập. điều kiện vệ sinh, điều kiện tâm lý. đạo đức, thắm mf.
Day vá học không thể thiểu tác động qua lại biện chứng giữa giáo viên và học sinh. Nếu sự tích cực truyền đạt của giáo viên mà không có sự tích cực hoạt động để tiếp thu kiến thức của học sinh thì quá trình dạy và học thực tế không diễn ra. Do đó, bắt kì giáo viên nao, day bộ môn gì đều phải nhận thức được bản chất của việc học tích cực và xác định đúng đắn mỗi quan hệ biện chứng giữa đạy vả học. Mỗi quan hệ đó được khẳng định như sau: - Cách đạy quyết định cách học đo đó người giáo viên có vai trò quyết định.
- Mọi hoạt động dạy của giáo viên (soạn bài, lên lớp.) phải nhăm phục vụ cho việc học của từng học sinh trong lớp. —m ——ccööằằễ—>——— m —- SVTH: Tran Nữ Anh Đào Trang 9 Luận vin tét nghiệp GVHD: Th.s Trần Thị Van Các nhà tim lý học day học, qua các công trình nghiền cứu của minh đã khang định rang sự hình thành va phát triển nắng lực của học sinh, diễn ra trong qua trình day học ơ nha trường. chịu sự quy định của nang lực người thay, Thay giỏi trò sẽ giỏi, đó là một quy luật. Do đó, những năng lực can thiết ở người giáo viên: - Trình độ hiểu biết sâu sắc những trí thức bộ môn mình đạy và những hiểu biét can thiết những bộ môn liên quan, cùng như những hiểu biết nhất định (cảng sâu cảng tot) thực tiền cuộc xông liên quan đến bộ môn, Nang lực này của giáo viên quy định trực tiếp đến độ sâu.
đỗ rộng (khỏi lượng) va tính thực tiễn của những khái nici và trí thức khoa học dược hình thành ở học sinh. Người giảo viên phải không ngững nâng cao trone học hỏi lý thuyết, tiếp cận với những trí thức khoa học hiện dai, nghiên cứu khoa học và tim hiểu thực tien, không bao giờ bằng lòng với von tri thức, hiểu biết củu minh. - Trinh độ vẻ phương pháp giảng dạy bộ môn. phương pháp giảng dạy của thay quy định phương pháp học tập của trò, quy định cách nhìn và suy nghĩ của trỏ.
Nhiéu công trinh nghiên cửu cho thấy có nhiều trường hợp giáo viên nam vững trí thức bộ môn nhưng do phương pháp giảng dạy không thích hợp, năng lực truyền tai nguyên xi những trí thức trong tai liệu giáo khoa, buộc học sinh phải tiếp thu một cách thụ động. không cân phải phân tích thắc mắc. động não mà chủ yếu ra sức ghi nhớ. học thuộc lòng rỏi sau đó lập lại máy móc những gi đã nhớ.
Học trong diéu kiện giảng day như vậy chỉ hình thanh ở học sinh năng lực nhận thức máy móc, nông cạn, không thẻ hình thành năng lực tư duy độc lập sáng tạo. tự mình xây dựng trị thức cho mình. trình độ hiểu biết, đặc biệt là hiểu biết tri thức bộ môn vả trình độ phương pháp day học bộ môn của giáo viên quy định trình độ hiểu biết và năng lực của học sinh. Vai trò của giáo viên trong quá trình dạy học Trước những yêu câu doi mới của sự nghiệp giáo dục.
với việc ứng dụng hệ thông các phương pháp dạy học tích cực. nhà trường đang có những biển đổi về chút trone cách dụy và cách học. SVTH: Trân Vữ Anh Dao Trang 10 Luận vẫn tt nghiệp GVHD: Th.s Trần Thị Van Học sinh đến trường không phải chỉ để nghe những điểu thầy day vi “nghe rỗi quên, nhỉn thi sẽ nhớ, nhưng làm thi mới hiếu" (tục ngữ cô phương Đông). Chi có bat tay vào lam mới có thé hiểu sâu sắc.
Đúng như Brune đã nhận xét: "Kiến thức thu nhận bằng con đường tự khám phá là kiến thức vững chắc nhất, đáng tin cậy nhất". Đề có thé “làm”, học sinh không chi làm theo những mau có sẵn ma làm theo cải can thiết, mục dich và yêu cau đã định. Học sinh cân được bôi dưỡng nang lực tư duy sảng tao. năng lực giái quyết van đề.
Chính trong quá trình bồi dưỡng nang lực đó, vai trỏ của người giáo viên lại cảng quan trọng hơn bao giờ hết. [rong qua trình đó, thay là người thiết kế, điều khiến dé cho học tập tự giác vả tích cực. Thay kích động và khơi đây hứng tha học tập của trỏ, tổ chức và điều khiển dé trò chủ dong. tích cực học tập.
[rỏ được học với tư cách dich thị là minh, được nghĩ bằng cải dau của minh, được nói bằng lời của minh, được viết theo ý mình, không bị gò ủn. ap dat Với phương pháp dạy học tích cực. vai trò của giảo viên như một chất xúc tac cho sự phát triển năng lực tư duy sáng tạo của học sinh. Theo các nhà tâm lý học hiện nay, có thể nói đến 4 vai trò chính của giáo viên: s$ Vai tro thứ nhất: “Người cỗ vũ” Giáo viên cẩn đánh giá cao óc sáng tạo và cần giúp cho học sinh cũng có thái độ này.
Nếu chỉ đánh giá cao hành vi phục tùng thầy giáo thì học sinh sẽ cảm thấy sự cố gắng tim tôi cải mới của minh là vô ích. Các em sẽ làm “điều ma thay muốn” rip khuôn theo cách nghĩ. cách giải của thay. Trai lại, một thái độ cởi mở trân trọng của thay dối với những tim tòi, mới mẻ của học sinh, sự nhanh chóng nhận biết va chấp nhận những giải pháp hay của học sinh sẽ có tác động khuyến khích các em rất lớn.
Bảng ánh mắt trìu mến, nụ cười khích lệ. giáo viên chuẩn bị cho học sinh bắt lay vào một công việc khó khăn ma các em không cảm thấy lo sg, hing túng. Thấy cho phép các em được theo đuổi những con dường riêng để đi đến lời giải và chỉ SVTH: Tran Nit Anh Đào Trang 11 Luận văn tốt nghiệp GVHD: Th.s Trần Thị Van can thiệp khí that can thiết. Chính thải độ ấy của thay đã thúc day sự phát triển tư đuy sang tạo của học sinh.
Vai wo thử hai: “Người tô chức" Thay là người tô chức cho học sinh làm việc. hoạt động tim tòi phát hiện chan lý khoa học, Thay gido không "rót kiến thức vào bình chứa - học sinh” ma "thản sáng lên từng ngọn nên - học sinh”. Lớp học phải trở thành một "cộng déng xã hột” trong đó có sự hợp tác học tập giữa tat cả các thành viên, sao cho moi học xinh được phát huy het nang lực va sự sang tạo của minh. kết hợp hai hoa học bạn với học thay, Dùng phương pháp đảm thoại gợi mở.
giáo viên tỏ chức cho học sinh tranh luận, tim tòi khám phá, phát hiện "cái nút” của bài toán. Học sinh chỉ thue sự himg thú. hiểu kỹ nhớ lâu khi chỉnh các em là người tim ra “chia khóa” giải bài toàn ‘Thue tế cho thấy, nhiều học sinh đưa ra được những ý kién mới mẻ, tìm thay được những lời giải độc đáo trong một khung cảnh học tập cới mở và tự do, Ở đó. mọi người đều có cơ hội bộc lộ tối đa nang lực tư duy sáng tạo của mình.
Trong khung cảnh ấy giao viên phải phát động được trí tuệ của học sinh bảng cách kích thích sự suy nghĩ tiếp nối nhằm làm cho các em tích cực dao sâu hơn nữa suy nghĩ trong một không khi đầy hưng phan nhiệt tinh. Thay giáo có thể tổ chức cho học sinh làm việc trong các nhóm nhỏ dé các em có thé trình bày rd những ý nghĩ. những quan niệm của mình, đồng thời trao đối thing thin những điều còn nghỉ van. s# Vai trò thứ ba: “Người thiết kế" Giáo viên là người thiết kể.
xây dựng nội dung giảng dạy. tao ra các tình hướng để học sinh tự giác đảm nhận nhiệm vụ học tập. [rong việc soạn giảng, giáo viên can đặc biệt quan tâm đến sự phủ hợp giữa các mục tiêu trong nhà trường.