Khóa Luận Tốt Nghiệp: Hiện Trạng Khai Thác Và Sử Dụng Đất Tỉnh Đắk Nông

Khóa luận phân tích hiện trạng khai thác và sử dụng đất tại tỉnh Đắk Nông, cung cấp cái nhìn tổng quan và giải pháp phát triển bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hà Niên
• Người hướng dẫn: Th.s Nguyễn Tấn Viện
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Địa Lý
• Đề tài: Hiện Trạng Khai Thác Và Sử Dụng Đất Tỉnh Đắk Nông
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu chọn đề tài
• 1.3. Giới hạn của đề tài
• 1.4. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 1.4.1. Phương pháp luận
• 1.4.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4.2.1. Phương pháp thực địa
• 1.4.2.2. Phương pháp trong phòng
• 1.4.2.2.1. Phương pháp sưu tầm tài liệu
• 1.4.2.2.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ ĐẤT Ở TỈNH ĐĂK NÔNG
• 2.1. Cơ sở khoa học của môi trường đất
• 2.1.1. Thái biện pháp
• 2.1.2. Quá trình hình thành
• 2.1.3. Vai trò của môi trường đất
• 2.1.4. Mối quan hệ giữa môi trường đất và các thành phần tự nhiên
• 2.2. Khái niệm phát triển bền vững (PTBV). Các nguyên tắc và nội dung đánh giá đất đai
• 2.3. Cơ sở lý luận của việc phân loại đất. Quan niệm về hiện trạng sử dụng đất
• 2.4. Tài nguyên rừng. Tài nguyên khoáng sản
• 2.5. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.6. Hiện trạng phát triển kinh tế
• 2.7. Phân loại đất theo nguồn gốc phát sinh. Phân loại đất theo mục đích sử dụng
• 2.8. Đặc điểm các nhóm đất chính. Phân bố một số nhóm đất chính
• 3. CHƯƠNG 3: HIỆN TRẠNG KHAI THÁC VÀ SỬ DỤNG ĐẤT Ở TỈNH ĐĂK NÔNG
• 3.1. Tình hình khai thác và sử dụng đất toàn tỉnh. Hiện trạng sử dụng các loại đất ở tỉnh Đăk Nông (theo mục đích sử dụng)
• 3.1.1. Đất nông nghiệp. Cơ cấu các loại hình sử dụng đất nông nghiệp. Diễn biến sử dụng đất nông nghiệp qua một số năm. Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 3.1.2. Cơ cấu các loại hình sử dụng đất phi nông nghiệp. Diễn biến sử dụng các loại đất phi nông nghiệp qua một số năm
• 3.2. Đánh giá tình hình khai thác và sử dụng đất ở tỉnh Đăk Nông
• 3.2.1. Đánh giá chung
• 3.2.2. Đánh giá khả năng thích nghi đất đai
• 3.2.3. Định hướng sử dụng đất tỉnh Đăk Nông đến năm 2010
• 3.2.3.1. Định hướng sử dụng đất nông nghiệp
• 3.2.3.2. Định hướng sử dụng đất phi nông nghiệp
• 3.2.3.3. Định hướng sử dụng đất chưa sử dụng
• 3.2.3.4. Đề xuất bố trí sử dụng tài nguyên đất hợp lý làm cơ sở cho chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở tỉnh Đăk Nông
• 3.3. Một số biện pháp sử dụng đất hợp lý và bền vững
• 4. PHẦN 3: KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hiện Trạng Khai Thác Và Sử Dụng Đất Tỉnh Đắk Nông

Tỉnh Đắk Nông, nằm trong vùng Tây Nguyên, có vai trò quan trọng trong việc phát triển nông nghiệp và bảo vệ môi trường. Tài nguyên đất tại đây không chỉ là nguồn sống mà còn là yếu tố quyết định cho sự phát triển bền vững. Việc khai thác và sử dụng đất hợp lý là cần thiết để đảm bảo an ninh lương thực và phát triển kinh tế. Đặc biệt, đất đỏ badan là loại đất đặc trưng, rất phù hợp cho việc trồng cây công nghiệp lâu năm như cà phê và cao su.

1.1. Đặc Điểm Địa Lý Và Tài Nguyên Đất Tỉnh Đắk Nông

Đắk Nông có địa hình cao nguyên, với nhiều loại đất khác nhau. Đất feralit trên đá badan là loại đất chủ yếu, rất thích hợp cho nông nghiệp. Tỉnh có diện tích đất nông nghiệp lớn, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý và sử dụng tài nguyên đất.

1.2. Vai Trò Của Đất Đai Trong Phát Triển Kinh Tế

Đất đai là tư liệu sản xuất quan trọng trong nông nghiệp. Việc khai thác và sử dụng đất hợp lý không chỉ giúp tăng năng suất mà còn bảo vệ môi trường. Chính sách quản lý đất đai cần được thực hiện nghiêm túc để đảm bảo phát triển bền vững.

II. Vấn Đề Khai Thác Và Sử Dụng Đất Tại Đắk Nông

Hiện trạng khai thác và sử dụng đất tại Đắk Nông đang gặp nhiều vấn đề. Sự gia tăng dân số và nhu cầu phát triển kinh tế đã dẫn đến việc khai thác đất không bền vững. Nhiều diện tích đất nông nghiệp bị thu hẹp, trong khi đó, đất chưa sử dụng vẫn chưa được khai thác hiệu quả.

2.1. Thách Thức Trong Quản Lý Đất Đai

Quản lý đất đai tại Đắk Nông gặp khó khăn do thiếu thông tin và chính sách chưa đồng bộ. Việc phân bổ đất cho các mục đích khác nhau cần được xem xét kỹ lưỡng để tránh lãng phí tài nguyên.

2.2. Tình Hình Biến Đổi Khí Hậu Và Ảnh Hưởng Đến Đất Đai

Biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình sử dụng đất. Thay đổi thời tiết làm giảm năng suất cây trồng, đòi hỏi cần có các biện pháp thích ứng kịp thời.

III. Phương Pháp Khai Thác Và Sử Dụng Đất Bền Vững

Để đảm bảo khai thác và sử dụng đất bền vững, cần áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ hiện đại. Việc quy hoạch sử dụng đất hợp lý sẽ giúp tối ưu hóa nguồn tài nguyên và bảo vệ môi trường.

3.1. Quy Hoạch Sử Dụng Đất Hợp Lý

Quy hoạch sử dụng đất cần dựa trên các yếu tố tự nhiên và kinh tế xã hội. Cần có sự tham gia của cộng đồng trong quá trình quy hoạch để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Quản Lý Đất

Công nghệ thông tin và GIS có thể giúp quản lý đất đai hiệu quả hơn. Việc áp dụng công nghệ sẽ giúp theo dõi tình hình sử dụng đất và đưa ra các quyết định kịp thời.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Nghiên Cứu Khai Thác Đất

Nghiên cứu về khai thác và sử dụng đất tại Đắk Nông đã chỉ ra nhiều ứng dụng thực tiễn. Các mô hình canh tác bền vững đã được áp dụng, giúp tăng năng suất và bảo vệ môi trường.

4.1. Mô Hình Canh Tác Bền Vững

Các mô hình canh tác bền vững như trồng xen canh và luân canh đã cho thấy hiệu quả cao trong việc sử dụng đất. Những mô hình này không chỉ tăng năng suất mà còn bảo vệ đất đai.

4.2. Kinh Nghiệm Từ Các Tỉnh Khác

Học hỏi từ kinh nghiệm của các tỉnh khác trong việc quản lý đất đai có thể giúp Đắk Nông cải thiện tình hình khai thác và sử dụng đất. Các chính sách thành công cần được áp dụng và điều chỉnh cho phù hợp.

V. Kết Luận Về Tình Hình Khai Thác Đất Tại Đắk Nông

Tình hình khai thác và sử dụng đất tại Đắk Nông cần được cải thiện để đảm bảo phát triển bền vững. Cần có các chính sách và biện pháp cụ thể để quản lý tài nguyên đất hiệu quả hơn trong tương lai.

5.1. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Định hướng phát triển bền vững cần được đặt lên hàng đầu trong quản lý đất đai. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để thực hiện hiệu quả.

5.2. Tương Lai Của Tài Nguyên Đất Tại Đắk Nông

Tương lai của tài nguyên đất tại Đắk Nông phụ thuộc vào việc áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả. Cần có sự đầu tư vào nghiên cứu và phát triển để tối ưu hóa việc sử dụng đất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO ĐỤC VA ĐÀO TẠO TRUONG ĐẠI HỌC SƯ PHAM TP.HCM KHOA ĐỊA LÝ xỈ!Ì]„ KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP GVHD: Th.s Nguyễn Tấn Viện SVTH: Nguyễn Thị Hà Niên khóa: 2006 - 2010 THU VI 8 TP. HO CHÍ MINH THANG 5 /2010 LỜI CẢM ON Khóa luận tốt nghiệp được hoàn thành không chỉ có sự nỗ lực của bản thân mà còn nhờ sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của thdy hướng dẫn: Thạc sĩ Nguyễn Tấn Viện - Giảng viên Khoa Địa Lý, Trường ĐHSP TPHCM. Sự giúp đỡ của các quý thấy cô trong Khoa Địa Lý Trường ĐHSP TPHCM, đặc biệt là đã cung cấp những kiến thức trong quá trình học tập. Ngoài ra còn có sự giúp đỡ về mặt tài liệu của các cơ quan trong suốt quá trình làm khóa luận tốt nghiệp. Xin gửi lời cảm ơn chân thành tới: - Giáo viên hướng dẫn: Thạc sĩ Nguyễn Tấn Viện - Giảng viên Khoa Địa Lý. Trường Đại Hoc Sư Pham Thành Phố Hồ Chí Minh. - Các quý thấy cô trong Khoa Địa Lý, Trường Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh ~ Các cơ quan địa phương: Sở Tài Nguyên và Môi Trường tỉnh Đăk Nông Sở Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn tinh Dak Nông Viện Khoa học kỹ thuật nông nghiệp miền Nam Phân viện quy hoạch và thiết kế nông nghiệp miền Nam Sự động viên, giúp 40, đóng góp ý kiến chân thành của gia đình và các ban học. đã tạo diéu kiện để khóa luận được hoàn thành. Tuy nhiên do nguồn tài liệu, thời gian làm và trình độ của bản thân còn nhiều hạn chế nên không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thay cô trong khoa và các bạn cùng khóa. Xin chân thành cảm gn! TP Hồ Chí Minh, ngày 05 tháng 05 năm 2010 Sinh viên thực hiện Nguyễn Thị Hà Đề tài: Hiện trạng khai thác và sit dung đất tỉnh Dak Nông eed dn nna n ene es ceeennae ee eennn ees eeeennn ở À1 141119 411.J}ẹÐHỊỊ}Ợ}‡Ờ BƠ 00 9929990099299 999 TED FSET SESE SHEE SEED 44099990490444990101100 1144440 AVNN CN VN NANNNNNNNNNMNANNNVVNN ./HHH c1} tt tte 1 lC099990 0 109999901001209599994909399909094019999400015959090960059949016800 eee 5.9990 999999099199% Trang | Để tài: Hiện trang khai thác và sử dung đất tinh Dak Nong MUC LUC DANH MỤC CRC CHE VIET TẤT stkic 00200 ital ncn 6 DANH MỤC CÁC BẰNG SỐ LIQU G4466 060G0026G6)62 0104406 1 DANH MỤC CÁC BAN DO - BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ. 29 PHAN 1: PHAN MỞ DAU.ssesessssssvsvessceccsssseeccessssnuuesensnnssnseseensssaneceeeeee 10 BSE is Siege WO. eresonnse apnenamsgenaen oar 10 pS tiêu chui | eek en ee ee II LÀN c VŨ TÔ. 7 | ee Th ch ch nee II 4. Phương pháp luân và phương pháp nghiên cứu.--- -:---- --: -----: I2 i BAe lal pa MIỄN các: C26061 206icit)90446s44(665106666 12 4/111: aan điểm tổng DƠN asics saa ice acs 12 4. Quan điểm lịch sử ~ viển cảnh. 22555555 SĂ2 12 4:59 Canis CER is aes TQ 66400662 00(A126060060i2á2 12 8A; DORN OBE GB II cs scsesesysstvon in snmodn 246606 22Ÿý2 lus 13 AZ; PEARS DRD TH GÀ.ssensoss eencteet yesesiin | revered rreeets 13 4. Phương pháp thực ja . Phương pháp trong phòng.----- cài l4 5, Lịch sẽ gli cứn vấn đỄ--.——————————— l6 XIN S000 WON BI eeeeeeeeeeeeeeeseneseeeeeee 18 CHING 15 CC N LÝ EIN sis sates csaccsiccsascetervaniencnnrsseersisncimnrnes 18 1. Cơ sở khoa học của môi trường đất. 5s eterrsrsee 18 1/1, THÁI BI Hút b5 cceecnaccieneeasn(aaoatevinesazesbrseacecepeantsnickeeassy 66p 18 1.2, Quá trình hình thành O4¢,.3; Vai trò của mới trường đất.4, Mối quan hệ giữa môi trường đất và các thành phdn tự nhiên. 19 Trang 2 Để tài: Hiện trạng khai thác và sử dụng đất tỉnh Dak Nông 1. Khái niệm phát triển bển vững (PTBV). Các nguyên tắc và nội dung đánh giá đất đai. Các nguyên the đánh giá đất đai. Những nội dung đánh giá tiểm năng đất dai 22 1. Cơ sở lý luận của việc phân loại đất. Quan niệm về hiện trạng sử dụng đất. (oxy 23 CHƯƠNG 2: TONG QUAN VỀ ĐẤT Ở TINH DAK NÔNG. Kiái at VỆ LL: S| eere 24 3.1: VE ORSGa TM ry OF BESO c0 ni 666 n0 06260 06c6xesese 24 SiN A iS Ge lá ntuiogosctng0tc4(20056021646200930 0035.180030 24 BEDE D an ChẾtiki iscsi a 24 2 .Đ)a Ban i RE 25 S14 KH lệ: 422506560 ay soc set cea ra cons: 26 SG 8 NHNNGGGG0000222246)64020006601002212660 27 SEEN ni am. Tài nguyên rừng. Tài nguyên khoáng sản.- ĂáSĂSeneeie 30 DEUS: Tài nguyên Gis Rhy anaes cecinssssascqrecepeonnn grsceegsopncnaasivensceas sreecsae 31 2. Về Gidu kiện kinh tế ~ xã hội.--------crceeecee 31 112120782 TAO OE de cenit ices immed neni ines 32 2. Hiện trang phát triển kinh tế. Tìm hiểu tài nguyên đất ở tỉnh Dak Nông. Đặc điểm chung về tài nguyên đất tỉnh Dak Nông. 35 92/2: Phân: loath Gites so atic aes tse ope 35 2. Phân loại đất theo nguồn gốc phát sỉnh. Phân loại đất theo mục đích sử dụ ng. - ----<¿ 40 Trang 3 Đề tài: Hiện trang khai thác và sử dụng đất tỉnh Bak Nông 2. Đặc điểm các nhóm đất chính. Phân bố một số nhóm đất chính .cccccccccscsseceneeseeeerereneerereeeeeerees 51 CHƯƠNG 3: HIỆN TRANG KHAI THÁC VA SỬ DUNG ĐẤT Ở TINH DAK NN G2. c8: 0221000010204 SS ac a al ca baa cc $2 3. Tình hình khai thác và sử dụng đất toàn tỉnh. Hiện trạng sử dụng các loại đất ở tinh Dak Nông (theo mục đích sử dụng). nàn HH TT TH HH HH9 cự cưng s4 3,2 1. Đất nông nghiệp. Cơ cấu các loại hình sử đụng đất nông nghiệp. Diễn biến sử dung đất nông nghiệp qua một số nâm. Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. 62 3:32: DUT phì MOG ND cv bGccGGGG2 06G1024012222-¿ou 72 3. Cơ cấu các loại hình sử dụng đất phi nông nghiép . Diễn biến sử dung các loại đất phi nông nghiệp qua một số NI SS NENee 80 324, Bolly hata SN ác 2166160600146 v2, ái 81 3. Đánh giá tình hình khai thác và sử dụng đất ở tinh Dak Nông. Đánh giá chung,. Đánh giá khả năng thích nghỉ đất đai. Định hướng sử dụng đất tỉnh DAK Nông . Quy hoạch sử dụng đất tỉnh Đăk Nóng đến năm 2010, định hướng điển Sâm | cere abn hanes Nee hele IRN AS 105 3. Định hướng sử đụng đất nông nghiệp. Định hướng sử dụng đất phi nông nghiệp. Định hướng sử dụng đất chưa sử dụng. Dé xuất bố tri sử dung tài nguyên đất hợp lý làm cơ sở cho chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở tỉnh Đăk Nông.--- 2 S2 2111302241111 11112221 v2 116 Đề tài: Hiện trả ng khai thác và sử dụng đất tỉnh Dak Nông 3. Một số biện pháp sử dung đất hợp lý và bến vững. 121 PHAN 3: KẾT LUẬN — KIẾN NGHJ. NET toc tcttccccs 261tr uyGnt68yX6 5y S6soteszijtissa 124 1) › LÍ). PRR Omen 000000111 UUỢC Sone Been FOCI ET 125 TAP LIRUTHANERAOsGLGSG24G 22G aaa cain Na 127 PHY LUC Trang 5 Để tài: Hiện trạng khai thác và sử dung đất tinh Dak Nong DANH MUC CAC CHU VIET TAT Sở TN&MT: Sở Tài nguyên và Môi trường Sở NN&PTNT: Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn BTNMT - DKTKDD: Bộ Tài nguyên Môi trường - đăng kí thống ké đất đai. UBND: Uỷ ban nhân dân V/v: Về việc NQ: Nghị quyết TP.HCM: Thành phố Hồ Chí Minh FAO: Tổ chức nông lương thế giới LUT: Các loại hình sử dụng đất - Land Utilization Types ALES: Hệ thống đánh giá đất tự động - Automated Land Evaluation Systems Cây CNNN: Cây công nghiệp ngắn ngày PHx@: Độ pH (độ chua) trong đất Trang 6 Đề tài: Hiện trang khai thác và sử dụng đất tỉnh Dik Nông DANH MỤC CÁC BANG SỐ LIEU Bảng 2.1: Kết quả phân loại Bản 46 đất: 1/100.000 tỉnh Dak Nông.1: Hiện trạng sử dung đất tinh Dak Nông năm 2008 .2: Diễn biến sử dụng đất nông nghiệp qua một số năm (2005-2008).3: Tổng đàn gia súc gia cẩm qua các năm.4: Diễn biến sử dụng đất phi nông nghiệp qua một số năm (2005 - 21) | aaa ee ee mi 80 Bảng 3.5: Diễn biến đất chưa sử dung giai đoạn 2005 - 2008.6: Diện tích rừng trồng mới và bị thiệt hại hàng năm .7: Giá trị sản xuất nông nghiệp trên một ha canh tác qua các năm .8: Cấu trúc phân cấp thích nghi. --- 5 St xe ezeerxree 93 Bảng 3.9: Phân bố diện tích đất theo mức độ thích hợp trồng lúa 2 vụ ở các DUYỆN ¡466 á40ex6ii6iA(a6sqi0sx xi 94 Bảng 3.10: Phân bố diện tích đất theo mức độ thích hợp trồng màu và cây CN E00 L1 xsccce0 tái 4cicc666241095561096240644 (A25 95 Bang 3.11: Phân bố diện tích đất theo mức độ thích hợp trồng cà phê vối ở các | sẽ.12: Phân bố điện tích đất theo mức độ thích hợp trồng cà phê chè ở các BE vác 4 tua ái nvevxix44cxc412xes00.006clli(/006201226/090255502N85236 (866661 60436214)18026(4Gsiả 97 Bảng 3.13: Phân bố diện tích đất theo mức độ thích hợp trồng cao su ở các BI V2 ctrt4stwystgttagGeaegtrsgqttxtxqcxrwesaqsqttrzeetxtzzzera 98 RƯWỆN( (0268000314 (GG101X140NGS( tt -)0A314(A6 361/2 99 Bảng 3.15: Phân bố diện tích đất theo mức độ thích hợp trồng hé tiêu ở các BRUNI c0 6c 106 020120600/200401240/2964G611)94A1)v1206602121422106000200010026Á4110810002)11622120 162 100 Trang 7 Đề tai: Hiện trang khai thác va sử dung đất tỉnh Dik Nông Bảng 3.16: Phân bố diện tích đất theo mức độ thích hợp trồng ca cao ở các Bảng 3.18: Phân bố diện tích đất theo mức độ thích hợp trồng màu vụ | và bông vụ 2ð cáp ĐIỆN 6c k0 66666022 xd nen 103 Bảng 3.19: Phân bố diện tích đất theo mức độ thích hợp trồng cây ăn quả ở các Bảng 3.20: Các chỉ tiêu về diện tích. cơ cấu các loại đất trong quy hoạch sử dụng đất tỉnh Dak Nông đến năm 2010.-- 5 ke EAzzErkerkrrkerrirk 105 Bảng 3.21: Kế hoạch đưa điện tích đất chưa sử dụng được vào sử dụng cho các Trang 8 Đề tài: Hiện trang khai thác và sử dung đất tỉnh Đăk Nông DANH MỤC CÁC BẢN ĐỒ - BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ Bản đã lình chùi tha DAK NồNg:c-c:622 5222 tesserae 23 Bin d6 li bã DU Hằng osccocni2bisctu266iecassaaosazsve 50-51 Sơ đồ phân loại đất theo mục đích SU đụng. 5 153111 seeree 43 Sơ đồ phân loại đất theo đặc tính lý hoá . - 5 SE SES£E SE E21 334 50 Bản đồ hiện trang sử dụng đất tinh Dak Nông năm 2005.- 5-5-5 $51 Biểu 46 cơ cấu hiện trang sử dung đất tinh Dak Nông năm 2008. 52 Biểu đồ hiện trang sử dung đất nông nghiệp tỉnh Dak Nông năm 2008. 55 Biểu 46 cơ cấu sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tỉnh Đăk Nông (năm 2008) .56 Biểu đỗ cơ cấu sử dụng đất lâm nghiệp tỉnh Đăk Nông (năm 2008). 59 Biểu đổ: Diễn biến sử dung đất nông nghiệp qua một số năm (2005 — 2008) . 61 Biểu dé thể hiện diện tích cà phê, cao su, di¢u, tiêu giai đoạn 2004 - 2009. 67 Biểu đồ thể hiện sản lượng cà phê, cao su, diéu, tiêu giai đoạn 2004 - 2009. 67 Biểu đổ thể hiện cơ cấu các loại hình sử dụng đất phi nông nghiệp tinh Dak Nông THTT. ST HT TS TẾ ni 73 Biểu đổ cơ cấu sử dụng đất chuyên dùng năm 2008.