MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết thực hiện nội dung thực tập Phát triển kinh tế là mục tiêu của tất cả các quốc gia trên thế gới trong đó có Viê ̣t Nam. Sau hơn 20 năm thực hiê ̣n đường lố i đổ i mới của Đảng , nề n kinh tế nước ta đ ã có những bước tiến vượt bậc. Sang giai đoa ̣n phát triể n mới, đẩ y ma ̣nh CNH- HDH đấ t nước, đă ̣c biê ̣t đố i với liñ h vực đươ ̣c coi là thế mạnh của Việt Nam.
Phát triển noog nghiệp nông thôn là chủ trương lớn của Đảng và Nhà n ước ta. Trải qua một thời gian dài tồn tại và phát triển , hình thức kinh tế HTX trong nông nghiê ̣p ngày càng khẳ ng đinh ̣ đươ ̣c vi ̣trí đích thực của nó trong nề n kinh tế quố c dân nói chung và nề n sản xuấ t nông nghiê ̣p nói riêng, góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân. Tuy nhiên trước sự biế n đô ̣ng không ngừng của nề n kinh tế , nhu cầ u ngày càng cao của thị trường và quan trọng là hình thức và cơ chế hoạt động của các loại hình kinh tế HTX nông nghiệp theo luật HTX năm 2003, luâ ̣t HTX năm 2012 sửa đổ i là mô ̣t tấ t yế u khách quan. Đặc biệt , HTX nông nghiê ̣p có vai trò quan tro ̣ng là cầ u nố i giữa các thành viên và bà con nông dân tiếp cận với các chủ trương, đường lố i , chính sách phát triển nông nghiệp của Đảng và Nhà nước ta.
Đồng thời là nơi tổ chức, hưỡng dẫn , tư vấ n và cung cấ p các dich ̣ vu ̣ hỗ trơ ̣ sản xuấ t cho thành viên, hô ̣ nông dân như : Thủy lợi, giố ng, phân bón, thuố c bảo vê ̣ thực vâ ̣t, bao tiêu sản phẩ m , thú y… Tuy nhiên , để hoàn thành công cuộc CNH - HĐH đất nước mà Đảng và Nhà nước ta đề ra chúng ta phải trải qua nhiề u thách thức trong đó có nhiề u vấ n đề liên quan đế n HTX nông n ghiê ̣p như: Hiê ̣n ta ̣i HTX nông nghiê ̣p nước ta còn châ ̣m phát triể n , các HTX điển hình tiên tiến, làm ăn có lãi trong nông nghiệp còn ít, số HTX đang hoa ̣t đô ̣ng đáp ứng nhu cầ u thiế t thực và mang la ̣i hiê ̣u quả thực sự chưa nhiề u , trong khi số HTX yế u kém còn 2 chiế m tỷ lê ̣ cao. Trong đó đáng lưu ý là còn mô ̣t số HTX đang hoa ̣t đô ̣ng mang tính hình thức, chưa đươ ̣c củng cố hoă ̣c phải giải thể. Tình trạng một số HTX thành lâ ̣p mới không xuấ t phát từ nhu c ầu thực tiễn mà ra đời để hưởng chính sách vỗn ưu đãi hoặc các chương trình tài trợ của tỉnh còn khá nhiều. Vì thế , khi phải bước vào hoa ̣t đô ̣ng và hoa ̣ch toán đô ̣c lâ ̣p thì các HTX này tỏ ra lúng túng và bị rơi vào tì nh tra ̣ng hoa ̣t đô ̣ng cầ m chừng.
Qua đó sẽ có nhiề u vấ n đề lớn cầ n đă ̣t ra như : Phát triển các doanh nghiệp nông nghiệp, các HTX nông nghiê ̣p theo hướng nào cho hơ ̣p lý , phù hợp với điều kiện cụ thể của từng vùng, từng thời điể m của Viê ̣t Nam. Từ thực tiễn trên tôi lựa cho ̣n đề tài nghiên cứu : “Khảo sát thực trạng phát triển kinh tế hợp tác xã sản xuất nông nghi ệp trên địa bàn huyện Na Rì, tỉnh Bắc Kạn” để nghiên cứu nhằm hiểu rõ về thực trạ ng hoa ̣t đô ̣ng phát triể n kinh tế hiê ̣n nay của các HTX nông nghiê ̣p trên điạ bàn , những ha ̣n chế còn tồn tại , từ đó đề ra mô ̣t số giải pháp nhằ m nâng cao hiê ̣u quả hoa ̣t đô ̣ng của các HTX để phát triển kinh tế , mở rô ̣ng sản xu ất để góp phần phát triển kinh tế - xã hội cho huyện Na Rì, tỉnh Bắc Kạn. Mục tiêu nghiên cứu 1. Mục tiêu chung Khảo sát thực trạng phát triển kinh tế của các HTX nông nghiệp trong sản xuất.
Từ đó , đề xuất một số giải pháp nhằ m phát triể n HTX nông nghiê ̣p , góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện Na Rì, tỉnh Bắc Kạn. Mục tiêu cụ thể - Hê ̣ thố ng hóa cơ sở lý luâ ̣n và thực tiế n về kinh tế hơ ̣p tác và hiǹ h thức tổ chức HTX nông nghiê ̣p. - Khảo sát thực trạng phát triển kinh tế HTX và phân tích các n guyên nhân ảnh hưởng tới sự phát triể n của các HTX nông nghiệp trên địa bàn. 3 - Đề xuấ t mô ̣t số giải pháp nhằ m phát triể n kinh tế HTX n ông nghiê ̣p trên địa bàn huyê ̣n Na Rì, tỉnh Bắc Kạn trong thời gian tới.
Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học Củng cố kiến thức từ cơ sở đến chuyên ngành đã học trong trường , ứng dụng kiế n thức đó vào thực tiễn. Rèn luyện kỹ năng thu thập thông tin, xử lý số liê ̣u và viế t báo cáo. Là kết quả tham khảo cho việc tìm hiểu về tình hình phát triển kinh tế HTX nông nghiê ̣p và các giải pháp nhằ m phát triể n kinh tế HTX nông nghiê ̣p.
Ý nghĩa thực tiễn Kế t qu ả nghiên cứu của đề tài có thể đánh giá được thực trạng phát triể n, các khó khăn gặp phải ảnh hưởng đến tình hình phát triển của HTX nông nghiê ̣p trên điạ bàn. Giúp sinh viên đươ ̣c tham gia tim ̀ hiể u , nghiên cứu và nâng cao kiế n thức về HTX nông nghiê ̣p cũng như kiế n thức chuyên ngành. 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở lý luận về kinh tế HTX và HTX 2.
Một số khái niệm về kinh tế HTX Trong lịch sử phát triển của xã hội loài người, con người trải các hình thái kinh tế xã hội khác nhau và ở mỗi hình thái kinh tế xã hội đó sự phát triển của lực lượng sản xuất luôn đi cùng là một quan hệ sản xuất phù hợp. Chính vì vậy sự hợp tác giữa con người với con người với nhau trong quá trình sản xuất là một tất yếu khách quan xuất phát từ nhu cầu của sản xuất, từ nhu cầu của cuộc sống để nương tựa lẫn nhau, hỗ trợ nhau và bảo vệ nhau trong cuộc sống cũng như trong sản xuất [1]. Bởi lẽ, thông qua hợp tác sức lực của các cá nhân sẽ được kết hợp lại lớn mạnh hơn để nhằm thực hiện các công việc mà mỗi cá nhân, đơn vị hoạt động riêng rẽ rất khó khăn mà thậm trí là không thể làm được. Chính vì vậy, cùng với tiến trình phát triển của xã hội loài người, quá trình phân công lao động và chuyên môn hoá trong sản xuất cả về chiều sâu lẫn bề rộng đã thúc đẩy quá trình hợp tác ngày càng tăng.
Sự hợp tác không chỉ được giới hạn ở phạm vi vùng, quốc gia mà còn được mở rộng ra phạm vi toàn cầu. Một minh chứng cụ thể cho quá trình hợp tác tất yếu phải diễn ra trên phạm vi thế giới đó là quá trình hội nhập ngày càng sâu rộng của các quốc gia trên tất cả các lĩnh vực: kinh tế, chính trị, văn hoá - xã hội,… đã làm cho sức ép cạnh tranh ngày càng gay gắt không chỉ diễn ra ở phạm vi quốc gia mà còn diễn ra trên phạm vi toàn cầu khiến cho các doanh nghiệp đều phải thay đổi chiến lược sản xuất kinh doanh của mình cho phù hợp với xu thế mới [1]. Khái niệm về kinh tế hợp tác Kinh tế hợp tác là một phạm trù v ề lợi ích kinh tế do hợp tác mang lại nói lên sự liên kết tự nguyện của những người lao động , của các tổ chức, dưới 5 nhiề u hin ̀ h thức , kế t hơ ̣p sức ma ̣nh của các thành viên , các tâ ̣p thể để thực hiê ̣n có hiê ̣u quả hơn các vấ n đề trong sản xuấ t - kinh doanh và đời số ng [1]. Kinh tế hợp tác giản đơn là các tổ, hội, nhóm hợp tác được hình thành trên cơ sở tự nguyện của các chủ thể kinh tế độc lập và có mục đích, hoạt động kinh doanh giống nhau, nhằm cộng tác, trao đổi những kinh nghiệm, giúp đỡ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất kinh doanh [1].
Khái niệm về kinh tế hợp tác trong nông nghiệp : Là phạm trù kinh t ế nói lên lợi ích kinh tế do hợp tác giữa các đơn vi ̣kinh tế trong các ngành , các vùng, các thành phần kinh tế trong nông n ghiệp để cùng nhau tiế n hành sản xuấ t kinh doanh trong nông nghiê ̣p mô ̣t cách có hiê ̣u quả [1]. Khái niệm về HTX Thực tiễn có muôn vàn cách thức con người có thể hợp tác với nhau, ở nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Riêng trong các loại hình kinh doanh, mô hình kinh tế hợp tác mà đỉnh cao là HTX là một mô hình mang tính nhân văn sâu sắc vì bản chất của nó không thuần túy là lợi nhuận, mà tính cộng đồng và tính xã hội rất cao. HTX nói chung và HTX nông nghiệp nói riêng ra đời trên cơ sở các mối quan hệ hợp tác phát triển.
Vì vậy, ở đâu có mối quan hệ hợp tác phát triển thì ở đó sẽ xuất hiện hình thức HTX. HTX là tổ chức kinh tế tập thể, đồng sở hữu, có tư cách pháp nhân, do ít nhất 07 thành viên tự nguyện thành lập và hợp tác tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm nhằm đáp ứng nhu cầu chung của thành viên, trên cơ sở tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ trong quản lý HTX [8]. Liên hiệp HTX là tổ chức kinh tế tập thể, đồng sở hữu, có tư cách pháp nhân, do ít nhất 04 HTX tự nguyện thành lập và hợp tác tương trợ lẫn nhau trong hoạt động sản xuất, kinh doanh nhằm đáp ứng nhu cầu chung của 6 HTX thành viên, trên cơ sở tự chủ, tự chịu trách nhiệm, bình đẳng và dân chủ trong quản lý liên hiệp HTX [8].